عقیقه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

زهرا غلامی: ایجاد لینک داخلی

2026-05-09T17:18:23Z

ایجاد لینک داخلی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۲۰:۴۸
خط ۳:		خط ۳:
	عقیقه در لغت به معنای موی نوزاد است<ref>عمید، فرهنگ فارسی عمید، ذیل واژة عقیقه. </ref> و در اصطلاح، به گوسفندی که در هفتۀ نخست پس از تولد نوزاد قربانی می‌کنند نیز گفته می‌شود.<ref>دهخدا، لغت نامه دهخدا، ذیل واژة عقیقه. </ref> برخی گفته‌اند چون معمولاً موی نوزاد را در روز هفتم تولد می‌تراشند و همراهش قربانی می‌کنند، این قربانی عقیقه نام گرفته است.<ref>محمدپادشاه، آنندراج، 1363ش، ذیل واژه عقیقه.</ref>		عقیقه در لغت به معنای موی نوزاد است<ref>عمید، فرهنگ فارسی عمید، ذیل واژة عقیقه. </ref> و در اصطلاح، به گوسفندی که در هفتۀ نخست پس از تولد نوزاد قربانی می‌کنند نیز گفته می‌شود.<ref>دهخدا، لغت نامه دهخدا، ذیل واژة عقیقه. </ref> برخی گفته‌اند چون معمولاً موی نوزاد را در روز هفتم تولد می‌تراشند و همراهش قربانی می‌کنند، این قربانی عقیقه نام گرفته است.<ref>محمدپادشاه، آنندراج، 1363ش، ذیل واژه عقیقه.</ref>
	==عقیقه در فرهنگ اسلامی==		==عقیقه در فرهنگ اسلامی==
	عقیقه از آدابی است که پس از تولد نوزاد به آن سفارش شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11005/6/25 کلینی، الکافی، 1407ق، ج6، ص24-35.]</ref> پیشینۀ عقیقه به صدر اسلام باز می‌گردد؛ در روایتی آمده است که محمد، پیامبر خدا، در روز هفتم تولد نوادگان خود، حسن و حسین، موی سر ایشان را تراشید و هم‌سنگ آن نقره داد تا گوسفندی خریداری شود و آن را قربانی کرد و به قابله نیز سهمی از گوشت داد و گفت این عقیقه را بخورید و به دیگران اطعام کنید.<ref>[http://lib.eshia.ir/11005/6/33 کلینی، الکافی، 1407ق، ج6، ص33.]</ref> امام جعفر صادق، پیشوای ششم شیعیان، در روایتی بیان داشته است که در روز هفتم از طرف فرزند خود عقیقه کنید و سرش را بتراشید و به وزن مویش، نقره صدقه بدهید و عقیقه را تکه‌تکه کنید و بپزید و گروهی از مسلمان‌ها را برای خوردن آن دعوت کنید.<ref>[http://lib.eshia.ir/11005/6/27 کلینی، الکافی، 1407ق، ج6، ص27.]</ref>		عقیقه از آدابی است که پس از تولد [[نوزاد]] به آن سفارش شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11005/6/25 کلینی، الکافی، 1407ق، ج6، ص24-35.]</ref> پیشینۀ عقیقه به صدر اسلام باز می‌گردد؛ در روایتی آمده است که محمد، پیامبر خدا، در روز هفتم تولد نوادگان خود، حسن و حسین، موی سر ایشان را تراشید و هم‌سنگ آن نقره داد تا گوسفندی خریداری شود و آن را قربانی کرد و به قابله نیز سهمی از گوشت داد و گفت این عقیقه را بخورید و به دیگران اطعام کنید.<ref>[http://lib.eshia.ir/11005/6/33 کلینی، الکافی، 1407ق، ج6، ص33.]</ref> امام جعفر صادق، پیشوای ششم شیعیان، در روایتی بیان داشته است که در روز هفتم از طرف فرزند خود عقیقه کنید و سرش را بتراشید و به وزن مویش، نقره صدقه بدهید و عقیقه را تکه‌تکه کنید و بپزید و گروهی از مسلمان‌ها را برای خوردن آن دعوت کنید.<ref>[http://lib.eshia.ir/11005/6/27 کلینی، الکافی، 1407ق، ج6، ص27.]</ref>
	برخی از روایات، همۀ وضعیت نوزاد را در گرو عقیقه دانسته‌‌اند<ref> [http://lib.eshia.ir/11005/6/25 کلینی، الکافی، 1407ق، ج6، ص25.]</ref> و گفته‌اند که به جاي عقيقه نمي‌توان پول آن را به فقير داد بلكه بايد نفس عقيقه صورت پذیرد، يعني حیوانی ذبح و قرباني شود و گوشت عقيقه را پخته و مردم را به خوردن آن دعوت كنند.<ref>[https://lib.eshia.ir/12637/1/306 طبرسي، الآداب الدينية للخزانة المعينية، ترجمه احمد عابدي، 1380ش، ص306.]</ref>		برخی از روایات، همۀ وضعیت نوزاد را در گرو عقیقه دانسته‌‌اند<ref> [http://lib.eshia.ir/11005/6/25 کلینی، الکافی، 1407ق، ج6، ص25.]</ref> و گفته‌اند که به جاي عقيقه نمي‌توان پول آن را به فقير داد بلكه بايد نفس عقيقه صورت پذیرد، يعني حیوانی ذبح و قرباني شود و گوشت عقيقه را پخته و مردم را به خوردن آن دعوت كنند.<ref>[https://lib.eshia.ir/12637/1/306 طبرسي، الآداب الدينية للخزانة المعينية، ترجمه احمد عابدي، 1380ش، ص306.]</ref>
	عقیقه برای همگان؛ اعم از فقیر و ثروتمند، لازم است و بر زمان آن نیز تأکیدی نیست؛ اما اگر هیچ‌وقت موقعیت مالی فراهم نبود، از افراد ساقط می‌گردد.<ref>[http://lib.eshia.ir/11005/6/29 کلینی، الکافی، 1407ق، ج6، ص29.]</ref> البته در میان فقها نسبت به واجب بودن یا مستحب بودن عقیقه اختلاف است و گفته‌اند بهترین زمان عقیقه روز هفتم تولد است و اگر تأخیر شود، تا زمان بلوغ کودک بر عهدۀ پدر است و پس از بلوغ، بر عهدۀ خود فرد است.<ref>[https://lib.eshia.ir/12779/1/209 مجلسی، حلیة المتقین، 1424ق، ص209.] </ref>		عقیقه برای همگان؛ اعم از فقیر و ثروتمند، لازم است و بر زمان آن نیز تأکیدی نیست؛ اما اگر هیچ‌وقت موقعیت مالی فراهم نبود، از افراد ساقط می‌گردد.<ref>[http://lib.eshia.ir/11005/6/29 کلینی، الکافی، 1407ق، ج6، ص29.]</ref> البته در میان فقها نسبت به واجب بودن یا مستحب بودن عقیقه اختلاف است و گفته‌اند بهترین زمان عقیقه روز هفتم تولد است و اگر تأخیر شود، تا زمان بلوغ کودک بر عهدۀ پدر است و پس از بلوغ، بر عهدۀ خود فرد است.<ref>[https://lib.eshia.ir/12779/1/209 مجلسی، حلیة المتقین، 1424ق، ص209.] </ref>

فاطمه کمالی: صفحه‌ای تازه حاوی «'''عقیقه'''؛ مراسم قربانی پس از تولد فرزند ==مفهوم شناسی== عقیقه در لغت به معنای موی نوزاد استعمید، فرهنگ فارسی عمید، ذیل واژة عقیقه. و در اصطلاح، به گوسفندی که در هفتۀ نخست پس از تولد نوزاد قربانی می‌کنند نیز گفته می‌شود.دهخدا، لغت نامه...» ایجاد کرد

2026-05-07T13:04:46Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''عقیقه'''؛ مراسم قربانی پس از تولد فرزند ==مفهوم شناسی== عقیقه در لغت به معنای موی نوزاد است<ref>عمید، فرهنگ فارسی عمید، ذیل واژة عقیقه. </ref> و در اصطلاح، به گوسفندی که در هفتۀ نخست پس از تولد نوزاد قربانی می‌کنند نیز گفته می‌شود.<ref>دهخدا، لغت نامه...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''عقیقه'''؛ مراسم قربانی پس از تولد فرزند
==مفهوم شناسی==
عقیقه در لغت به معنای موی نوزاد است<ref>عمید، فرهنگ فارسی عمید، ذیل واژة عقیقه. </ref> و در اصطلاح، به گوسفندی که در هفتۀ نخست پس از تولد نوزاد قربانی می‌کنند نیز گفته می‌شود.<ref>دهخدا، لغت نامه دهخدا، ذیل واژة عقیقه. </ref> برخی گفته‌اند چون معمولاً موی نوزاد را در روز هفتم تولد می‌تراشند و همراهش قربانی می‌کنند، این قربانی عقیقه نام گرفته است.<ref>محمدپادشاه، آنندراج، 1363ش، ذیل واژه عقیقه.</ref>
==عقیقه در فرهنگ اسلامی==
عقیقه از آدابی است که پس از تولد نوزاد به آن سفارش شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11005/6/25 کلینی، الکافی، 1407ق، ج6، ص24-35.]</ref> پیشینۀ عقیقه به صدر اسلام باز می‌گردد؛ در روایتی آمده است که محمد، پیامبر خدا، در روز هفتم تولد نوادگان خود، حسن و حسین، موی سر ایشان را تراشید و هم‌سنگ آن نقره داد تا گوسفندی خریداری شود و آن را قربانی کرد و به قابله نیز سهمی از گوشت داد و گفت این عقیقه را بخورید و به دیگران اطعام کنید.<ref>[http://lib.eshia.ir/11005/6/33 کلینی، الکافی، 1407ق، ج6، ص33.]</ref> امام جعفر صادق، پیشوای ششم شیعیان، در روایتی بیان داشته است که در روز هفتم از طرف فرزند خود عقیقه کنید و سرش را بتراشید و به وزن مویش، نقره صدقه بدهید و عقیقه را تکه‌تکه کنید و بپزید و گروهی از مسلمان‌ها را برای خوردن آن دعوت کنید.<ref>[http://lib.eshia.ir/11005/6/27 کلینی، الکافی، 1407ق، ج6، ص27.]</ref>
برخی از روایات، همۀ وضعیت نوزاد را در گرو عقیقه دانسته‌‌اند<ref> [http://lib.eshia.ir/11005/6/25 کلینی، الکافی، 1407ق، ج6، ص25.]</ref> و گفته‌اند که به جاي عقيقه نمي‌توان پول آن را به فقير داد بلكه بايد نفس عقيقه صورت پذیرد، يعني حیوانی ذبح و قرباني شود و گوشت عقيقه را پخته و مردم را به خوردن آن دعوت كنند.<ref>[https://lib.eshia.ir/12637/1/306 طبرسي، الآداب الدينية للخزانة المعينية، ترجمه احمد عابدي، 1380ش، ص306.]</ref>
عقیقه برای همگان؛ اعم از فقیر و ثروتمند، لازم است و بر زمان آن نیز تأکیدی نیست؛ اما اگر هیچ‌وقت موقعیت مالی فراهم نبود، از افراد ساقط می‌گردد.<ref>[http://lib.eshia.ir/11005/6/29 کلینی، الکافی، 1407ق، ج6، ص29.]</ref> البته در میان فقها نسبت به واجب بودن یا مستحب بودن عقیقه اختلاف است و گفته‌اند بهترین زمان عقیقه روز هفتم تولد است و اگر تأخیر شود، تا زمان بلوغ کودک بر عهدۀ پدر است و پس از بلوغ، بر عهدۀ خود فرد است.<ref>[https://lib.eshia.ir/12779/1/209 مجلسی، حلیة المتقین، 1424ق، ص209.] </ref>

==عقیقه در فرهنگ عمومی==
عقیقه در مناطق و فرهنگ‌های گوناگون به صورت‌های متفاوتی برگزار می‌شود. برخی عقیقه را بین 7 تا 40 روز پس از تولد نوزاد و با هدف رفع بلاهای مختلف ذبح می‌کنند<ref>شکورزاده، عقاید و رسوم مردم خراسان،۱۳۶۳ش، ص65-66.</ref> و کله و پاچه آن را به روحانی محل، ران‌های گوسفند را به قابله و مابقی آن را بین 10 فقیر تقسیم می‌کنند.<ref>نظری، زلیخا و دیگران، مردم‌شناسی روستای ابیانه، ۱۳۸۴ش، ص543. </ref> در برخی نواحی این زمان تا 10 سالگی فرزند پسر است و عقیقه باید گوسفند سیاه رنگ کمتر از 2 سال باشد و هیچ عیب و نقصی در آن نباشد. بعضی دیگر آن را پس از ختنه کردن فرزند پسر انجام می‌دهند.<ref>دانای علمی، فرهنگ عامۀ مردم تنکابن، ۱۳۸۹ش، ص208. </ref> عقیقه در برخی مناطق به منظور نذر فرزنددار شدن<ref>همایونی، فرهنگ مردم سروستان، ۱۳۴۸- ۱۳۴۹ش، ص375.</ref> و یا صاحب فرزند پسر شدن<ref>لهسایی‌زاده و عبدالنبی، تاریخ و فرهنگ مردم دوان، ۱۳۷۰ش، ص121. </ref> نیز برگزار می‌شود. اما آنچه بین تمامی مناطق مشترک است اینکه پدر و مادری که عقیقه برای فرزند آن‌ها انجام می‌شود نباید از گوشت قربانی بخورند.<ref>ذوالفقاری و شیری، باورهای عامیانۀ مردم ایران، ۱۳۹۴ش، ص879..</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}

==منابع==
* دانای علمی، جهانگیر، فرهنگ عامۀ مردم تنکابن، تهران، آرون، ۱۳۸۹ش.
* دهخدا، علی‌اکبر، لغتنامه، پایگاه واژه‌یاب.
* ذوالفقاری، حسن و علی‌اکبر شیری، باورهای عامیانۀ مردم ایران، تهران، چشمه، ۱۳۹۴ش.
* شکورزاده، ابراهیم، عقاید و رسوم مردم خراسان، تهران، بنیاد فرهنگ ایران، ۱۳۶۳ش.
* طبرسي، فضل بن حسن، الآداب الدينية للخزانة المعينية، ترجمه احمد عابدی، قم، زائر، 1380ش.
* عمید، حسن، فرهنگ لغت، پایگاه واژه‌یاب.
* كلينى، محمد بن يعقوب‏، الکافی، تحقیق دارالحدیث، قم، انتشارات دارالحدیث، 1407ق.
* لهسایی‌زاده، عبدالعلی و عبدالنبی سلامی، تاریخ و فرهنگ مردم دوان، تهران،اطلاعات‌، ۱۳۷۰ش.
* محمدپادشاه، آنندراج، تهران، کتابفروشی خیام، 1363ش.
* معین، محمد، فرهنگ معین، تهران، انتشارات زرین، ۱۳۸۲ش.
* نظری داشلی‌برون، زلیخا و دیگران، مردم‌شناسی روستای ابیانه، تهران، سا‌زما‌ن‌ میراث‌ فرهنگی‌ و گردشگری، ۱۳۸۴ش.
* همایونی، صادق، فرهنگ مردم سروستان، تهران، دفتر مركزي فرهنگ مردم، ۱۳۴۸- ۱۳۴۹ش.