طلاق در مسیحیت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

زهرا غلامی در ۱۳ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۲:۳۳

2026-06-03T12:33:42Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۳ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۶:۰۳
خط ۱:		خط ۱:
	'''طلاق در مسیحیت'''؛ قوانین جدایی زن و شوهر در آیین مسیحیت.		'''طلاق در مسیحیت'''؛ قوانین جدایی زن و شوهر در آیین مسیحیت.

	در ~~آیین مسیحیت عقد~~ و ~~ازدواج، قابل ابطال~~ و ~~انحلال نیست~~ و ~~براى هیچ کدام از مرد~~ و ~~زن حق~~ طلاق ~~قرار داده نشده است و پیوند زناشویى فقط هنگامی قابل گسست~~ و ~~جدایی است~~ که ~~زن زنا کرده باشد~~.		در مسیحیت، طلاق به‌جز در موارد خیانت زن، حرام است و مذهب کاتولیک آن را حتی در صورت خیانت نیز ممنوع می‌داند و تنها جدایی جسمانی را جایز می‌شمرد. ارتدوکس و پروتستان در موارد نادر طلاق را می‌پذیرند، اما ازدواج مجدد را جایز نمی‌دانند. سخت‌گیری کلیسا پیامدهایی همچون افزایش روابط نامشروع و اختلافات خانوادگی به‌همراه داشت که سرانجام کشورهای غربی قوانین طلاق را اصلاح و تسهیل کردند. کلیسا نیز با رویکردی میانه‌رو، به افراد مطلقه‌ای که ناگزیر به ازدواج مجدد شده‌اند، اجازه شرکت در عشای ربانی را داد.

	==حکم طلاق==		==حکم طلاق==

زهرا غلامی در ۱۳ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۲:۲۸

2026-06-03T12:28:55Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۳ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۵۸
خط ۱:		خط ۱:
	'''طلاق در مسیحیت'''؛ ~~عدم مشروعیت طلاق~~ در آیین مسیحیت ~~برای هیچ یک از زن و مرد~~.		'''طلاق در مسیحیت'''؛ قوانین جدایی زن و شوهر در آیین مسیحیت.

	در آیین مسیحیت عقد و ازدواج، قابل ابطال و انحلال نیست و براى هیچ کدام از مرد و زن حق طلاق قرار داده نشده است و پیوند زناشویى فقط هنگامی قابل گسست و جدایی است که زن زنا کرده باشد.		در آیین مسیحیت عقد و ازدواج، قابل ابطال و انحلال نیست و براى هیچ کدام از مرد و زن حق طلاق قرار داده نشده است و پیوند زناشویى فقط هنگامی قابل گسست و جدایی است که زن زنا کرده باشد.

زهرا غلامی در ۱۳ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۲:۲۰

2026-06-03T12:20:27Z

زهرا غلامی: ابرابزار

2026-06-03T11:42:43Z

ابرابزار

نمایش تغییرات

Iranbot: حذف رده‌ها

2025-12-31T09:53:44Z

حذف رده‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۲۳
خط ۵۴:		خط ۵۴:
	* مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، تعالیم کلیسای کاتولیک، ترجمه حسن قنبری و دیگران، قم، دانشگاه ادیان و مذاهب، ۱۳۹۳ش.		* مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، تعالیم کلیسای کاتولیک، ترجمه حسن قنبری و دیگران، قم، دانشگاه ادیان و مذاهب، ۱۳۹۳ش.
	* مفتاح، احمد رضا؛ عبدالهی، محمد حسن؛ «مسئله طلاق در کلیسای کاتولیک معاصر»، پژوهش‌های ادیانی، شماره۹، بهار و تابستان ۱۳۹۶ش.		* مفتاح، احمد رضا؛ عبدالهی، محمد حسن؛ «مسئله طلاق در کلیسای کاتولیک معاصر»، پژوهش‌های ادیانی، شماره۹، بهار و تابستان ۱۳۹۶ش.

	~~[[رده: ویکی‌جنسیت]]~~

حمید فاضل در ۲۸ خرداد ۱۴۰۳، ساعت ۰۸:۳۰

2024-06-17T08:30:56Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۸ خرداد ۱۴۰۳، ساعت ۱۲:۰۰
خط ۲:		خط ۲:

	در آیین مسیحیت عقد و ازدواج، قابل ابطال و انحلال نیست و براى هیچ کدام از مرد و زن حق طلاق قرار داده نشده است و پیوند زناشویى فقط هنگامی قابل گسست و جدایی می‌باشد که زن زنا کرده باشد.		در آیین مسیحیت عقد و ازدواج، قابل ابطال و انحلال نیست و براى هیچ کدام از مرد و زن حق طلاق قرار داده نشده است و پیوند زناشویى فقط هنگامی قابل گسست و جدایی می‌باشد که زن زنا کرده باشد.
	~~[[پرونده:طلاق در مسیحیت.jpg\|بندانگشتی]]~~
	==حکم طلاق==		==حکم طلاق==
	طلاق در انجیل کتاب آسمانی مسیحیان، حرام است مگر در زمانی که '''[[زن\|زنی]]''' مرتکب خیانت شده باشد و ازدواج دوباره برای بیوه زنان نیز مجاز نیست.		طلاق در انجیل کتاب آسمانی مسیحیان، حرام است مگر در زمانی که '''[[زن\|زنی]]''' مرتکب خیانت شده باشد و ازدواج دوباره برای بیوه زنان نیز مجاز نیست.
خط ۲۳:		خط ۲۳:

	بر مبنای قوانین کلیسا افرادی که بعد از طلاق ازدواج مجدد نمایند به دلیل مخالفت آشکار با قانون خدا و به سبب ادامه دادن و توبه نکردن از رفتار خویش به هیچ عنوان نمی‌توانند در مراسم عشای ربانی که مهم‌ترین آیین مقدس کلیسا است شرکت نمایند.<ref>مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، تعالیم کلیسای کاتولیک، ۱۳۹۳ش، ص۱۶۵۰</ref>		بر مبنای قوانین کلیسا افرادی که بعد از طلاق ازدواج مجدد نمایند به دلیل مخالفت آشکار با قانون خدا و به سبب ادامه دادن و توبه نکردن از رفتار خویش به هیچ عنوان نمی‌توانند در مراسم عشای ربانی که مهم‌ترین آیین مقدس کلیسا است شرکت نمایند.<ref>مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، تعالیم کلیسای کاتولیک، ۱۳۹۳ش، ص۱۶۵۰</ref>
	~~[[پرونده:طلاق در آیین مسیحیت copy.jpg\|بندانگشتی]]~~

	==پیامد‌های ممنوع بودن طلاق==		==پیامد‌های ممنوع بودن طلاق==
خط ۵۵:		خط ۵۴:
	* مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، تعالیم کلیسای کاتولیک، ترجمه حسن قنبری و دیگران، قم، دانشگاه ادیان و مذاهب، ۱۳۹۳ش.		* مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، تعالیم کلیسای کاتولیک، ترجمه حسن قنبری و دیگران، قم، دانشگاه ادیان و مذاهب، ۱۳۹۳ش.
	* مفتاح، احمد رضا؛ عبدالهی، محمد حسن؛ «مسئله طلاق در کلیسای کاتولیک معاصر»، پژوهش‌های ادیانی، شماره۹، بهار و تابستان ۱۳۹۶ش.		* مفتاح، احمد رضا؛ عبدالهی، محمد حسن؛ «مسئله طلاق در کلیسای کاتولیک معاصر»، پژوهش‌های ادیانی، شماره۹، بهار و تابستان ۱۳۹۶ش.

	[[رده: ویکی‌جنسیت]]		[[رده: ویکی‌جنسیت]]
	~~[[رده: نظریه‌ها]]~~

imported>زهرا زارعی در ۴ اردیبهشت ۱۴۰۲، ساعت ۱۷:۱۷

2023-04-24T17:17:27Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۴ اردیبهشت ۱۴۰۲، ساعت ۲۰:۴۷
خط ۲۳:		خط ۲۳:

	بر مبنای قوانین کلیسا افرادی که بعد از طلاق ازدواج مجدد نمایند به دلیل مخالفت آشکار با قانون خدا و به سبب ادامه دادن و توبه نکردن از رفتار خویش به هیچ عنوان نمی‌توانند در مراسم عشای ربانی که مهم‌ترین آیین مقدس کلیسا است شرکت نمایند.<ref>مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، تعالیم کلیسای کاتولیک، ۱۳۹۳ش، ص۱۶۵۰</ref>		بر مبنای قوانین کلیسا افرادی که بعد از طلاق ازدواج مجدد نمایند به دلیل مخالفت آشکار با قانون خدا و به سبب ادامه دادن و توبه نکردن از رفتار خویش به هیچ عنوان نمی‌توانند در مراسم عشای ربانی که مهم‌ترین آیین مقدس کلیسا است شرکت نمایند.<ref>مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، تعالیم کلیسای کاتولیک، ۱۳۹۳ش، ص۱۶۵۰</ref>
	[[پرونده:طلاق در آیین مسیحیت.~~JPG~~\|بندانگشتی]]		[[پرونده:طلاق در آیین مسیحیت copy.jpg\|بندانگشتی]]

	==پیامد‌های ممنوع بودن طلاق==		==پیامد‌های ممنوع بودن طلاق==

imported>زهرا زارعی: /* ارتدوکس و پروتستان */

2023-04-01T02:15:42Z

ارتدوکس و پروتستان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۲ فروردین ۱۴۰۲، ساعت ۰۵:۴۵
خط ۲۳:		خط ۲۳:

	بر مبنای قوانین کلیسا افرادی که بعد از طلاق ازدواج مجدد نمایند به دلیل مخالفت آشکار با قانون خدا و به سبب ادامه دادن و توبه نکردن از رفتار خویش به هیچ عنوان نمی‌توانند در مراسم عشای ربانی که مهم‌ترین آیین مقدس کلیسا است شرکت نمایند.<ref>مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، تعالیم کلیسای کاتولیک، ۱۳۹۳ش، ص۱۶۵۰</ref>		بر مبنای قوانین کلیسا افرادی که بعد از طلاق ازدواج مجدد نمایند به دلیل مخالفت آشکار با قانون خدا و به سبب ادامه دادن و توبه نکردن از رفتار خویش به هیچ عنوان نمی‌توانند در مراسم عشای ربانی که مهم‌ترین آیین مقدس کلیسا است شرکت نمایند.<ref>مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، تعالیم کلیسای کاتولیک، ۱۳۹۳ش، ص۱۶۵۰</ref>
	[[پرونده:~~[[پرونده:\|بندانگشتی]]~~\|بندانگشتی]]		[[پرونده:طلاق در آیین مسیحیت.JPG\|بندانگشتی]]

	==پیامد‌های ممنوع بودن طلاق==		==پیامد‌های ممنوع بودن طلاق==
	کشیشان با احکامی که درباره طلاق بیان می‌کنند مشکلاتی را برای پیروان خود به وجود آورده‌اند و آنان را به سوی '''[[زنا]]''' و فحشا سوق داده‌اند و در گسترش فساد و افزایش آمار اختلافات خانوادگی و نیز آمار خیانت و خودکشی نقش بسزایی را ایفا نموده‌اند.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/79138 حقانی زنجانی، «مسئله طلاق و دنیای مسیحیت»، ۱۳۵۳ش، ص۵۱] </ref>		کشیشان با احکامی که درباره طلاق بیان می‌کنند مشکلاتی را برای پیروان خود به وجود آورده‌اند و آنان را به سوی '''[[زنا]]''' و فحشا سوق داده‌اند و در گسترش فساد و افزایش آمار اختلافات خانوادگی و نیز آمار خیانت و خودکشی نقش بسزایی را ایفا نموده‌اند.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/79138 حقانی زنجانی، «مسئله طلاق و دنیای مسیحیت»، ۱۳۵۳ش، ص۵۱] </ref>

imported>زهرا زارعی در ۱۲ فروردین ۱۴۰۲، ساعت ۰۲:۱۵

2023-04-01T02:15:11Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۲ فروردین ۱۴۰۲، ساعت ۰۵:۴۵
خط ۲۳:		خط ۲۳:

	بر مبنای قوانین کلیسا افرادی که بعد از طلاق ازدواج مجدد نمایند به دلیل مخالفت آشکار با قانون خدا و به سبب ادامه دادن و توبه نکردن از رفتار خویش به هیچ عنوان نمی‌توانند در مراسم عشای ربانی که مهم‌ترین آیین مقدس کلیسا است شرکت نمایند.<ref>مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، تعالیم کلیسای کاتولیک، ۱۳۹۳ش، ص۱۶۵۰</ref>		بر مبنای قوانین کلیسا افرادی که بعد از طلاق ازدواج مجدد نمایند به دلیل مخالفت آشکار با قانون خدا و به سبب ادامه دادن و توبه نکردن از رفتار خویش به هیچ عنوان نمی‌توانند در مراسم عشای ربانی که مهم‌ترین آیین مقدس کلیسا است شرکت نمایند.<ref>مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، تعالیم کلیسای کاتولیک، ۱۳۹۳ش، ص۱۶۵۰</ref>
			[[پرونده:[[پرونده:\|بندانگشتی]]\|بندانگشتی]]
	==پیامد‌های ممنوع بودن طلاق==		==پیامد‌های ممنوع بودن طلاق==
	کشیشان با احکامی که درباره طلاق بیان می‌کنند مشکلاتی را برای پیروان خود به وجود آورده‌اند و آنان را به سوی '''[[زنا]]''' و فحشا سوق داده‌اند و در گسترش فساد و افزایش آمار اختلافات خانوادگی و نیز آمار خیانت و خودکشی نقش بسزایی را ایفا نموده‌اند.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/79138 حقانی زنجانی، «مسئله طلاق و دنیای مسیحیت»، ۱۳۵۳ش، ص۵۱] </ref>		کشیشان با احکامی که درباره طلاق بیان می‌کنند مشکلاتی را برای پیروان خود به وجود آورده‌اند و آنان را به سوی '''[[زنا]]''' و فحشا سوق داده‌اند و در گسترش فساد و افزایش آمار اختلافات خانوادگی و نیز آمار خیانت و خودکشی نقش بسزایی را ایفا نموده‌اند.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/79138 حقانی زنجانی، «مسئله طلاق و دنیای مسیحیت»، ۱۳۵۳ش، ص۵۱] </ref>

imported>زهرا زارعی در ۱۸ اسفند ۱۴۰۱، ساعت ۱۶:۲۹

2023-03-09T16:29:30Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۸ اسفند ۱۴۰۱، ساعت ۱۹:۵۹
خط ۱:		خط ۱:
	'''طلاق در مسیحیت'''؛ عدم مشروعیت [[طلاق]] در آیین مسیحیت برای هیچ یک از زن و مرد.		'''طلاق در مسیحیت'''؛ عدم مشروعیت '''[[طلاق]]''' در آیین مسیحیت برای هیچ یک از زن و مرد.

	در آیین مسیحیت عقد و ازدواج، قابل ابطال و انحلال نیست و براى هیچ کدام از مرد و زن حق طلاق قرار داده نشده است و پیوند زناشویى فقط هنگامی قابل گسست و جدایی می‌باشد که زن زنا کرده باشد.		در آیین مسیحیت عقد و ازدواج، قابل ابطال و انحلال نیست و براى هیچ کدام از مرد و زن حق طلاق قرار داده نشده است و پیوند زناشویى فقط هنگامی قابل گسست و جدایی می‌باشد که زن زنا کرده باشد.
	[[پرونده:طلاق در مسیحیت.jpg\|بندانگشتی]]		[[پرونده:طلاق در مسیحیت.jpg\|بندانگشتی]]
	==حکم طلاق==		==حکم طلاق==
	طلاق در انجیل کتاب آسمانی مسیحیان، حرام است مگر در زمانی که زنی مرتکب خیانت شده باشد و ازدواج دوباره برای بیوه زنان نیز مجاز نیست. در انجیل لوقا آمده است که هر کس زن خود را طلاق دهد و زن دیگری را نکاح کند زانی است و هر کس با زن مطلقه‌ مردی ازدواج کند زنا کرده است.<ref>انجیل لوقا، باب 16، آیه18</ref>		طلاق در انجیل کتاب آسمانی مسیحیان، حرام است مگر در زمانی که '''[[زن\|زنی]]''' مرتکب خیانت شده باشد و ازدواج دوباره برای بیوه زنان نیز مجاز نیست.

			در انجیل لوقا آمده است که هر کس زن خود را طلاق دهد و زن دیگری را نکاح کند زانی است و هر کس با زن مطلقه‌ مردی ازدواج کند زنا کرده است.<ref>انجیل لوقا، باب 16، آیه18</ref>

	به صورت کلی مذاهب سه گانه مسیحیت یعنی کاتولیک، ارتدوکس و پروتستان نظر خاصی درباره مسئله طلاق دارند.		به صورت کلی مذاهب سه گانه مسیحیت یعنی کاتولیک، ارتدوکس و پروتستان نظر خاصی درباره مسئله طلاق دارند.
	===کاتولیک===		===کاتولیک===
	مذهب کاتولیک طلاق را به طور مطلق حرام می‌داند و معتقد است که زن و شوهر تحت هیچ شرایطی حتی در صورت خیانت زن و مرد نمی‌توانند از هم جدا شوند و پیوند ازدواج را قابل انحلال نمی‌داند. تنها راهی که کلیسای کاتولیک رم در صورت خیانت در پیوند زناشویی بیان می‌کند این است که تفرقه جسمانی بین آن دو ایجاد شود؛ بدین معنا که جدا از هم به زندگی ادامه دهند و البته انجام واجبات مربوط به زوجیت یعنی تمکین از وظیفه زن و نیز انفاق از وظیفه مرد برداشته می‌شود اما هیچ کدام از زن و مرد حق ازدواج دوباره را ندارند چون مسیحیت به هیچ عنوان تعدد همسر را قانونی نمی‌داند.<ref>مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، تعالیم کلیسای کاتولیک، ۱۳۹۳ش، صص۱۶۱۴ و ۲۳۸۲</ref>در انجیل مرقس از زبان حضرت عیسی (ع) آمده است که زن و شوهر به منزله یک تن بوده که از هم دور نیستند و وقتی خداوند آن‌ها را با یکدیگر جمع نموده است نباید انسانی بین آن دو نفر جدایی ایجاد کند<ref>انجیل مرقس، باب ۱۰، آیات۸-۹</ref> و نتیجه می‌گیرند که طلاق حرام است.		مذهب کاتولیک طلاق را به طور مطلق حرام می‌داند و معتقد است که زن و شوهر تحت هیچ شرایطی حتی در صورت خیانت زن و مرد نمی‌توانند از هم جدا شوند و پیوند ازدواج را قابل انحلال نمی‌داند.

			تنها راهی که کلیسای کاتولیک رم در صورت خیانت در '''[[پیوند زناشویی]]''' بیان می‌کند این است که تفرقه جسمانی بین آن دو ایجاد شود؛

			بدین معنا که جدا از هم به زندگی ادامه دهند و البته انجام واجبات مربوط به زوجیت یعنی تمکین از وظیفه زن و نیز انفاق از وظیفه مرد برداشته می‌شود اما هیچ کدام از زن و مرد حق ازدواج دوباره را ندارند چون مسیحیت به هیچ عنوان تعدد همسر را قانونی نمی‌داند.<ref>مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، تعالیم کلیسای کاتولیک، ۱۳۹۳ش، صص۱۶۱۴ و ۲۳۸۲</ref>

			در انجیل مرقس از زبان حضرت عیسی (ع) آمده است که زن و شوهر به منزله یک تن بوده که از هم دور نیستند و وقتی خداوند آن‌ها را با یکدیگر جمع نموده است نباید انسانی بین آن دو نفر جدایی ایجاد کند<ref>انجیل مرقس، باب ۱۰، آیات۸-۹</ref> و نتیجه می‌گیرند که طلاق حرام است.
	=== ارتدوکس و پروتستان===		=== ارتدوکس و پروتستان===
	دو مذهب ارتدوکس و پروتستان طلاق را به طور کامل مطرود ندانستند و در موارد بسیار کمی آن را جایز می‌دانند مثل خیانت زن به مرد در زناشویی. اما بعد از طلاق باز هم زن و شوهر هیچ کدام حق ازدواج مجدد با افراد دیگر را ندارند. آنان جواز طلاق را در هنگام بروز خیانت، به عبارتی در انجیل متی مستند می‌کنند که از زبان حضرت عیسی (ع) آمده است فردی که زن خویش را جز در هنگام خیانت در زناشویی طلاق دهد مانند این است که وی را به کار نامشروعی مجبور نموده است.<ref>انجیل متی، باب ۱۹، آیات۲۱-۲۲</ref> بر مبنای قوانین کلیسا افرادی که بعد از طلاق ازدواج مجدد نمایند به دلیل مخالفت آشکار با قانون خدا و به سبب ادامه دادن و توبه نکردن از رفتار خویش به هیچ عنوان نمی‌توانند در مراسم عشای ربانی که مهم‌ترین آیین مقدس کلیسا است شرکت نمایند.<ref>مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، تعالیم کلیسای کاتولیک، ۱۳۹۳ش، ص۱۶۵۰</ref>		دو مذهب ارتدوکس و پروتستان طلاق را به طور کامل مطرود ندانستند و در موارد بسیار کمی آن را جایز می‌دانند مثل خیانت زن به '''[[مرد]]''' در زناشویی. اما بعد از طلاق باز هم زن و شوهر هیچ کدام حق ازدواج مجدد با افراد دیگر را ندارند.

			آنان جواز طلاق را در هنگام بروز خیانت، به عبارتی در انجیل متی مستند می‌کنند که از زبان حضرت عیسی (ع) آمده است فردی که زن خویش را جز در هنگام خیانت در زناشویی طلاق دهد مانند این است که وی را به کار نامشروعی مجبور نموده است.<ref>انجیل متی، باب ۱۹، آیات۲۱-۲۲</ref>

			بر مبنای قوانین کلیسا افرادی که بعد از طلاق ازدواج مجدد نمایند به دلیل مخالفت آشکار با قانون خدا و به سبب ادامه دادن و توبه نکردن از رفتار خویش به هیچ عنوان نمی‌توانند در مراسم عشای ربانی که مهم‌ترین آیین مقدس کلیسا است شرکت نمایند.<ref>مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، تعالیم کلیسای کاتولیک، ۱۳۹۳ش، ص۱۶۵۰</ref>
	==پیامد‌های ممنوع بودن طلاق==		==پیامد‌های ممنوع بودن طلاق==
	کشیشان با احکامی که درباره طلاق بیان می‌کنند مشکلاتی را برای پیروان خود به وجود آورده‌اند و آنان را به سوی زنا و فحشا سوق داده‌اند و در گسترش فساد و افزایش آمار اختلافات خانوادگی و نیز آمار خیانت و خودکشی نقش بسزایی را ایفا نموده‌اند.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/79138 حقانی زنجانی، «مسئله طلاق و دنیای مسیحیت»، ۱۳۵۳ش، ص۵۱] </ref>		کشیشان با احکامی که درباره طلاق بیان می‌کنند مشکلاتی را برای پیروان خود به وجود آورده‌اند و آنان را به سوی '''[[زنا]]''' و فحشا سوق داده‌اند و در گسترش فساد و افزایش آمار اختلافات خانوادگی و نیز آمار خیانت و خودکشی نقش بسزایی را ایفا نموده‌اند.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/79138 حقانی زنجانی، «مسئله طلاق و دنیای مسیحیت»، ۱۳۵۳ش، ص۵۱] </ref>

	رویکرد افراطی و سختگیرانه‌ای که کلیسا درباره طلاق دارد زمینه مقابله با آن را در جامعه غربی ایجاد کرد. به طوری که به واسطه عدم امکان طلاق بسیاری از مردم اروپا و آمریکا به صورت نامشروع اقدام به برقراری روابط جنسی می‌کنند و امروز در هیچ یک از کشورهای مسیحی و غربی قوانین کلیسا در رابطه با طلاق اجرا نمی‌شود.		رویکرد افراطی و سختگیرانه‌ای که کلیسا درباره طلاق دارد زمینه مقابله با آن را در جامعه غربی ایجاد کرد. به طوری که به واسطه عدم امکان طلاق بسیاری از مردم اروپا و آمریکا به صورت نامشروع اقدام به برقراری روابط جنسی می‌کنند و امروز در هیچ یک از کشورهای مسیحی و غربی قوانین کلیسا در رابطه با طلاق اجرا نمی‌شود.

	به همین دلیل بسیاری از کشورهای آمریکایی و اروپایی اقدام به اصلاح و تعدیل قوانین مربوط به طلاق نمودند و حتی برخی از آن‌ها مقررات آسانی را نیز برای طلاق وضع کردند که در نتیجه آن‌ها آمار طلاق بالا رفت و آمار ازدواج و آسیب‌های مربوط به هر کدام را افزایش داد.<ref>محقق داماد، بررسی فقهی حقوق خانواده نکاح و انحلال آن، ۱۳۸۴ش، صص۴۸۰-۵۰۰</ref>		به همین دلیل بسیاری از کشورهای آمریکایی و اروپایی اقدام به اصلاح و تعدیل قوانین مربوط به طلاق نمودند و حتی برخی از آن‌ها مقررات آسانی را نیز برای طلاق وضع کردند که در نتیجه آن‌ها آمار طلاق بالا رفت و آمار '''[[ازدواج]]''' و آسیب‌های مربوط به هر کدام را افزایش داد.<ref>محقق داماد، بررسی فقهی حقوق خانواده نکاح و انحلال آن، ۱۳۸۴ش، صص۴۸۰-۵۰۰</ref>
	==نظرات اصلاحی جدید درباره طلاق==		==نظرات اصلاحی جدید درباره طلاق==
	کلیسا با ممنوع نمودن شرکت افراد مطلقه‌ای که ازدواج مجدد نموده‌اند در آیین عشای ربانی، آنان را از همراهی کردن با دیگر مومنان مسیحی محروم کرده است. هم‌چنین مشکلاتی که در اثر قوانین کلیسایی مربوط به طلاق در جامعه غربی به وجود آمده مثل انجام ازدواج هایی در خارج از کلیسا و حتی بدون تعهد رسمی به یکدیگر، باعث شده تا یکی از مطالبات خانواده‌ها از کلیسا چاره‌جویی اربابان آن در این مورد باشد. به طوری که موضع‌گیری کلیسا در این خصوص برای حفظ و استمرار خودش نیز بسیار حیاتی می‌باشد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1288831 مفتاح، «مسئله طلاق در کلیسای کاتولیک معاصر»، ۱۳۹۶ش، صص۸-۱۰] </ref>		کلیسا با ممنوع نمودن شرکت افراد مطلقه‌ای که ازدواج مجدد نموده‌اند در آیین عشای ربانی، آنان را از همراهی کردن با دیگر مومنان مسیحی محروم کرده است. هم‌چنین مشکلاتی که در اثر قوانین کلیسایی مربوط به طلاق در جامعه غربی به وجود آمده مثل انجام ازدواج هایی در خارج از کلیسا و حتی بدون تعهد رسمی به یکدیگر، باعث شده تا یکی از مطالبات خانواده‌ها از کلیسا چاره‌جویی اربابان آن در این مورد باشد. به طوری که موضع‌گیری کلیسا در این خصوص برای حفظ و استمرار خودش نیز بسیار حیاتی می‌باشد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1288831 مفتاح، «مسئله طلاق در کلیسای کاتولیک معاصر»، ۱۳۹۶ش، صص۸-۱۰] </ref>
خط ۲۵:		خط ۳۹:
	از بین این سه رویکرد، رویکرد اصلاح طلبانه طرفداران زیادی نداشت اما دیدگاه میانه‌رو اگرچه به طور کامل در شورای اسقفی پذیرفته نشد اما تا حدی اثر گذاشت و کلیسا نسبت به افراد مطلقه و ازدواج مجدد کرده، انعطاف نشان داد و بیان کرد که افرادی که چاره‌ای جز طلاق نداشتند، اگر ازدواج مجدد کرده‌اند، در عین اینکه مرتکب گناه شده‌اند و برایشان نیز امکان اینکه به زندگی اول خود برگردند وجود ندارد، اجازه شرکت در مراسم عشای ربانی را دارند.<ref>مفتاح، «مسئله طلاق در کلیسای کاتولیک معاصر»، تابستان ۱۳۹۶ش، صص۲۶-۲۷</ref>		از بین این سه رویکرد، رویکرد اصلاح طلبانه طرفداران زیادی نداشت اما دیدگاه میانه‌رو اگرچه به طور کامل در شورای اسقفی پذیرفته نشد اما تا حدی اثر گذاشت و کلیسا نسبت به افراد مطلقه و ازدواج مجدد کرده، انعطاف نشان داد و بیان کرد که افرادی که چاره‌ای جز طلاق نداشتند، اگر ازدواج مجدد کرده‌اند، در عین اینکه مرتکب گناه شده‌اند و برایشان نیز امکان اینکه به زندگی اول خود برگردند وجود ندارد، اجازه شرکت در مراسم عشای ربانی را دارند.<ref>مفتاح، «مسئله طلاق در کلیسای کاتولیک معاصر»، تابستان ۱۳۹۶ش، صص۲۶-۲۷</ref>

	با ملاحظه قوانین و مقررات کشورهای غربی نیز معلوم می‌شود که امروزه در اکثر آن‌ها علی‌رغم مخالفت اربابان کلیسا طلاق، مجاز و قانونی اعلام شده است. کشورهای غربی احکامی را در اجرا کردن طلاق بیان کرده‌اند؛ مانند اینکه تقاضا کننده طلاق باید به همراه همسر خود نزد رئیس دادگاه بروند و او را از موضوع درخواست طلاق خود آگاه کنند‌. رئیس دادگاه نیز ابتدا آن‌ها را به سازگاری دعوت می‌کند و اگر نپذیرفتند تقاضا کننده طلاق تقاضای کتبی می‌دهد و دوباره زوجین به سازش دعوت می‌شوند و اگر باز هم سازش ممکن نشد دادگاه به طلاق حکم می‌دهد.<ref>صدر، حقوق زن در اسلام و اروپا، ۱۳۹۶ش، ص۱۸۲</ref>		با ملاحظه قوانین و مقررات کشورهای غربی نیز معلوم می‌شود که امروزه در اکثر آن‌ها علی‌رغم مخالفت اربابان کلیسا طلاق، مجاز و قانونی اعلام شده است. کشورهای غربی احکامی را در اجرا کردن طلاق بیان کرده‌اند؛ مانند اینکه تقاضا کننده طلاق باید به همراه '''[[همسر]]''' خود نزد رئیس دادگاه بروند و او را از موضوع درخواست طلاق خود آگاه کنند‌.

			رئیس دادگاه نیز ابتدا آن‌ها را به سازگاری دعوت می‌کند و اگر نپذیرفتند تقاضا کننده طلاق تقاضای کتبی می‌دهد و دوباره زوجین به سازش دعوت می‌شوند و اگر باز هم سازش ممکن نشد دادگاه به طلاق حکم می‌دهد.<ref>صدر، حقوق زن در اسلام و اروپا، ۱۳۹۶ش، ص۱۸۲</ref>

	از وقتی که طلاق در شناسنامه زن و مرد ثبت می‌شود طلاق آن‌ها رسمیت پیدا می‌کند و عقد ازدواجشان منحل می‌گردد و هر یک از طرفین می‌توانند با فرد دیگری ازدواج نمایند ولیکن زن باید به اندازه ۹ماه عده نگه دارد و دادگاه، تقاضا کننده طلاق را موظف می‌کند تا مبلغی به عنوان کمک خرجی (با توجه به وضعیت زندگی طرفین) به فرد دیگر (زن یا مرد) بدهد و کودک صغیر نیز به فرد تقاضاکننده طلاق داده می‌شود.<ref>صدر، حقوق زن در اسلام و اروپا، ۱۳۹۶ش، ص۱۹۳</ref>		از وقتی که طلاق در شناسنامه زن و مرد ثبت می‌شود طلاق آن‌ها رسمیت پیدا می‌کند و عقد ازدواجشان منحل می‌گردد و هر یک از طرفین می‌توانند با فرد دیگری ازدواج نمایند ولیکن زن باید به اندازه ۹ماه عده نگه دارد و دادگاه، تقاضا کننده طلاق را موظف می‌کند تا مبلغی به عنوان کمک خرجی (با توجه به وضعیت زندگی طرفین) به فرد دیگر (زن یا مرد) بدهد و کودک صغیر نیز به فرد تقاضاکننده طلاق داده می‌شود.<ref>صدر، حقوق زن در اسلام و اروپا، ۱۳۹۶ش، ص۱۹۳</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۳ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۵۰
خط ۱:		خط ۱:
	'''طلاق در مسیحیت'''؛ عدم مشروعیت ~~'''[[~~طلاق~~]]'''~~ در آیین مسیحیت برای هیچ یک از زن و مرد.		'''طلاق در مسیحیت'''؛ عدم مشروعیت طلاق در آیین مسیحیت برای هیچ یک از زن و مرد.

	در آیین مسیحیت عقد و ازدواج، قابل ابطال و انحلال نیست و براى هیچ کدام از مرد و زن حق طلاق قرار داده نشده است و پیوند زناشویى فقط هنگامی قابل گسست و جدایی است که زن زنا کرده باشد.		در آیین مسیحیت عقد و ازدواج، قابل ابطال و انحلال نیست و براى هیچ کدام از مرد و زن حق طلاق قرار داده نشده است و پیوند زناشویى فقط هنگامی قابل گسست و جدایی است که زن زنا کرده باشد.

	==حکم طلاق==		==حکم طلاق==
	طلاق در انجیل کتاب آسمانی مسیحیان، حرام است مگر در زمانی‌که '''[[زن\|زنی]]''' مرتکب خیانت شده باشد و ازدواج دوباره برای بیوه زنان نیز مجاز نیست. در انجیل لوقا آمده است که هر کس زن خود را طلاق دهد و زن دیگری را نکاح کند، زانی است و هر کس با زن مطلقۀ مردی ازدواج کند، زنا کرده است.<ref>انجیل لوقا، باب 16، آیه 18.</ref> به‌صورت کلی مذاهب سه‌گانۀ مسیحیت یعنی کاتولیک، ارتدوکس و پروتستان نظرات خاصی درباره مسئله طلاق دارند.		[[طلاق]] در انجیل کتاب آسمانی مسیحیان، حرام است مگر در زمانی‌که '''[[زن\|زنی]]''' مرتکب خیانت شده باشد و ازدواج دوباره برای بیوه زنان نیز مجاز نیست. در انجیل لوقا آمده است که هر کس زن خود را طلاق دهد و زن دیگری را نکاح کند، زانی است و هر کس با زن مطلقۀ مردی ازدواج کند، زنا کرده است.<ref>انجیل لوقا، باب 16، آیه 18.</ref> به‌صورت کلی مذاهب سه‌گانۀ مسیحیت یعنی کاتولیک، ارتدوکس و پروتستان نظرات خاصی درباره مسئله طلاق دارند.
	===کاتولیک===		===کاتولیک===
	مذهب کاتولیک طلاق را به‌طور مطلق حرام می‌داند و معتقد است که زن و شوهر تحت هیچ شرایطی حتی در صورت خیانت زن و مرد نمی‌توانند از هم جدا شوند و پیوند ازدواج را قابل انحلال نمی‌داند.		مذهب کاتولیک طلاق را به‌طور مطلق حرام می‌داند و معتقد است که زن و شوهر تحت هیچ شرایطی حتی در صورت خیانت زن و مرد نمی‌توانند از هم جدا شوند و پیوند ازدواج را قابل انحلال نمی‌داند. تنها راهی که کلیسای کاتولیک رم در صورت خیانت در '''[[پیوند زناشویی]]''' بیان می‌کند این است که تفرقۀ جسمانی بین آن دو ایجاد شود؛ بدین معنا که جدا از هم به زندگی ادامه دهند و البته انجام واجبات مربوط به زوجیت یعنی تمکین از وظیفۀ زن و انفاق از وظیفۀ مرد برداشته می‌شود، اما هیچ‌کدام از زن و مرد حق ازدواج دوباره را ندارند، چون مسیحیت به‌هیچ‌عنوان تعدد همسر را قانونی نمی‌داند.<ref>مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، تعالیم کلیسای کاتولیک، ۱۳۹۳ش، ص۱۶۱۴ و ۲۳۸۲.</ref>

	تنها راهی که کلیسای کاتولیک رم در صورت خیانت در '''[[پیوند زناشویی]]''' بیان می‌کند این است که تفرقۀ جسمانی بین آن دو ایجاد شود؛ بدین معنا که جدا از هم به زندگی ادامه دهند و البته انجام واجبات مربوط به زوجیت یعنی تمکین از وظیفۀ زن و ~~نیز~~ انفاق از وظیفۀ مرد برداشته می‌شود، اما هیچ‌کدام از زن و مرد حق ازدواج دوباره را ~~ندارند~~ چون مسیحیت به‌هیچ‌عنوان تعدد همسر را قانونی نمی‌داند.<ref>مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، تعالیم کلیسای کاتولیک، ۱۳۹۳ش، ص۱۶۱۴ و ۲۳۸۲.</ref>

	در انجیل مرقس از زبان حضرت عیسی آمده است که زن و شوهر به‌منزلۀ یک تن بوده که از هم دور نیستند و وقتی خداوند آن‌ها را با یکدیگر جمع کرده است، نباید انسانی بین آن دو نفر جدایی ایجاد کند و نتیجه می‌گیرند که طلاق حرام است.<ref>انجیل مرقس، باب ۱۰، آیات ۸-۹.</ref>		در انجیل مرقس از زبان حضرت عیسی آمده است که زن و شوهر به‌منزلۀ یک تن بوده که از هم دور نیستند و وقتی خداوند آن‌ها را با یکدیگر جمع کرده است، نباید انسانی بین آن دو نفر جدایی ایجاد کند و نتیجه می‌گیرند که طلاق حرام است.<ref>انجیل مرقس، باب ۱۰، آیات ۸-۹.</ref>

	=== ارتدوکس و پروتستان===		=== ارتدوکس و پروتستان===
	دو مذهب ارتدوکس و پروتستان، طلاق را به‌طور کامل مطرود ندانسته و در موارد بسیار کمی آن را جایز می‌دانند؛ مثل خیانت زن به '''[[مرد]]''' در زناشویی. اما بعد از طلاق باز هم زن و ~~شوهر~~ هیچ‌کدام حق ازدواج مجدد با افراد دیگر را ندارند. آنان جواز طلاق را هنگام بروز خیانت، به عبارتی در انجیل متی مستند می‌کنند که از زبان حضرت عیسی آمده است؛ فردی که زن خویش را جز در هنگام خیانت در زناشویی طلاق دهد، مانند این است که وی را به کار نامشروعی مجبور کرده است.<ref>انجیل متی، باب ۱۹، آیات ۲۱-۲۲.</ref>		دو مذهب ارتدوکس و پروتستان، طلاق را به‌طور کامل مطرود ندانسته و در موارد بسیار کمی آن را جایز می‌دانند؛ مثل خیانت زن به '''[[مرد]]''' در زناشویی. اما بعد از طلاق باز هم زن و شوهر، هیچ‌کدام حق ازدواج مجدد با افراد دیگر را ندارند. آنان جواز طلاق را هنگام بروز خیانت، به عبارتی در انجیل متی مستند می‌کنند که از زبان حضرت عیسی آمده است؛ فردی که زن خویش را جز در هنگام خیانت در زناشویی طلاق دهد، مانند این است که وی را به کار نامشروعی مجبور کرده است.<ref>انجیل متی، باب ۱۹، آیات ۲۱-۲۲.</ref>

	بر مبنای قوانین کلیسا افرادی که بعد از طلاق، ازدواج مجدد ~~کنند~~ به‌دلیل مخالفت آشکار با قانون خدا و به‌سبب ادامه دادن و توبه نکردن از رفتار خویش به‌هیچ‌عنوان نمی‌توانند در مراسم عشای ربانی که مهم‌ترین آیین مقدس کلیسا است، شرکت کنند.<ref>مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، تعالیم کلیسای کاتولیک، ۱۳۹۳ش، ص۱۶۵۰.</ref>		بر مبنای قوانین کلیسا افرادی که بعد از طلاق، ازدواج مجدد کنند، به‌دلیل مخالفت آشکار با قانون خدا و به‌سبب ادامه دادن و توبه نکردن از رفتار خویش به‌هیچ‌عنوان نمی‌توانند در مراسم عشای ربانی که مهم‌ترین آیین مقدس کلیسا است، شرکت کنند.<ref>مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، تعالیم کلیسای کاتولیک، ۱۳۹۳ش، ص۱۶۵۰.</ref>

	==پیامد‌های ممنوع بودن طلاق==		==پیامد‌های ممنوع بودن طلاق==
	کشیشان ~~با احکامی که دربارۀ طلاق بیان می‌کنند،~~ مشکلاتی را برای پیروان ~~خود به وجود آورده‌اند~~ و آنان را ~~به‌سوی '''[[زنا]]''' و فحشا~~ سوق ~~داده‌اند و~~ در گسترش ~~فساد و~~ افزایش آمار اختلافات ~~خانوادگی و نیز آمار~~ خیانت و خودکشی ~~نقش بسزایی را ایفا کرده‌اند~~.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/79138 حقانی زنجانی، «مسئله طلاق و دنیای مسیحیت»، ۱۳۵۳ش، ص۵۱.] </ref>		احکام صادره از سوی کشیشان در خصوص طلاق، مشکلاتی برای پیروان کلیسا پدید آورده و آنان را به‌سمت روابط نامشروع سوق داده است. این احکام همچنین در گسترش فساد، افزایش آمار اختلافات خانوادگی، خیانت و خودکشی نقشی بسزا داشته‌اند.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/79138 حقانی زنجانی، «مسئله طلاق و دنیای مسیحیت»، ۱۳۵۳ش، ص۵۱.] </ref>

	رویکرد افراطی و ~~سختگیرانه‌ای که~~ کلیسا ~~دربارۀ طلاق دارد، زمینۀ~~ مقابله با آن را در ~~جامعۀ~~ غربی ~~ایجاد کرد~~. ~~به‌طوری که به‌واسطۀ~~ عدم امکان طلاق، بسیاری از مردم اروپا و آمریکا ~~به‌صورت نامشروع اقدام~~ به برقراری روابط جنسی ~~می‌کنند و امروز~~ در هیچ‌یک از کشورهای مسیحی و ~~غربی~~ قوانین کلیسا در ~~رابطه با~~ طلاق اجرا نمی‌شود. به همین ~~دلیل~~ بسیاری از کشورهای آمریکایی و اروپایی ~~اقدام~~ به اصلاح و تعدیل قوانین ~~مربوط به~~ طلاق ~~کردند~~ و حتی برخی از آن‌ها مقررات ~~آسانی را نیز~~ برای طلاق وضع کردند ~~که در نتیجۀ آن‌ها~~ آمار طلاق ~~بالا رفت~~ و آمار ~~'''~~[[ازدواج]]~~'''~~ و آسیب‌های ~~مربوط به هرکدام را افزایش داد~~.<ref>محقق داماد، بررسی فقهی حقوق خانواده نکاح و انحلال آن، ۱۳۸۴ش، ص۴۸۰-۵۰۰.</ref>		رویکرد افراطی و سختگیرانهٔ کلیسا نسبت به طلاق، زمینهٔ مقابله با آن را در جامعهٔ غربی فراهم آورد. به‌دلیل عدم امکان قانونی طلاق، بسیاری از مردم اروپا و آمریکا به برقراری روابط جنسی نامشروع روی آوردند. امروزه در هیچ‌یک از کشورهای مسیحی و غربی، قوانین کلیسا در مورد طلاق اجرا نمی‌شود. به همین سبب، بسیاری از کشورهای آمریکایی و اروپایی به اصلاح و تعدیل قوانین طلاق پرداختند و حتی برخی از آن‌ها مقررات تسهیل‌شده‌ای برای طلاق وضع کردند. پیامد این تغییرات، افزایش آمار طلاق و نیز افزایش آمار [[ازدواج]] و آسیب‌های مرتبط با هر یک بوده است.<ref>محقق داماد، بررسی فقهی حقوق خانواده نکاح و انحلال آن، ۱۳۸۴ش، ص۴۸۰-۵۰۰.</ref>

	==نظرات اصلاحی جدید درباره طلاق==		==نظرات اصلاحی جدید درباره طلاق==
	کلیسا با ممنوع کردن شرکت افراد مطلقه‌ای که ازدواج مجدد کرده‌اند در آیین عشای ربانی، آنان را از همراهی کردن با دیگر مومنان مسیحی، محروم کرده است. همچنین مشکلاتی که در اثر قوانین کلیسایی مربوط به طلاق در جامعۀ غربی به وجود آمده مثل انجام ازدواج‌هایی در خارج از کلیسا و حتی بدون تعهد رسمی به یکدیگر، باعث شده تا یکی از مطالبات خانواده‌ها از کلیسا، چاره‌جویی اربابان آن در این مورد باشد. به‌طوری که موضع‌گیری کلیسا در این خصوص برای حفظ و استمرار خودش نیز بسیار حیاتی است.<ref>[https://adyan.urd.ac.ir/article_111567.html مفتاح و عبداللهی، «مسئله طلاق در کلیسای کاتولیک معاصر»، ۱۳۹۶ش، ص۸-۱۰.] </ref>		کلیسا با ممنوع کردن شرکت افراد مطلقه‌ای که ازدواج مجدد کرده‌اند در آیین عشای ربانی، آنان را از همراهی کردن با دیگر مومنان مسیحی، محروم کرده است. همچنین مشکلاتی که در اثر قوانین کلیسایی مربوط به طلاق در جامعۀ غربی به وجود آمده مثل انجام ازدواج‌هایی در خارج از کلیسا و حتی بدون تعهد رسمی به یکدیگر، باعث شده تا یکی از مطالبات خانواده‌ها از کلیسا، چاره‌جویی اربابان آن در این مورد باشد. به‌طوری که موضع‌گیری کلیسا در این خصوص برای حفظ و استمرار خودش نیز بسیار حیاتی است.<ref>[https://adyan.urd.ac.ir/article_111567.html مفتاح و عبداللهی، «مسئله طلاق در کلیسای کاتولیک معاصر»، ۱۳۹۶ش، ص۸-۱۰.] </ref>
خط ۴۳:		خط ۴۲:
	* صدر، حسن، حقوق زن در اسلام و اروپا، تهران، بدرقه جاویدان، ۱۳۹۶ش.		* صدر، حسن، حقوق زن در اسلام و اروپا، تهران، بدرقه جاویدان، ۱۳۹۶ش.
	* کتاب مقدس، انجمن کتاب مقدس، چاپ چهارم، 1364ش.		* کتاب مقدس، انجمن کتاب مقدس، چاپ چهارم، 1364ش.
	* ~~محققداماد،~~ مصطفی، بررسی فقهی حقوق خانواده نکاح و انحلال آن، تهران، مرکز نشر علوم اسلامی، چاپ یازدهم، ۱۳۸۴ش.		* محقق داماد، مصطفی، بررسی فقهی حقوق خانواده نکاح و انحلال آن، تهران، مرکز نشر علوم اسلامی، چاپ یازدهم، ۱۳۸۴ش.
	* مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، تعالیم کلیسای کاتولیک، ترجمه حسن قنبری و دیگران، قم، دانشگاه ادیان و مذاهب، ۱۳۹۳ش.		* مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، تعالیم کلیسای کاتولیک، ترجمه حسن قنبری و دیگران، قم، دانشگاه ادیان و مذاهب، ۱۳۹۳ش.
	* مفتاح، احمدرضا و عبدالهی، محمدحسن؛ «مسئله طلاق در کلیسای کاتولیک معاصر»، پژوهش‌های ادیانی، شماره ۹، بهار و تابستان ۱۳۹۶ش.		* مفتاح، احمدرضا و عبدالهی، محمدحسن؛ «مسئله طلاق در کلیسای کاتولیک معاصر»، پژوهش‌های ادیانی، شماره ۹، بهار و تابستان ۱۳۹۶ش.
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}