https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B4%D8%BA%D9%84%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87 2026-06-07T13:57:31Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.44.2 https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%B4%D8%BA%D9%84%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87&diff=49272&oldid=prev 2026-05-30T11:28:13Z

<p>حمید گلزار صفحهٔ <a href="/w/index.php?title=%D8%B4%D8%BA%D9%84_%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="شغل های زنانه (صفحه وجود ندارد)">شغل های زنانه</a> را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به <a href="/wiki/%D8%B4%D8%BA%D9%84%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87" title="شغل‌های زنانه">شغل‌های زنانه</a> منتقل کرد</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۵۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="fa"><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div> </td></tr></table>

حمید گلزار https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%B4%D8%BA%D9%84%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87&diff=29568&oldid=prev 2026-04-18T13:21:33Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «<a href="/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B4%D8%BA%D9%84%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87%DB%B3.png&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="پرونده:شغل‌های زنانه۳.png (صفحه وجود ندارد)">جایگزین=سمیه روحی آموزگار پایه اول ابتدایی در شهر رشت|بندانگشتی|سمیه روحی آموزگار پایه اول ابتدایی در شهر رشت</a> {{درشت|&#039;&#039;&#039;شغل‌های زنانه؛&#039;&#039;&#039;}} مشاغل سازگار با روحیات و توان جسمی و عاطفی زن. هرگونه کار و فعالیت زنان که هدف...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>[[پرونده:شغل‌های زنانه۳.png|جایگزین=سمیه روحی آموزگار پایه اول ابتدایی در شهر رشت|بندانگشتی|سمیه روحی آموزگار پایه اول ابتدایی در شهر رشت]]<br /> {{درشت|&#039;&#039;&#039;شغل‌های زنانه؛&#039;&#039;&#039;}} مشاغل سازگار با روحیات و توان جسمی و عاطفی زن.<br /> <br /> هرگونه کار و فعالیت زنان که هدف یا نتیجهٔ آن، کمک به اقتصاد [[خانواده]] یا درآمدزایی برای زن باشد، در ردیف شغل‌های زنانه قرار می‌گیرد. مشاغل زنانه، در صورتی به هدف یا نتیجهٔ مطلوب می‌رسد که سازگار با با شرایط روحی و جسمی بانوان باشد و مانع نقش‌های زنانه مانند [[نقش مادری|مادری]] و [[نقش همسری زن|همسری]] نباشد. ورود بانوان به مشاغل مردانه یا ناسازگار با زنانگی، آسیب‌های مختلفی را برای فرد، بنیان خانواده و نظام اجتماعی به‌دنبال دارد.<br /> <br /> ==مفهوم‌شناسی شغل‌های زنانه==<br /> شغل زنانه به هرگونه فعالیت تولیدی یا خدماتی زن در خانه یا خارج خانه گفته می‌شود که متناسب با توانایی روحی، جسمی و عاطفی زن بوده و دارای ارزش مالی یا اقتصادی باشد.&lt;ref&gt;[https://www.sid.ir/paper/884034/fa . نوروش‌پور و همکاران «الگوی اسلامی اشتغال زنان»، 1396ش، ص2-4.]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==تاریخچه شغل‌های زنانه==<br /> [[پرونده:شغل‌های زنانه.jpg|جایگزین= تصویری قدیمی از یک زن در حال ریسندگی|بندانگشتی|تصویری قدیمی از یک زن در حال ریسندگی]]<br /> زنان به‌عنوان نیمی از جمعیت بشر، همواره شغل‌های گوناگونی را بر عهده داشته‌اند و به‌ویژه در مشاغلی مانند کشاورزی و دامپروری دوشادوش مردان خود، به ایفای نقش می‌پرداختند. زنان در بسیاری از تمدن‌ها و جوامع، علاوه بر یاری خانواده در کارهای بیرونی، مسئولیت کارهای داخل [[خانه]] را نیز بر عهده داشتند. در طول تاریخ و در جوامع گوناگون، مشاغلی مانند ریسندگی، بافندگی، خیاطی، [[آرایشگری زنانه|آرایش‌گری]]، [[مامایی]]، [[پزشکی زنان|پزشکی]]، معلمی، [[وکالت زنان|وکالت]]، کفاشی، رنگ‌رزی، شویندگی، قلاب‌دوزی و برخی فعالیت‌های خدماتی، از جمله مشاغل مورد توجه زنان بوده است. با انقلاب صنعتی در قرن نوزدهم میلادی، میان کارهای خانگی زنان و اشتغال بیرونی آنها فاصله زیادی ایجاد شد و زنانی که با هدف کسب درآمد، ساعت‌های زیادی را بیرون از خانه کار می‌کردند در ایفای نقش‌های اصلی زنانه مانند [[مادرانگی]] و همسری، با چالش‌های فراوان روبرو شدند.&lt;ref&gt;[https://article.tebyan.net/UserArticle/AmpShow/744102 . «نگاهی به مشاغل زنان از دوران باستان تا پایان قرن بیستم»، وب‌سایت تبیان.]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==شغل زنانه در ایران==<br /> [[پرونده:شغل‌های زنانه۵.jpg|جایگزین=پری رستمی عروسک‌ساز|بندانگشتی|پری رستمی عروسک‌ساز]]<br /> [[پرونده:شغل‌های زنانه۴.jpg|جایگزین=سمیرا حسن‌خانی پزشک و متخصص زنان در تهران|بندانگشتی|سمیرا حسن‌خانی پزشک و متخصص زنان در تهران]]<br /> [[پرونده:شغل‌های زنانه۲.png|جایگزین=سمیرا حسن‌خانی پزشک و متخصص زنان در تهران|بندانگشتی|سمیرا حسن‌خانی پزشک و متخصص زنان در تهران]]<br /> [[پرونده:شغل‌های زنانه۱.png|جایگزین=مریم نوری، مربی مهد قرآن در حرم مطهر رضوی|بندانگشتی|مریم نوری، مربی مهد قرآن در حرم مطهر رضوی، سال ۱۴۰۳ش، عکس از سیده اعظم سیدی‌زاده]]<br /> زنان ایرانی همانند زنان در جوامع دیگر، همواره در مشاغل گوناگون نقش‌آفرین بوده‌اند. در گذشته زنان ایرانی با کار در مزرعه، باغداری، دامپروری و تولید فرآورده‌های دامی، نخ‌ریسی، بافندگی، خیاطی و حصیربافی به کسب درآمد می‌پرداختند.&lt;ref&gt;[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_3872_3844ef0b68b017eaa822fed16f51b5cf.pdf . چراغی و حسنی، «پیامدها و دلایل ورود زنان به مشاغل مردانه»، 1398ش، ص128.]&lt;/ref&gt; امروزه فعالیت اقتصادی بسیاری از زنان ایرانی از محیط خانه به بیرون خانه منتقل شده و آنها در پست‌های گوناگون اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی مشغول به کار شده‌اند.&lt;ref&gt;[https://qjss.atu.ac.ir/article_5143.html . جارالهی، «تاریخچه اشتغال زن در ایران»، 1372ش، ص249.]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> در این گونه از اشتغال که برآمده از دگرگونی‌های اجتماعی در فرهنگ و تمدن غربی است، توجه چندانی به [[کرامت]] زن و سلامت جسم و [[سلامت روان زن|روان]] او نمی‌شود؛ از این‌رو در پژوهش‌های بومی پیرامون اشتغال زنان به مشارکت اجتماعی بانوان ایرانی در مشاغل سازگار با سرشت زنانه مانند انواع فعالیت‌های فرهنگی، پزشکی و هنری تأکید شده است تا از گزند آسیب‌های اجتماعی به‌دور باشد و استحکام بنیان خانواده را نیز به چالش نکشد.&lt;ref&gt;[https://profile.center/بهترین-شغل-برای-زنان/ . «بهترین شغل‌ها برای زنان ایرانی»، وب‌سایت پروفایل سنتر.]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> در این چارچوب، بسیاری از زنان ایرانی به مشاغلی مانند بافندگی، خیاطی و تهیه پوشاک، عکاسی، وبلاگ‌نویسی، طراحی داخلی، طراحی دوخت، [[آشپزی]] در خانه، [[مشاوره|مشاور]] خانواده، آموزش یا معلمی، دورکاری در حوزه‌های علمی و ادبی مانند پژوهشگری و نویسندگی، مراقبت از [[کودک|کودکان]]، مربی [[مهد کودک]]، آرایشگری زنانه، گلدوزی، عروسک‌سازی و فعالیت در فضای مجازی، روی آورده‌اند.&lt;ref&gt;[https://drchek.ir/بهترین-مشاغل-برای-خانم-ها/ . فرمانی، «40 ایده کسب و کار زنان و بهترین مشاغل برای خانم‌ها»، وب‌سایت دکتر چک.]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==رویکرد اسلام به اشتغال زنان==<br /> [[دین]] اسلام مسئولیت تأمین هزینه‌های مالی [[خانواده]] را بر عهدهٔ مردان قرارداده است و زنان در تأمین معاش خانواده مسئولیتی ندارند؛&lt;ref&gt;. جوادی آملی، زن در آیینه جلال و جمال، 1389ش، ص115.&lt;/ref&gt; بر این اساس، حق اشتغال و درآمدزایی مستقل زنان به رسمیت شناخته شده است،&lt;ref&gt;علاسوند، زنان و حقوق برابر: نقد و بررسی کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان و سند پکن، 1382ش، ص221.&lt;/ref&gt; اما اشتغال زنان در بیرون از خانه، مشروط به حفظ [[کرامت]]، [[عفاف]] و ارزش‌های دینی است و لازم است که انتخاب نوع شغل و زمان اشتغال بر اساس اصول و قواعد عقلانی، انسانی و اسلامی و سازگار با اقتضائات جسمی و جنسی و خانوادگی زن باشد.&lt;ref&gt;[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=2645 خامنه‌ای، «بیانات در دیدار جمعی از زنان به مناسبت سالروز میلاد حضرت][[فاطمه زهرا]]»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پیامدهای اشتغال در شغل‌های زنانه==<br /> جامعه در برخی مشاغل، نیازمند حضور بانوان است. از جمله پیامدهای مثبت اشتغال زنان در شغل‌های زنانه عبارت است از:<br /> #افزایش جایگاه اجتماعی زن؛<br /> #توجه به ارزش‌های معنوی و اخلاقی بانوان در جامعه؛<br /> #اختصاص فرصت کافی به ایفای نقش مادری و همسری در خانواده؛<br /> #جلوگیری از ناهنجاری‌های اجتماعی و بهره‌کشی از بانوان؛<br /> #افزایش توجه به سلامت جسمی و روانی بانوان؛&lt;ref&gt;[https://www.sid.ir/paper/884034/fa . نوروش‌پور و همکاران «الگوی اسلامی اشتغال زنان»، 1396ش، ص7-10.]&lt;/ref&gt;<br /> #بهبود وضعیت مالی خانواده؛&lt;ref&gt;[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_3872_3844ef0b68b017eaa822fed16f51b5cf.pdf . چراغی و حسنی، «پیامدها و دلایل ورود زنان به مشاغل مردانه»، 1398ش، ص128.]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==اشتغال زنان در مشاغل مردانه==<br /> از پدیده‌های اجتماعی نوظهور، اشتغال زنان در شغل‌های مردانه و ناسازگار با سرشت و اقتضائات جنسی و جنسیتی زن است. با توجه به تفاوت‌های زیستی و روانی زن و مرد، اشتغال زنان در مشاغل مردانه پیامدهای نامطلوبی را به‌دنبال دارد و بانوان را با مشکلات گوناگونی روبرو می‌کند.&lt;ref&gt;[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_3872_3844ef0b68b017eaa822fed16f51b5cf.pdf . چراغی و حسنی، «پیامدها و دلایل ورود زنان به مشاغل مردانه)سخت(»، 1398ش، ص129.]&lt;/ref&gt; اشتغال زنان در شغل‌های مردانه با هدف استقلال مالی، موجب تغییرات هویتی در زنان می‌شود؛ از دیگر پیامدهای این پدیده، عبارت است از:<br /> #گرایش فزاینده بانوان به فردگرایی و استقلال‌طلبی؛<br /> #تنزل جایگاه و کرامت زن در [[خانواده]] و جامعه؛<br /> #ایجاد خلل در روابط خانوادگی و اجتماعی بانوان؛<br /> #افزایش نگرانی‌های تربیتی در خانواده و جامعه؛<br /> #افزایش ناهنجاری‌های نوجوانان و جوانان به‌دلیل ضعف [[نقش مادری]] در خانواده؛<br /> #شکل‌گیری گروه‌های مرجع جدید و برآمده از نظام آموزشی مدرن در رسانه‌ها و فضای مجازی؛<br /> #تغییر الگوی مشارکت اجتماعی زنان؛<br /> #اولویت منافع مالی و اقتصادی در فعالیت‌های زنان؛<br /> #افزایش سن ازدواج در جامعه؛<br /> #کاهش موقعیت شغلی برای مردان در جامعه؛<br /> #کاهش [[فرزندآوری]].&lt;ref&gt;[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1393/02/08/352773/پیامدهای-اشتغال-زنان-در-جامعه . «پیامدهای اشتغال زنان در جامعه»، خبرگزاری تسنیم.]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> اصلاح وضعیت اشتغال زنان در جامعه و افزایش گرایش زنان به شغل‌های زنانه نیازمند ایجاد بسترهای مناسب و افزایش ظرفیت شغل‌های زنانه در جامعه است. در این زمینه، پژوهشگران به موارد زیر نیز توجه کرده‌اند:<br /> #اعطای امتیازات شغلی مناسب به مشاغل زنانه؛<br /> #افزایش آگاهی بانوان دربارهٔ پیامدهای مثبت اشتغال در مشاغل زنانه؛<br /> #توجه به توانمندی‌های اجتماعی بانوان و به‌کارگیری آن در مشاغل زنانه؛<br /> #فرهنگ‌سازی و تغییر در ذهنیت‌ها و انگاره‌های اجتماعی پیرامون [[کسب و کار خانگی|مشاغل خانگی]] زنانه.&lt;ref&gt;[https://hawzah.net/fa/Article/View/86522/اشتغال-زنان،-بایدها-و-نبایدها . «اشتغال زنان، بایدها و نبایدها»، وب‌سایت حوره‌نت.]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> <br /> ==منابع==<br /> {{آغاز منابع}}<br /> * «اشتغال زنان، بایدها و نبایدها»، وب‌سایت حوره‌نت، تاریخ بازدید: ۲ مهر ۱۴۰۲ش.<br /> * «بهترین شغل‌ها برای زنان ایرانی»، وب‌سایت پروفایل سنتر، تاریخ بازدید: ۲ مهر ۱۴۰۲ش.<br /> * «پیامدهای اشتغال زنان در جامعه»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۸ اردیبهشت ۱۳۹۳ش.<br /> * جارالهی، عذرا، «تاریخچه اشتغال زن در ایران»، فصلنامه علوم اجتماعی، شماره ۳ و ۴، خرداد ۱۳۷۲ش.<br /> * جوادی آملی، عبدالله، زن در آیینه جلال و جمال، قم، اسراء، ۱۳۸۹ش.<br /> * چراغی، نسرین و حسنی، رفیق، «پیامدها و دلایل ورود زنان به مشاغل مردانه (سخت)»، زن و جامعه، شماره ۴۰، ۱۳۹۸ش.<br /> * خامنه‌ای، سیدعلی، «بیانات در دیدار جمعی از زنان به مناسبت سالروز میلاد حضرت فاطمه زهرا»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ انتشار: ۲۵ آذر ۱۳۹۱ش.<br /> * علاسوند، فریبا، زنان و حقوق برابر: نقد و بررسی کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان و سند پکن، تهران، شورای فرهنگی اجتماعی زنان، ۱۳۸۲ش.<br /> * فرمانی، مهسا، «۴۰ ایده کسب و کار زنان و بهترین مشاغل برای خانم‌ها»، وب‌سایت دکتر چک، تاریخ درج مطلب: ۳۰ آذر ۱۴۰۰ش.<br /> * «نگاهی به مشاغل زنان از دوران باستان تا پایان قرن بیستم»، وب‌سایت تبیان، تاریخ بازدید: ۱ مهر ۱۴۰۲ش.<br /> * نوروش‌پور، فریبا و همکاران «الگوی اسلامی اشتغال زنان»، دومین کنگره نقش زن در سلامت خانواده و جامعه، تهران، دانشگاه الزهرا، ۱۳۹۶ش.<br /> {{پایان منابع}}</div>

افشان بستاکچی