قره قروت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

زهرا غلامی: ایجاد لینک داخلی

2026-05-09T18:35:07Z

ایجاد لینک داخلی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۲۲:۰۵
خط ۶:		خط ۶:
	قره‌قروت از آب ماست، آب پنیر یا دوغ درست می‌شود<ref>[https://blog.okcs.com/%D8%B7%D8%B1%D8%B2-%D8%AA%D9%87%DB%8C%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%88%D8%AA/ «چند طرز تهیه قره‌قروت به روش‌های مختلف + خواص قره‌قروت خانگی»، وب‌سایت مجله کوروش.] </ref> و حاوی مقدار زیادی پروتئین، کربوهیدرات و ویتامین B2 است و چربی کمی نیز دارد. در هر 100 گرم قره‌قروت، 264 کیلوکالری انرژی وجود دارد که می‌تواند بخشی از انرژی روزانۀ بدن انسان را تأمین کند.<ref>[https://drgheshlagh.com/blog/nagorno-qrvt/ «قره‌قروت چیست و چگونه درست می‌شود؟»، وب‌سایت دکتر قشلاق.]</ref> در شهرهای ایران، این خوراکی به نام‌های مختلفی گویش می‌شود؛ مثلاً به آن، در کرمان تلف، در یزد تَرَف، در مازندران تَفره، در اصفهان و آباده قارا و در شیراز و شمال خراسان قره‌قروت که نامی ترکی و به‌معنی کشک سیاه است،گفته می‌شود. استان چهارمحال و بختیاری و به‌ویژه شهرکرد، مراکز اصلی تهیۀ قره‌قروت در ایران هستند و قره‌قروت از سوغاتی‌های مهم این استان به‌شمار می‌رود.<ref>[https://www.beytoote.com/cookery/khavas-ghaza/black-kashk1-prkhasyt1.html «قره‌قروت، خوشمزه و پرخاصيت»، وب‌سایت بیتوته.] </ref>		قره‌قروت از آب ماست، آب پنیر یا دوغ درست می‌شود<ref>[https://blog.okcs.com/%D8%B7%D8%B1%D8%B2-%D8%AA%D9%87%DB%8C%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%88%D8%AA/ «چند طرز تهیه قره‌قروت به روش‌های مختلف + خواص قره‌قروت خانگی»، وب‌سایت مجله کوروش.] </ref> و حاوی مقدار زیادی پروتئین، کربوهیدرات و ویتامین B2 است و چربی کمی نیز دارد. در هر 100 گرم قره‌قروت، 264 کیلوکالری انرژی وجود دارد که می‌تواند بخشی از انرژی روزانۀ بدن انسان را تأمین کند.<ref>[https://drgheshlagh.com/blog/nagorno-qrvt/ «قره‌قروت چیست و چگونه درست می‌شود؟»، وب‌سایت دکتر قشلاق.]</ref> در شهرهای ایران، این خوراکی به نام‌های مختلفی گویش می‌شود؛ مثلاً به آن، در کرمان تلف، در یزد تَرَف، در مازندران تَفره، در اصفهان و آباده قارا و در شیراز و شمال خراسان قره‌قروت که نامی ترکی و به‌معنی کشک سیاه است،گفته می‌شود. استان چهارمحال و بختیاری و به‌ویژه شهرکرد، مراکز اصلی تهیۀ قره‌قروت در ایران هستند و قره‌قروت از سوغاتی‌های مهم این استان به‌شمار می‌رود.<ref>[https://www.beytoote.com/cookery/khavas-ghaza/black-kashk1-prkhasyt1.html «قره‌قروت، خوشمزه و پرخاصيت»، وب‌سایت بیتوته.] </ref>
	==طرز تهیه==		==طرز تهیه==
	برای تهیۀ قره‌قروت، ابتدا ماست را در یک کیسه می‌ریزند تا آب آن جدا شود. وقتی آب ماست جدا شد، آن را داخل دیگ می‌ریزند و روی حرارت قرار می‌دهند تا کم‌کم غلیظ و رنگ آن قهوه‌ای شود. بعد آن را داخل ظرف ریخته و در یخچال قرار می‌دهند تا سفت شود. تهیۀ قره‌قروت از دوغ هم به همین شیوه صورت می‌گیرد؛ دوغ را حرارت می‌دهند تا غلیظ و قهوه‌ای شود. با آب پنیر هم، به همین روش قره‌قروت درست می‌کنند.<ref>[https://seeiran.ir/%D8%B7%D8%B1%D8%B2-%D8%AA%D9%87%DB%8C%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%88%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D8%B5%DB%8C%D8%AA/ «طرز تهیه قره‌قروت پرخاصیت»، وب‌سایت سیر ایران.]</ref>		برای تهیۀ قره‌قروت، ابتدا ماست را در یک کیسه می‌ریزند تا آب آن جدا شود. وقتی آب ماست جدا شد، آن را داخل دیگ می‌ریزند و روی حرارت قرار می‌دهند تا کم‌کم غلیظ و رنگ آن قهوه‌ای شود. بعد آن را داخل ظرف ریخته و در یخچال قرار می‌دهند تا سفت شود. تهیۀ قره‌قروت از دوغ هم به همین شیوه صورت می‌گیرد؛ دوغ را حرارت می‌دهند تا غلیظ و قهوه‌ای شود. با آب [[پنیر]] هم، به همین روش قره‌قروت درست می‌کنند.<ref>[https://seeiran.ir/%D8%B7%D8%B1%D8%B2-%D8%AA%D9%87%DB%8C%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%88%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D8%B5%DB%8C%D8%AA/ «طرز تهیه قره‌قروت پرخاصیت»، وب‌سایت سیر ایران.]</ref>
	==انواع قره‌قروت==		==انواع قره‌قروت==
	قره‌قروت بر اساس این که شیر از چه حیوانی دوشیده شده و نیز بر اساس طعم و رنگ، دسته‌بندی می‌شود.		قره‌قروت بر اساس این که [[شیر]] از چه حیوانی دوشیده شده و نیز بر اساس طعم و رنگ، دسته‌بندی می‌شود.

	1. دسته‌بندی قره‌قروت بر اساس حیوانی که از شیر آن استفاده می‌شود:		1. دسته‌بندی قره‌قروت بر اساس حیوانی که از شیر آن استفاده می‌شود:
	* قره‌قروت بز		* قره‌قروت بز
	* قره‌قروت گاو		* قره‌قروت گاو
	* قره‌قروت گوسفند		* قره‌قروت [[گوسفند]]
	* قره‌قروت شتر		* قره‌قروت شتر
	[[پرونده:قره-قوروت.jpg\|300px\|thumb\|left]]		[[پرونده:قره-قوروت.jpg\|300px\|thumb\|left]]

زهرا غلامی: صفحه‌ای تازه حاوی «left| '''قره قروت'''؛ خوراکی ترش‌مزه‌ای که از محصولات لبنی به‌دست می‌آید.
قره‌قروت یا همان کشک سیاه، از پرخاصیت‌ترین مواد غذایی به‌شمار می‌آید. ‌این خوراکی خوش‌مزه و ترش جزء تنقلات قدیمی ایرانی است که در گ...» ایجاد کرد

2026-04-26T13:03:20Z

صفحه‌ای تازه حاوی «300px|thumb|left| '''<big>قره قروت</big>'''؛ خوراکی ترش‌مزه‌ای که از محصولات لبنی به‌دست می‌آید.<br> قره‌قروت یا همان کشک سیاه، از پرخاصیت‌ترین مواد غذایی به‌شمار می‌آید. ‌این خوراکی خوش‌مزه و ترش جزء تنقلات قدیمی ایرانی است که در گ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

[[پرونده:قره-قروت.jpg|300px|thumb|left|]]
'''<big>قره قروت</big>'''؛ خوراکی ترش‌مزه‌ای که از محصولات لبنی به‌دست می‌آید.<br>

قره‌قروت یا همان کشک سیاه، از پرخاصیت‌ترین مواد غذایی به‌شمار می‌آید. ‌این خوراکی خوش‌مزه و ترش جزء تنقلات قدیمی ایرانی است که در گذشته‌ها، به‌دست مادربزرگ‌ها درست می‌شد و به‌‌دلیل مزۀ ترش آن، در ایران طرفدار زیادی دارد.
==معرفی==
قره‌قروت از آب ماست، آب پنیر یا دوغ درست می‌شود<ref>[https://blog.okcs.com/%D8%B7%D8%B1%D8%B2-%D8%AA%D9%87%DB%8C%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%88%D8%AA/ «چند طرز تهیه قره‌قروت به روش‌های مختلف + خواص قره‌قروت خانگی»، وب‌سایت مجله کوروش.] </ref> و حاوی مقدار زیادی پروتئین، کربوهیدرات و ویتامین B2 است و چربی کمی نیز دارد. در هر 100 گرم قره‌قروت، 264 کیلوکالری انرژی وجود دارد که می‌تواند بخشی از انرژی روزانۀ بدن انسان را تأمین کند.<ref>[https://drgheshlagh.com/blog/nagorno-qrvt/ «قره‌قروت چیست و چگونه درست می‌شود؟»، وب‌سایت دکتر قشلاق.]</ref> در شهرهای ایران، این خوراکی به نام‌های مختلفی گویش می‌شود؛ مثلاً به آن، در کرمان تلف، در یزد تَرَف، در مازندران تَفره، در اصفهان و آباده قارا و در شیراز و شمال خراسان قره‌قروت که نامی ترکی و به‌معنی کشک سیاه است،گفته می‌شود. استان چهارمحال و بختیاری و به‌ویژه شهرکرد، مراکز اصلی تهیۀ قره‌قروت در ایران هستند و قره‌قروت از سوغاتی‌های مهم این استان به‌شمار می‌رود.<ref>[https://www.beytoote.com/cookery/khavas-ghaza/black-kashk1-prkhasyt1.html «قره‌قروت، خوشمزه و پرخاصيت»، وب‌سایت بیتوته.] </ref>
==طرز تهیه==
برای تهیۀ قره‌قروت، ابتدا ماست را در یک کیسه می‌ریزند تا آب آن جدا شود. وقتی آب ماست جدا شد، آن را داخل دیگ می‌ریزند و روی حرارت قرار می‌دهند تا کم‌کم غلیظ و رنگ آن قهوه‌ای شود. بعد آن را داخل ظرف ریخته و در یخچال قرار می‌دهند تا سفت شود. تهیۀ قره‌قروت از دوغ هم به همین شیوه صورت می‌گیرد؛ دوغ را حرارت می‌دهند تا غلیظ و قهوه‌ای شود. با آب پنیر هم، به همین روش قره‌قروت درست می‌کنند.<ref>[https://seeiran.ir/%D8%B7%D8%B1%D8%B2-%D8%AA%D9%87%DB%8C%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%88%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D8%B5%DB%8C%D8%AA/ «طرز تهیه قره‌قروت پرخاصیت»، وب‌سایت سیر ایران.]</ref>
==انواع قره‌قروت==
قره‌قروت بر اساس این که شیر از چه حیوانی دوشیده شده و نیز بر اساس طعم و رنگ، دسته‌بندی می‌شود.

1. دسته‌بندی قره‌قروت بر اساس حیوانی که از شیر آن استفاده می‌شود:
* قره‌قروت بز
* قره‌قروت گاو
* قره‌قروت گوسفند
* قره‌قروت شتر
[[پرونده:قره-قوروت.jpg|300px|thumb|left]]
2. تقسیم‌بندی قره‌قروت براساس طعم و مزه‌اش؛
* قره‌قروت ترش: این نوع قره‌قروت به‌دلیل این‌که زمان پخت بیشتری دارد به رنگ قهوه‌ای و حتی سیاه هم در می‌آید و طعم ترشی دارد که در مصرف آن، به‌صورت خام باید احتیاط کرد. اما به‌عنوان یک چاشنی خوب، در غذاها به‌کار می‌رود.
* قره‌قروت شیرین (قارابشکن): این قره‌قروت فقط در استان چهارمحال و بختیاری درست می‌شود و از آب پنیر به‌دست می‌آید. برای تهیۀ آن آب پنیر گوسفندی یا گاوی را چند ساعت می‌جوشانند و خوب هم می‌زنند. سپس به آن مواد شیرین‌کننده مانند آب شکر، نبات، عسل، شیرۀ توت و یا توت پودر شده اضافه می‌کنند. بعد آن را روی آرد، پهن می‌کنند و ورز می‌دهند و در آخر هم آن را به‌صورت رشته رشته برش می‌دهند و هنگامی که خشک شد، آن را می‌شکنند.
* قره‌قروت سفید (کشک قارا): در این نوع قره‌قروت، به‌دلیل زمان پخت کمتر، نسبت به بقیه قره‌قروت‌ها رنگ روشن‌تری دارد و در هنگام پخت هم به آن آرد نشاسته یا آرد سفید اضافه می‌کنند. این قره‌قروت به‌صورت مایع است و بسیار خوش‌مزه‌ و انرژی‌زا است.<ref>[https://ikashk.ir/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%88%D8%AA-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D9%88-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA/ «انواع قره‌قروت چهارمحال و بختیاری»، وب‌سایت کشکینو.]</ref>
3. رنگ قره‌قروت بسته به زمان پخت آن و مقدار حرارتی که می‌بیند، به رنگ‌های سیاه، قهوه‌ای، زرد یا سفید در می‌آید.<ref>[https://www.beytoote.com/cookery/khavas-ghaza/black-kashk1-prkhasyt1.html «قره‌قروت، خوشمزه و پرخاصيت»، وب‌سایت بیتوته.] </ref>
==خواص==
کارشناسان علم تغذیه برای قره‌‌قروت خواص زیادی برشمرده‌اند از جمله؛
# پروتئین موجود در این فرآورده نقش مهمی در استحکام بدن به‌ویژه عضلات دارد.
# قره‌قروت به‌دلیل چربی کمی که دارد، به‌عنوان یک مادۀ غذایی رژیمی برای افرادی که دچار اضافه وزن و چربی خون بالا هستند مورد استفاده قرار می‌گیرد.
# قره‌قروت سرشار از کلسیم است که از نرمی استخوان در کودکان و پوکی استخوان در سالمندان پیشگیری می‌کند. همچنین سبب استحکام دندان‌ها می‌شود.
# ویتامین D موجود در آن موجب افزایش جذب کلسیم در بدن شده و از عوارض کمبود کلسیم جلوگیری می‌کند و از مبتلا شدن به سرطان رودۀ بزرگ نیز پیشگیری می‌کند.
# به‌دلیل وجود املاح و مواد مغذی زیادی که این مادۀ غذایی دارد، سبب فعال‌شدن آنزیم‌ها و ویتامین‌ها در بدن شده و مقاومت بدن را در برابر عفونت‌ها افزایش می‌دهد.
# اسیدهای آلی موجود در آن، لولۀ گوارش را ضدعفونی کرده و از رشد باکتری‌های مضر در آن جلوگیری می‌کند.
# قند لاکتوز موجود در قره‌قروت، از بهترین قندهای طبیعی به‌شمار می‌رود و انرژی کمتری نسبت به قند معمولی دارد. به‌همین دلیل مصرف آن برای افرادی که لاکتوز شیر را هضم نمی‌کنند مشکلی بوجود نمی‌آورد.<ref> [https://www.tasvirezendegi.com/%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%AA%D9%87%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B5-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%88%D8%AA/ «روش تهیه و خواص قره‌قروت»، وب‌سایت تصویر زندگی.]</ref>
# قره‌قروت به رفع سنگ کلیه و سنگ صفرا و همچنین رفع یبوست کمک می‌کند.<ref>[https://ikashk.ir/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%88%D8%AA-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D9%88-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA/ «انواع قره‌قروت چهارمحال و بختیاری»، وب‌سایت کشکینو.]</ref>
==ضررها==
قره‌قروت با وجود فایده‌های زیادی که دارد، اما مصرف بیش از اندازۀ آن مضراتی به‌دنبال دارد مانند؛
# به‌دلیل نمک زیادی که برای مزه‌دار شدن و ماندگاری بیشتر به آن اضافه می‌کنند، برای افرادی که فشار خون بالا دارند، خطرناک است.
# به‌دلیل بالا بودن اسیدیته موجود در قره‌قروت، استفاده زیاد آن موجب از بین رفتن مینای دندان‌ها و خرابی آن‌ها می‌شود.
# مصرف زیاد آن سبب اسیدی شدن خون می‌شود و ناراحتی‌های قلبی-عروقی، ضعف حافظه، مشکلات گوارشی و ناراحتی‌های معده را به‌وجود می‌آورد.
# اسید لاکتیک موجود در قره‌قروت، باعث کاهش فعالیت نورون‌های مغزی می‌شود و به همین دلیل، زیاده‌روی در مصرف آن، برای مغز انسان، مضر است.<ref>[https://persianv.com/khorak/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B5-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%88%D8%AA.html «فواید بی‌نظیر مصرف قره‌قروت»، وب‌سایت پرشین وی.]</ref>

==قره‌قروت در طب سنتی==
از نظر طب سنتی، قره‌قروت طبع سرد و خشک دارد و مُصلح آن انواع فلفل، سیاه‌دانه و زیره است.<ref> [https://tajarobteb.ir/?p=3908 معارفی، «مزاج انواع لبنیات با نگاهی به طب سنتی‌ چیست؟»، وب‌سایت تجربه طب.]</ref> مصرف آن برای بلغمیان و سوداویان مضر است و باید با مصلح آن خورده شود.<ref> [https://tajarobteb.ir/?p=20604 معارفی، «قره‌قروت و محاسن و مضراتش بر مبنای طب سنتی»، وب‌سایت تجربه طب.] </ref>
==شرایط نگهداری==
تاریخ مصرف قره‌قروت به میزان رطوبت آن بستگی دارد. هرچه میزان رطوبت آن بیشتر باشد، در مدت زمان کمتری فاسد می‌شود ولی هرچه آب این محصول بیشتر گرفته شود، ماندگاری بیشتری دارد. البته قره‌قروت‌هایی که به‌صورت صنعتی تهیه می‌شوند، تاریخ مصرف آن، روی محصول درج می‌شود. برای نگهداری بهتر و بیشتر این محصول، بهتر است، آن را در جای خشک و خنک نگهداری کرد.<ref> [https://www.irannaz.com/how-does-the-body-use-qvrvt-nagorno.html «مصرف قره‌قروت چه تأثیری برای بدن دارد؟»، وب‌سایت ایران ناز.]</ref>
==آش قره‌قروت==
قره‌قروت، به‌صورت تنقلات و همچنین به‌عنوان چاشنی در بعضی غذاها استفاده می‌شود. آش قره‌قروت یکی از غذاهای سنتی شهر آشتیان در استان مرکزی است. این آش، شبیه آش رشته است، فقط در آن کشک استفاده نمی‌شود و به‌جای آن قره‌قروت به آش اضافه می‌شود و رنگ آن قهوه‌ای می‌شود.<ref> [https://namakstan.net/%D8%A2%D8%B4-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%88%D8%AA.html «دستور پخت «آش قره‌قروت» خوشمزه آش سنتی استان مرکزی»، وب‌سایت نمکستان.]</ref>
==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
* «انواع قره قروت چهارمحال و بختیاری»، وب‌سایت کشکینو، تاریخ بازدید: 2 دی 1401ش.
* «چند طرز تهیه قره‌قروت به روش‌های مختلف + خواص قره‌قروت خانگی»، وب‌سایت مجله کوروش، تاریخ درج مطلب: 12 بهمن 1399ش.
* «دستور پخت «آش قره‌قروت» خوشمزه آش سنتی استان مرکزی»، وب‌سایت نمکستان، تاریخ بازدید: 2 دی 1401ش.
* «روش تهیه و خواص قره‌قروت»، وب‌سایت تصویر زندگی، تاریخ بازدید: 2 دی 1401ش.
* «طرز تهیه قره‌قروت پرخاصیت»، وب‌سایت سیر ایران، تاریخ بازدید: 2 دی 1401ش.
* «فواید بی‌نظیر مصرف قره‌قروت»، وب‌سایت پرشین وی، تاریخ بازدید: 2 دی 1401ش.
* «قره‌قروت چیست و چگونه درست می‌شود؟»، وب‌سایت دکتر قشلاق، تاریخ درج مطلب: 24 شهریور 1400ش.
* «قره‌قروت، خوشمزه و پرخاصيت»، وب‌سایت بیتوته، تاریخ بازدید: 2 دی 1401ش.
* «مصرف قره‌قوروت چه تأثیری برای بدن دارد؟»، وب‌سایت ایران ناز، تاریخ بازدید: 2 دی 1401ش.
* معارفی، حسین، «قره‌قروت و محاسن و مضراتش بر مبنای طب سنتی»، وب‌سایت تجربه طب، تاریخ بازدید: 2 دی 1401ش.
* معارفی، حسین، «مزاج انواع لبنیات با نگاهی به طب سنتی‌ چیست؟»، وب‌سایت تجربه طب، تاریخ بازدید: 2 دی 1401ش.