https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%DB%8C%D8%A8سیب - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-07T18:58:28Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.44.2https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%A8&diff=31907&oldid=prevحانیه کلهر: صفحهای تازه حاوی «<big>'''سیب'''</big>؛ نوعی میوه شیرین و گوشتی سیب، میوهای گرد به رنگهای قرمز، زرد یا سبز با گوشت سفیدرنگ و مزه و بوی خوش است.<ref>[https://www.vajehyab.com/?q=سیب عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه سیب.]</ref> سیب واژهای پهلوی است.<ref>MacKenzie, A Concise Pahlavi Dictionary, 1971, P74. </ref> در [...» ایجاد کرد2026-04-27T13:48:20Z<p>صفحهای تازه حاوی «<big>'''سیب'''</big>؛ نوعی میوه شیرین و گوشتی سیب، میوهای گرد به رنگهای قرمز، زرد یا سبز با گوشت سفیدرنگ و مزه و بوی خوش است.<ref>[https://www.vajehyab.com/?q=سیب عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه سیب.]</ref> سیب واژهای پهلوی است.<ref>MacKenzie, A Concise Pahlavi Dictionary, 1971, P74. </ref> در [...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><big>'''سیب'''</big>؛ نوعی میوه شیرین و گوشتی<br />
<br />
سیب، میوهای گرد به رنگهای قرمز، زرد یا سبز با گوشت سفیدرنگ و مزه و بوی خوش است.<ref>[https://www.vajehyab.com/?q=سیب عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه سیب.]</ref> سیب واژهای پهلوی است.<ref>MacKenzie, A Concise Pahlavi Dictionary, 1971, P74. </ref> در [[لاهیجان]]، دیلمان و رودسر به آن، اَسیب، هَسی و هَسیب، در تالش به آن سیف یا سِف، در رامسر و شهسوار به آن هَسی، در مازندران سه، در زبان ترکی آلما، در کردستان به آن سیو<ref>ثابتی، جنگلها و درختان و درختچههای ایران، ۱۳۵۵ش، ص۴۶۷.</ref> و در زبان عربی به آن تفاح میگویند.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/سیب دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه سیب.]</ref> <br />
==گونههای سیب==<br />
سیب به سه نوع تابستانه، پاییزه و زمستانه تقسیم میشود. در تابستان، سیب تابستانه روی درخت رسیده و سپس چیده میشود. نوع پاییزه سیب در اوایل پاییز و به صورت نارس چیده میشود و برای دو الی سه هفته نگهداری میشود تا برسد. در اواخر پاییز سیب زمستانه به صورت نارس چیده شده و برای دو ماه نگهداری میشود تا خوب برسد.<ref>بهرامی، فرهنگ روستایی، ۱۳۱۷ش، ص۷۵۲؛ توسلی، «سیب میوهای بهشتی»، ۱۳۷۸ش، ص۳۲؛ زرگری، گیاهان دارویی، ۱۳۴۵ش، ج۱، ص۵۸۰.</ref> <br />
==انواع سیب در ایران==<br />
حدود ۲۰۰ نوع سیب در ایران وجود دارد که از انواع آن میتوان به سیب سرخ، گلاب، گلاب شمیران، گلاب اصفهان، گلشاهی، قندک و نارسیب [[مشهد]] اشاره کرد.<ref>توسلی، «سیب میوهای بهشتی»، ۱۳۷۸ش، ص۳۱. </ref> <br />
==مراکز کشت سیب در ایران==<br />
مهمترین مراکز کشت سیب در ایران خراسان، استان مرکزی، اصفهان، آذربایجان غربی و شرقی و استانهای شمالی هستند.<ref>توسلی، «سیب میوهای بهشتی»، ۱۳۷۸ش، ص۳۲؛ زرگری، گیاهان دارویی، ۱۳۴۵ش، ج۱، ص۵۸۳-۵۸۴.</ref> <br />
==خواص سیب==<br />
سیب از نظر طبع، معتدل و میان گرمی و سردی است.<ref>ابنسینا، قانون، ۱۳۷۰ش، ج۲، ص۳۲۵؛ جرجانی، ذخیره خوارزمشاهی، ۱۳۵۲ش، کتاب۳، ص۱۴۹.</ref> برای خوردن و مالیدن آن خواصی ذکر شده است. طب سنتی سیب را قابض میداند.<ref>ابنمیمون، شرح اسماء العقار، ۱۹۴۰م، ص۲۸۳-۲۸۴؛ رازی، الحاوی، ۱۳۸۴ش، ج۲۰، بخش۱، ص۱۱۳-۱۱۴؛ اخوینی بخاری، هدایة المتعلمین، ۱۳۴۴ش، ص۱۵۷و۲۳۲و۳۴۴.</ref> سیب ترش موثر در لاغری و کاهش شیر زنان است.<ref>اخوینی بخاری، هدایة المتعلمین، ۱۳۴۴ش، ص۱۵۸. </ref> سیب شیرین برای دفع زهر مفید است. سیب، معده را تقویت کرده و دهان را خوشبو میکند.<ref>ابومنصور موفق هروی، الابینة عن حقایق الادویة، ۱۳۴۶ش، ص۷۵.</ref> <br />
==سیب در روایات==<br />
در روایات آمده است که قبل از خوردن سیب ابتدا آن را ببویید و سپس میل کنید.<ref>[http://lib.eshia.ir/11025/25/159/وشمه حر عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۱۲ق، ج۲۵، ص۱۵۹-۱۶۲.]</ref> در روایت دیگری آمده است خوردن سیب ترش باعث افزایش فراموشی میشود.<ref>[http://lib.eshia.ir/11025/25/163/أشياء حر عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۱۲ق، ج۲۵، ص۱۶۳.]</ref> همچنین مستحب است نوعروس تا یک هفته از خوردن سیب ترش امتناع کند.<ref>[https://lib.eshia.ir/10027/5/491 طباطبائی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۲۰ق، ج۵، ص۴۹۱.]</ref> <br />
==سیب در فرهنگ ایرانیان==<br />
مردم برخی از مناطق ایران به پر برکت بودن سیب اعتقاد دارند. در روستای ابرسج شاهرود، پیش از تولید مثل بزها، ۶ سیب به پشت بزهای نر میزنند و میگویند: خدا برکت بده.<ref>شریعتزاده، فرهنگ مردم شاهرود، ۱۳۷۱ش، ص۴۷۵.</ref> در خراسان در شب چله، داماد خوانچهای از میوه برای عروس میفرستد که در آن ۷ نوع میوه رنگارنگ از جمله سیب وجود دارد.<ref>شکورزاده، عقاید و رسوم مردم خراسان، ۱۳۶۳ش، ص۲۲۸.</ref> از جمله خوراکیهای موجود در سفرهی هفتسین، سیب است.<ref>هنری، آیینهای نوروزی، ۱۳۵۳ش، ص۶۲.</ref> در کردستان خانوادهها برای فرزندان خود که سال گذشته ازدواج کردهاند هدیه نوروزانه میفرستند که شامل سیب و سکهی طلا است.<ref>هنری، آیینهای نوروزی، ۱۳۵۳ش، ص۶۷.</ref> <br />
==سیب در ادبیات فارسی==<br />
در اشعار فارسی نیز به سیب اشاره شده است. رودکی گفته است:<ref>[https://ganjoor.net/roodaki/parakande/sh92 رودکی، ابیات پراکنده، شماره ۹۲، بیت ۱، سایت گنجور.]</ref><br />
{{آغاز نستعلیق}}<br />
{{شعر|نستعلیق}}<br />
{{ب| لبت سیب بهشت و من محتاج | یافتن را همی نیابم ویل }}<br />
{{پایان شعر}}<br />
{{پایان نستعلیق}} <br />
همچنین در ادبیات فارسی، تشبیهاتی مانند سیب زنخدان و سیب چهر به نشانهی زیبارویی وجود دارد. در بیتی از حافظ داریم:<ref>[https://ganjoor.net/hafez/ghazal/sh2 حافظ، دیوان حافظ، غزلیات، غزل شماره ۲، بیت ۶، سایت گنجور.]</ref><br />
{{آغاز نستعلیق}}<br />
{{شعر|نستعلیق}}<br />
{{ب| مبین به سیب زنخدان که چاه در راه است | کجا همی روی ای دل بدین شتاب کجا }}<br />
{{پایان شعر}}<br />
{{پایان نستعلیق}} <br />
در مَثلها نیز از سیب استفاده شده است. مثلا زمانی که دو نفر شبیه یکدیگر باشند میگویند مثل سیبی است که از وسط نصف کرده باشی.<ref>شهری، قند و نمک، ۱۳۷۰ش، ص۶۲۲.</ref> سیب تا فرود آمدن هزار چرخ میخورد به این معنی که نمیتوان آینده را پیشبینی کرد.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/سیب دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه سیب.]</ref> <br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع==<br />
*ابنسینا، قانون، ترجمه عبدالرحمان شرفکندی، تهران، سروش، ۱۳۷۰ش.<br />
*ابنمیمون، موسی، شرح اسماء العقار، بهتحقیق ماکس مایرهف، قاهره، الثقافهالدینیه، ۱۹۴۰م.<br />
*ابومنصور موفق هروی، الابنیه عن حقایق الادویه، بهتحقیق احمد بهمنیار و حسین محبوبی اردکانی، تهران، دانشگاه تهران، ۱۳۴۶ش.<br />
*اخوینی بخاری، ربیع، هدایه المتعلمین، بهتحقیق جلال متینی، مشهد، دانشگاه فردوسی، ۱۳۴۴ش.<br />
*بهرامی، تقی، فرهنگ روستایی، تهران، [بینا]، ۱۳۱۷ش.<br />
*توسلی، امیرحسین، «سیب میوهای بهشتی»، تهران، مزرعه، شماره ۲۵، ۱۳۷۸ش.<br />
*ثابتی، حبیبالله، جنگلها و درختان و درختچههای ایران، تهران، سازمان تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی، ۱۳۵۵ش.<br />
*جرجانی، اسماعیل، ذخیره خوارزمشاهی، بهتحقیق جلال مصطفوی، تهران، دانشگاه تهران، ۱۳۵۲ش.<br />
*حافظ، دیوان حافظ، سایت گنجور، تاریخ بازدید: ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۱ش.<br />
*حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، قم، آلالبیت احیاء التراث، ۱۴۱۲ق.<br />
*دهخدا، علیاکبر، لغتنامه، سایت واژهیاب، تاریخ بازدید: ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۱ش.<br />
*رازی، محمد بن زکریا، الحاوی، بهترجمه سلیمان افشاریپور، تهران، فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۸۴ش.<br />
*رودکی، ابیات پراکنده، سایت گنجور، تاریخ بازدید: ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۱ش.<br />
*زرگری، علی، گیاهان دارویی، تهران، دانشگاه تهران، ۱۳۴۵ش.<br />
*شریعتزاده، علیاصغر، فرهنگ مردم شاهرود، تهران، مولف، ۱۳۷۱ش.<br />
*شکورزاده، ابراهیم، عقاید و رسوم مردم خراسان، تهران، سروش، ۱۳۶۳ش.<br />
*شهری، جعفر، قند و نمک، تهران، اسماعیلیان، ۱۳۷۰ش.<br />
*طباطبائی یزدی، محمدکاظم بن عبدالعظیم، العروه الوثقی، [بیجا]، [بینا]، ۱۴۲۰ق.<br />
*عمید، حسن، فرهنگ فارسی، سایت واژهیاب، تاریخ بازدید: ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۱ش.<br />
*هنری، مرتضی، آیینهای نوروزی، تهران، فرهنگ و هنر، ۱۳۵۳ش.<br />
*MacKenzie, D. N., A Concise Pahlavi Dictionary, London, 1971.</div>حانیه کلهر