https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%82%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8Cقالی ایرانی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-07T14:19:36Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.44.2https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%82%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=47999&oldid=prevلیلا حاجی علیلو: صفحهای تازه حاوی «فروش تلفنی قالی کرمان در ابعاد ۲/۶۷ در ۱/۹۶ متر، با قدمتی بیش از ۳۶۰ سال (دوره صفوی)، در حراجی ساتبی به قیمت ۳۳/۸ میلیون دلار '''{{درشت|قالی ایرانی،}}''' نوعی فرش با ارزش هن...» ایجاد کرد2026-05-24T13:43:43Z<p>صفحهای تازه حاوی «<a href="/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%82%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%DB%B4.png&action=edit&redlink=1" class="new" title="پرونده:قالی ایرانی۴.png (صفحه وجود ندارد)">جایگزین=فروش تلفنی قالی کرمان-حراجی ساتبی|بندانگشتی|فروش تلفنی قالی کرمان در ابعاد ۲/۶۷ در ۱/۹۶ متر، با قدمتی بیش از ۳۶۰ سال (دوره صفوی)، در حراجی ساتبی به قیمت ۳۳/۸ میلیون دلار</a> '''{{درشت|قالی ایرانی،}}''' نوعی فرش با ارزش هن...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>[[پرونده:قالی ایرانی۴.png|جایگزین=فروش تلفنی قالی کرمان-حراجی ساتبی|بندانگشتی|فروش تلفنی قالی کرمان در ابعاد ۲/۶۷ در ۱/۹۶ متر، با قدمتی بیش از ۳۶۰ سال (دوره صفوی)، در حراجی ساتبی به قیمت ۳۳/۸ میلیون دلار]]<br />
'''{{درشت|قالی ایرانی،}}''' نوعی فرش با ارزش هنری در ایران.<br />
<br />
قالی ایرانی، محصول هنری برخاسته از فرهنگ اصیل ایرانی است. قالی ایرانی در اصل برای پاسخگویی به بخشی از نیازهای زیستی انسان با الیاف [[پنبه]]، [[پشم]] و [[ابریشم]] بافته میشد. امروزه این محصول، فراتر از یک کالا و حتی هنر ارزیابی میشود و طرحهای قالیهای اصیل ایرانی آینهٔ فرهنگ ایرانی بهشمار میرود.<br />
<br />
==واژهشناسی قالی ایرانی==<br />
قالی ایرانی، نوعی گلیم پرزدار است که با نقشهای متنوع طراحی میشود و از مهمترین محصولهای صنعتی [[ایران]] در عصر حاضر است.<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/قالی?q=قالی دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه قالی.]</ref><br />
<br />
==تاریخچهٔ قالی ایرانی==<br />
[[پرونده:قالی ایرانی۳.jpg|جایگزین=فرش پازیریک قدیمیترین قالی ایرانی در موزۀ آرمیتاژ روسیه|بندانگشتی|فرش پازیریک قدیمیترین قالی ایرانی در موزۀ آرمیتاژ روسیه]]<br />
فرش ایرانی بهعنوان کفپوش و با کارکرد محافظت در برابر سرما و رطوبت، بافته میشد. مهارت و هنر [[قالی بافی|قالیبافی]] در دورههای گوناگون تاریخ ایران، وجود داشته است. رد پای فرش ایرانی در کتب چینی مربوط بهدورهٔ [[ساسانیان]] نیز دیده میشود و حتی برخی گزارشهای تاریخی از تزیین قصر [[کوروش]]، پادشاه ایران در ۲۵۰۰ سال پیش، با فرشهای باشکوه ایرانی حکایت دارد.<ref>[https://arias.ir/history-of-iranian-carpets/ «تاریخچة فرش دستباف ایرانی»، وبسایت مجلة آریاس.]</ref><br />
<br />
قدیمیترین فرش ایرانی کشف شده مربوط به حدود ۲۴۰۰ سال پیش است که فرش پازیریک نام دارد. این فرش به یک حاشیه گلدار و تصاویر سوارکاران، آهوهای در حال چرا و جانوران افسانهای با سر عقاب و بدن شیر منقوش بوده و از جنس پشم و بهشکل مربعی بافته شده است<ref>[https://www.kojaro.com/history-art-culture/190943-iranian-carpet--handicrafts/ راجی، «فرش ایرانی، آینة تمامنمای فرهنگ و اصالت ایرانی»، وبسایت کجارو.]</ref> و اکنون در [[موزه|موزهٔ]] آرمیتاژ نگهداری میشود.<ref>[https://exircarpets.com/blog/26979/ «فرش چیست»، وبسایت فرش اکسیر.]</ref><br />
<br />
شواهد تاریخی نشان میدهد که در زمان [[سلجوقیان]] و ایلخانیان فرشبافی، تجارتی پرسود و هنری نفیس و ارزشمند بوده است و اماکن متبرکه در آن دوره پوشیده از فرشهای ایرانی بوده است.<ref>[https://www.kojaro.com/history-art-culture/190943-iranian-carpet--handicrafts/ راجی، «فرش ایرانی، آینة تمامنمای فرهنگ و اصالت ایرانی»، وبسایت کجارو.]</ref> در دورهٔ [[صفویه|صفویان]] بهدلیل پشتیبانی حکومت و دسترسی فراوان به مواد اولیه و همچنین بهرسمیت شناختن فرش بهعنوان کالای تجاری، قالیبافی در ایران رشد چشمگیری یافت و [[تبریز (شهر)|شهر تبریز]] بهعنوان مرکز فرشبافی ایران شناخته شد.<ref>[https://www.beytoote.com/art/farsh/carpets8-safavid-era.html «فرش در دوران صفویه»، وبسایت بیتوته.]</ref><br />
<br />
==جایگاه هنری قالی ایرانی==<br />
جهان هنر ایرانی را بیش از هر چیزی با هنر قالیبافی میشناسد و برای جهانگردان از جاذبهٔ فراوانی برخوردار است. قالی ایران مجموعهٔ هزاران گره است که با ذوق و هنری سرشار تار و پود آن درهم تنیده میشود.<ref>[https://charsino.com/the-place-of-carpets-in-iranian-art/ یاوری، «جایگاه فرش در هنر، فرهنگ، اقتصاد و صنعت ایران»، وبسایت چارسینو.]</ref> از گذشته تا امروز قالی ایرانی نفیسترین هدیهٔ ایرانی است که مسافران و جهانگردان آن را بههمراه میبرند. قالی ایرانی همچنان در جهان بهعنوان باارزشترین بافتهها مورد تجلیل است.<ref>[https://www.beytoote.com/art/farsh/place-art3-carpet.html «جایگاه قالی در هنر ایران»، وبسایت بیتوته.]</ref><br />
<br />
==هویت اسلامی قالی ایرانی==<br />
ایرانیان پس از پذیرش [[دین]] اسلام، به هنر قالیبافی با بهرهگیری از مفاهیم و مضامین اسلامی نظیر احادیث، روایات، اشکال و تصاویری مانند صحنههای [[عاشورا]]، شمایل ائمه، تصاویر و عناصر وابسته به [[بهشت]]، هویتی اسلامی بخشیدهاند. مضامین دینی بر روی قالیهای محرابی، سجاده، [[کتیبه بیستون|کتیبه]] و تابلوفرش بازنمایی میشود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/368301/fa افروغ و براتی، «عناصر و نمادهای هویت اسلامی در قالی ایرانی»، 1392ش، ص 122 و 123.]</ref><br />
<br />
==ویژگیهای قالی ایرانی==<br />
===تراکم و تقارن===<br />
هرچه تعداد گرههای طول و عرض فرش بیشتر باشد، دارای بافت فشردهتر و مستحکمتر است. همچنین متقارن بودن طرح و رنگ از مشخصات اصلی قالی ایرانی بهشمار میآید.<ref>[https://www.kojaro.com/history-art-culture/190943-iranian-carpet--handicrafts/ راجی، «فرش ایرانی، آینة تمامنمای فرهنگ و اصالت ایرانی»، وبسایت کجارو.]</ref><br />
<br />
===رنگ طبیعی===<br />
الیاف قالی ایرانی بهصورت طبیعی رنگ میشود؛ اگر رنگ فرش طبیعی باشد بر اثر پا خوردن و شستشو ارزش بیشتری پیدا میکند و زیبایی خود را از دست نمیدهد.<ref>[https://farshbaft.com/ویژگی-فرش-ایرانی/ «فرش ایرانی چه ویژگیهایی دارد»، وبسایت فرشبافت.]</ref><br />
<br />
===پرزهای نرم و درخشان===<br />
پرزهای قالی ایرانی نرم، درخشان و منعطف بوده<ref>[https://www.kojaro.com/history-art-culture/190943-iranian-carpet--handicrafts/ راجی، «فرش ایرانی، آینة تمامنمای فرهنگ و اصالت ایرانی»، وبسایت کجارو.]</ref> و رنگ سطح قالی با رنگ انتهای پرزها همسان است. تفاوت در رنگ سطح فرش و انتهای پرزها نشاندهنده بیکیفیت بودن فرش است.<ref>[https://farshbaft.com/ویژگی-فرش-ایرانی/ «فرش ایرانی چه ویژگیهایی دارد »، وبسایت فرشبافت.]</ref><br />
<br />
===الیاف طبیعی===<br />
اگر فرش با الیاف طبیعی بافته شده باشد کف خانه را در [[زمستان]] گرم و در [[تابستان]] سرد نگه میدارد. فرشهای بافتهشده از الیاف مصنوعی همیشه سرد هستند و رنگ میدهند و با گذشت زمان از بین میروند و ممکن است باعث ایجاد حساسیت شود.<ref>[https://namnak.com/فرش-دستباف.p45394 «ویژگیهای یک فرش دستباف خوب و با کیفیت»، وبسایت نمناک.]</ref><br />
<br />
==انواع بافت قالی==<br />
===دستبافت===<br />
قالی دستباف بر روی دار توسط دست هنرمندان و با استفاده از الیاف طبیعی مانند [[ابریشم]]، [[پنبه]]، پشم و سایر مواد طبیعی بافته میشود و کیفیت و طول عمر بالایی دارد.<ref>[https://irbazar.ir/mag/machine-carpet-or-handmade-carpet/ «فرش دستباف بهتر است یا فرش ماشینی»، وبسایت فرش ایرانیان.]</ref><br />
<br />
===ماشینی===<br />
فرش ماشینی بهوسیلهٔ ماشینآلات صنعتی و با الیاف اکرلیک، پلیاستر و پلیپروپیلن بافته میشود. عمر فرش ماشینی تحتتأثیر جنس الیاف و نخهای تار و پود است.<ref>[https://kilid.com/mag/life-style/apartment-living/23738/ «فرش دستبافت بهتر است یا فرش ماشینی»، وبسایت کیلید.]</ref><br />
<br />
==کاربردهای قالی==<br />
===تابلو فرش===<br />
به فرشهای بافته شده در اندازهٔ کوچک که درون قاب قرار میگیرند و به دیوارها آویخته میشوند، تابلوفرش میگویند. تابلوفرشها جنبه تزئینی دارند و بهایندلیل که بیانگر تاریخ، فرهنگ و اصالت ایرانی است به خانهها رنگ و اصالت میبخشند.<ref>[https://ziloome.com/what-is-pictorial-carpet/ «همه چیز در مورد تابلو فرش»، وبسایت زیلومه.]</ref><br />
<br />
===هدیه به مقامات===<br />
قالی و قالیچه ایرانی یکی از گیراترین تحفههایی است که به سفرا و مقامات ملل مختلف اهدا میشود.<br />
<br />
===سجاده===<br />
سجادهٔ دستباف ایرانی طرفداران بسیاری دارد، اما بهدلیل گرانی، تمام اقشار مردم قادر به خرید آن نیستند. در کشورهای عربی حوزهٔ [[خلیج فارس|خلیجفارس]]، برای [[مسجد|مساجد]] مجلل خود سجادهٔ فرش دستباف تهیه میکنند تا مکانهای مذهبی خود را باشکوهتر جلوه دهند.<ref>[https://pariscarpet.com/sajadeh-farsh-dastbaf/ «سجاده فرش دستبافت»، وبسایت فرش سبحان.]</ref><br />
<br />
===فرش مساجد===<br />
[[پرونده:قالی ایرانی.jpg|جایگزین=فرشهای حاشیهدار مسجد امام صادق تهران در میدان فلسطین|بندانگشتی|فرشهای حاشیهدار مسجد امام صادق تهران در میدان فلسطین]]<br />
فرشهای مساجد فرشهایی هستند در ابعاد بسیار بزرگ و یکپارچه که در طرح سجاده یا حاشیهدار مخصوص بافته میشوند. فرش مساجد [[ایران]] بیشتر بهصورت ماشینی بافته میشود.<ref>[https://borna.news/fa/news/1243992/فرش-سجاده-ای-چیست- «فرش سجاده ای چیست»، خبرگزاری برنا.]</ref><br />
<br />
==انواع طرحهای قالی ایرانی==<br />
===شاهعباسی===<br />
اساس طرح شاهعباسی را گلهای طراحیشدهٔ خاصی تشکیل میدهند که به نام شاهعباسی مشهور است. این گلها ضمن شاخه و برگها گاه بههمراه بندهای ختائی و گاه تلفیق با اسلیمیها، طرحهای اصلی فرش را تشکیل میدهند. مانند طرحهای لچک ترنج شاهعباسی، افشان شاهعباسی، شاهعباسی درختی، شاهعباسی شیخصفی، شاهعباسی جانوری.<ref>[https://www.beytoote.com/art/farsh/iranian1-carpet-designs.html «نقشهای قالی و فرش ایران را بشناسیم»، وبسایت بیتوته.]</ref><br />
<br />
===اسلیمی===<br />
[[پرونده:قالی ایرانی۱.jpg|جایگزین=فرش دستباف بختیاری طرح اسلیمی |بندانگشتی|فرش دستباف بختیاری طرح اسلیمی ]]<br />
طرح اصلی فرش اسلیمی را شاخههای تودرتو و چرخشی در میان برگها، تشکیل میدهد. این شاخهها نوعی طرح انتزاعی از درخت است که انتهای هر شاخه در دو بخش متقارن از هم جدا میشوند و روی ساقه شاخهها با جوانههایی تزئین شده است که این جوانهها را اسلیم مینامند. طرح اسلیمی انواع مختلفی دارد و بهطور معمول در بیشتر قالبها طرحها تکرار میشوند. اسلیمی طرحهایی مانند اسلیمی بندی، اسلیمی شکسته، اسلیمی دهان اژدر، اسلیمی لچک ترنج، اسلیمی ترنجدار و اسلیمی ماری دارد که معروفترین آنها اسلیمی دهان اژدر است. در طرحها و هنرهای اسلامی از طرح اسلیمی بسیار استفاده شده است.<ref>[https://www.beytoote.com/art/farsh/iranian1-carpet-designs.html «انواع طرح فرش ایرانی»، وبسایت بیتوته.]</ref><br />
<br />
===بته جقه===<br />
[[پرونده:قالی ایرانی۵.jpg|جایگزین=فرش دستباف با طرح بتهجقه|بندانگشتی|فرش دستباف با طرح بتهجقه]]<br />
طرح فرش بته از درخت سرو الهام گرفته است. بتههایی که سرآنها کج است به بتهجقه شهرت یافتهاند. این بتهجقهها در اندازه و شکلهای مختلف طراحی میشود. مشهورترین طرحهای بته جقه، بته شاخ گوزن، بته ترمه، بته قلمکار [[اصفهان]]، بته هشتگل، بته سنندج، بته افشاری و بوته بادامی هستند.<ref>[https://exircarpets.com/blog/30364/ «انواع طرح فرش ایرانی را بشناسید»، وبسایت فرش اکسیر.]</ref> طرح بوتهای یک طرح ایرانی است که در قالی [[کاشان]] به وفور دیده میشود.<ref>[https://ghaliekashan.com/انواع-طرح-فرش-در-ایران/ «طرح فرش ایرانی معرفی انواع مدل فرش»، وبسایت فرش کاشان.]</ref><br />
<br />
===درختی===<br />
طرح درختی وجه تشابه بسیاری با طبیعت دارد؛ درختها در اندازههای کوچک و بزرگ طراحی میشوند و در اغلب موارد درخت بهعنوان عنصر اصلی طرح بهصورت انفرادی طراحی میشود. طرحهای این گروه عبارتند از درختی حیواندار و درختی سبزی کاری.<ref>[https://beheshticarpet.com/design-and-pattern-of-the-carpet/ «انواع طرح فرش ایرانی»، وبسایت فرش بهشتی.]</ref><br />
<br />
===شکارگاه===<br />
طرح شکارگاه مشابه طرح درختی است با این تفاوت که حیوانات وحشی در حال شکار در این طرح دیده میشوند. شکارگاه درختی، شکارگاه ترنجدار، شکارگاه قابی، شکارگاه لچک ترنج و شکارگاه سراسری از انواع طرح شکارگاهی است.<ref>[https://www.khanetarh.com/انواع-طرح-فرش-ایرانی-کدامند-عکس-فرش-ببی/ «انواع طرح فرش ایرانی کدامند»، وبسایت خانه طرح.]</ref><br />
<br />
===ترکمن یا ایلی===<br />
این طرح از نقشههای منظم و قانونمند پیروی نمیکند و زاده ذهن خلاق قالیبافان است؛ طبیعت و محیط زندگی مردم کوچنشین در این طرح منعکس شده است. این طرحها را میتوان باعنوان قدیمیترین و اصیلترین طرحها در فرشبافی ایران برشمرد. نام گروههای فرعی این طرح متعلق به محلی است که ابتدا طرح آنجا رواج یافته یا بهنام اشخاص با نفوذ محلی نامگذاری شده است، مانند طرح قشقایی یا طرح علیمیرزایی.<ref>[https://www.khanetarh.com/انواع-طرح-فرش-ایرانی-کدامند-عکس-فرش-ببی/ «انواع طرح فرش ایرانی کدامند»، وبسایت خانه طرح.]</ref><br />
<br />
===گل فرنگ===<br />
طرح قالی گل فرنگ ترکیبی از طرحهای اصیل و بومی ایرانی با گلهای طبیعی، بهخصوص گل سرخ و گل محمدی است. در این طرح از رنگهای تند و روشن مثل رنگ سرخ بسیار استفاده میشود.<ref>[https://www.beytoote.com/art/farsh/iranian1-carpet-designs.html «انواع طرح فرش ایرانی»، وبسایت بیتوته.]</ref><br />
<br />
===هندسی===<br />
تمام نقشهای این طرح را اشکال هندسی با استفاده از خطوط زاویهدار تشکیل میدهد. هندسی بندی قابی، هندسی محرمات، هندسی شاخه شکسته، هندسی کف ساده، هندسی خطائی، هندسی ستاره یا موزاییک، هندسی خاتم شیرازی و هندسی جوشقانی از انواع طرحهای هندسی هستند.<ref>[https://exircarpets.com/blog/30364/ «انواع طرح فرش ایرانی را بشناسید»، وبسایت فرش اکسیر.]</ref><br />
<br />
===آثار باستانی و بناهای اسلامی===<br />
این طرح از کاشیکاریها و اشکال هندسی بناهای باستانی الهام گرفته است. معروفترین آثار در طرحها محرابی کوفی، [[مسجد کبود]]، [[مسجد شیخ لطفالله]]، مقبره شیخصفی، گنبد قابوس، [[تخت جمشید]]، طاق بستان و ایوان مدائن است.<ref>[https://e-farsh.com/blog/25_Types-of-designs-in-Persian-carpets.html حسینی، «با انواع طرح و نقشه در فرش ایرانی بیشتر آشنا شوید»، وبسایت ایفرش.]</ref><br />
<br />
==مشهورترین طرح قالی ایرانی==<br />
از معرفترین وپرکاربردترین طرح فرش ایرانی، میتوان شاهعباسی، بتهجقه، اسلیمی، ایلی و هندسی را نام برد.<ref>[https://ghalishoienovin.com/مشهورترین-طرحهای-قالی-ایرانی/ «مشهورترین طرح قالی ایرانی»، وبسایت قالیشویی نوین.]</ref><br />
<br />
==رنگهای متداول در قالی ایرانی==<br />
===رنگ طبیعی===<br />
رنگرزان در گذشته، [[پشم]] را با استفاده از گیاهان بومی که در کوهها و دشتهای ایران رشد میکند رنگ میکردند. امروزه اما قالیهای با رنگ گیاهی، کمیاب شده است. استادکاران رنگرز از انواع موجودات دریایی و گیاهان بومی و وارداتی برای تولید رنگهای مختلف استفاده میکنند؛ بهعنوان مثال از ریشه روناس وحشی رنگ قرمز، از [[زردچوبه]] و توت رنگ سبز، از [[زعفران]] و [[انار]] رنگ زرد، از پوست درخت بلوط رنگ قهوهای و از درخت بقم رنگ مشکی را به دست میآورند. تعداد رنگهای استفاده شده در قالیهای ایرانی نزدیک به ۲۵۰ نوع رنگ است.<ref>[https://carpetloverclub.com/فرش-قرمز-و-جایگاه-آن-در-فرشبافی-ایران-ن/ «فرش قرمز و جایگاه آن در فرشبافی ایران نحوة رنگرزی و دکور منزل»، وبسایت فرش بردبار.]</ref><br />
<br />
===رنگ شیمیایی===<br />
امروزه اکثر فرشهای ماشینی و ارزان قیمت با مواد شیمیایی رنگ میشوند، چون رنگرزی با مواد شیمیایی آسانتر و مقرون بهصرفهتر است.<ref>[https://carpetloverclub.com/فرش-قرمز-و-جایگاه-آن-در-فرشبافی-ایران-ن/ «فرش قرمز و جایگاه آن در فرشبافی ایران نحوۀ رنگرزی و دکور منزل»، وبسایت فرش بردبار.]</ref><br />
<br />
==انواع قالی ایرانی==<br />
[[پرونده:قالی ایرانی۲.jpg|جایگزین=قالی سوف |بندانگشتی|قالی سوف ]]<br />
#'''تمامپشم؛''' تار و پود این نوع فرش بهطور کامل از پشم طبیعی گوسفند بافته شده است.<br />
#'''چلهپشم؛''' چله پشم نوعی از بافت است که چلههای آن از پشم اما پرزهای آن از الیاف دیگری بافته میشود. این فرش ارزانترین فرش در بین سایر فرشهای دستبافت است.<br />
#'''تمامابریشم؛''' تار و پود این فرش از ابریشم است و گرانترین و نفیسترین فرش ایرانی محسوب میشود.<br />
#'''کفابریشم؛''' الیاف استفاده شده در این فرش ترکیبی از پشم و ابریشم است، چلههای فرش از پشم و پرزهای آن با ابریشم بافته شده است.<br />
#'''گلابریشم؛''' در این قالی گل و برگها از [[ابریشم]] و سایر قسمتهای فرش از پشم بافته میشود.<br />
#'''سوف؛''' در این قالی فقط گل و بوتهها پرزدار هستند و زمینه آن از پودهای نازک تشکیل شده است.<ref>[https://kilid.com/mag/architecture/interior-design/5275/ «انواع فرش ایرانی و کاربرد آن در دکوراسیون مدرن»، وبسایت تحریریة کیلید.]</ref><br />
<br />
==انواع بافت در فرش ایرانی==<br />
===بافت لول===<br />
در روش بافت لول تارهای چله بر روی دار بهگونهای بسته میشوند که در محل گره زدن بههم متصل باشند و بهکمک دو چوب چوب هاف و کوجی بهصورت زیر و رو قرار بگیرند. این شیوهٔ بافت بیشتر در شهرهای [[تبریز (شهر)|تبریز]]، اصفهان، [[قم]] و نائین رایج است.<ref>[https://icsa.ir/content/375/شیوه-های-بافت-در-فرش-ایرانی کریمی، «شیوههای بافت در فرش ایرانی»، وبسایت انجمن علمی فرش.]</ref><br />
<br />
===بافت تکپودی===<br />
در این نوع بافت، به ازای هر پودی که داخل فرش قرار میگیرد، یک ردیف نخ به خاب فرش اضافه میکنند. تمامی پودها در این بافت دارای ریشه خاب هستند. این بافت از مهمترین بافتهای زمینهٔ فرش است و بهدلیل فشردگی بافت برای فرشهای با کیفیت و تراکم بالا مناسب است.<br />
<br />
===بافت دو و سه پودی===<br />
در این بافت به ازای هر دو یا سه پودی که داخل بافت فرش قرار دارد، یک ردیف نخ به خاب فرش اضافه میکنند، در این صورت تمام نخها دارای ریشه نیستند و فقط نخهای پود بهصورت یک یا دو در میان دارای ریشه خاب هستند. این نوع بافت برای فرشهای با تراکم پایین و کیفیت متوسط مناسب است.<ref>[https://irancarpet.net/انواع-بافت-فرش/ دیاری بیدگلی، «انواع بافت فرش»، وبسایت ایران کارپت.]</ref><br />
<br />
===بافت تخت===<br />
نوعی بافت از نوع بافت دو پودی است که در آن تعدادی نخ رنگی مانند نخهای چله قرار میدهند و در اثر بافت با نخهای پود، بخشی از فرش را ضخیم و زمخت میکنند.<ref>[https://irancarpet.net/انواع-بافت-فرش/ دیاری بیدگلی، «انواع بافت فرش»، وبسایت ایران کارپت.]</ref><br />
<br />
==شهرهای مهم در قالیبافی==<br />
امروزه همچنان در بسیاری از مناطق ایران یکی از مشاغل اصلی مردم، بافتن قالی است. تبریز، [[کاشان]]، اصفهان، [[مشهد]] و [[کردستان]] از معروفترین و قدیمیترین مناطق قالیبافی در ایران بهشمار میآید. هنر فرشبافی در تبریز بهدوران [[صفویه]] بازمیگردد و این شهر یکی از قطبهای [[قالی بافی|قالیبافی]] ایران و جهان است که نقش مهمی در زمینهٔ گسترش سنتها و معرفی هنر فرش ایرانی ایفا میکند.<ref>[https://virgool.io/@nashj605/شهرهای-معروف-ایران-در-فرشبافی-quqqeb2urtzy یزدانپناه، «شهرهای معروف ایران در فرشبافی»، وبسایت ویرگول.]</ref><br />
<br />
==صادرات فرش==<br />
صادرات فرش در ایران، یکی از پردرآمدترین کسبوکارها بهحساب میآید. فرشهای دستبافت ایرانی با رنگهای طبیعی، کیفیت بالا و زیبایی در طرح موجب شده است تا در مناطق مختلف جهان طرفداران فراوانی داشته باشد. فرش دستبافت، اوج هنر اصیل ایرانی است که با هویت و فرهنگ ایرانی آمیخته شده و بهعنوان یکی از مهمترین محصولات صادراتی ایران به بازار جهانی عرضه میشود. فرشها از طریق مرزهای زمینی، هوایی و دریایی صادر میشوند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1402041207530/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA%DB%8C-%D8%B7%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%B3%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%D8%A2%D9%85%D8%AF-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%B «صادرات فرش؛ فرصتی طلایی برای کسب درآمد دلاری»، خبرگزاری ایسنا.]</ref><br />
<br />
==روز ملی فرش==<br />
بیستم خرداد همزمان با روز جهانی [[صنایع دستی|صنایعدستی]]، روز ملی فرش ایران نامگذاری شده است.<ref>[https://irancarpet.ir/جشن-روز-ملی-فرش-برگزار-شد/ «جشن روز ملی فرش برگزار شد»، وبسایت فرش ایران.]</ref><br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع==<br />
{{آغاز منابع}}<br />
* افروغ، محمد و براتی، بهاره، «عناصر و نمادهای هویت اسلامی در قالی ایرانی»، فصلنامة مطالعات ملی، شمارة۱، ۱۳۹۲ش.<br />
* «انواع طرح فرش ایرانی»، وبسایت بیتوته، تاریخ بازدید: ۱ آبان ۱۴۰۲ش.<br />
* «انواع طرح فرش ایرانی»، وبسایت فرش بهشتی، تاریخ درج مطلب: ۲ بهمن ۱۴۰۱ش.<br />
* «انواع طرح فرش ایرانی کدامند»، وبسایت خانة طرح، تاریخ درج مطلب: ۱۵ شهریور ۱۳۹۸ش.<br />
* «انواع طرح فرش ایرانی را بشناسید»، وبسایت فرش اکسیر، تاریخ درج مطلب: ۱۰ آذر ۱۳۹۹ش.<br />
* انواع فرش ایرانی و کاربرد آن در دکوراسیون مدرن»، وبسایت تحریریة کیلید، تاریخ درج مطلب: ۱ تیر ۱۳۹۹ش.<br />
* «تاریخچة فرش دستباف ایرانی»، وبسایت مجلة آریاس، تاریخ درج مطلب: ۱۷ مهر ۱۴۰۲ش.<br />
* «جایگاه قالی در هنر ایران»، وبسایت بیتوته، تاریخ بازدید: ۸ آبان ۱۴۰۲ش.<br />
* «جشن روز ملی فرش برگزار شد»، وبسایت فرش ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۱ خرداد ۱۴۰۲ش.<br />
* حسینی، مصطفی، «با انواع طرح و نقشه در فرش ایرانی بیشتر آشنا شوید»، وبسایت ایفرش، تاریخ بازدید: ۱ آبان ۱۴۰۲ش.<br />
* دهخدا، علیاکبر، لغتنامه، وبسایت واژهیاب، تاریخ بازدید: ۸ آبان ۱۴۰۲ش.<br />
* دیاری بیدگلی، منصور، «انواع بافت فرش»، وبسایت ایران کارپت، تاریخ درج مطلب: پاییز ۱۳۹۵ش.<br />
* راجی، زهرا، «فرش ایرانی، آینة تمام نمای فرهنگ و اصالت ایرانی»، وبسایت کجارو، تاریخ درج مطلب: ۱۴ آبان ۱۳۹۹ش.<br />
* «سجادة فرش دستبافت»، وبسایت فرش سبحان، تاریخ بازدید: ۹ آبان ۱۴۰۲ش.<br />
* «صادرات فرش؛ فرصتی طلایی برای کسب درآمد دلاری»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۱۲ تیر ۱۴۰۲ش.<br />
* «طرح فرش ایرانی معرفی انواع مدل فرش»، وبسایت فرش کاشان، تاریخ درج مطلب: ۱۴ فروردین ۱۴۰۰ش.<br />
* «فرش ایرانی چه ویژگیهایی دارد»، وبسایت فرشبافت، تاریخ بازدید: ۳۰ مهر ۱۴۰۲ش.<br />
* «فرش چیست»، وبسایت فرش اکسیر، تاریخ درج مطلب: ۲۸ آبان ۱۳۹۹ش.<br />
* «فرش دستبافت بهتر است یا فرش ماشینی»، وبسایت کیلید، تاریخ درج مطلب: ۱۳ دی ۱۳۹۹ش.<br />
* «فرش دستباف بهتر است یا فرش ماشینی»، وبسایت فرش ایرانیان، تاریخ درج مطلب: ۱۸ مهر ۱۴۰۲ش.<br />
* «فرش در دوران صفویه»، وبسایت بیتوته، تاریخ بازدید: ۳۰ مهر ۱۴۰۲ش.<br />
* «فرش سجادهای چیست»، خبرگزاری برنا، تاریخ درج مطلب: ۱۷ مهر ۱۴۰۰ش.<br />
* «فرش قرمز و جایگاه آن در فرشبافی ایران نحوة رنگرزی و دکور منزل»، وبسایت فرش بردبار، تاریخ درج مطلب: ۲۰ تیر ۱۳۹۷ش.<br />
* کریمی، زینب، «شیوههای بافت در فرش ایرانی»، وبسایت انجمن علمی فرش، تاریخ درج مطلب: ۲۲ فروردین ۱۳۹۳ش.<br />
* «مشهورترین طرح قالی ایرانی»، وبسایت قالیشویی نوین، تاریخ درج مطلب: ۲۱ مهر ۱۳۹۸ش.<br />
* «نقشهای قالی و فرش ایران را بشناسیم»، وبسایت بیتوته، تاریخ بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۲ش.<br />
* «ویژگیهای یک فرش دستباف خوب و باکیفیت»، وبسایت نمناک، تاریخ بازدید: ۳۰ مهر ۱۴۰۲ش.<br />
* «همه چیز در مورد تابلو فرش»، وبسایت زیلومه، تاریخ درج مطلب: ۴ مرداد ۱۳۹۸ش.<br />
* یاوری، حسین، «جایگاه فرش در هنر، فرهنگ، اقتصاد و صنعت ایران»، وبسایت چارسینو، تاریخ درج مطلب: ۳ فروردین ۱۴۰۱ش.<br />
* یزدانپناه، وحید، «شهرهای معروف ایران در فرشبافی»، وبسایت ویرگول، تاریخ بازدید: ۲ آبان ۱۴۰۲ش.<br />
{{پایان منابع}}</div>لیلا حاجی علیلو