سمیه عزیزی: صفحه‌ای تازه حاوی «آیت‌الله سید حسین طباطبایی بروجردی '''{{درشت|سید حسین طباطبایی بروجردی}}'''، مرجع فقهی شیعیان و زعیم حوزهٔ علمیه قم در دهه‌های ۱۳۲۰ و ۱۳۳۰ش. سید حسین بروجردی،...» ایجاد کرد

2026-05-14T12:13:41Z

صفحه‌ای تازه حاوی «جایگزین=آیت‌الله سید حسین طباطبایی بروجردی|بندانگشتی|آیت‌الله سید حسین طباطبایی بروجردی '''{{درشت|سید حسین طباطبایی بروجردی}}'''، مرجع فقهی شیعیان و زعیم حوزهٔ علمیه قم در دهه‌های ۱۳۲۰ و ۱۳۳۰ش. سید حسین بروجردی،...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

[[پرونده:سید حسین طباطبایی.jpg|جایگزین=آیت‌الله سید حسین طباطبایی بروجردی|بندانگشتی|آیت‌الله سید حسین طباطبایی بروجردی]]
'''{{درشت|سید حسین طباطبایی بروجردی}}'''، مرجع فقهی شیعیان و زعیم حوزهٔ علمیه قم در دهه‌های ۱۳۲۰ و ۱۳۳۰ش.

سید حسین بروجردی، در سال ۱۲۵۴ش، در [[بروجرد|شهرستان بروجرد]] و در خانواده‌ای که نسبِ آن با ۳۲ واسطه به [[امام حسن]] می‌رسد، به دنیا آمد. نام پدرش سیدعلی و نام مادرش، آغابیگم طباطبایی است. خاندان طباطبایی در [[بروجرد]]، از جد پنجمِ آیت‌الله بروجردی، به سیدمحمد بن عبدالکریم معروف به سیدکبیر، می‌رسد.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=1&chkhashk=18A0AD00E3&sword=آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیت‌الله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص1-3.]</ref>

==دوران تحصیل آیت‌الله بروجردی==
سیدحسین، با راهنمایی پدر، واردِ [[مکتب‌خانه]] شد. بعد از مدتی به حوزهٔ علمیهٔ نوربخش، در [[بروجرد]]، وارد شد و تحصیل درس حوزوی را همراه با کسب فضیلت‌های اخلاقی شروع کرد. او در سن هجده سالگی، برای ادامهٔ تحصیل، به [[اصفهان]] رفت.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=3&chkhashk=FD320F8396&sword=آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیت‌الله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص3-4.]</ref>

==حُکم اجتهاد آیت‌الله بروجردی==
سیدحسین بروجردی، در پرتو استعداد، تسلط علمی و بیان روان، به یکی از استادانِ نامور [[اصفهان]] تبدیل شد. او در ۲۲ سالگی، در [[فقه اسلامی]] به [[درجه اجتهاد|درجهٔ اجتهاد]] رسید و حکمِ اجتهاد را در اصفهان از آیت‌الله سید ابوالقاسم حسینی دهکردی و در سال ۱۳۲۸ق، در [[نجف]]، از آخوند خراسانی و فتح‌الله نمازی اصفهانی، دریافت کرد.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=4&chkhashk=96BFC715E7&sword=آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیت‌الله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص4-5.]</ref>

==اساتید آیت‌الله بروجردی==
[[پرونده:سید حسین طباطبایی۱.jpg|بندانگشتی|۱. احمد کفایی، ۲. محمدکاظم خراسانی، ۳. میر محمد صادق خاتون آبادی، ۴. سید حسین احمدی طباطبایی بروجردی، ۵. محمدمحسن منزوی تهرانی (آقا بزرگ تهرانی) و ۶. محمدحسین غروی اصفهانی]]
میرزا ابوالمعالی کلباسی، سید محمدتقی مدرس، سید محمدباقر درچه‌ای، محمد کاشانی و میرزا جهانگیرخان قشقائی، از اساتیدِ او در [[اصفهان]] و محمدکاظم آخوند خراسانی، فتح‌الله نمازی شریعت اصفهانی و سید محمدکاظم طباطبایی یزدی از استادانِ وی، در نجف بودند.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=زندگینامه%20و%20رساله%2028%20مرجع%20جلد%201&option=com_dbook&task=readonline&book_id=1007187001&page=1323&chkhashk=CF59EBEF74&sword=اساتید%20آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa مرکز تحقیقات رایانه‌ای قائمیۀ اصفهان، زندگینامه و رسالۀ 28 مرجع، ص1323.]</ref>

==شاگردان آیت‌الله بروجردی==
آیت‌الله بروجردی، شاگردان بسیاری تربیت کرد که از آن جمله می‌توان به [[امام خمینی|سید روح‌الله خمینی]]، سیدعلی سیستانی، صافی گلپایگانی، محمد فاضل لنکرانی، ناصر مکارم شیرازی، [[مرتضی مطهری]]، جعفر سبحانی، سیدموسی شبیری زنجانی،<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیت_الله_بروجردی#.D8.B4.D8.A7.DA.AF.D8.B1.D8.AF.D8.A7.D9.86 «آیت الله بروجردی»، دانشنامۀ اسلامی.]</ref> سیدمصطفی خمینی،<ref>[https://lib.eshia.ir/10251/58/20/شاگردان_آیت_الله_بروجردی انصاری قمی، تألیفات خاندان امام خمینی، ج58، ص 20.]</ref> سیدضیاءالدین (محمد) اشکوری،<ref>[https://lib.eshia.ir/10251/133/15/شاگردان_آیت_الله_بروجردی اشکوری، درگذشتگان، ج133، ص 15.]</ref> عبدالرحیم ربانی شیرازی،<ref>[https://lib.eshia.ir/10251/50/14/شاگردان_آیت_الله_بروجردی انصاری قمی، کتاب‌شناسی بحارالأنوار، ج50، ص 14.]</ref> علی صافی، لطف‌الله صافی<ref>[https://lib.eshia.ir/12440/2/222/شاگردان_آیت_الله_بروجردی انصاری قمی، اختران فقاهت بررسی زندگی علمی و سیاسی گروهی از علمای سده اخیر، ج2، ص 222.]</ref> و سید عبدالکریم هاشمی‌نژاد<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=انگیزه%20ها%20و%20روش%20های%20تهاجم%20به%20روحانیت&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13515&page=146&chkhashk=9FAB6E3E9D&sword=شاگردان%20آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa ابراهیمی‌پور، انگیزه‌ها و روش‌های تهاجم به روحانیت، ص146.]</ref> اشاره کرد.

==اقامت در بروجرد==
آیت‌الله بروجردی، در سال ۱۳۲۸ق، به درخواست پدر، به [[بروجرد]] برگشت و بیش از سی سال در بروجرد اقامت داشت و در مسجد سید و مدرسهٔ نوربخش به تدریس علوم حوزوی و نگارش کتاب‌های مختلف مشغول شد. حوزهٔ علمیهٔ بروجرد با وجود او، رونق گرفت و او در این شهر، فعالیت اجتماعی و تبلیغی گسترده‌ای داشت. خانهٔ آیت‌الله بروجردی در [[بروجرد]]، همچنان به‌عنوان پایگاه علمی و معنوی، محل مراجعهٔ مردم است و به‌صورت هفتگی، در آن، روضهٔ [[اهل بیت]] برگزار می‌شود.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=5&chkhashk=D7C3D12B94&sword=%20آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیت‌الله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص5.]</ref>

==ورود آیت‌الله بروجردی به قم و آغاز مرجعیت==
آیت‌الله سیدحسین بروجردی در سال ۱۳۲۳ش به‌دلیل بیماری، در بیمارستان فیروزآبادی شهر ری بستری شد. فقها و روحانیون قم در این فرصت از او دعوت کردند که برای اقامت دائم، به شهر قم [[مهاجرت|هجرت]] کند. در پی این دعوت و اصرار علما، آیت‌الله بروجردی در ۲۱ دی ۱۳۲۳ش وارد قم شد. جمعی از روحانیون و مردم شهر به پیشواز رفتند و از او استقبال کردند. پس از درگذشت آیت‌الله سید ابوالحسن اصفهانی (۱۲۴۶–۱۳۲۵ش)، آیت‌الله بروجردی عهده‌دار مرجعیت [[شیعیان]] شد و این مقام تا ۱۵ سال ادامه یافت (۱۳۴۰ش).<ref>[https://pirastehfar.blogsky.com/1398/01/10/post-41/مرجعیت-بعدازآیت-الله-بروجردی؟ «مرجعیت بعدازآیت الله بروجردی؟»، وبلاگ پیراسته‌فر.]</ref> [[امام خمینی|آیت‌الله خمینی]] برای جانشینی آیت‌الله سیدحسین طباطبائی بروجردی و دعوت از او برای هجرت به [[قم]] و پذیرش مسئولیت حوزهٔ علمیه، تلاش بسیاری کرد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240871/خمینی،-روح-الله?entryviewid=245604 پاکتچی و دیگران، «خمینی، روح‌الله»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref>

==فعالیت‌های آیت‌الله بروجردی==
[[پرونده:سید حسین طباطبایی۲.jpg|جایگزین=درس سیدحسین طباطبائی بروجردی در صحن بزرگ حرم حضرت معصومه|بندانگشتی|درس سیدحسین طباطبائی بروجردی در صحن بزرگ حرم حضرت معصومه]]
فعالیت‌های اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و عمومی بسیاری در دوران مرجعیتِ آیت‌الله بروجردی، انجام گرفت که از جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
*ایجاد پایگاه روحانیت در ایران و جهان، همراه با استقلال مالی [[حوزه علمیه قم|حوزهٔ قم]] و کمک به حوزهٔ نجف؛
*نظام‌مند کردن ادارهٔ حوزه و امور [[مرجع دینی|مرجعیت]]؛<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=زندگینامه%20و%20رساله%2028%20مرجع%20جلد%201&option=com_dbook&task=readonline&book_id=1007187001&page=1340&chkhashk=5921A9BEC5&sword=اساتید%20آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa مرکز تحقیقات رایانه‌ای قائمیۀ اصفهان، زندگینامه و رسالۀ 28 مرجع، ص1340-1341.]</ref>
*اصلاح امور تبلیغی و آموزشی حوزه همراه با جذب طلبه، اعزام مُبلِغ و تشویق طلاب با استعداد؛
*توجه دادن طلاب به اخلاق و مراجعه به کتاب‌های فقهی شیعه و سنی؛
*گنجاندن مسائل دینی در کتاب‌های درسی مدرسه؛
*حمایت مالی و معنوی از انتشار نشریات؛<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=13&chkhashk=769768FFD4&sword=%20آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیت‌الله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص13-15.]</ref>
*تنظیم کتاب توضیح المسائل به زبان قابل فهم؛
*جلوگیری از تغییر خط فارسی به لاتین در [[ایران]]؛
*وارد کردن درسِ مذهب شیعه در مصر و نزدیک کردن مذهب‌های مختلف به یکدیگر با تکیه بر حدیث ثقلین؛<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=8&chkhashk=C4CD7F3BFB&sword=آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیت‌الله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص6-8.]</ref>
*صدور بیانیه علیه صهیونیسم و دفاع از فلسطین؛
*لغو کردن مصوبهٔ آزادی زنان و مخالفت با قانون تقسیم زمین‌های خصوصی؛
*مبارزه با فرقهٔ بهائیت؛
*مخالفت با ولیعهدی خواهرِ شاه و انقلاب سفید؛<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=22&chkhashk=6A2D2ED674&sword=آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیت‌الله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص22.]</ref>
*ساخت [[مسجد اعظم قم]] و مسجدهای دیگر، [[مدرسه]]، [[کتابخانه]]، بیمارستان، [[حمام]]، کارخانه، حفر چاه و برخی اقدام‌های دیگر در شهرها و روستاهای داخل و خارج از کشور.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=35&chkhashk=FDBC487D3F&sword=آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیت‌الله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص35.]</ref>

==فضیلت‌های اخلاقی آیت‌الله بروجردی==
[[پرونده:سید حسین طباطبایی۳.jpg|جایگزین=سید حسین احمدی طباطبائی بروجردی|بندانگشتی|سید حسین احمدی طباطبائی بروجردی در حال فاتحه خوانی بر مزار همسر خود در حرم حضرت معصومه]]
عالمان دینی، فضیلت‌های اخلاقی آیت‌الله بروجردی را به شرح زیر بیان کرده‌اند:
*[[اخلاص]] و فضیلت معنوی والا همراه با ارادت خاص به [[اهل‌بیت|خاندان پیامبر]]؛<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=18&chkhashk=8F3EF28E74&sword=آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیت‌الله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص18.]</ref>
*روشن‌بین، بزرگ‌منش، جامع‌نگر وخستگی‌ناپذیر؛<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(تالار%20محققین)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13761&page=38&chkhashk=DCE9DF6C72&sword=خستگی‌ناپذیری&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانه تخصصی آیت‌الله بروجردی قم (تالار محققین)، 1397ش، ص38.]</ref>
*مهربان و دارای روحیهٔ تواضع و فروتنی نسبت به بزرگان و عالمان دینی،<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=18&chkhashk=8F3EF28E74&sword=آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیت‌الله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص18.]</ref> به‌ویژه به [[امام خمینی]]؛<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=پیامهای%20قرآنی%20با%20بیان%20اهل%20بیت%20علیهم%20السلام&option=com_dbook&task=readonline&book_id=3978&page=339&chkhashk=036CDBF949&tmpl=component&lang=fa حسینی، پیام‌های قرآنی با بیان اهل بیت علیهم‌السلام، 1389ش، ص338.]</ref>
*منظم، باهوش و دارای ارادهٔ قوی؛<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=اسوه%20مرجعیت%20:%20ویژه%20نامه%20آیت%20الله%20العظمی%20بروجردی&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13116&page=34&chkhashk=12293AE0E8&sword=اقدامات%20آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa ابراهیم‌پور، اسوه مرجعیت: ویژه نامه آیت‌الله العظمی بروجردی، 1387ش، ص 34-36.]</ref>
*احترام به اساتید و فرزندان و بستگان آن‌ها؛
*ترجیح دادن دیگران بر وابستگان خود؛
*خوراک و پوشاک ساده؛
*پرهیز از استراحت در اتاقی که دارای کتاب دینی و علمی بود؛
*مراقبت از کلام و دوری از انجام امور غیر الهی؛
*گرایش نداشتن به شهرت؛
*برگشت دادنِ هدیهٔ پادشاهان و پذیرفتن هدیهٔ پیرمرد روستایی با روی خوش؛<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=18&chkhashk=8F3EF28E74&sword=آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیت‌الله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص18-21.]</ref>
*حلالیت گرفتن؛<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=زیبایی%20اخلاق&option=com_dbook&task=readonline&book_id=10227&page=29&chkhashk=7D76137238&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فرحزاد، زیبایی اخلاق، 1391ش، ص29.]</ref>
*اهلِ تعارف نبودن و صراحت در بیان؛<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=دائره%20المعارف%20طهور:%20ادب%20و%20اخلاق&option=com_dbook&task=readonline&book_id=12226&page=442&chkhashk=0ECB6A4DA4&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa دائرة المعارف طهور: ادب و اخلاق، 1395ش، ص442.]</ref>
*اهل تشویق و ترغیب شاگردان و استادان؛<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=رمز%20موفقیت:%20خاطراتی%20از%20زندگی%20آیه%20الله%20العظمی%20مکارم%20شیرازی%20(مد%20ظلله)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13902&page=33&chkhashk=5C1CD178A6&tmpl=component&lang=fa مکارم، رمز موفقیت: خاطراتی از زندگی آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی، 1387ش، ص33.]</ref>
*تکیه بر تدبیر الهی.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=دائره%20المعارف%20طهور:%20اعلام&option=com_dbook&task=readonline&book_id=12229&page=11976&chkhashk=07142FBE42&tmpl=component&lang=fa دائرةالمعارف طهور: اعلام، 1395ش، ص11976.]</ref>

==نمایندگان آیت‌الله بروجردی==
بعد از اقامت آیت‌الله بروجردی در قم و سامان دادن امور [[حوزه علمیه قم]]، نمایندگانی از طرف او، به نقاط مختلف ایران و جهان اعزام شدند که از آن جمله می‌توان به سیداحمد خوانساری در [[تهران]]، شیخ علی‌محمد نجفی در [[بروجرد]]، شهید اشرفی اصفهانی در [[کرمانشاه (شهر)|کرمانشاه]]، سیدمهدی یثربی در [[کاشان]]، شهید صدوقی در [[شهر یزد|یزد]]، روح‌اله کمالوند در [[خرم‌آباد]]، شیخ محمدحسین اردبیلی در [[گنبد کاووس (شهرستان)|گنبدکاووس]]، شیخ علی‌محمد موحدی قمی در مسجدسلیمان و سیدمحمد ورامینی در نورآباد لرستان اشاره کرد.

افرادی که به نمایندگی از او، در خارج از کشور به نشر معارف دینی می‌پرداختند، عبارت‌اند از شیخ مهدی حائری یزدی در آمریکا، محمدی گلپایگانی و شیخ محمد محققی در هامبورگ آلمان، صدربلاغی سفیر سیّار در چند کشور اروپایی، شیخ محمدتقی قمی در مصر، سید محمدحسن ناشرالاسلام شوشتری در سودان، سید مصطفی امامزاده در آفریقا، سید محمدتقی طالقانی در مدینه، شیخ عبدالحسین فقیهی و سیدعبدالحسین لواسانی در عربستان، سیدعلی شبر و سید زین‌العابدین کاشانی در کویت، شریعت‌زاده اصفهانی در پاکستان و [[امام موسی صدر]] در [[لبنان]].<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=13&chkhashk=769768FFD4&sword=%20آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیت‌الله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص13-14.]</ref>

==آثار علمی آیت‌الله بروجردی==
آیت‌الله بروجردی در دوران زندگی خود، کتاب‌های بسیاری نوشت که به کتاب‌های دهگانهٔ رجالی، حدیثی، فقهی، اصول فقه، رساله‌های عملیه و کتاب‌های متفرقه، تقسیم می‌شود.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=26&chkhashk=1D6CEB42D9&sword=آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیت‌الله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص26.]</ref>

==شفای چشم آیت‌الله بروجردی==
ایام [[ماه محرم|محرم]]، در بروجرد رسم است که عزاداران حسینی، به سر و بدن خود، خَرَّه (گِل) می‌مالند. یک‌بار که در روز [[عاشورا]]، آیت‌الله بروجردی از دردِ چشم رنج می‌برد، هنگام ورود دستهٔ عزاداری به منزل او، وی اندکی از گلِ روی پای عزاداران را برداشته و به چشم خود مالید و درد چشم‌اش برطرف شد. نقل شده است که او تا پایان عمر، بدون استفاده از عینک، حتی ریزترین نوشته‌ها را نیز می‌خواند.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=7&chkhashk=017FAE9972&sword=%20آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیت‌الله بروجردی قم (مقالات)، 1397ش، ص7.]</ref>

==درگذشت آیت‌الله بروجردی==
[[پرونده:سید حسین طباطبایی۴.jpg|جایگزین=تشییع پیکر سید حسین طباطبائی بروجردی در حرم حضرت معصومه|بندانگشتی|تشییع پیکر سید حسین طباطبائی بروجردی در حرم حضرت معصومه]]
بعد از نمازِ صبح روز پنج شنبه، ۱۰ [[فروردین]] ۱۳۴۰ش، آیت‌الله بروجردی، فوت کرد. با انتشار خبر رحلت او، عزای عمومی اعلام شد. علاوه بر عموم مردم، اقلیت‌های مذهبی و افراد صاحب مقام، از نقاط مختلف کشور و جهان، در مراسم خاک‌سپاری او شرکت کردند. سفارتخانه‌ها تعطیل و پرچم آن‌ها به نشانهٔ عزا، نیمه افراشته شد. دسته‌جات و [[هیئت]]‌های عزاداری، در نقاط مختلف، به راه افتاد. پیام‌های تسلیت سَران و پادشاهان کشورها، در روزنامه‌ها منتشر شد. طبق وصیت، پیکر آیت‌الله بروجردی در ورودی [[مسجد اعظم قم|مسجد اعظم]] قم دفن شد.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فهرست%20کتابخانه%20تخصصی%20آیت%20الله%20بروجردی%20(ره)%20قم%20(مقالات)&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13765&page=36&chkhashk=962A838A3F&sword=آیت%20الله%20بروجردی&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa فهرست کتابخانۀ تخصصی آیت‌الله بروجردی قم (مقالات)، 1387ش، ص36.]</ref> او در وصیت‌نامه به ادای حقوق شرعی و چگونگی مصرف وجوه شرعی باقی‌مانده در دفتر مرجعیت، اشاره کرده بود.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=زندگینامه%20و%20رساله%2028%20مرجع&option=com_dbook&task=readonline&book_id=7187&page=1407&chkhashk=389CDE50EE&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa مرکز تحقیقات رایانه‌ای قائمیۀ اصفهان، زندگینامه و رسالۀ 28 مرجع، ص1407.]</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}

==منابع==
{{آغاز منابع}}
* ابراهیم‌پور، ابراهیم، اسوه مرجعیت: ویژه‌نامه آیت‌الله العظمی بروجردی، قم، دفتر عقل، ۱۳۸۷ش.
* ابراهیمی‌پور، قاسم، انگیزه‌ها و روش‌های تهاجم به روحانیت، قم، دفتر عقل، ۱۳۸۶ش.
* اشکوری، درگذشتگان، قم، آیینهٔ پژوهش، ۱۳۶۹ش.
* انصاری قمی، ناصرالدین، تألیفات خاندان امام خمینی، قم، آیینهٔ پژوهش، ۱۳۶۹ش.
* انصاری قمی، ناصرالدین، کتاب‌شناسی بحارالأنوار، قم، آیینهٔ پژوهش، ۱۳۶۹ش.
* انصاری قمی، ناصرالدین، اختران فقاهت بررسی زندگی علمی و سیاسی گروهی از علمای سده اخیر، قم، دلیل ما، ۱۳۸۷ش.
* «آیت الله بروجردی»، دانشنامهٔ اسلامی، تاریخ بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۱ش.
* پاکتچی، احمد و دیگران، «خمینی، روح‌الله»، وب‌سایت دائرة المعارف بزرگ اسلامی، آخرین به‌روز رسانی: ۱۱ خرداد ۱۴۰۰ش.
* حسینی، محمد، پیام‌های قرآنی با بیان اهل بیت علیهم السلام، اصفهان، نقش نگین، ۱۳۸۹ش.
* فرحزاد، حبیب‌الله، زیبایی اخلاق، قم، طوبای محبت، ۱۳۹۱ش.
* مکارم، مسعود، رمز موفقیت: خاطراتی از زندگی آیت‌الله مکارم شیرازی، قم، امام علی بن ابی‌طالب، ۱۳۸۷ش.
* «مرجعیت بعدازآیت الله بروجردی؟»، وبلاگ پیراسته‌فر، تاریخ درج مطلب: ۱۰ فروردین ۱۳۹۸ش.
* واحد تحقیقات مرکز تحقیقات رایانه‌ای قائمیه اصفهان، فهرست کتابخانه تخصصی آیت‌الله بروجردی (ره) قم (مقالات)، ۱۳۹۷ش.
* واحد تحقیقات مرکز تحقیقات رایانه‌ای قائمیه اصفهان، زندگینامه و رسالهٔ ۲۸ مرجع، ۱۳۹۲ش.
* واحد تحقیقات مؤسسه فرهنگی هنری جام طهور، دائرةالمعارف طهور: ادب و اخلاق، اصفهان، ۱۳۹۵ش.
* واحد تحقیقات مؤسسهٔ فرهنگی هنری جام طهور، دائرةالمعارف طهور: اعلام، اصفهان، مرکز تحقیقات رایانه‌ای قائمیه، ۱۳۹۵ش.
{{پایان منابع}}

سید حسین طباطبایی بروجردی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

حمید فاضل: حمید فاضل صفحهٔ سیدحسین طباطبایی بروجردی را به سید حسین طباطبایی بروجردی منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ۲ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۹:۲۰
(بدون تفاوت)