زینب آزادبختی: صفحه‌ای تازه حاوی «'''غار کافر‌قلعه؛''' غاری تاریخی در روستای گلیان از توابع شهرستان شیروان. غار کافر‌قلعه از مهم‌ترین غارهای تاریخی ایران است که در استان خراسان شمالی و در نزدیکی قلعۀ شیروان قرار دارد. بر اساس مطالعات انجام‌شده، این غار محل سکونت انسا...» ایجاد کرد

2026-05-17T15:17:43Z

صفحه‌ای تازه حاوی «<big>'''غار کافر‌قلعه؛'''</big> غاری تاریخی در روستای گلیان از توابع شهرستان شیروان. غار کافر‌قلعه از مهم‌ترین غارهای تاریخی ایران است که در استان خراسان شمالی و در نزدیکی قلعۀ شیروان قرار دارد. بر اساس مطالعات انجام‌شده، این غار محل سکونت انسا...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

<big>'''غار کافر‌قلعه؛'''</big> غاری تاریخی در روستای گلیان از توابع شهرستان شیروان.

غار کافر‌قلعه از مهم‌ترین غارهای تاریخی ایران است که در استان [[خراسان شمالی]] و در نزدیکی قلعۀ شیروان قرار دارد. بر اساس مطالعات انجام‌شده، این غار محل سکونت انسان بوده و در گذشتۀ دور به‌شکل پناهگاه از آن استفاده مى‌شد. غارنوردان، این غار زیبا را همچون بهشت می‌دانند.
==پیشینه==
كافر‌قلعه، دژی مستحكم، مرتفع و متعلق به دو هزار سال پيش است.<ref> [https://www.karkhanedar.com/%D8%B9%D9%84%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D9%85%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D9%83%D8%A7%D9%81%D8%B1-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D9%8A-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87/ . «علت نامگذاري«كافر قلعه» و ماجراي حمله نادرشاه از« تربت جام» براي فتح هرات»، وب‌سایت کارخانه‌دار، تاریخ بازدید: 31 شهریور 1401ش.]</ref> تا گذشته‌ای نه‌چندان دور، عده‌ای از اهالی منطقه از این غار به‌عنوان پناهگاه استفاده می‌کردند. به همین خاطر، کتاب‌هاى خطى و اشیای عتیقه هم در این غار کشف شده است.<ref> [http://irantoorism.akairan.com/iranshenasi-irangardi/tehran-didaniha/201493193230.html . «قلعه های کافر ایران!»، وب‌سایت آکاایران، تاریخ بازید: 31 شهریور 1401ش.]</ref>

==جغرافیا==
# موقعیت جغرافیایی؛ غار کافر قلعه در ارتفاع 50 متری از سطح دره و در 5 کیلومتری جنوب باختری روستای گلیان در قسمت راست دره وسیعی که راه برزلی از آن می‌گذرد واقع است.<ref> [https://www.irandeserts.com/article/%D8%BA%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D9%81%D8%B1-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87%D8%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86/ . «غار کافر قلعه شیروان»، وب‌سایت کویرها و بیابان‌های ایران، تاریخ بازدید: 31 شهریور 1401ش.]</ref>
# آب‌وهوا؛ غار کافرقلعه از آب‌و‌هوای نیمه‌خشک و سرد کوهستانی برخوردار است.<ref> [https://www.rustanews.ir/news/27844/%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B7%D9%82%DB%8C-%D8%A8%DA%A9%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8 . «روستاهای خراسان شمالی؛ مناطقی بکر برای گردشگری»، وب‌سایت روستانیوز، تاریخ بازدید: 31 شهریور 1401ش.]</ref> که منجر به غنای زیست‌محیطی و وفور حیات‌وحش در منطقه و برخورداری روستا از طبیعتی زیبا و دل‌انگیز شده است.<ref> [https://www.rustanews.ir/news/27844/%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B7%D9%82%DB%8C-%D8%A8%DA%A9%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8 . «روستاهای خراسان شمالی؛ مناطقی بکر برای گردشگری»، وب‌سایت روستانیوز، تاریخ بازدید: 31 شهریور 1401ش.]</ref>

==جاذبه‌های گردشگری==
* کافر‌قلعه به‌عنوان یک غار مسکونى،<ref> [https://www.irna.ir/news/82010390/%D8%BA%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%D9%8A-%D8%B4%D9%8A%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%83%D8%A7%D8%B1-%D8%AE%D9%84%D9%82%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D9%86%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A . «غارهاي شيروان شاهكار خلقت اما، ناشناخته براي گردشگران»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ بازدید: 31 شهریور 1401ش.]</ref> با سنگ، خشت پخته و گچ ساخته شده و از عجايب معماري قديم محسوب می‌شود.<ref> [https://www.karkhanedar.com/%D8%B9%D9%84%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D9%85%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D9%83%D8%A7%D9%81%D8%B1-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D9%8A-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87/ . «علت نامگذاري«كافر قلعه» و ماجراي حمله نادرشاه از« تربت جام» براي فتح هرات»، وب‌سایت کارخانه‌دار، تاریخ بازدید: 31 شهریور 1401ش.]</ref> در اطراف این غار آثاری از دیوارهای سنگی و سنگ‌چین دیده می‌شود. در جنوب این غار، گورستان قدیمی کوچکی واقع شده که نشان از مسکونی‌بودن غار دارد.<ref> [https://jazebeha.com/1398/06/%D8%BA%D8%A7%D8%B1-%D9%83%D8%A7%D9%81%D8%B1-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87/ . «غار كافر قلعه غاری کهن و ناشناخته»، وب‌سایت جاذبه، تاریخ بازدید: 31 شهریور 1401ش.]</ref>
* دهانۀ غار به‌طرف زمین و به‌شکل شکافی سنگی است که پس از 3 متر به کف غار و به منطقۀ تقریباً وسیعی به ابعاد 6 × 8 متر با ارتفاع 5/1 متر می‌رسد و بازدیدکننده مجبور است در آن خمیده راه برود.<ref> [https://jazebeha.com/1398/06/%D8%BA%D8%A7%D8%B1-%D9%83%D8%A7%D9%81%D8%B1-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87/ . «غار كافر قلعه غاری کهن و ناشناخته»، وب‌سایت جاذبه، تاریخ بازدید: 31 شهریور 1401ش.]</ref> همچنین دارای سالن‌ها و فضاهای وسیعی بوده است.<ref> [https://www.irandeserts.com/article/%D8%BA%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D9%81%D8%B1-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87%D8%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86/ . «غار کافر قلعه شیروان»، وب‌سایت کویرها و بیابان‌های ایران، تاریخ بازدید: 31 شهریور 1401ش.]</ref> مطالعات انجام گرفته بر روی آجرها نمایانگر آن است که سازۀ از بین رفتۀ قلعه در چهار طبقه، احداث شده بود؛ طبقۀ اول: اصطبل و محل نگهداری حیوانات؛ طبقۀ دوم: آشپزخانه؛ طبقۀ سوم: امیرنشین و طبقۀ چهارم: مراکز تفریحی و استخرهای آب. <ref> [http://amreh.loxblog.com/cat/6/0/%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87%20%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D9%81.htm . «کافر قلعه»، وب‌سایت رسمی روستای امره، تاریخ بازدید: 31 شهریور 1401ش.]</ref>
* از جاذبه‌های گردشگری اطراف غار کافر قلعه می‌توان به چشمه‌های متعدد روستای گلیان مانند چشمه‌های شیرخان، پیرک، قلعه نو، برزنگ، چشمۀ موسی و چشمۀ پاسگاه اشاره کرد که در این میان، چشمۀ شیرخان و پیرک به‌دلیل داشتن آب شیرین و گوارا و آب‌دهی بالا از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هستند.<ref> [https://www.rustanews.ir/news/27844/%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B7%D9%82%DB%8C-%D8%A8%DA%A9%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8 . «روستاهای خراسان شمالی؛ مناطقی بکر برای گردشگری»، وب‌سایت روستانیوز، تاریخ بازدید: 31 شهریور 1401ش.]</ref> همچنین مقبرۀ بابا‌توکل و مسجد جامع قدیم از دیگر جاذبه‌های اطراف غار کافرقلعه است.<ref> [http://www.shabestan.ir/detail/News/774804 . «روستای گلیان ماسوله خراسان شمالی پذیرای گردشگران نوروزی شد»، خبرگزاری شبستان، تاریخ بازدید: 31 شهریور 1401ش.]</ref>

==کارکرد==
غار کافر‌قلعه كاربردهاي نظامي، امنيتي و تفريحي داشته است.<ref> [https://www.karkhanedar.com/%D8%B9%D9%84%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D9%85%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D9%83%D8%A7%D9%81%D8%B1-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D9%8A-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87/ . «علت نامگذاري«كافر قلعه» و ماجراي حمله نادرشاه از« تربت جام» براي فتح هرات»، وب‌سایت کارخانه‌دار، تاریخ بازدید: 31 شهریور 1401ش.]</ref> در بخش بالاي اين قلعه، چند انبار محل نگهداري غنائم بوده و عمارتي ديگر دیده مي‌شود كه در باور مردمان محلی، محل زنداني‌كردن زنان و دختران ربوده شده، بوده است و آنرا با افسانۀ «چهل دخترون» مربوط مي‌دانند.<ref> [https://www.karkhanedar.com/%D8%B9%D9%84%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D9%85%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D9%83%D8%A7%D9%81%D8%B1-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D9%8A-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87/ . «علت نامگذاري«كافر قلعه» و ماجراي حمله نادرشاه از« تربت جام» براي فتح هرات»، وب‌سایت کارخانه‌دار، تاریخ بازدید: 31 شهریور 1401ش.]</ref>

==مسیر دسترسی==
برای رفتن به غار کافر قلعه در استان خرسان شمالی می‌توان به شهرستان رامیان رفت و به سمت روستای گلیان حرکت کرد. بعد از پیمودن 5 کیلومتر در جنوب غربی، روستای گلیان غار کافر قلعه دیده می‌شود.<ref> [https://intoday.ir/kafar-ghale-cave-map/ . «غار کافر قلعه کجاست؟»، وب‌سایت این تودی، تاریخ بازدید: 31 شهریور 1401ش.]</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
* «روستاهای خراسان شمالی؛ مناطقی بکر برای گردشگری»، وب‌سایت روستانیوز، تاریخ درج مطلب: 4 فروردین 1401ش.
* «روستای گلیان ماسوله خراسان شمالی پذیرای گردشگران نوروزی شد»، خبرگزاری شبستان، تاریخ درج مطلب: 1 فروردین 1398ش.
* «علت نامگذاري «كافر قلعه» و ماجراي حمله نادرشاه از« تربت جام» براي فتح هرات»، وب‌سایت کارخانه‌دار، تاریخ درج مطلب: 28 بهمن 1399ش.
* «غار کافر قلعه شیروان»، وب‌سایت کویرها و بیابان‌های ایران، تاریخ بازدید: 31 شهریور 1401ش.
* «غار كافر قلعه غاری کهن و ناشناخته»، وب‌سایت جاذبه، تاریخ بازدید: 31 شهریور 1401ش.
* «غار کافر قلعه کجاست؟»، وب‌سایت این تودی، تاریخ درج مطلب: 4 آگوست 2020م.
* «غارهاي شيروان شاهكار خلقت اما، ناشناخته براي گردشگران»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: 4 فروردین 1395ش.
* «قلعه های کافر ایران!»، وب‌سایت آکاایران، تاریخ بازید: 31 شهریور 1401ش.
* «کافر قلعه»، وب‌سایت رسمی روستای امره، تاریخ بازدید: 31 شهریور 1401ش.

غار کافر قلعه - تاریخچهٔ نسخه‌ها