<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85_%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%86</id>
	<title>سندروم داون - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85_%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%86"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85_%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%86&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-08T02:22:15Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.44.2</generator>
	<entry>
		<id>https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85_%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%86&amp;diff=43763&amp;oldid=prev</id>
		<title>زهرا غلامی: ایجاد لینک داخلی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85_%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%86&amp;diff=43763&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-05-09T16:48:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;ایجاد لینک داخلی&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۲۰:۱۸&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[پرونده:سندروم-داون.jpg|thumb|کودک سندروم داون|جایگزین=کودک سندروم داون]]&amp;lt;big&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;سندروم داون؛&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/big&amp;gt; نوعی اختلال ژنتیکی که موجب عقب‌ماندگی ذهنی می‌شود.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[پرونده:سندروم-داون.jpg|thumb|کودک سندروم داون|جایگزین=کودک سندروم داون]]&amp;lt;big&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;سندروم داون؛&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/big&amp;gt; نوعی اختلال ژنتیکی که موجب عقب‌ماندگی ذهنی می‌شود.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;سندروم داون با اختلال ژنتیکی در کروموزوم‌های &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جنین، &lt;/del&gt;منجر به تولد نوزاد با درجه‌ای از عقب‌ماندگی ذهنی می‌شود. تفاوت‌های ظاهری، ذهنی و روحی برآمده از سندروم داون، افراد مبتلا را با چالش‌ها و مشکلات اجتماعی متعدد رو‌به‌رو می‌کند و بر میزان و شیوه فعالیت‌های فردی و مشارکت‌های اجتماعی آنها اثرگذار است.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;سندروم داون با اختلال ژنتیکی در کروموزوم‌های &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[جنین]]، &lt;/ins&gt;منجر به تولد &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;نوزاد&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;با درجه‌ای از &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;عقب‌ماندگی ذهنی&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;می‌شود. تفاوت‌های ظاهری، ذهنی و روحی برآمده از سندروم داون، افراد مبتلا را با چالش‌ها و مشکلات اجتماعی متعدد رو‌به‌رو می‌کند و بر میزان و شیوه فعالیت‌های فردی و مشارکت‌های اجتماعی آنها اثرگذار است.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==معرفی==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==معرفی==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;سندرم داون که تریزومی21 &amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.sid.ir/paper/1039467/fa . سوری و همکاران، «تحلیل بالینی و اقتصادی سیاست پیشگیری از تولد جنین‌های سندرم داون و ارزیابی تظاهرات بالینی چشمی در افراد مبتلا»، 1401ش، ص29.]&amp;lt;/ref&amp;gt; و مونگولیسم &amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.irna.ir/news/7368958/%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B7%D8%B1-%D8%A7%D8%A8%D8%AA%D9%84%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8 . «افزایش سن مادر خطر ابتلا به سندروم داون را در جنین افزایش می دهد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی: ایرنا.]&amp;lt;/ref&amp;gt; نیز گفته می‌شود یک بیماری ژنتیک&amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2174673/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%81%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%A8%D8%AA%D9%84%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%8 . عثمانی، «بررسی مشکلات اطفال مبتلا به سندروم داون بستری شده در شفاخانه حوزوی آموزشی ابوعلی سینای بلخی طی سال 1402»، 1403ش، ص12.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  و غیر‌واگیر است&amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.mehrnews.com/news/4515764/%D8%AA%D9%88%D9%84%D8%AF-%DB%B3%DB%B0-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%A8%D8%AA%D9%84%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 . «تولد ۳۰ هزار نوزاد مبتلا به سندرم در ایران»، خبرگزاری مهر.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  که از رایج‌ترین علل عقب‌ماندگی ذهنی به شمار می‌رود.&amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.sid.ir/paper/418369/fa . آل‌یاسین و همکاران، «سندروم داون در ایران»، وب‌سایت جهاد دانشگاهی.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  داون، نام پزشکی است که اولین بار این بیماری را در سال 1866‌م تشخیص داد. میزان بروز این سندرم بین یک در ششصد تا یک در هزار مورد از تولد نوزادان زنده گزارش شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.mehrnews.com/news/5174039/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%A . «روز جهانی سندروم دان فرصتی برای احترام به این عزیزان است»، خبرگزاری مهر.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  بیست و یکم مارس در تقویم میلادی&amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.mehrnews.com/news/5173742/%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%86-%D9%87%D9%86%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%AE%D9%88 . «افراد سندروم داون هنوز به جایگاه شایسته خود نرسیده اند»، خبرگزاری مهر.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  مصادف با اول فروردین، روز جهانی سندروم داون است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.mehrnews.com/news/5174039/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%A . «روز جهانی سندروم دان فرصتی برای احترام به این عزیزان است»، خبرگزاری مهر.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;سندرم داون که تریزومی21 &amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.sid.ir/paper/1039467/fa . سوری و همکاران، «تحلیل بالینی و اقتصادی سیاست پیشگیری از تولد جنین‌های سندرم داون و ارزیابی تظاهرات بالینی چشمی در افراد مبتلا»، 1401ش، ص29.]&amp;lt;/ref&amp;gt; و مونگولیسم &amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.irna.ir/news/7368958/%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B7%D8%B1-%D8%A7%D8%A8%D8%AA%D9%84%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8 . «افزایش سن مادر خطر ابتلا به سندروم داون را در جنین افزایش می دهد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی: ایرنا.]&amp;lt;/ref&amp;gt; نیز گفته می‌شود یک بیماری ژنتیک&amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2174673/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%81%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%A8%D8%AA%D9%84%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%8 . عثمانی، «بررسی مشکلات اطفال مبتلا به سندروم داون بستری شده در شفاخانه حوزوی آموزشی ابوعلی سینای بلخی طی سال 1402»، 1403ش، ص12.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  و غیر‌واگیر است&amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.mehrnews.com/news/4515764/%D8%AA%D9%88%D9%84%D8%AF-%DB%B3%DB%B0-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%A8%D8%AA%D9%84%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 . «تولد ۳۰ هزار نوزاد مبتلا به سندرم در ایران»، خبرگزاری مهر.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  که از رایج‌ترین علل عقب‌ماندگی ذهنی به شمار می‌رود.&amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.sid.ir/paper/418369/fa . آل‌یاسین و همکاران، «سندروم داون در ایران»، وب‌سایت جهاد دانشگاهی.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  داون، نام پزشکی است که اولین بار این بیماری را در سال 1866‌م تشخیص داد. میزان بروز این سندرم بین یک در ششصد تا یک در هزار مورد از تولد نوزادان زنده گزارش شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.mehrnews.com/news/5174039/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%A . «روز جهانی سندروم دان فرصتی برای احترام به این عزیزان است»، خبرگزاری مهر.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  بیست و یکم مارس در تقویم میلادی&amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.mehrnews.com/news/5173742/%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%86-%D9%87%D9%86%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%AE%D9%88 . «افراد سندروم داون هنوز به جایگاه شایسته خود نرسیده اند»، خبرگزاری مهر.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  مصادف با اول فروردین، روز جهانی سندروم داون است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.mehrnews.com/news/5174039/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%A . «روز جهانی سندروم دان فرصتی برای احترام به این عزیزان است»، خبرگزاری مهر.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>زهرا غلامی</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85_%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%86&amp;diff=29700&amp;oldid=prev</id>
		<title>افشان بستاکچی: صفحه‌ای تازه حاوی «جایگزین=کودک سندروم داون&lt;big&gt;&#039;&#039;&#039;سندروم داون؛&#039;&#039;&#039;&lt;/big&gt; نوعی اختلال ژنتیکی که موجب عقب‌ماندگی ذهنی می‌شود. سندروم داون با اختلال ژنتیکی در کروموزوم‌های جنین، منجر به تولد نوزاد با درجه‌ای از عقب‌ماندگی...» ایجاد کرد</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85_%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%86&amp;diff=29700&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-04-18T16:00:38Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;a href=&quot;/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%86.jpg&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;پرونده:سندروم-داون.jpg (صفحه وجود ندارد)&quot;&gt;thumb|کودک سندروم داون|جایگزین=کودک سندروم داون&lt;/a&gt;&amp;lt;big&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;سندروم داون؛&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/big&amp;gt; نوعی اختلال ژنتیکی که موجب عقب‌ماندگی ذهنی می‌شود. سندروم داون با اختلال ژنتیکی در کروموزوم‌های جنین، منجر به تولد نوزاد با درجه‌ای از عقب‌ماندگی...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحهٔ تازه&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;[[پرونده:سندروم-داون.jpg|thumb|کودک سندروم داون|جایگزین=کودک سندروم داون]]&amp;lt;big&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;سندروم داون؛&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/big&amp;gt; نوعی اختلال ژنتیکی که موجب عقب‌ماندگی ذهنی می‌شود.&lt;br /&gt;
سندروم داون با اختلال ژنتیکی در کروموزوم‌های جنین، منجر به تولد نوزاد با درجه‌ای از عقب‌ماندگی ذهنی می‌شود. تفاوت‌های ظاهری، ذهنی و روحی برآمده از سندروم داون، افراد مبتلا را با چالش‌ها و مشکلات اجتماعی متعدد رو‌به‌رو می‌کند و بر میزان و شیوه فعالیت‌های فردی و مشارکت‌های اجتماعی آنها اثرگذار است. &lt;br /&gt;
==معرفی==&lt;br /&gt;
سندرم داون که تریزومی21 &amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.sid.ir/paper/1039467/fa . سوری و همکاران، «تحلیل بالینی و اقتصادی سیاست پیشگیری از تولد جنین‌های سندرم داون و ارزیابی تظاهرات بالینی چشمی در افراد مبتلا»، 1401ش، ص29.]&amp;lt;/ref&amp;gt; و مونگولیسم &amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.irna.ir/news/7368958/%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B7%D8%B1-%D8%A7%D8%A8%D8%AA%D9%84%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8 . «افزایش سن مادر خطر ابتلا به سندروم داون را در جنین افزایش می دهد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی: ایرنا.]&amp;lt;/ref&amp;gt; نیز گفته می‌شود یک بیماری ژنتیک&amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2174673/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%81%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%A8%D8%AA%D9%84%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%8 . عثمانی، «بررسی مشکلات اطفال مبتلا به سندروم داون بستری شده در شفاخانه حوزوی آموزشی ابوعلی سینای بلخی طی سال 1402»، 1403ش، ص12.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  و غیر‌واگیر است&amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.mehrnews.com/news/4515764/%D8%AA%D9%88%D9%84%D8%AF-%DB%B3%DB%B0-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%A8%D8%AA%D9%84%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 . «تولد ۳۰ هزار نوزاد مبتلا به سندرم در ایران»، خبرگزاری مهر.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  که از رایج‌ترین علل عقب‌ماندگی ذهنی به شمار می‌رود.&amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.sid.ir/paper/418369/fa . آل‌یاسین و همکاران، «سندروم داون در ایران»، وب‌سایت جهاد دانشگاهی.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  داون، نام پزشکی است که اولین بار این بیماری را در سال 1866‌م تشخیص داد. میزان بروز این سندرم بین یک در ششصد تا یک در هزار مورد از تولد نوزادان زنده گزارش شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.mehrnews.com/news/5174039/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%A . «روز جهانی سندروم دان فرصتی برای احترام به این عزیزان است»، خبرگزاری مهر.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  بیست و یکم مارس در تقویم میلادی&amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.mehrnews.com/news/5173742/%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%86-%D9%87%D9%86%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%AE%D9%88 . «افراد سندروم داون هنوز به جایگاه شایسته خود نرسیده اند»، خبرگزاری مهر.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  مصادف با اول فروردین، روز جهانی سندروم داون است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.mehrnews.com/news/5174039/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%A . «روز جهانی سندروم دان فرصتی برای احترام به این عزیزان است»، خبرگزاری مهر.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==آمار سندروم داون در ایران==&lt;br /&gt;
کارشناسان معتقدند در ایران هرساله بالغ بر ۳۰ هزار نوزاد مبتلا به سندروم‌های مختلف به دنیا می‌آیند که حدود ۳ هزار نوزاد به سندروم داون مبتلا هستند.&amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.mehrnews.com/news/4515764/%D8%AA%D9%88%D9%84%D8%AF-%DB%B3%DB%B0-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%A8%D8%AA%D9%84%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 . «تولد ۳۰ هزار نوزاد مبتلا به سندرم در ایران»، خبرگزاری مهر.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==تأثیر بالا رفتن سن ازدواج بر تولد کودکان سندروم داون==&lt;br /&gt;
امروزه بالا رفتن سن ازدواج دختران و پسران در ایران سبب شده، خطر بروز سندروم داون در نوزادان و تولد فرزند مبتلا به سندروم داون افزایش یابد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.mehrnews.com/news/4515764/%D8%AA%D9%88%D9%84%D8%AF-%DB%B3%DB%B0-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%A8%D8%AA%D9%84%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 . «تولد ۳۰ هزار نوزاد مبتلا به سندرم در ایران»، خبرگزاری مهر.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  کارشناسان معتقدند افزایش سن مادر بیشترین تأثیر را بر این موضوع داشته و خطر ابتلای جنین به انواع بیماری‌ها و اختلالات ژنتیکی به‌خصوص سندروم داون را افزایش می‌دهد. تعداد زنانی که طی دو دهه گذشته نوزادان مبتلا به سندروم داون به‌ دنیا آوده‌اند 70 درصد نسبت به قبل افزایش یافته است.&amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.irna.ir/news/7368958/%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B7%D8%B1-%D8%A7%D8%A8%D8%AA%D9%84%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8 . «افزایش سن مادر خطر ابتلا به سندروم داون را در جنین افزایش می دهد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی: ایرنا.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==چالش‌های مبتلایان به سندروم داون در ایران==&lt;br /&gt;
[[پرونده:سندروم داون۲.jpg|thumb|توانبخشی کودک سندروم داون به وسیله بازی|جایگزین=توانبخشی کودک سندروم داون به وسیله بازی]]&lt;br /&gt;
تفاوت‌های ظاهری و ذهنیِ افراد مبتلا به سندروم داون، سبب می‌شود که آنها بیشتر از افراد عادی در معرض بیماری‌های جسمیِ مزمن، مشکلات رشد و نمو، مشکلات رفتاری و هیجانی قرار گیرند.&amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1992215/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%82%D8%A8%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%B7-%D8%A8%D8% . علی‌بخشی و همکاران، «بررسی میزان بار مراقبتی و عوامل مرتبط با آن در والدین کودکان مبتلا به سندروم داون 4 تا 12 ساله شهر تهران در سال 1399»، 1401ش، ص441.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  این امر سبب شده آنها بیشتر نیازمند مراقبت، آموزش، توانبخشی و درمان خاص باشند. مراقبت از این بیماران اغلب توسط والدین و اعضای خانواده انجام می‌شود.&amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.mehrnews.com/news/5173742/%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%86-%D9%87%D9%86%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%AE%D9%88 . «افراد سندروم داون هنوز به جایگاه شایسته خود نرسیده اند»، خبرگزاری مهر.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  وجود کودک مبتلا به سندروم داون منجر به تغییر سبک زندگی در خانواده‌ها می‌شود.&amp;lt;ref&amp;gt;  [https://p.mehrradiology.com/%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%86/ . «سندرم دان و پدیدارشناسی تجارب مادران»، وب‌سایت مهر ایرانیان.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  اغلب کودکان مبتلا به سندروم داون در خانواده خود از پذیرش خوبی برخوردار هستند. شیوۀ برخورد اعضای خانواده در میزان سازگاری مبتلایان به سندروم داون با خانواده و جامعه نقش مهمی دارد.&amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.sid.ir/paper/426491/fa . همتی و همکاران، «بار خانوادگی و مشکلات مبتلایان به سندرم داون»، 1384ش، ص20-21.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  در ایران، بسیاری از خانواده‌های دارای فرزند مبتلا به سندروم داون، دغدغه اصلی خود را آیندۀ آموزشی، &amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1992215/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%82%D8%A8%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%B7-%D8%A8%D8% . علی‌بخشی و همکاران، «بررسی میزان بار مراقبتی و عوامل مرتبط با آن در والدین کودکان مبتلا به سندروم داون 4 تا 12 ساله شهر تهران در سال 1399»، 1401ش، ص441.]&amp;lt;/ref&amp;gt; تحصیلی و شغلی فرزندان خود می‌دانند. &amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.sid.ir/paper/426491/fa . همتی و همکاران، «بار خانوادگی و مشکلات مبتلایان به سندرم داون»، 1384ش، ص20-21.]&amp;lt;/ref&amp;gt; برخی خانواده‌ها نیز کودک مبتلا به سندروم داون را مشکل‌زا می‌دانند و روش نادرست آنها در تعامل با فرزند، سبب انزوای اجتماعی او می‌شود. برخی، گسترش سبک زندگی مدرن را در طرد خانوادگی و اجتماعی این افراد مؤثر می‌دانند.&amp;lt;ref&amp;gt;  [https://p.mehrradiology.com/%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%86/ . «سندرم دان و پدیدارشناسی تجارب مادران»، وب‌سایت مهر ایرانیان.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  فاصلۀ آنها با جایگاه شایسته و قانونی خود به‌عنوان عضوی از جامعه، در میزان مشارکت و فعالیت‌های اجتماعی آنها نقش اساسی دارد. &amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.mehrnews.com/news/5173742/%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%86-%D9%87%D9%86%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%AE%D9%88 . «افراد سندروم داون هنوز به جایگاه شایسته خود نرسیده اند»، خبرگزاری مهر.]&amp;lt;/ref&amp;gt; برخود نا‌مناسب اعضای جامعه، در افزایش پرخاشگری و ناسازگاری این افراد تأثیر دارد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://p.mehrradiology.com/%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%86/ . «سندرم دان و پدیدارشناسی تجارب مادران»، وب‌سایت مهر ایرانیان.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  همچنین به‌دلیل مشکلات ذهنی و دیرآموز بودن کودکان مبتلا به سندروم داون، آنها اغلب برای بهره‌مندی از سیستم آموزشی مطلوب با مشکل رو‌به‌رو هستند.&amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2165599/%D8%AA%D8%AC%D8%B1%D8%A8%D9%87-%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%B . زادفلاح بیجارسری، «تجربه زیسته بررسی آموزگار دانش‌آموزان سندروم داون»، 1403ش، ص1575.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پیشگیری==&lt;br /&gt;
[[پرونده:سندروم-داون۱.jpg|thumb|آیین افتتاح کانون حمایت از فرزندان سندروم داون استان گیلان؛ مرداد ۱۳۹۴ش|جایگزین=کانون حمایت از فرزندان سندروم داون استان گیلان]]&lt;br /&gt;
پیشرفت تکنولوژی سبب شده امروزه با انجام آزمایش‌های غربالگری، بیماری سندروم داون جنین تشخیص داده شده و احتمال تولد چنین نوزادانی کاهش یابد.&amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.irna.ir/news/7368958/%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B7%D8%B1-%D8%A7%D8%A8%D8%AA%D9%84%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8 . «افزایش سن مادر خطر ابتلا به سندروم داون را در جنین افزایش می دهد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی: ایرنا.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  این امر با صدور دستور از طرف مراجع قانونی برای سقط جنین صورت می‌گیرد. اگرچه این شیوۀ حذف نوزاد مبتلا به سندروم داون، احتمال تولد چنین نوزادانی را کاهش می‌دهد؛ اما آسیب‌های حاصل از سقط جنین به‌خصوص در مادرانی که سنین بالا دارند مضرات سقط جنین را به‌دنبال خواهد داشت. همچنین در برخی شرایط سقط جنین، احتمال بارداری پر‌خطر یا عدم بارداری مجدد بانوان را به‌دنبال دارد و شانس مادر شدن را از آنها سلب می‌کند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.irna.ir/news/7368958/%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B7%D8%B1-%D8%A7%D8%A8%D8%AA%D9%84%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8 . «افزایش سن مادر خطر ابتلا به سندروم داون را در جنین افزایش می دهد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی: ایرنا.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
از طرفی کاهش ازدواج‌های فامیلی یا انجام آزمایش‌های ژنتیکی و مشاوره‌های پیش از ازدواج نیز در کنترل این بیماری و تولد نوزادان مبتلا به بیماری و اختلالات ژنتیکی مانند سندروم داون، هموفیلی و تالاسمی تأثیر بسزایی دارد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.irna.ir/news/7368958/%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B7%D8%B1-%D8%A7%D8%A8%D8%AA%D9%84%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8 . «افزایش سن مادر خطر ابتلا به سندروم داون را در جنین افزایش می دهد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی: ایرنا.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
رشد چشمگیر تولد نوزادان مبتلا به سندروم داون سبب تصویب قانون سقط‌درمانی در مجلس شورای اسلامی در سال 1384ش شد. هدف این قانون، غربالگری جنین با هدف شناسایی مبتلایان به بیماری‌های ژنتیکی مانند سندرم داون بود. منتقدان این قانون، با توجه به درصد خطای قابل توجه در غربالگری، این طرح را عامل سقط اشتباه جنین‌های بسیار می‌دانند و خواستار پرهیز از شتاب‌زدگی در اقدام به سقط جنین‌های مشکوک به سندروم داون هستند.&amp;lt;ref&amp;gt;  [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2068357/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D9%88%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AF-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%82%D8%B7-%D8%AC%D9%86%DB%8C%D9%86-%D8 . هلیسائی و همکاران، «واکاوی ابعاد فقهی، شرعی و پزشکی سقط جنین درمانی»، 1401ش، ص61.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع==&lt;br /&gt;
*آل‌یاسین، سید احمد و همکاران، «سندروم داون در ایران»، وب‌سایت جهاد دانشگاهی، تاریخ درج مطلب: 1383ش.&lt;br /&gt;
*«افراد سندروم داون هنوز به جایگاه شایسته خود نرسیدهاند»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 1 فروردین 1400ش.&lt;br /&gt;
*«افزایش سن مادر خطر ابتلا به سندروم داون را در جنین افزایش می دهد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی: ایرنا، تاریخ درج مطلب: 10 آبان 1388ش.&lt;br /&gt;
*«تولد ۳۰ هزار نوزاد مبتلا به سندرم در ایران»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 27 دی 1397ش.&lt;br /&gt;
*«روز جهانی سندروم داون فرصتی برای احترام به این عزیزان است»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 1 فروردین 1400ش.&lt;br /&gt;
*زادفلاح بیجارسری، زهرا، «تجربه زیسته بررسی آموزگار دانش‌آموزان سندروم داون»، مجموعه ‌مقالات کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های مدیریت، تعلیم و تربیت در آموزش و پرورش، 1403ش.&lt;br /&gt;
*سوری، فاطمه و همکاران، «تحلیل بالینی و اقتصادی سیاست پیشگیری از تولد جنین‌های سندرم داون و ارزیابی تظاهرات بالینی چشمی در افراد مبتلا»، نشریۀ تحقیقات پزشکی صارم، شمارۀ 1، 1401ش.&lt;br /&gt;
*عثمانی، داکتر محمد صدیق، «بررسی مشکلات اطفال مبتلا به سندروم داون بستری شده در شفاخانه حوزوی آموزشی ابوعلی سینای بلخی طی سال 1402»، فصلنامۀ پژوهش‌ در علوم، مهندسی و فناوری، شمارۀ 34، 1403ش.&lt;br /&gt;
*علی‌بخشی، حسین و همکاران، «بررسی میزان بار مراقبتی و عوامل مرتبط با آن در والدین کودکان مبتلا به سندروم داون 4 تا 12 ساله شهر تهران در سال 1399»، فصلنامۀ توانبخشی، شمارۀ 92، 1401ش.&lt;br /&gt;
*هلیسائی، اسماء و همکاران، «واکاوی ابعاد فقهی، شرعی و پزشکی سقط جنین درمانی»، فصلنامۀ مطالعات راهبردی زنان، شمارۀ 98، 1401ش.&lt;br /&gt;
*همتی، ساحل و همکاران، «بار خانوادگی و مشکلات مبتلایان به سندرم داون»، نشریۀ توانبخشی، شمارۀ 3، 1384ش.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>افشان بستاکچی</name></author>
	</entry>
</feed>