https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B9%DB%8C%D8%A8%E2%80%8C%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8Cعیبجویی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-07T15:21:16Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.44.2https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%B9%DB%8C%D8%A8%E2%80%8C%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C&diff=49418&oldid=prevحمید گلزار: حمید گلزار صفحهٔ عیب جویی را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به عیبجویی منتقل کرد2026-05-30T15:06:09Z<p>حمید گلزار صفحهٔ <a href="/w/index.php?title=%D8%B9%DB%8C%D8%A8_%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C&action=edit&redlink=1" class="new" title="عیب جویی (صفحه وجود ندارد)">عیب جویی</a> را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به <a href="/wiki/%D8%B9%DB%8C%D8%A8%E2%80%8C%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C" title="عیبجویی">عیبجویی</a> منتقل کرد</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۸:۳۶</td>
</tr><tr><td colspan="4" class="diff-notice" lang="fa"><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div>
</td></tr>
<!-- diff cache key irnt:diff:1.41:old-44454:rev-49418 -->
</table>حمید گلزارhttps://iranpedia.net/w/index.php?title=%D8%B9%DB%8C%D8%A8%E2%80%8C%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C&diff=44454&oldid=prevمحمدحسن عباسی: صفحهای تازه حاوی «'''<big>عیبجویی</big>'''، کاوش در عیبهای دیگران و بازگویی آن در حضور یا غیاب آن کس.<br> «عیب» بهمعنای وجود نقص و اشکال در اصل چیزی یا عرضیات آن است<ref>مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، 1360ش، ج8، ص270.</ref> و عیبجویی بهمعنای جستجوی عیبها و خطا...» ایجاد کرد2026-05-10T12:06:55Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''<big>عیبجویی</big>'''، کاوش در عیبهای دیگران و بازگویی آن در حضور یا غیاب آن کس.<br> «عیب» بهمعنای وجود نقص و اشکال در اصل چیزی یا عرضیات آن است<ref>مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، 1360ش، ج8، ص270.</ref> و عیبجویی بهمعنای جستجوی عیبها و خطا...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''<big>عیبجویی</big>'''، کاوش در عیبهای دیگران و بازگویی آن در حضور یا غیاب آن کس.<br><br />
<br />
«عیب» بهمعنای وجود نقص و اشکال در اصل چیزی یا عرضیات آن است<ref>مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، 1360ش، ج8، ص270.</ref> و عیبجویی بهمعنای جستجوی عیبها و خطاهای دیگران و آشکارسازی آن است.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D8%B9%DB%8C%D8%A8+%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C دهخدا، لغت¬نامه، ذیل واژه عیبجویی.]</ref><br />
==عیبجویی در قرآن و روایات==<br />
[[قرآن]] برای توضیح و مذمت عیبجویی از تعبیرهایی مانند «لُمَزَة»، «هُمَزَة»،<ref>سوره همزه، آیه 1.</ref> «لاتَلمِزوا»، «لاتنابَزوا»، «لاتجسّسوا»<ref>سوره حجرات، آیه 11 و 12.</ref> و «أن تَشِیعَ الفاحِشَة»<ref>سوره نور، آیه 19.</ref> استفاده کرده است. پیشوایان [[دین]] نیز در روایات فراوانی ما را از عیبجویی و افشای اسرار و عیوب دیگران برحذر داشتهاند. [[پیامبر اکرم|پیامبر]] خدا، عیبجو را رذلترین و خبیثترین مردمان معرفی کرده است که خود روزی به همان عیب مبتلا گشته و رسوا خواهد شد.<ref>[https://lib.eshia.ir/11005/2/355 کلینی، الکافی، 1407ق، ج2، ص355-356.]</ref>[[امام باقر]] نیز نزدیکترین حالت به کفر را این میداند که عیب برادر ایمانی خود را در خاطر بسپاری تا روزی با یادآوری آن، ملامتش کنی.<ref>[https://lib.eshia.ir/11005/2/355 کلینی، الکافی، 1407ق، ج2، ص355، ح6.]</ref> [[امام علی]] نیز به عیبجو هشدار میدهد که شاید خداوند عیب آن بنده را بخشیده باشد اما تو را به خاطر عیبی که داری، عذاب کند، پس بهتر آن است که از عیبجویی دست برداری.<ref>سید رضی، نهج¬البلاغه، 1386ش، خطبه140.</ref> <br />
==علل و اسباب عیبجویی==<br />
بر اساس آیات [[قرآن]]، بخل<ref>سوره توبه، آیه 76، 77 و 79.</ref> ، ثروتاندوزی<ref>سوره همزه، آیه 1 و 2.</ref> ، کفر به خدا و [[پیامبر اکرم|پیامبر]]<ref>سوره توبه، آیه 77، 79 و 80؛ سوره مطففین، آیه 29 و 30.</ref> ، گناه<ref>سوره مطففین، آیه 29 و 30.</ref> و [[نفاق]]<ref>سوره توبه، آیه 77 و 79.</ref> ریشه برخی عیبجوییها است.<br />
<br />
==فرجام عیبجویی==<br />
بر اساس روایاتی که از پیشوایان [[دین]] نقل شده، رسوایی عیبجو، به سرحد کفر رسیدن، ابتلا به همان عیبی که از دیگری بازگو میکند و گرفتاری به انواع عذابهای دنیوی و اخروی دامنگیر فرد عیبجو خواهد شد.<ref>[https://lib.eshia.ir/11005/2/355 کلینی، الکافی، 1407ق، ج2، ص355-357].</ref> <br />
==حکم شرعی عیبجویی==<br />
عیبجویی صفتی مذموم و حرام است.<ref>امام خمینی، المکاسب المحرمه، 1415ق، ج1، ص402-411؛ مهدوی کنی، نقطههای آغاز در اخلاق عملی، 1389ش، ص228.</ref> پیروی و تبعیت از عیبجو نیز ممنوع بوده و فقهای [[مسلمان]] آن را حرام دانستهاند.<ref> هاشمی رفسنجانی، فرهنگ قرآن، 1388ش، ج21، ص323 و 324.</ref> <br />
==مستثنیات عیبجویی==<br />
[[قرآن]] فقط در یک مورد اجازه داده است تا فردی که در حقش اجحاف شده، برای احقاق حق خود، علیه دیگری سخن بگوید و با بیان حقیقت و برملا کردن عیب و ایراد فرد ظالم، زبان به تعییب و تنقیص او بگشاید.<ref>سوره نساء، آیه 148؛ هاشمی رفسنجانی، فرهنگ قرآن، 1388ش، ج21، ص323 و 324.</ref> <br />
==در فضیلت عیبپوشی==<br />
در احادیث از عیبپوشی بسیار تمجید شده است. برخی علمای اخلاق از [[پیامبر اکرم|پیامبر]] خدا نقل کردهاند هر که عیوب دیگران را بپوشاند، خداوند عیوبش را در دنیا و آخرت میپوشاند و او را داخل در بهشت میگرداند، زیرا عیبپوشی و ستّاریّت از صفات حقتعالی است.<ref>[https://lib.eshia.ir/10341/1/540 نراقی، معراجالسعاده، 1375ش، ص540-541.]</ref> همچنین بر بندگان خدا لازم است به پیروی از پروردگار، صفت عیبپوشی را اتّخاذ نمایند و از عیبجویی پرهیز کنند.<ref>[https://lib.eshia.ir/10341/1/542 نراقی، معراجالسعاده، 1375ش، ص542.]</ref> <br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع==<br />
* قرآن<br />
* امام خمینی، روح الله، المكاسب المحرمه، قم، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى، چاپ اول، ۱۴۱۵ق.<br />
* دهخدا، لغتنامه، در سایت اینترنتی واژهیاب، تاریخ بازیابی: 22 مهر 1400.<br />
* سیدرضی، محمد بن حسین، نهجالبلاغه، ترجمه: حسین انصاریان، تهران، پیام آزادی، 1386ش.<br />
* کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، بهتصحیح علیاکبر غفاری و محمد آخوندی، تهران، دارالکتب الإسلامیه، 1407ق.<br />
* مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1360ش.<br />
* مهدوی کنی، محمدرضا، نقطههای آغاز در اخلاق عملی، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ 26، 1389ش.<br />
* نراقی، احمد، معراجالسعاده، قم، هجرت، چاپ سوم، 1375ش.<br />
* هاشمی رفسنجانی، اکبر و جمعی از محققان، فرهنگ قرآن، قم، بوستان کتاب، چاپ اول، 1388ش.</div>محمدحسن عباسی