https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%D8%B9%D8%AF_%D9%88_%D9%86%D8%AD%D8%B3_%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%85سعد و نحس ایام - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-08T04:10:55Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.44.2https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%B3%D8%B9%D8%AF_%D9%88_%D9%86%D8%AD%D8%B3_%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%85&diff=45327&oldid=prevمریم جاوید: صفحهای تازه حاوی «'''<big>سعد و نحس ایام</big>'''؛ خجستگی و مناسب بودن یا نامبارکی و شوم بودن برخی روزها برای انجام کار یا آغاز فعالیت.<br> ==مفهومشناسی== سعد در لغت بهمعنای خجسته و مبارک <ref>[https://www.vajehyab.com/amid/%D8%B3%D8%B9%D8%AF عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه سعد].</ref> و نحس به معنای...» ایجاد کرد2026-05-14T08:27:36Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''<big>سعد و نحس ایام</big>'''؛ خجستگی و مناسب بودن یا نامبارکی و شوم بودن برخی روزها برای انجام کار یا آغاز فعالیت.<br> ==مفهومشناسی== سعد در لغت بهمعنای خجسته و مبارک <ref>[https://www.vajehyab.com/amid/%D8%B3%D8%B9%D8%AF عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه سعد].</ref> و نحس به معنای...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''<big>سعد و نحس ایام</big>'''؛ خجستگی و مناسب بودن یا نامبارکی و شوم بودن برخی روزها برای انجام کار یا آغاز فعالیت.<br><br />
==مفهومشناسی==<br />
سعد در لغت بهمعنای خجسته و مبارک <ref>[https://www.vajehyab.com/amid/%D8%B3%D8%B9%D8%AF عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه سعد].</ref> و نحس به معنای سرخی زیاد افق است که آن را «نحاس» یا شعله آتشِ خالی از دود هم میگویند،<ref>[https://makarem.ir/main.aspx?typeinfo=25&lid=0&catid=22921&mid=243301 «سعد و نحس ایام»، پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت آیه الله العظمی مکارم شیرازی، تاریخ بازدید: 1 مرداد 1401ش.]</ref> که در معنای نامبارک و شوم نیز استعمال شده است.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D9%86%D8%AD%D8%B3 دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه نحس].</ref> همچنین به روزهایی که برکت ندارد نحس گفته میشود.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/%D8%B3%D8%B9%D8%AF_%D9%88_%D9%86%D8%AD%D8%B3_%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%85 «سعد و نحس ایام»، در سایت ویکی فقه، تاریخ بازدید 29 اردیبهشت 1401ش].</ref> سعادت و شقاوت یا سعد و نحس از اساسیترین بحثهای مشترک اخلاقی در بین اندیشههای مختلف بشری است.<ref>سجادی، فرهنگ معارف اسلامی، 1373ش، ج2، ص998.</ref><br />
<br />
==پیشینه==<br />
موضوع سعد و نحس ایام از دیرباز و به شکلهای گوناگون مورد توجه [[جامعه]] بشری بوده است.<ref>سجادی، فرهنگ معارف اسلامی، 1373ش، ج2، ص998.</ref> دستاوردهای منجمان درباره ويژگیها و تأثیرات سیارات و ستارگان در میان مردم از جایگاه ويژهای برخوردار بود و بر باورهای آنان در زندگی اثر میگذاشت.<ref>جاوید، اوضاع فلکی و تبیین خواجه طوسی از سعد و نحس ایام، 1397ش، ص3.</ref> بهطور مثال 13 [[فروردین]] و ماه [[صفر]] همیشه در بین ایرانیان نحس انگاشته شده است.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D8%AD%D8%B3 «روزهای نحس»، در سایت ویکی شیعه، تاریخ بازدید 29 اردیبهشت 1401ش].</ref> آنان، عموماً افلاک را در آفرینش و مرگ انسان و همچنین در نحسی و یا سعد بودن تاثیرگذار میدانستند. <br />
==مبنای علمی==<br />
طبق نظر برخی اندیشمندان، وضعیت افلاک و پدیدههایی مانند خسوف و کسوف بر رخدادهای زمین، تأثیری آشکار دارد.<ref>جاوید، اوضاع فلکی و تبیین خواجه طوسی از سعد و نحس ایام، 1397ش، ص5.</ref> نیرویی مغناطیسی بین اجرام سماوی و فلکی و زمینی وجود دارد که اثر این نیرو بر انسان و سایر اشیا روی زمین تاثیرگذار است.<ref>هالیدی، فیزیک هالیدی، 1388ش، ج1، ص344.</ref> کم و زیاد شدن فاصله بین سیارات سبب افزایش و یا کاهش نیروی بین آنها میشود<ref>هالیدی، فیزیک هالیدی، 1388ش، ج1، ص334.</ref> و این دگرگونی، تغییرات مهمی را در شرایط زیستی و روانی انسان و سایر اجسام و اشیاء پدید میآورد.<ref>هالیدی، فیزیک هالیدی، 1388ش، ج1، ص334.</ref> <br />
==دلایل مخلفان مسئله سعد و نحس==<br />
مهمترین دلیل مخالفان، کژکارکردها و استفاده نادرست از مسئله سعد و نحس است.<ref>جاوید، اوضاع فلکی و تبیین خواجه طوسی از سعد و نحس ایام، 1397ش، ص94.</ref> در روایات اسلامی نیز القای اثر قطعی ستارگان بر زندگی انسان، نکوهش شده است. یکی از کاربردهای سعد و نحس ایام، پیشگویی بر اساس نجوم است؛ اما وقتی شخصی بداند که آینده خوبی ندارد، ناامید میشود و سیر نزولی را در مسیر زندگیاش، در پیش میگیرد. این وضعیت، جامعهای مرده و دچار وارفتگی و دلسری ایجاد میکند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/92782/معنا-و-مفهوم-خرافه?SID=246538 «معنا و مفهوم خرافه»، در پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ بازدید 27 اردیبهشت 1401ش].</ref> <br />
==دیدگاه آموزههای اسلامی درباره سعد و نحس ایام==<br />
در برخی روایات بر این نکته تاکید شده كه اجرام آسمانی در حد اقتضاء بر زندگي انسان، أثر دارند؛ اما اقدامات تمهیدی مانند [[صدقه]] میتواند از تأثير منفی آنها جلوگيري کند.<ref>ريشهري، میزان الحکمه، 1416ق، ج3، ص2353.</ref> در مقابل، روایاتهایی وجود دارد که سفارش میکند پیشامد کیفر اعمال، به گردن روزها انداخته نشود.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D8%AD%D8%B3 «روزهای نحس»، در سایت ویکی شیعه، تاریخ بازدید 29 اردیبهشت 1401ش].</ref> زیرا روزها ذاتا نحس و شوم نیستند بلکه همگی مخلوق خداوند هستند و آنچه در شومی و نحس بودن روزها و شبها اثرگذار است اعمال و رفتار انسان است.<br><br />
بنابر نظر [[قرآن]] نیز مبارک یا شوم بودن روزها و شبها به خاطر چیزهایی است که در آن زمان واقع شده است.<ref>[https://www.pasokhgoo.ir/node/55703 «نحس در اسلام»، در مرکز پاسخگویی به سوالات دینی، تاریخ بازدید 28 اردیبهشت 1401].</ref> <br><br />
با پناه بردن به خدا، [[روزه]] گرفتن و توسل کردن میتوان با نحوست ایام مقابله کرد.<ref>[https://www.porseman.com/article/%D8%B3%D8%B9%D8%AF-%D9%88-%D9%86%D8%AD%D8%B3-%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D9%85---%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87%D8%A7%D9%8A-%D9%86%D8%AD%D8%B3---%D8%A2%D9%8A%D9%87-15-%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%B5%D9%84%D8%AA/16454 «روزهای نحس- سعد و نحس ایام»، در سایت پرسمان، تاریخ بازدید30 اردیبهشت 1401ش].</ref> <br />
==دیدگاه دانشمندان مسلمان درباره سعد و نحس==<br />
===الف) خواجه طوسی=== <br />
خواجه طوسی با توجه به شرایط زمان خود و اندازهگیریهای دقیق علمی، تسلط کاملی به سعد و نحس ایام داشته است.<ref>طوسی، رسالة فی الرمل، 1410ق،ص4.</ref> او با تکیه بر آیات [[قرآن کریم]] معتقد است که تاثیرات افلاک در نظام آفرینش در طول اراده خداوند است.<ref>طالقانی، پرتویی از قرآن، 1362ش، ج1،ص147-148.</ref> او جهان را عالم تاثیر و تاثر میدانست که حرکت و اثرگذاری افلاک و ستارگان نیز بخشی از آن است. <br />
===ب) شیخ انصاری===<br />
شیخ انصاری بر این باور بود که دانش نجوم به روشنی نمیتواند اثرگذاری یک پدیده آسمانی معین را بر یک پدیده زمینی مشخص، تبیین کند؛<ref>انصاری، المکاسب المحرمه، 1411ق، ج3، ص324.</ref> اما دستاورد دانشمندان نجوم از اوضاع فلکی اگر بر اساس اصول صحیح و قواعد علمی باشد پذیرفتنی است. همچنین شناخت تاثیرات پدیدههای آسمانی در امور زمینی، اگر موجب کجروی و خرافات گردد، مذموم است.<ref>انصاری، المکاسب المحرمه، 1411ق، ج3، ص325.</ref><br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع==<br />
* انصاری، مرتضی، المکاسب المحرمه، قم، دارالذخائر، چاپ اول،1411ق.<br />
* جاوید، مریم، اوضاع فلکی و تبیین خواجه طوسی از سعد و نحس ایام، پایاننامه کارشناسی ارشد، تهران، دانشکده الهیات دانشگاه الزهرا، 1397ش.<br />
* دهخدا، علیاکبر، لغتنامه، در وبسایت واژهیاب، تاريخ بازدید: 1 خرداد 1401ش.<br />
* «روزهای نحس- سعد و نحس ایام»، در سایت پرسمان، تاریخ درج مطلب: 24 خرداد 1391ش.<br />
* «روزهای نحس»، در سایت ویکی شیعه، تاریج درج مطلب: 21 آبان 1396ش.<br />
* «سعد و نحس ایام»، در سایت ویکی فقه، تاریخ درج مطلب: 25 بهمن 1395ش<br />
* سجادی، جعفر، فرهنگ معارف اسلامی، تهران، کومش، 1373ش.<br />
* طالقانی، محمود، پرتویی از قرآن، تهران، شرکت سهامی انتشار، 1362ش.<br />
* طوسی، خواجه نصیرالدین، رسالة فی الرمل، پاکستان، مکتبه العربیه کانسی رود، بیتا. <br />
* عمید، حسن، فرهنگ عمید، در وبسایت واژهیاب، تاریخ بازدید: 1 خرداد 1401ش.<br />
* محمدی ريشهري، محمد، ميزان الحکمه، قم، دارالحديث، 1416ق.<br />
* «معنا و مفهوم خرافه»، در پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: بهمن 1390ش.<br />
* «سعد و نحس ایام»، پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت آیه الله العظمی مکارم شیرازی، تاریخ بازدید: 1 مرداد 1401ش.<br />
* «نحس در اسلام»، در وب سایت مرکز پاسخگویی به سوالات دینی، تاریخ درج مطلب: آذر1390ش.<br />
* هالیدی، دیوید، فیزیک هالیدی، ترجمه دکتر محمد موسوی بایگی، دکتر عباس حسینی رنجیر، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، چاپ پنجم، 1388ش.</div>مریم جاوید