https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%88%D8%AAقاووت - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-07T12:59:27Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.44.2https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%88%D8%AA&diff=31618&oldid=prevزهرا غلامی: صفحهای تازه حاوی «جایگزین=قاووت در ظرف مسی '''{{درشت|قاووت}}'''؛ خوراک مقوی و سوغات معروف کرمان. قاووت یا قوّتو از سوغاتیهای سنتی شهرستانهای سیرجان، بم و کرمان است. این خوراکی پر خاصیت که به بمب انرژی هم مع...» ایجاد کرد2026-04-26T13:16:44Z<p>صفحهای تازه حاوی «<a href="/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%88%D8%AA.jpg&action=edit&redlink=1" class="new" title="پرونده:قاووت.jpg (صفحه وجود ندارد)">300px|thumb|قاووت در ظرف مسی|جایگزین=قاووت در ظرف مسی</a> '''{{درشت|قاووت}}'''؛ خوراک مقوی و سوغات معروف کرمان. قاووت یا قوّتو از <a href="/wiki/%D8%B3%D9%88%D8%BA%D8%A7%D8%AA%DB%8C" title="سوغاتی">سوغاتیهای</a> سنتی شهرستانهای <a href="/wiki/%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%86" title="سیرجان">سیرجان</a>، بم و <a href="/wiki/%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86" title="کرمان">کرمان</a> است. این <a href="/w/index.php?title=%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%A7%DA%A9&action=edit&redlink=1" class="new" title="خوراک (صفحه وجود ندارد)">خوراکی</a> پر خاصیت که به بمب انرژی هم مع...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>[[پرونده:قاووت.jpg|300px|thumb|قاووت در ظرف مسی|جایگزین=قاووت در ظرف مسی]]<br />
'''{{درشت|قاووت}}'''؛ خوراک مقوی و سوغات معروف کرمان.<br />
<br />
قاووت یا قوّتو از [[سوغاتی]]های سنتی شهرستانهای [[سیرجان]]، بم و [[کرمان]] است. این [[خوراک|خوراکی]] پر خاصیت که به بمب انرژی هم معروف است، بهصورت پودری تهیه میشود و نوعی شیرینی بهحساب میآید و در طعمهای مختلفی تهیه میشود.<br />
<br />
==واژهشناسی قاووت==<br />
قاووت واژهای ترکی است و در [[لغتنامه دهخدا|لغتنامهٔ دهخدا]] به مخلوطی از حبوبات آردشده بههمراه شیرینی خشک معنی شده است.<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/قاووت دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه قاووت.]</ref> [[قاووت]] در مناطق مختلف [[ایران]]، گویشهای مختلفی دارد. در لهجهٔ کرمانی به آن قووِتو میگویند و در لهجههای دیگر قُوَّتو، قُویت و قُبیت و در لهجهٔ چهاردولی هم به آن قاویت میگویند.<ref>[https://www.delgarm.com/cooking/properties-of-food/168879-قاووت-چیست-و-چه-خواصی-دارد «قاووت چیست و چه خواصی دارد؟»، وبسایت دلگرم.]</ref><br />
<br />
==تاریخچه قاووت==<br />
بر اساس یافتههای کارشناسان، قدمت قاووت به قرن هفتم هجری بازمیگردد. زنان کرمانی از این پودر در عیدها و مراسمهایی مانند [[ماه رمضان]]، [[عید نوروز]] و همچنین برای زنان [[زایمان|زایمانکرده]]، استفاده میکردند. آنها معتقد بودن، قاووت مقاومت بدن آنها را در برابر گرسنگی افزایش میدهد. همچنین با مخلوط کردن قاووت با زردهٔ [[تخممرغ]] و [[شیر]] و مالیدن آن به پیشانی، باور داشتند که قدرتشان برای [[روزه|روزه گرفتن]] بیشتر میشود.<ref>[https://www.irna.ir/news/82921387/رمضان-با-بوی-قوتو-در-کرمان «رمضان با بوی قُوَتو در کرمان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref><br />
<br />
==ترکیبات قاووت==<br />
[[پرونده:قوتو.jpg|300px|thumb|تصویری از قاووت پستهای|جایگزین=قاووت پستهای]]<br />
قاووت انواع مختلفی دارد و بسته به نوع آن، از مخلوط شدن چندین بذر، مغزیجات و برخی گیاهان دارویی تهیه میشود. در تهیهٔ آن، بعضی از مواد، بو داده میشوند و سپس با بقیهٔ مواد از جمله شکر مخلوط شده و آسیاب میشوند. این خوراکی بسته به موادی که در تهیهٔ آن به کار میرود طعمهای مختلفی دارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/79/fa اخوان، «ارزش تغذیهای، محتوای ترکیبات فنولیک و خاصیت ضداکسایشی نمونههای متداول قاووت (سوغات سنتی کرمان/ ایران)»، مجله دانشگاه علوم پزشکی کرمان، 1395ش، ص771.]</ref><br />
<br />
معروفترین قاووت متعلق به [[کرمان]] است و برای تهیهٔ آن از [[قهوه]]، شکر، تخم [[خرفه]]، دانهٔ [[خشخاش]]، بذر جو، بذر کتان، گشنیز، شاهدانه، [[سیاهدانه]]، هل باد، هل رسمی، موردانه، [[کنجد]]، بذر کاهو و [[فلفل|فلفل سیاه]] استفاده میشود و رنگ آن قهوهای است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/79/fa اخوان، «ارزش تغذیهای، محتوای ترکیبات فنولیک و خاصیت ضداکسایشی نمونههای متداول قاووت (سوغات سنتی کرمان/ ایران)»، مجله دانشگاه علوم پزشکی کرمان، 1395ش، ص771.]</ref> برای تهیهٔ قاووت از مواد دیگری مانند گندم، [[دارچین]]، تخم [[خربزه]]، [[زنجبیل]]، مغز [[پسته]]، [[نخودچی]] و میخک درختی نیز استفاده میشود.<ref>[https://www.tasvirezendegi.com/انواع-قاووت-و-خواص-درمانی-آن/ «انواع قاووت و خواص درمانی آن»، وبسایت مجله تصویر زندگی.]</ref> قاووت «چهلگیاه» از سایر قاووتها کاملتر و مغذیتر است و از گیاهان دارویی بیشتری در آن استفاده شده است.<ref>[https://www.beytoote.com/cookery/ghazaha/ghavot-forty02-plants.html «آشنایی با خواص بینظیر قاووت چهل گیاه + طرز تهیه قاووت»، وبسایت بیتوته.]</ref><br />
<br />
قاووت در انواع مختلفی مانند قاووت چهلگیاه، [[پسته]]، [[کنجد]]، [[خشخاش]]، [[قهوه]]، نخود، هل و [[خرفه|خُرفه]] تهیه و تولید میشود که هرکدام طعم و خاصیت ویژهای دارند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/79/fa اخوان، «ارزش تغذیهای، محتوای ترکیبات فنولیک و خاصیت ضداکسایشی نمونههای متداول قاووت (سوغات سنتی کرمان/ ایران)»، مجله دانشگاه علوم پزشکی کرمان، 1395ش، ص771.]</ref><br />
<br />
==روش مصرف قاووت==<br />
قاووت بهصورت خشک مصرف میشود؛ اما میتوان آن را با آب، [[چای]]، [[شیر]] و [[قهوه]] هم استفاده کرد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/79/fa اخوان، «ارزش تغذیهای، محتوای ترکیبات فنولیک و خاصیت ضداکسایشی نمونههای متداول قاووت (سوغات سنتی کرمان/ ایران)»، مجله دانشگاه علوم پزشکی کرمان، 1395ش، ص771.]</ref> قاووت بهعنوان صبحانه یا میانوعده در طول شبانهروز استفاده میشود.<ref>[https://www.delgarm.com/cooking/properties-of-food/168879-قاووت-چیست-و-چه-خواصی-دارد «قاووت چیست و چه خواصی دارد؟»، وبسایت دلگرم.]</ref><br />
<br />
==خواص قاووت==<br />
قاووت بهدلیل داشتن اسیدهای چرب غیر اشباع و خاصیت ضد اکسایشی و همچنین داشتن انواع ویتامینها و مواد معدنی، نقش مهمی در سلامت بدن ایفا میکند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/79/fa اخوان، «ارزش تغذیهای، محتوای ترکیبات فنولیک و خاصیت ضداکسایشی نمونههای متداول قاووت (سوغات سنتی کرمان/ ایران)»، مجله دانشگاه علوم پزشکی کرمان، 1395ش، ص771.]</ref> از مهمترین خواص قاووت میتوان به این موارد اشاره کرد:<br />
*انرژیزا است و خستگی جسمی و ذهنی را از بین میبرد.<br />
*برای [[بارداری|زنان باردار]] و [[شیردهی|شیرده]] بسیار مفید است و در رشد جنین هم اثرات مطلوبی دارد.<br />
*موجب استحکام استخوانها میشود و در درمان پا درد و کمر درد هم مؤثر است و از پوکی استخوانها جلوگیری میکند.<br />
*برای کاهش دردهای قاعدگی زنان مؤثر است.<br />
*ضعف جسمی [[سالمندان]] را کاهش میدهد و همچنین از بیماری آلزایمر در [[سالمندان]] پیشگیری میکند.<br />
*در رشد جسمی و ذهنی [[کودک|کودکان]] مؤثر است.<br />
*سبب تقویت سیستم ایمنی بدن، اعصاب، حافظه، چشم و سیستم گوارش میشود.<br />
*از ریزش مو و ابرو جلوگیری میکند و بیخوابی و سرگیجه را از بین میبرد.<br />
*موجب افزایش قدرت در ورزشکاران شده و قوای جنسی را در زنان و مردان افزایش میدهد.<br />
*سبب از بین رفتن کمخونی شده و از کمبود آهن در بدن جلوگیری میکند.<ref>[https://reevak.com/خواص-قاووت/ رمضانی، «خواص قاووت»، وبسایت ریوک.]</ref><br />
<br />
==ضرر قاووت==<br />
زیادهروی در مصرف قاووت، ممکن است سبب افزایش وزن شود یا بهدلیل طبع گرمی که دارد موجب ایجاد جوش و آکنه شود. بعضی افراد هم ممکن است به مادهٔ غذایی خاصی حساسیت داشته باشند که باید قبل از مصرف قاووت، آن را در نظر داشته باشند.<ref>[https://marhamteb.com/blog/قاووت «قوتو (قاووت)؛ معجون مقوی برای همه سنین»، وبسایت مرهم طب.]</ref><br />
<br />
==قاووت مرغوب==<br />
قاووت مرغوب نباید بوی کهنگی و ماندگی بدهد و مزهٔ غیرطبیعی داشته باشد. همچنین شیرینی آن نباید زیاد باشد و بوی [[آرد]] ندهد. در مواد قاووت نباید شن، سنگریزه و مواد غیر بهداشتی دیگری وجود داشته باشد.<ref>[https://www.tasvirezendegi.com/انواع-قاووت-و-خواص-درمانی-آن/ «انواع قاووت و خواص درمانی آن»، وبسایت مجله تصویر زندگی.]</ref><br />
<br />
==شرایط نگهداری قاووت==<br />
قاووت باید در مکان خشک و خنک نگهداری شود و برابر نور مستقیم خورشید قرار نگیرد.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-بازارچه-111/3828302-افزایش-قیمت-کاهش-تقاضای-قاووت «افزایش قیمت و کاهش تقاضای «قاووت»»، وبسایت دنیای اقتصاد.]</ref><br />
<br />
==جایگاه قاووت در بین ایرانیان==<br />
قاووت جایگاه ویژهای در میان مردم [[کرمان]] دارد. آنها همیشه از مهمانهای خود با قاووت پذیرایی میکنند.<ref>[https://mosts.ir/post/قوتو-کرمان.p256777 «قوتو کرمان»، وبسایت بیشترینها.]</ref> در این منطقه برای تقویت زنان تازه [[زایمان|زایمانکرده]] از قاووت استفاده میکنند و همچنین از مهمانان خود در شب ششم تولد نوزاد با قوتو پذیرایی میکنند. در شهرهای استان آذربایجان، اردبیل، زنجان و همدان در [[زمستان|فصل زمستان]]، مراسمی زنانه بهنام خدیر نبی برگزار میشود که در این مراسم، قاووت نماد باروری است و معتقدند خضر نبی قاووت را متبرک کرده و آن را با نیت برآورده شدن حاجتشان استفاده میکنند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/246477/خضر?entryviewid=246481 جعفری، «خضر»، وبسایت مرکز دائرۀالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref><br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع==<br />
{{آغاز منابع}}<br />
*«آشنایی با خواص بینظیر قاووت چهل گیاه + طرز تهیه قاووت»، وبسایت بیتوته، تاریخ بازدید: ۱۱ دی ۱۴۰۱ش.<br />
*اخوان، حمیدرضا، «ارزش تغذیهای، محتوای ترکیبات فنولیک و خاصیت ضداکسایشی نمونههای متداول قاووت (سوغات سنتی کرمان/ ایران)»، مجله دانشگاه علوم پزشکی کرمان، دورهٔ ۲۳، شماره ۶، ۱۳۹۵ش.<br />
*«افزایش قیمت و کاهش تقاضای «قاووت»»، وبسایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۵ دی ۱۴۰۰ش.<br />
*«انواع قاووت و خواص درمانی آن»، وبسایت مجله تصویر زندگی، تاریخ بازدید: ۱۱ دی ۱۴۰۱ش.<br />
*جعفری، محمد، «خضر»، وبسایت مرکز دائرهٔ المعارف بزرگ اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۳۹۸ش.<br />
*دهخدا، علیاکبر، لغتنامه، وبسایت واژهیاب، تاریخ بازدید: ۱۱ دی ۱۴۰۱ش.<br />
*«رمضان با بوی قُوَتو در کرمان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۷ش.<br />
*رمضانی، وحید، «خواص قاووت»، وبسایت ریوک، تاریخ درج مطلب: ۱۰ شهریور ۱۴۰۰ش.<br />
*«قاووت چیست و چه خواصی دارد؟»، وبسایت دلگرم، تاریخ بازدید: ۱۱ دی ۱۴۰۱ش.<br />
*«قوتو کرمان»، وبسایت بیشترینها، تاریخ بازدید: ۱۱ دی ۱۴۰۱ش.<br />
*«قوتو (قاووت)؛ معجون مقوی برای همه سنین»، وبسایت مرهم طب، تاریخ بازدید: ۱۱ دی ۱۴۰۱ش.<br />
{{پایان منابع}}</div>زهرا غلامی