سمیرا پورحسن زنگنه: صفحه‌ای تازه حاوی «'''شبکۀ ملی اطلاعات،''' بستر امن، پیشرفته و بومی اطلاعاتی هر کشور در فضای مجازی با امکان مدیریت داخلی. شبکۀ ملی اطلاعات، به زیرساخت ارتباطی فضای مجازی در کشورهایی گفته می‌شود که شبکه‌ای بر پایۀ قرارداد اینترنت، به‌همراه سوئیچ‌ها، مسیر...» ایجاد کرد

2026-04-25T14:26:15Z

صفحه‌ای تازه حاوی «<big>'''شبکۀ ملی اطلاعات،'''</big> بستر امن، پیشرفته و بومی اطلاعاتی هر کشور در فضای مجازی با امکان مدیریت داخلی. شبکۀ ملی اطلاعات، به زیرساخت ارتباطی فضای مجازی در کشورهایی گفته می‌شود که شبکه‌ای بر پایۀ قرارداد اینترنت، به‌همراه سوئیچ‌ها، مسیر...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

<big>'''شبکۀ ملی اطلاعات،'''</big> بستر امن، پیشرفته و بومی اطلاعاتی هر کشور در فضای مجازی با امکان مدیریت داخلی.

شبکۀ ملی اطلاعات، به زیرساخت ارتباطی فضای مجازی در کشورهایی گفته می‌شود که شبکه‌ای بر پایۀ قرارداد اینترنت، به‌همراه سوئیچ‌ها، مسیریاب‌ها و مراکز داده را به گونه‌ای ایجاد کرده‌اند که به‌هیچ‌وجه امکان دسترسی به اطلاعات نگه‌داری شده در مراکز داده داخلی، در خارج از کشور امکان‌پذیر نباشد.<ref>[https://shoaresal.ir/fa/news/309572/%D9%85%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «مزایای شبکه ملی اطلاعات چیست؟»، وب‌سایت شعار سال، 1399ش.<nowiki>]</nowiki>]</ref> در [[ایران]]، برخی کاربران تصور می‌کنند شبکۀ ملی اطلاعات، اینترنت محدود، بسته و بدون ارتباطات بین‌المللی است؛<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/641816/%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «شبکه ملی اطلاعات چیست و چه کاربردی دارد؟»، وب‌سایت عصر ایران، 1397ش.]</ref> درحالی‌که شبکۀ ملی اطلاعات می‌تواند در بستری پرسرعت، ارزان و امن، نیاز‌های مردم در فضای مجازی را پاسخ دهد و ارتباط کاربران داخل کشور با یکدیگر را از بستر داخلی و ارتباط با خارج از کشور را از بستر بین‌الملل فراهم کند.<ref>[https://shoaresal.ir/fa/news/309572/%D9%85%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «مزایای شبکه ملی اطلاعات چیست؟»، وب‌سایت شعار سال، 1399ش.]</ref> اینترانت (شبکه‌های داخلی) نیز ذیل شبکۀ ملی اطلاعات، به‌صورت امن و خصوصی ایجاد می‌شود. شبکۀ ملی اطلاعات در ایران، تحت نظارت مرکز ملی فضای مجازی است.<ref>[https://www.majazi.ir/general_content/79482/swd_id/13825/unitWdId/53769/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA.html?t=%D9%85%D8%AD%D8%AA%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C «معرفی شبکه ملی اطلاعات»، و‌ب‌سایت مرکز ملی فضای مجازی، 1396ش.]</ref>

==کشورهای دارندۀ شبکه ملی اطلاعات==
اولین بار زیرساخت ملی اطلاعات در سال 1991م در [[آمریکا]] مطرح شد. سپس کشورهای کرۀ جنوبی، چین و [[انگلستان]] شبکه ملی اطلاعات را راه‌اندازی کردند. در حال حاضر کشورهای کرۀ شمالی، برزیل، آلمان، ژاپن، روسیه، استرالیا، [[هند]] و کویت نیز دارای شبکه ملی اطلاعات هستند.<ref>.[https://www.farsnews.ir/news/14000126000315/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%86%D8%B3%D8%AE%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C « آیا شبکه ملی اطلاعات، نسخه‌ای نوشته‌شده برای ایران است؟»، وب‌سایت خبرگزاری فارس، 1400ش.] </ref>

==تاریخچۀ شبکه ملی اطلاعات در ایران==
[[جمهوری اسلامی ایران]] با هدف کاهش وابستگی به شبکۀ جهانی اینترنت، در سال 1384ش، موضوع راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات را مورد توجه قرار داد.<ref>[https://www.delgarm.com/scientific/do-you-know/199734-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «شبکه ملی اطلاعات چیست؟»، وب‌سایت دل‌گرم.]</ref> ابتدا این پروژه با عنوان «اینترنت ملی» در دستور کار مراکز ذی‌ربط قرار گرفت؛ اما سرانجام در سال ۱۳۸۹ش، نام این پروژه به «شبکۀ ملی اطلاعات» تغییر کرد.<ref>[https://www.majazi.ir/general_content/79675/swd_id/13825/unitWdId/53769/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA.html?t=%D9%85%D8%AD%D8%AA%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C «تاریخچه شبکه ملی اطلاعات»، وب‌سایت مرکز ملی فضای مجازی، 1396ش.]</ref> در دولت یازدهم، نسخۀ اولیۀ آن افتتاح شد. همچنین وزیر ارتباطات دولت دوازدهم از پیشرفت هشتاد درصدی زیرساخت‌های شبکۀ ملی اطلاعات خبر داد.<ref>[https://www.zoomit.ir/tech-iran/377649-what-is-the-national-information-network/ سراب‌پور،«شبکه ملی اطلاعات چیست و چه کاربردی دارد؟»، وب‌سایت زومیت، 1400ش.] </ref>وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات دولت سیزدهم در سال 1401ش ادعا کرد که شبکۀ ملی اطلاعات طی ده سال گذشته تنها سی درصد پیشرفت داشته اما در دولت سیزدهم به پیشرفت ۵۹ درصدی رسیده است و پیش‌بینی کرد که تا سال 1403ش شبکۀ ملی اطلاعات محقق خواهد شد.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/720253/%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%DA%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82 «وزیر ارتباطات در مجلس خبر داد: شبکه ملی اطلاعات چه سالی محقق می‌شود؟»، همشهری آنلاین.]</ref>

==لایه‌های شبکه ملی اطلاعات==
فضای مجازی دارای چهار لایه است که لایۀ زیرین آن: بستر یا زیرساخت، لایۀ دوم: خدمات، لایۀ سوم: محتوا و لایۀ بالایی آن: کاربر است. بر اساس این طبقه‌بندی شبکه ملی اطلاعات، بستر یا زیرساخت فضای مجازی کشور است <ref>[https://www.majazi.ir/general_content/79656/swd_id/13825/unitWdId/53769/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AF%D9%84-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C.html?t=%D9%85%D8%AD%D8%AA%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C «جایگاه شبکه ملی اطلاعات در مدل مفهومی لایه‌ای فضای مجازی»، وب‌سایت مرکز ملی فضای مجازی، 1396ش.]</ref> و خدماتی مانند دولت الکترونیکی، شهر هوشمند، سلامت الکترونیکی و محتوای داخلی را ارائه می‌کند.<ref>[https://www.zoomit.ir/tech-iran/377649-what-is-the-national-information-network/ سراب‌پور، «شبکه ملی اطلاعات چیست و چه کاربردی دارد؟»، وب‌سایت زوم ایت، 1400ش.]</ref> علاوه بر این، شبکه ملی اطلاعات شامل بخش‌های مدیریت یکپارچه، کاربر، محتوا و دو پیوست فرهنگی و امنیتی نیز می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1709546/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1 عبیری و همکاران، «تبیین نقش شبکه ملی اطلاعات در مدیریت فرصت‌ها و تهدیدهای فضای مجازی کشور»، 1397ش.]</ref>

==امنیت در شبکه ملی اطلاعات==
طبق آمارها هر ایرانی روزانه به‌طور میانگین سه ساعت از وقت خود را صرف شبکه‌های اجتماعی می‌کند که این میزان، یک سوم فعالیت‌های روزانۀ هر شخص را تشکیل می‌دهد. طبق نظر کارشناسان، در بین پنجاه قطب بازار فضای مجازی، 98% آن در اختیار کشورهای آمریکایی است که این زمینۀ دستیابی به اطلاعات شخصی افراد را فراهم می‌کند. در این راستا حاکمیت در فضای مجازی و شبکۀ ملی اطلاعات اهمیت زیادی می‌یابد.<ref>[https://iranthinktanks.com/challenges-of-regulation-cyberspace/ میرزاپور، «بررسی و تحلیل چالش‌های تنظیم‌گری فضای مجازی»، وب‌سایت جامعه اندیشکده‌ها، 1398ش].</ref>

مهم‌ترین فلسفۀ شکل‌گیری شبکه ملی اطلاعات، امنیت و مدیریت آن در مقابل تهدیدها است. امن بودن شبکه، وابسته به امنیت سه لایۀ دیگر فضای مجازی (خدمات، محتوا، کاربر) است. امنیت در لایۀ زیرساخت که شبکۀ ملی اطلاعات آن را فراهم می‌کند شامل امن بودن تجهیزات ارتباطی، سوئیچینگ، مسیریاب و مراکز داده است. امنیت در لایه خدمات، شامل احراز هویت، سیستم عامل، بانک‌های اطلاعاتی، منابع، شبکه‌های اینترانتی و نرم‌افزارها است. در لایۀ محتوا نیز تولید، توزیع، مدیریت و بهره‌برداری باید در بستر امن صورت گیرد. در لایۀ کاربران، امنیت شامل اعتماد کاربران، آموزش، اطلاع‌رسانی، حفاظت از حریم خصوصی و محرمانگی در اطلاعات کاربران است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1709546/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1 عبیری و همکاران، «تبیین نقش شبکه ملی اطلاعات در مدیریت فرصت‌ها و تهدیدهای فضای مجازی کشور»، 1397ش، ص436-438.]</ref>

==فواید شبکه ملی اطلاعات==
شبکۀ ملی اطلاعات دارای فواید زیر است:<br>

'''افزایش سرعت اینترنت'''؛ کرۀ جنوبی با استفاده از همین سازوکار بالاترین سرعت اینترنت در جهان را دارد.<ref>[https://www.delgarm.com/scientific/do-you-know/199734-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «شبکه ملی اطلاعات چیست؟»، وب‌سایت دل گرم.]</ref> <br>

'''ارزانی اینترنت'''؛ اینترنت داخلی نسبت به اینترنت جهانی بسیار ارزان‌تر و به یک‌دهم قیمت فعلی می‌رسد.<br>

'''الزام به رعایت قوانین'''؛ با راه‌اندازی شبکۀ ملی اطلاعات با بسیاری از شبکه‌ها مانند [[گوگل]] می‌توان قرارداد بست تا ملزم به رعایت قوانین کشور شوند.<ref>[https://shoaresal.ir/fa/news/309572/%D9%85%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «مزایای شبکه ملی اطلاعات»، وب‌سایت شعارسال، 1399ش.]</ref> <br>

'''امنیت'''؛ جلوگیری از حملات سایبری، مسائل غیراخلاقی، سرقت اطلاعات، فعالیت‌های اقتصادی خارج از قوانین، تخلفات و جرائم کاربران و قطعی اینترنتی داخلی نیز دیگر فایدۀ مهم بهره‌مندی از شبکۀ ملی اطلاعات است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1709546/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1 عبیری و دیگران، «تبیین نقش شبکه ملی اطلاعات در مدیریت فرصت‌ها و تهدیدهای فضای مجازی کشور»، 1397ش، ص434-435]</ref>
برای نمونه، به راحتی می‌توان مانع پخش فیلمی خصوصی از یک ایرانی در شبکه‌های اجتماعی مانند [[یوتیوب]] شد.<ref>[https://shoaresal.ir/fa/news/309572/%D9%85%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «مزایای شبکه ملی اطلاعات»، وب‌سایت شعارسال، 1399ش.]</ref>
==دیدگاه رهبر ایران دربارۀ شبکه ملی اطلاعات==
[[آیت‌الله خامنه‌ای]]، رهبر جمهوری اسلامی ایران، فضای مجازی را دنیای رو به رشدِ بدون توقف می‌داند که انتهایی برای آن قابل تصور نیست. از نظر او این فضا شامل فرصت‌ها و تهدید‌ها، اطلاعات درست و نادرست، منافع ملی و مطالب ضد ارزشی است که از فرصت‌ها باید حداکثر استفاده شود و تهدیدها را باید کنترل کرد. همچنین در فضای مجازی، شبکۀ ملی اطلاعات را بیش از هر چیز دیگری مهم دانسته و همواره با تأکید بر لزوم آن، به کوتاهی‌های صورت گرفته در این زمینه اشاره کرده است.<ref> [https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=15412 خامنه‌ای، «شبکه ملی اطلاعات»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آ‌یت‌الله خامنه‌ای، 1396ش.]</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}

==منابع==
* «آیا شبکه ملی اطلاعات، نسخه‌ای نوشته‌شده برای ایران است؟»، وب‌سایت خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 30 فروردین 1400ش.
* «تاریخچه شبکه ملی اطلاعات»، وب‌سایت مرکز ملی فضای مجازی، تاریخ درج مطلب: 14 شهریور 1396ش.
* «جایگاه شبکه ملی اطلاعات در مدل مفهومی لایه‌ای فضای مجازی»، وب‌سایت مرکز ملی فضای مجازی، تاریخ درج مطلب: 14 شهریور 1396ش.
* خامنه‌ای، سیدعلی، «شبکه ملی اطلاعات»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، 22 خرداد 1396ش.
* سراب‌پور، سونیتا، «شبکه ملی اطلاعات چیست و چه کاربردی دارد؟»، وب‌سایت زوم ایت، تاریخ درج مطلب: 1 دی 1400ش.
* «شبکه ملی اطلاعات چیست؟»، وب‌سایت دل‌گرم، تاریخ بازدید: 7 تیر 1401ش.
* «شبکه ملی اطلاعات چیست و چه کاربردی دارد؟»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 5 آذر 1397ش.

*عبیری، داود و دیگران، «تبیین نقش شبکه ملی اطلاعات در مدیریت فرصت‌ها و تهدیدهای فضای مجازی کشور»، فصلنامه علمی امنیت ملی، سال دهم، شماره 37، پاییز 1399ش.
* «کدام کشورها و به چه دلیل اینترنت ملی دارند؟»، وب‌سایت گرداب، تاریخ درج مطلب: 18 شهریور 1394ش.
* «مزایای شبکه ملی اطلاعات چیست؟»، وب‌سایت شعار سال، تاریخ درج مطلب: 12 آبان 1399ش.
* «معرفی شبکه ملی اطلاعات»، و‌ب‌سایت مرکز ملی فضای مجازی، تاریخ درج مطلب: 14 شهریور 1396ش.
*
* میرزاپور، حسین، «بررسی و تحلیل چالش‌‌های تنظیم‌گری فضای مجازی»، وب‌سایت جامعه اندیشکده‌ها، تاریخ درج مطلب: 14 دی 1398ش.
*«وزیر ارتباطات در مجلس خبر داد: شبکه ملی اطلاعات چه سالی محقق می‌شود؟»، همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: 24 آبان 1401ش.

شبکه ملی اطلاعات - تاریخچهٔ نسخه‌ها