طوطی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

زهرا غلامی: ایجاد لینک داخلی

2026-05-09T17:13:16Z

ایجاد لینک داخلی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۲۰:۴۳
خط ۱:		خط ۱:
	<big>'''طوطی'''</big>؛ پرنده‌ای سبزرنگ که می‌تواند آوای انسان را تقلید کند.		<big>'''طوطی'''</big>؛ پرنده‌ای سبزرنگ که می‌تواند آوای انسان را تقلید کند.

	طوطی، پرنده‌ای با پرهای سبز و سرخ و منقاری خمیده است که می‌تواند اصوات انسان را تقلید کند.<ref>[https://www.vajehyab.com/amid/طوطی عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه طوطی.]</ref> طوطی‌ها معمولأ در مناطق گرم آفریقا و هند زیست می‌کنند.<ref>داعی الاسلام، فرهنگ نظام، ذیل توتی.</ref> به طوطی شکرشکن، شکرفشان، شکرمقال، شکرین‌مقال، شیرین‌زبان، شیرین‌سخن، شیرین‌تکلم، شیرین‌گفتار و خوش‌نوا نیز گفته می‌شود.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/طوطی-5 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه طوطی.]</ref> طوطی، پرندة بومی ایران نبوده اما خود را با این آب‌و‌هوا وفق داده است؛ به‌طوری‌که آن را از پرندگان بومی تهران می‌دانند.<ref>بهروزی‌راد، «معرفی پرندگان فضای سبز شهر تهران، خانوادۀ طوطی»، ۱۳۸۹ش، ص۱۴-۱۵.</ref> واژة طوطی معرب واژة توتی فارسی است. توتی به‌معنی پرنده‌ای سبزرنگ است که به دلیل خوردن توت به آن توتی می‌گویند.<ref>[https://boghalamoon.com/زیستگاه-طوطی/ نیازی، «تاریخچه و معرفی کلی انواع طوطی»، سایت بوقلمون.]</ref>		طوطی، پرنده‌ای با پرهای سبز و سرخ و منقاری خمیده است که می‌تواند اصوات انسان را تقلید کند.<ref>[https://www.vajehyab.com/amid/طوطی عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه طوطی.]</ref> طوطی‌ها معمولأ در مناطق گرم [[آفریقا]] و هند زیست می‌کنند.<ref>داعی الاسلام، فرهنگ نظام، ذیل توتی.</ref> به طوطی شکرشکن، شکرفشان، شکرمقال، شکرین‌مقال، شیرین‌زبان، شیرین‌سخن، شیرین‌تکلم، شیرین‌گفتار و خوش‌نوا نیز گفته می‌شود.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/طوطی-5 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه طوطی.]</ref> طوطی، پرندة بومی [[ایران]] نبوده اما خود را با این آب‌و‌هوا وفق داده است؛ به‌طوری‌که آن را از پرندگان بومی تهران می‌دانند.<ref>بهروزی‌راد، «معرفی پرندگان فضای سبز شهر تهران، خانوادۀ طوطی»، ۱۳۸۹ش، ص۱۴-۱۵.</ref> واژة طوطی معرب واژة توتی فارسی است. توتی به‌معنی پرنده‌ای سبزرنگ است که به دلیل خوردن توت به آن توتی می‌گویند.<ref>[https://boghalamoon.com/زیستگاه-طوطی/ نیازی، «تاریخچه و معرفی کلی انواع طوطی»، سایت بوقلمون.]</ref>
	==گونه‌های طوطی==		==گونه‌های طوطی==
	طوطی حدود ۳۷۲ گونه دارد. آن‌ها با تنوع رنگ‌های بال، پر، سر و دم از یکدگیر متمایز می‌شوند.<ref>[https://boghalamoon.com/زیستگاه-طوطی/ نیازی، «تاریخچه و معرفی کلی انواع طوطی»، سایت بوقلمون.]</ref> طوطی سبز بزرگ (شاه‌طوطی) و طوطی سبز کوچک (ملنگو)<ref>دمیری، حیاة ‌الحیوان الکبرى، ص۱۱۳.</ref> و باجیگار (مرغ عشق) از معروف‌ترین گونه‌های طوطی در ایران هستند.<ref>«مرغ عشق»، ۱۳۹۰ش، ص۵.</ref> شاه طوطی یا طوطی بزرگ اسکندر حدود ۵۸ سانتی‌متر است که زیستگاه اصلی آن پاکستان تا ویتنام است. این طوطی به‌صورت جفت به ایران آورده شده و در پارک‌های تهران نیز دیده می‌شود. این طوطی می‌تواند تا ۳۵ سال عمر کند. مهم‌ترین نشانة این پرنده لکة سرخ‌رنگ روی بال آن است.<ref>[https://boghalamoon.com/زیستگاه-طوطی/ نیازی، «تاریخچه و معرفی کلی انواع طوطی»، سایت بوقلمون.] </ref> مرغ عشق از خانوادة طوطیان کوچک است و بومی منطق خشک و بیابانی استرالیا است.<ref>«مرغ عشق»، ۱۳۹۰ش، ص۵. </ref>		طوطی حدود ۳۷۲ گونه دارد. آن‌ها با تنوع رنگ‌های بال، پر، سر و دم از یکدگیر متمایز می‌شوند.<ref>[https://boghalamoon.com/زیستگاه-طوطی/ نیازی، «تاریخچه و معرفی کلی انواع طوطی»، سایت بوقلمون.]</ref> طوطی سبز بزرگ (شاه‌طوطی) و طوطی سبز کوچک (ملنگو)<ref>دمیری، حیاة ‌الحیوان الکبرى، ص۱۱۳.</ref> و باجیگار (مرغ عشق) از معروف‌ترین گونه‌های طوطی در ایران هستند.<ref>«مرغ عشق»، ۱۳۹۰ش، ص۵.</ref> شاه طوطی یا طوطی بزرگ اسکندر حدود ۵۸ سانتی‌متر است که زیستگاه اصلی آن پاکستان تا ویتنام است. این طوطی به‌صورت جفت به ایران آورده شده و در پارک‌های تهران نیز دیده می‌شود. این طوطی می‌تواند تا ۳۵ سال عمر کند. مهم‌ترین نشانة این پرنده لکة سرخ‌رنگ روی بال آن است.<ref>[https://boghalamoon.com/زیستگاه-طوطی/ نیازی، «تاریخچه و معرفی کلی انواع طوطی»، سایت بوقلمون.] </ref> مرغ عشق از خانوادة طوطیان کوچک است و بومی منطق خشک و بیابانی استرالیا است.<ref>«مرغ عشق»، ۱۳۹۰ش، ص۵. </ref>

حانیه کلهر: صفحه‌ای تازه حاوی «'''طوطی'''؛ پرنده‌ای سبزرنگ که می‌تواند آوای انسان را تقلید کند. طوطی، پرنده‌ای با پرهای سبز و سرخ و منقاری خمیده است که می‌تواند اصوات انسان را تقلید کند.[https://www.vajehyab.com/amid/طوطی عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه طوطی.] طوطی‌ها معمولأ در...» ایجاد کرد

2026-04-29T10:10:20Z

صفحه‌ای تازه حاوی «<big>'''طوطی'''</big>؛ پرنده‌ای سبزرنگ که می‌تواند آوای انسان را تقلید کند. طوطی، پرنده‌ای با پرهای سبز و سرخ و منقاری خمیده است که می‌تواند اصوات انسان را تقلید کند.<ref>[https://www.vajehyab.com/amid/طوطی عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه طوطی.]</ref> طوطی‌ها معمولأ در...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

<big>'''طوطی'''</big>؛ پرنده‌ای سبزرنگ که می‌تواند آوای انسان را تقلید کند.

طوطی، پرنده‌ای با پرهای سبز و سرخ و منقاری خمیده است که می‌تواند اصوات انسان را تقلید کند.<ref>[https://www.vajehyab.com/amid/طوطی عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه طوطی.]</ref> طوطی‌ها معمولأ در مناطق گرم آفریقا و هند زیست می‌کنند.<ref>داعی الاسلام، فرهنگ نظام، ذیل توتی.</ref> به طوطی شکرشکن، شکرفشان، شکرمقال، شکرین‌مقال، شیرین‌زبان، شیرین‌سخن، شیرین‌تکلم، شیرین‌گفتار و خوش‌نوا نیز گفته می‌شود.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/طوطی-5 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه طوطی.]</ref> طوطی، پرندة بومی ایران نبوده اما خود را با این آب‌و‌هوا وفق داده است؛ به‌طوری‌که آن را از پرندگان بومی تهران می‌دانند.<ref>بهروزی‌راد، «معرفی پرندگان فضای سبز شهر تهران، خانوادۀ طوطی»، ۱۳۸۹ش، ص۱۴-۱۵.</ref> واژة طوطی معرب واژة توتی فارسی است. توتی به‌معنی پرنده‌ای سبزرنگ است که به دلیل خوردن توت به آن توتی می‌گویند.<ref>[https://boghalamoon.com/زیستگاه-طوطی/ نیازی، «تاریخچه و معرفی کلی انواع طوطی»، سایت بوقلمون.]</ref>
==گونه‌های طوطی==
طوطی حدود ۳۷۲ گونه دارد. آن‌ها با تنوع رنگ‌های بال، پر، سر و دم از یکدگیر متمایز می‌شوند.<ref>[https://boghalamoon.com/زیستگاه-طوطی/ نیازی، «تاریخچه و معرفی کلی انواع طوطی»، سایت بوقلمون.]</ref> طوطی سبز بزرگ (شاه‌طوطی) و طوطی سبز کوچک (ملنگو)<ref>دمیری، حیاة ‌الحیوان الکبرى، ص۱۱۳.</ref> و باجیگار (مرغ عشق) از معروف‌ترین گونه‌های طوطی در ایران هستند.<ref>«مرغ عشق»، ۱۳۹۰ش، ص۵.</ref> شاه طوطی یا طوطی بزرگ اسکندر حدود ۵۸ سانتی‌متر است که زیستگاه اصلی آن پاکستان تا ویتنام است. این طوطی به‌صورت جفت به ایران آورده شده و در پارک‌های تهران نیز دیده می‌شود. این طوطی می‌تواند تا ۳۵ سال عمر کند. مهم‌ترین نشانة این پرنده لکة سرخ‌رنگ روی بال آن است.<ref>[https://boghalamoon.com/زیستگاه-طوطی/ نیازی، «تاریخچه و معرفی کلی انواع طوطی»، سایت بوقلمون.] </ref> مرغ عشق از خانوادة طوطیان کوچک است و بومی منطق خشک و بیابانی استرالیا است.<ref>«مرغ عشق»، ۱۳۹۰ش، ص۵. </ref>
==سخنوری طوطی==
توانایی طوطی در تقلید صدا آن را به‌عنوان پرنده‌ای باهوش و تقلید‌پذیر مورد توجه قرار داده است.<ref>«مرغ عشق»، ۱۳۹۰ش، ص۵.</ref> این پرنده بدون درک مطلب، توانایی سخن‌گفتن دارد و گاهی در جای مناسب از لغات درست استفاده کرده است. در برخی منابع آمده است که طوطی با خوردن پسته، سخن‌گویی را زودتر می‌آموزد.<ref>حکیم مؤمن، تحفة المؤمنین، ۱۳۸۶ش، ص۷۹.</ref> برای آموزش سخن‌گویی، آینه‌ای را در مقابل طوطی قرار می‌دهند و از پشت آینه کلمات را تکرار می‌کنند. طوطی با دیدن آینه تصور می‌کند که طوطی دیگری در حال سخن گفتن با او است. او با کلمات آشنا شده و زودتر تعلیم می‌بیند.<ref>جمالی یزدی، فرخ‌نامه، ۱۳۴۶ش، ص۱۰۳-۱۰۴؛ قزوینی، عجایب المخلوقات، ۱۳۹۰ش، ص۶۱۴؛ کامی لاهیجی، خواص الحیوان، ۱۳۹۳ش، ص۲۰۸؛ شهمردان، نزهت‌نامۀ علایی، ۱۳۶۲ش، ص۱۶۴؛ مراغی، منـافع حیـوان، ۱۳۸۸ش، ص۱۵۵؛ طوسی، عجائب المخلوقات، ۱۳۴۵ش، ص۵۳۰.</ref> حافظ نیز در این زمینه بیان کرده است:<ref>[https://ganjoor.net/hafez/ghazal/sh380 حافظ، غزلیات، غزل شماره ۳۸۰، بیت ۲، سایت گنجور.]</ref>
{{آغاز نستعلیق}}
{{شعر|نستعلیق}}
{{ب| در پس آینه طوطی‌صفتم داشته‌اند | آن‌چه استاد ازل گفت بگو، می‌گویم }}
{{پایان شعر}}
{{پایان نستعلیق}}
==نگه‌داری از طوطی==
زیبایی ظاهری این پرندة زینتی باعث شده تا مردم به نگه‌داری از آن علاقه‌مند باشند.<ref>بشرا، افسانه‌ها و باورداشت‌های مردم‌شناختی جانوران و گیاهان در گیلان، ۱۳۸۰ش، ص۲۲.</ref> در دوران ناصرالدین شاه، کسبه و بازاریان در سردر مغازه‌های خود طوطی نگه‌داری می‌کردند تا شیرین‌زبانی کند.<ref>ویلز، ایران در یک قرن پیش، ۱۳۶۸ش، ص۳۳۹.</ref> طاووس، قمری، کبوتر و طوطی از سوغاتی‌های مورد علاقه ایرانیان بوده است.<ref>نصری، از آیین تا نمایش، ۱۳۹۱ش، ج۱، ص۲۷۳.</ref> گاهی بزرگان و پادشاهان طوطی برای پیش‌کشی به یکدیگر هدیه می‌دادند.<ref>فقیهی، آل بویه و اوضاع زمان ایشان با نموداری از زندگی مردم در آن عصر، ۱۳۵۷ش، ص۶۵۰؛ دمیری، حیاة ‌الحیوان الکبرى، ص۱۱۳.</ref> طوطی باید در دمای بین ۱ تا ۲۶ درجه سانتی‌گراد بدون تغییرات ناگهانی در دما نگه‌داری شود. رطوبت مناسب برای آن حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد است. تغذیة این پرنده شامل غلات و دانه‌های روغنی می‌شود. استفاده از سبزی‌ها، میوه‌ها و پروتئین‌های حیوانی مانند تخم‌مرغ پخته می‌تواند برای این پرنده مفید باشد.<ref>[https://vasetkala.com/blog/4803/نگهداری-طوطی/ عسکری، «نگهداری طوطی و موارد مربوط به آن»، سایت واسط کالا.]</ref>
==طوطی در احکام اسلامی==
حلال یا حرام بودن گوشت پرندگان وابسته به کیفیت پرواز، داشتن چینه‌دان، سنگ‌دان و خار پشت پا است. با توجه به گوناگونی ويژگی‌های انواع طوطی، فقهای مسلمان درباره حرمت یا حلال بودن گوشت طوطی، دیدگاه‌های متفاوتی ابراز کرده‌اند.<ref>[https://lib.eshia.ir/10643/2/249 طباطبایی یزدی، النور الساطع فی الفقه النافع، ۱۳۸۱ق، ج۲، ص۲۴۹]؛ [https://lib.eshia.ir/13210/6/339 زین الدین، کلمة التقوی، ۱۴۱۳ق، ج۶، ص۳۳۹]؛ [https://ito.lib.eshia.ir/81138/7/91 صدر، ماوراء الفقه، ۱۳۸۳ش، ج۷، ص۹۱.]</ref>
==طوطی در ادبیات فارسی==
ردپای این حیوان زیبا در اشعار فارسی نیز دیده می‌شود.

خاقانی در بیتی بیان کرده است:<ref>[https://ganjoor.net/khaghani/divankh/ghasidekh/sh18 خاقانی، دیوان اشعار، قصاید، قصیده شماره ۱۸، بیت ۲۰، سایت گنجور.]</ref>
{{آغاز نستعلیق}}
{{شعر|نستعلیق}}
{{ب| طوطی گفتا سمن به بود از سبزه کو | بوی ز عنبر گرفت رنگ ز کافور ناب }}
{{پایان شعر}}
{{پایان نستعلیق}}
عطار در بیتی اشاره کرده است:<ref>[https://ganjoor.net/attar/manteghotteyr/aghazm/sh1 عطار، منطق الطیر، مجمع مرغان، بیت ۱۱، سایت گنجور.]</ref>
{{آغاز نستعلیق}}
{{شعر|نستعلیق}}
{{ب| مرحبا ای طوطی طوبی‌نشین | حله درپوشیده طوقی آتشین }}
{{پایان شعر}}
{{پایان نستعلیق}}
ردپای طوطی در امثال فارسی نیز دیده می‌شود. «طوطی به سبب زبان به حبس گرفتار آمد»،<ref>طوسی، عجائب المخلوقات، ۱۳۴۵ش، ص۵۲۹.</ref> «بچه حکم طوطی دارد»،<ref>دهخدا، امثال و حکم، ۱۳۶۳ش، ج۱، ص۳۹۰؛ کتیرایی، از خشت تا خشت، ۱۳۷۸ش، ص۹۵.</ref> «طوطی‌اش یاد هندوستان کرده»، «طوطی‌وار سخن گفتن» کنایه از گفتار بدون تعقل،<ref>دهخدا، امثال و حکم، ۱۳۶۳ش، ج۲، ص۱۰۷۷.</ref> «جلوة آینه طوطی را شکرخا می‌کند»<ref>ذوالفقاری، فرهنگ بزرگ ضرب‌المثل‌های فارسی، ۱۳۸۸ش، ج۱، ص۷۴۸.</ref> یا «صحبت طوطی سخن‌ور می‌کند آینه را».<ref>ذوالفقاری، فرهنگ بزرگ ضرب‌المثل‌های فارسی، ۱۳۸۸ش، ج۱، ص۱۲۸۳.</ref>
==طوطی در باور مردم==
در فرهنگ ایرانیان، باورهایی دربارة طوطی وجود دارد؛ برخی باور دارند که خوردن زبان طوطی باعث فصاحت در گفتار می‌شود.<ref>دمیری، حیاة ‌الحیوان الکبرى، ص۱۱۴؛ حاسب، تحفة الغرایب، ۱۳۹۱ش، ص۱۹۲؛ قزوینی، عجایب المخلوقات، ۱۳۹۰ش، ص۶۱۴؛ شهمردان، نزهت‌نامۀ علایی، ۱۳۶۲ش، ص۱۶۴؛ دنیسری، نوادر التبادر لتحفة ‌البهادر، ۱۳۵۰ش، ص۲۳۹.</ref> مردم دل و زبان طوطی را جهت شجاعت و فصاحت کلام می‌خورند و برخی معتقدند لکنت زبان را نیز از بین می‌برد.<ref>مراغی، منـافع حیـوان، ۱۳۸۸ش، ص۱۵۵؛ عقیلی علوی شیرازی، مخزن ‌الادویة، ۱۳۷۱ش، ص۲۰۷؛ حکیم مؤمن، تحفة المؤمنین، ۱۳۸۶ش، ص۷۹.</ref> در طب مردمی بیان شده است که ضماد گوشت طوطی باعث از بین رفتن زگیل می‌شود.<ref>عقیلی علوی شیرازی، مخزن ‌الادویة، ۱۳۷۱ش، ص۲۰۷؛ حکیم مؤمن، تحفة المؤمنین، ۱۳۸۶ش، ص۷۹.</ref> خشک کردن و ریختن خون طوطی میان دو دوست باعث ایجاد دشمنی در میان آن‌ها می‌شود.<ref>دمیری، حیاة ‌الحیوان الکبرى، ص۱۱۴؛ حاسب، تحفة الغرایب، ۱۳۹۱ش، ص۱۹۲؛ قزوینی، عجایب المخلوقات، ۱۳۹۰ش، ص۶۱۴.</ref> ترکیب سرگین طوطی و آب‌غوره یا سرکه اگر مانند سرمه درون چشم کشیده شود چشم را پرنور می‌کند.<ref>دمیری، حیاة ‌الحیوان الکبرى، ص۱۱۴؛ حاسب، تحفة الغرایب، ۱۳۹۱ش، ص۱۹۲؛ قزوینی، عجایب المخلوقات، ۱۳۹۰ش، ص۶۱۴-۶۱۵؛ مراغی، منـافع حیـوان، ۱۳۸۸ش، ص۱۵۵. </ref> دود کردن چنگال طوطی باعث گریزان شدن مگس‌ها می‌شود.<ref>حاسب، تحفة الغرایب، ۱۳۹۱ش، ص۱۹۲.</ref> اگر طوطی نامنظم و بیش از اندازه سرو صدا کند و پرهای خود را لیس بزند، طوفان به‌زودی رخ می‌دهد.<ref>ذوالفقاری، باورهای عامیانۀ مردم ایران، ۱۳۹۴ش، ص۸۱۲.</ref>
==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
* بشرا، محمد، افسانه‌ها و باورداشت‌های مردم‌شناختی جانوران و گیاهان در گیلان (۱. پرندگان)، رشت، دهسرا، ۱۳۸۰ش.
* بهروزی‌راد، بهروز، «معرفی پرندگان فضای سبز شهر تهران، خانوادۀ طوطی»، موج سبز، تهران، شماره ۳۵، ۱۳۸۹ش.
* جمالی یزدی، مطهر، فرخ‌نامه، به‌تحقیق ایرج افشار، تهران، امیرکبیر، ۱۳۴۶ش.
* حاسب طبری، محمد، تحفة الغرایب، به‌تحقیق جلال متینی، تهران، کتاب‌خانه موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، ۱۳۹۱ش.
* حافظ، سایت گنجور، تاریخ بازدید: ۲۲ تیر ۱۴۰۱ش.
* حکیم مؤمن، محمد، تحفة المؤمنین، به‌تحقیق روجا رحیمی، تهران، شهر، ۱۳۸۶ش.
* خاقانی، دیوان اشعار، سایت گنجور، تاریخ بازدید: ۲۲ تیر ۱۴۰۱ش.
* داعی‌الاسلام، محمدعلی، فرهنگ نظام، تهران، دانش، چ۲، ۱۳۶۲ش.
* دمیری، محمد، حیاة ‌الحیوان الکبرى، بیروت، دارالفکر، [بی‌تا].
* دنیسری، محمد، نوادر التبادر لتحفة ‌البهادر، به‌تحقیق محمدتقی دانش‌پژوه و ایرج افشار، تهران، [بی‌نا]، ۱۳۵۰ش.
* دهخدا، علی‌اکبر، امثال و حکم، تهران، امیرکبیر، ۱۳۶۳ش.
* دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۲۲ تیر ۱۴۰۱ش.
* ذوالفقاری، حسن و شیری، علی‌اکبر، باورهای عامیانۀ مردم ایران، تهران، چشمه، ۱۳۹۴ش.
* ذوالفقاری، حسن، فرهنگ بزرگ ضرب‌المثل‌های فارسی، تهران، معین، ۱۳۸۸ش.
* زین الدین، محمدامین، کلمة التقوی، قم، اسماعیلیان، ۱۴۱۳ق.
* شهمردان بن ابی‌الخیر، نزهت‌نامۀ علایی، به‌تحقیق فرهنگ جهانپور، تهران، موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، ۱۳۶۲ش.
* صدر، محمد، ماوراء الفقه، قم، محبین، چ۱، ۱۳۸۳ش.
* طباطبایی یزدی، محمدکاظم، النور الساطع فی الفقه النافع، به‌تحقیق علی بن محمدرضا کاشف الغطاء، نجف، مطبعه الاداب، ۱۳۸۱ق.
* طوسی، محمد، عجایب المخلوقات، به‌تحقیق منوچهر ستوده، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۴۵ش.
* عسکری، مرتضی، «نگهداری طوطی و موارد مربوط به آن»، سایت واسط کالا، تاریخ درج مطلب: ۲۲ آبان ۱۳۹۸ش.
* عطار، منطق الطیر، سایت گنجور، تاریخ بازدید: ۲۲ تیر ۱۴۰۱ش.
* عقیلی علوی شیرازی، محمدحسین، مخزن ‌الادویة، تهران، سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، ۱۳۷۱ش.
* عمید، حسن، فرهنگ فارسی، سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۲۲ تیر ۱۴۰۱ش.
* فقیهی، علی‌اصغر، آل بویه و اوضاع زمان ایشان با نموداری از زندگی مردم در آن عصر، تهران، صبا، چ۱، ۱۳۵۷ش.
* قزوینی، زکریا، عجایب المخلوقات، به‌تحقیق یوسف بیگ‌باباپور و مسعود غلامیه، قم، ذخائر اسلامی، ۱۳۹۰ش.
* کامی لاهیجی، علی‌، خواص الحیوان، به‌تحقیق هاشم محدث، تهران، سفیر اردهال، ۱۳۹۳ش.
* کتیرایی، محمود، از خشت تا خشت، تهران، ثالث، ۱۳۷۸ش.
* مـراغی، عبدالهـادی، منـافع حیـوان، به‌تحقیق محمد روشن، تهران، بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار، ۱۳۸۸ش.
* «مرغ عشق»، تازه‌های دام، طیور و آبزیان، تهران، س۸، شماره ۴۰، ۱۳۹۰ش.
* نصری اشرفی، شیرزادی آهودشتی، جهانگیر و عباس، از آیین تا نمایش، تهران، آرون، چ۱، ۱۳۹۱ش.
* نیازی، علیرضا، «تاریخچه و معرفی کلی انواع طوطی»، سایت بوقلمون، تاریخ بازدید: ۲۲ تیر ۱۴۰۱ش.
* ویلز، چ. ج.، ایران در یک قرن پیش، به‌ترجمۀ غلامحسین قراگزلو، تهران، اقبال، چ۱، ۱۳۶۸ش.