https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%88%D8%B1سیمین دانشور - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-07T13:08:05Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.44.2https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%88%D8%B1&diff=44243&oldid=prevعلی شاهرودی: ابرابزار2026-05-10T09:53:24Z<p>ابرابزار</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۳:۲۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l60">خط ۶۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* عبداللهی، مهناز، «سالشمار دکتر سیمین دانشور»، مجله فرهنگی هنری بخارا، شماره ۷۵، فروردین و تیر ۱۳۸۹ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* عبداللهی، مهناز، «سالشمار دکتر سیمین دانشور»، مجله فرهنگی هنری بخارا، شماره ۷۵، فروردین و تیر ۱۳۸۹ش.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* مافی، عباس، نامهای مستعار نویسندگان و شاعران معاصر ایران، تهران، امیرکبیر، ۱۳۸۱ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* مافی، عباس، نامهای مستعار نویسندگان و شاعران معاصر ایران، تهران، امیرکبیر، ۱۳۸۱ش.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{شخصیتهای ادبیات فارسی}}</ins></div></td></tr>
</table>علی شاهرودیhttps://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%88%D8%B1&diff=43256&oldid=prevفاطمه کمالی: صفحهای تازه حاوی «'''{{درشت|سیمین دانشور}}'''، نخستین زن داستاننویس ایران. == تولد == سیمین دانشور در هشتم اردیبهشت ۱۳۰۰ش در شیراز متولد شد.<ref>[https://www.irna.ir/news/84256186/ «دربارۀ سیمین دانشور»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: 18 اسفند 1391ش.]</ref> == زندگی شخصی == پد...» ایجاد کرد2026-05-09T07:56:42Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''{{درشت|سیمین دانشور}}'''، نخستین زن داستاننویس ایران. == تولد == سیمین دانشور در هشتم <a href="/wiki/%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA" title="اردیبهشت">اردیبهشت</a> ۱۳۰۰ش در <a href="/wiki/%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2" title="شیراز">شیراز</a> متولد شد.<ref>[https://www.irna.ir/news/84256186/ «دربارۀ سیمین دانشور»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: 18 اسفند 1391ش.]</ref> == زندگی شخصی == پد...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''{{درشت|سیمین دانشور}}'''، نخستین زن داستاننویس ایران.<br />
<br />
== تولد ==<br />
سیمین دانشور در هشتم [[اردیبهشت]] ۱۳۰۰ش در [[شیراز]] متولد شد.<ref>[https://www.irna.ir/news/84256186/ «دربارۀ سیمین دانشور»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: 18 اسفند 1391ش.]</ref><br />
<br />
== زندگی شخصی ==<br />
پدر او محمدعلی دانشور ملقب به احیاء السلطنه از پزشکان بنام [[شیراز]] و مادرش قمرالسلطنه حکمت، نقاش و از شاگردان [[کمالالملک]] بود.<ref>دانشور، شناخت و تحسین هنر: مجموعه مقالات، 1375ش، ج2، ص405-409.</ref> او در ۱۳۲۸ش با [[جلال آلاحمد]]، ادیب، متفکر و سیاستمدار [[ازدواج]] کرد.<ref>[https://www.irna.ir/news/84256186/ «دربارۀ سیمین دانشور»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: 18 اسفند 1391ش.]</ref><br />
<br />
== تحصیلات ==<br />
سیمین ابتدایی و دبیرستان را در مدرسهٔ مهرآیین [[شیراز]] گذراند. مدیر این مدرسه انگلیسیزبان بود و اکثر درسها در مدرسه نیز به زبان انگلیسی تدریس میشد. همچنین خانوادهٔ دانشور خدمتکاری داشتند که به [[زبان انگلیسی]] مسلط بود. همهٔ اینها سبب شد تا او در همان دوران کودکی و نوجوانی به زبان انگلیسی مسلط شود.<ref>دانشور، شناخت و تحسین هنر: مجموعه مقالات، 1375ش، ج2، ص406-415.</ref> در امتحانات نهایی متوسطه، شاگرداول شد و پس از آن به دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه تهران رفت.<ref>تقیزاده، «نخستین داستاننویس زن ایرانی»، شهریور و مهر 1386ش، ص48.</ref> او در این دانشگاه از محضر بزرگانی چون [[محمدتقی بهار]]، احمد بهمنیار، بدیعالزمان فروزانفر، نصرالله فلسفی و محمدحسین تونی (فاضل تونی) بهرهمند شد اما بیش از همه خود را مدیون دکتر [[فاطمه سیاح]] میدانست که سبب گرایش او به داستاننویسی شده بود.<ref>دانشور، شناخت و تحسین هنر: مجموعه مقالات، 1375ش، ج2، ص412.</ref> او رشتهٔ ادبیات را تا مقطع دکتری ادامه داد و در سال ۱۳۲۸ش از رسالهٔ خود با عنوان «علمالجمال و جمال در ادبیات فارسی تا قرن هفتم» دفاع کرد. سیمین پس از آن در سال ۱۳۳۱ش با دریافت بورس به دانشگاه استنفورد [[آمریکا]] رفت و در رشتهٔ زیباییشناسی تحصیل کرد. در این دانشگاه بود که نزد والاس استنگر و فیل پریک داستاننویسی و نمایشنامهنویسی را آموخت.<ref>[https://www.irna.ir/news/84256186/ «دربارۀ سیمین دانشور»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: 18 اسفند 1391ش.]</ref><br />
<br />
== آغاز آشنایی او با ادبیات ==<br />
فضای حاکم بر [[خانواده]] سبب شد تا سیمین از همان دوران کودکی با اشعار [[سعدی]]، [[حافظ]] و همچنین آثار [[ناصرخسرو]] و بیهقی آشنا شود.<ref>طهماسبی نمینی، جزیرهنشین سرگردان (جستارهایی دربارهٔ آثار سیمین دانشور)، 1395ش، ص40.</ref> همچنین دسترسی به کتابخانهٔ مجهز پدر و علاقهٔ شدید او به مطالعه، سبب آشنایی زودهنگام او با ادبیات جهان شد.<ref>جعفری، نامههای سیمین دانشور به جلال آل احمد1383ش، ص19.</ref><br />
<br />
== فعالیتهای اجرایی ==<br />
دانشور مدتی در روزنامهٔ [[ایران]] با نامهای مستعار «شیرازی بینام» و «شاخه نبات» مقاله مینوشت.<ref>مافی، نامهای مستعار نویسندگان و شاعران معاصر ایران، 1381ش، ص118.</ref> در سال ۱۳۲۹ش بهعنوان دبیر زیباییشناسی با هنرستان عالی موسیقی همکاری داشت و پس از آن برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت.<ref>دانشور، شناخت و تحسین هنر: مجموعه مقالات، 1375ش، ج2، ص423-425.</ref> پس از بازگشت به ایران به ترجمهٔ داستان و همکاری با مطبوعات ادامه داد و در هنرستان هنرهای زیبا به تدریس پرداخت و مجلهٔ نقش و نگار را منتشر کرد. او همچنین مدتی بهعنوان عضو هیئت نویسندگان مجلهٔ علم و زندگی اشتغال داشت.<ref>دانشور، شناخت و تحسین هنر: مجموعه مقالات، 1375ش، ج2، ص424.</ref> او در سال ۱۳۳۸ش در دانشگاه [[تهران]] استخدام شد و به تدریس تاریخ هنر پرداخت و در سال ۱۳۵۸ش با رتبهٔ دانشیار بازنشسته شد.<ref>[https://bukharamag.com/1389.04.1304.html عبداللهی، «سالشمار دکتر سیمین دانشور»، فروردین و تیر 1389ش.]</ref><br />
<br />
== آثار ==<br />
=== کتابها ===<br />
* مجموعه داستان آتش خاموش، اردیبهشت ۱۳۲۷ش؛<br />
* شهری چون بهشت، دی ۱۳۴۰ش؛<br />
* به کی سلام کنم؟، خرداد ۱۳۵۹ش؛<br />
* پرندههای مهاجر، ۱۳۷۶ش.<br />
<br />
=== رمانها ===<br />
* سووشون، تیر ۱۳۴۸ش؛<br />
* جزیره سرگردانی، ۱۳۷۲ش؛<br />
* ساربان سرگردان، ۱۳۸۰ش؛<br />
* کوه سرگردان.<br />
<br />
=== آثار غیرداستانی ===<br />
* غروب جلال؛<br />
* شاهکارهای فرش ایران؛<br />
* راهنمای صنایع ایران؛<br />
* ذن بودیسم؛<br />
* مبانی استتیک.<br />
<br />
=== ترجمهها ===<br />
* سرباز شکلاتی، نوشته برنارد شاو، ۱۳۲۸ش؛<br />
* دشمنان، نوشته آنتون چخوف، ۱۳۲۸ش.<ref>[https://www.imna.ir/news/413977/ «سیمین دانشور از جلال آل احمد تا سووشون»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: 26 اسفند 1398ش.]</ref><br />
<br />
=== مهمترین اثر دانشور ===<br />
«سووشون» مهمترین اثر سیمین بود که در سال ۱۳۴۸ش منتشر شد. منتقدان و تاریخنگاران ادبی [[ایران]] این سال را آغاز داستاننویسی زنان و سیمین دانشور را اولین زن رماننویس [[ایران]] میدانند. همچنین انتشار میلیونی این اثر در داخل و ترجمهٔ آن به شانزده زبان، سبب شهرت او بهعنوان یک زن ایرانی داستاننویس در تراز جهانی شد.<ref>اسحاقیان، درنگی بر سرگردانیهای شهرزاد پسامدرن، 1385ش، ص12.</ref> برای نخستین بار در این رمان راوی و نویسنده زن است، چیزی که تا به آن روز در [[ایران]] رایج نبود. سووشون بیانگر زندگی زوج جوانی با نامهای زری و یوسف در خلال جنگ جهانی دوم و نفوذ انگلیسها در جنوب ایران است.<ref>پرستش؛ قربانی، «سرگذشت سیمین دانشور در میدان ادبی ایران»، بهار و تابستان 1391ش، ص32 و 41.</ref><br />
<br />
== درگذشت ==<br />
سیمین دانشور سرانجام پس از یک دوره بیماری آنفلوانزا در ۱۸ [[اسفند]] ۱۳۹۰ش در [[تهران]] دیده از جهان فروبست و در قطعه هنرمندان [[بهشتزهرا]] به خاک سپرده شد.<ref>[https://www.irna.ir/news/84256186/ «دربارۀ سیمین دانشور»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: 18 اسفند 1391ش.]</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== منابع ==<br />
* «دربارهٔ سیمین دانشور»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۱۸ اسفند ۱۳۹۱ش.<br />
* «سیمین دانشور از جلال آل احمد تا سووشون»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۲۶ اسفند ۱۳۹۸ش.<br />
* اسحاقیان، جواد، درنگی بر سرگردانیهای شهرزاد پسامدرن، تهران، گلآذین، ۱۳۸۵ش.<br />
* پرستش، شهرام؛ قربانی، ساناز، «سرگذشت سیمین دانشور در میدان ادبی ایران»، جامعهشناسی هنر و ادبیات، سال چهارم، شماره ۱، بهار و تابستان ۱۳۹۱ش.<br />
* تقیزاده، صفدر، «نخستین داستاننویس زن ایرانی»، ماهنامهٔ فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و ادبی فردوسی، شمارهٔ ۵۶–۵۷، شهریور و مهر ۱۳۸۶ش.<br />
* جعفری، مسعود، نامههای سیمین دانشور به جلال آل احمد، تهران، نیلوفر، ۱۳۸۳ش.<br />
* دانشور، سیمین، شناخت و تحسین هنر: مجموعه مقالات، گردآورنده: مصطفی زمانینیا، تهران، کتاب سیامک، ۱۳۷۵ق.<br />
* طهماسبی نمینی، زهرا، جزیرهنشین سرگردان (جستارهایی دربارهٔ آثار سیمین دانشور)، تهران، روزگار، ۱۳۹۵ش.<br />
* عبداللهی، مهناز، «سالشمار دکتر سیمین دانشور»، مجله فرهنگی هنری بخارا، شماره ۷۵، فروردین و تیر ۱۳۸۹ش.<br />
* مافی، عباس، نامهای مستعار نویسندگان و شاعران معاصر ایران، تهران، امیرکبیر، ۱۳۸۱ش.</div>فاطمه کمالی