لباس زنان بندری - تاریخچهٔ نسخه‌ها

حسین صبوری در ۱۵ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۴۲

2026-04-04T10:42:34Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۵ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۱۲
خط ۱:		خط ۱:
	~~[[پرونده:~~لباس زنان بندرعباس.jpg\|~~بندانگشتی\|~~لباس سنتی زنان بندرعباس در مراسم جشن عروسی]]		{{جعبه اطلاعات مفهوم
			\| تصویر =لباس زنان بندرعباس.jpg
			\| زیرنویس تصویر =لباس سنتی زنان بندرعباس در مراسم جشن عروسی
			\| image_alt =
			\| فایل پادکست =لباس زنان بندری.ogg
			\| حجم فایلپادکست =3/76
			\| تاریخ پادکست =15-1-1405
			\| زیرنویس عنوان =

			\| عنوان اصلی =
			\| عنوان انگلیسی =
			\| عنوان عربی =
			\| عنوان علمی =
			\| شاخه علمی =
			\| نوع مفهوم =
			\| معنای اصطلاحی =
			\| حوزه کاربرد =
			\| گستره جغرافیایی =
			\| منشأ تاریخی =

			\| نخستین کاربرد =
			\| ریشه واژه =
			\| مرتبط با =
			\| اهمیت =
			\| مبدع =
			\| مروج =
			\| مقدس برای =
			\| مورد احترام =
			\| آثار مرتبط =
			}}
	<big>'''لباس زنان بندری؛'''</big> تن‌پوش زنان در استان هرمزگان.		<big>'''لباس زنان بندری؛'''</big> تن‌پوش زنان در استان هرمزگان.

حمید گلزار در ۲۹ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۱:۳۹

2026-02-18T11:39:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۹ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۵:۰۹
خط ۱۰۶:		خط ۱۰۶:

	==منابع==		==منابع==
			{{آغاز منابع}}
	*باستانی، فاطمه، بادله‌پوشان، تهران، گهرتاب، 1391ش.		*باستانی، فاطمه، بادله‌پوشان، تهران، گهرتاب، 1391ش.
	*«پوشش سنتی هرمزگان؛ هویتی ماندگار»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، تاریخ درج مطلب: 8 مرداد 1398ش.		*«پوشش سنتی هرمزگان؛ هویتی ماندگار»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، تاریخ درج مطلب: 8 مرداد 1398ش.
خط ۱۱۹:		خط ۱۲۰:
	*ناصر‌زاده، افسانه، «فرهنگ بومی بندرعباس»، وب‌سایت یومَگ (مجلة گردشگری یوتراوز)، تاریخ درج مطلب: 11 دی 1401ش.		*ناصر‌زاده، افسانه، «فرهنگ بومی بندرعباس»، وب‌سایت یومَگ (مجلة گردشگری یوتراوز)، تاریخ درج مطلب: 11 دی 1401ش.
	*یاسینی، سیده‌راضیه، «مطالعة فرهنگی و جامعه‌شناختی پوشاک سنتی زنان کنارة دریای جنوب ایران (بوشهر، هرمزگان و خوزستان)»، نشریة علمی وزارت علوم، تابستان 1396ش.		*یاسینی، سیده‌راضیه، «مطالعة فرهنگی و جامعه‌شناختی پوشاک سنتی زنان کنارة دریای جنوب ایران (بوشهر، هرمزگان و خوزستان)»، نشریة علمی وزارت علوم، تابستان 1396ش.
			{{پایان منابع}}

Iranbot: حذف رده‌ها

2025-12-31T10:06:37Z

حذف رده‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۳۶
خط ۱۱۹:		خط ۱۱۹:
	*ناصر‌زاده، افسانه، «فرهنگ بومی بندرعباس»، وب‌سایت یومَگ (مجلة گردشگری یوتراوز)، تاریخ درج مطلب: 11 دی 1401ش.		*ناصر‌زاده، افسانه، «فرهنگ بومی بندرعباس»، وب‌سایت یومَگ (مجلة گردشگری یوتراوز)، تاریخ درج مطلب: 11 دی 1401ش.
	*یاسینی، سیده‌راضیه، «مطالعة فرهنگی و جامعه‌شناختی پوشاک سنتی زنان کنارة دریای جنوب ایران (بوشهر، هرمزگان و خوزستان)»، نشریة علمی وزارت علوم، تابستان 1396ش.		*یاسینی، سیده‌راضیه، «مطالعة فرهنگی و جامعه‌شناختی پوشاک سنتی زنان کنارة دریای جنوب ایران (بوشهر، هرمزگان و خوزستان)»، نشریة علمی وزارت علوم، تابستان 1396ش.

	~~[[رده: ویکی‌رز]]~~
	~~[[رده: پوشاک اقوام]]~~
	~~[[رده: پوشاک اسلامی]]~~
	~~[[رده: پوشاک بر پایه فرهنگ]]~~
	~~[[رده: تاریخ پوشاک]]~~
	~~[[رده: هنرهای تجسمی]]~~
	~~[[رده: پوشاک عفیفانه]]~~

imported>سلیمانی در ۲۸ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۱۶:۰۶

2025-07-19T16:06:47Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۸ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۱۹:۳۶
خط ۱:		خط ۱:
			[[پرونده:لباس زنان بندرعباس.jpg\|بندانگشتی\|لباس سنتی زنان بندرعباس در مراسم جشن عروسی]]
	<big>'''لباس زنان بندری؛'''</big> تن‌پوش زنان در استان هرمزگان.		<big>'''لباس زنان بندری؛'''</big> تن‌پوش زنان در استان هرمزگان.

imported>سلیمانی در ۲۴ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۱۹:۰۲

2025-07-15T19:02:16Z

نمایش تغییرات

imported>علیرضا آزادوار: لینک داخلی دستار

2025-05-26T09:47:03Z

لینک داخلی دستار

سعید مقدم: /* پوشش زنان غرب هرمزگان */

2025-02-08T10:50:12Z

پوشش زنان غرب هرمزگان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۰ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۴:۲۰
خط ۱۱:		خط ۱۱:

	===پوشش زنان غرب هرمزگان===		===پوشش زنان غرب هرمزگان===
	غرب هرمزگان، به‌ویژه شهرستان بَستَک، که با استان فارس هم‌مرز است، منطقه‌ای با ویژگی‌های فرهنگی و پوششی متفاوت از دیگر نواحی هرمزگان به شمار می‌رود. مردم بستک از قوم اچم هستند و در لباس‌های زنان این منطقه بیشتر از پولک، گلابتون و نوارهای پارچه‌ای دستباف و نقره برای تزئینات استفاده می‌شود. چادر بستکی، که هنوز هم در میان زنان این منطقه رایج است، شبیه چادر بندری بوده و در قسمت پیشانی از بالای سر تا روی سینه با نخ‌های طلایی و نقره‌ای، پولک و مروارید تزئین می‌شود. این نوع چادر در گویش محلی به‌عنوان «چیت» شناخته می‌شود. به‌دلیل موقعیت جغرافیایی منطقه، که از رطوبت و شرجی هوا دور است، استفاده از نقره در لباس‌های زنان اهمیت ویژه‌ای دارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1049223/fa دبیری‌نژاد و دیگران، «واکاوی عناصر اجتماعی پوشش سنتی زنان هرمزگانی با رویکرد مردم‌نگارانه»، 1401ش، ص25 و26.]</ref>		غرب هرمزگان، به‌ویژه شهرستان بَستَک، که با استان فارس هم‌مرز است، منطقه‌ای با ویژگی‌های فرهنگی و پوششی متفاوت از دیگر نواحی هرمزگان به شمار می‌رود. مردم بستک از قوم اچم هستند و در لباس‌های زنان این منطقه بیشتر از پولک، گلابتون و نوارهای پارچه‌ای دستباف و نقره برای تزئینات استفاده می‌شود. [[چادر رنگی\|چادر]] بستکی، که هنوز هم در میان زنان این منطقه رایج است، شبیه چادر بندری بوده و در قسمت پیشانی از بالای سر تا روی سینه با نخ‌های طلایی و نقره‌ای، پولک و مروارید تزئین می‌شود. این نوع چادر در گویش محلی به‌عنوان «چیت» شناخته می‌شود. به‌دلیل موقعیت جغرافیایی منطقه، که از رطوبت و شرجی هوا دور است، استفاده از نقره در لباس‌های زنان اهمیت ویژه‌ای دارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1049223/fa دبیری‌نژاد و دیگران، «واکاوی عناصر اجتماعی پوشش سنتی زنان هرمزگانی با رویکرد مردم‌نگارانه»، 1401ش، ص25 و26.]</ref>

	===پوشش زنان جنوب هرمزگان===		===پوشش زنان جنوب هرمزگان===
	بندرعباس یکی از شهرهای جنوب ایران است که به‌دلیل مجاورت با دریا، آب‌وهوایی گرم و شرجی دارد. لباس زنان این منطقه متأثر از فرهنگ بومی خود منطقه است.<ref> [https://www.visitiran.ir/fa/costume/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86#:~:text=%D8%A2%D9%86%D8%A7%D9%86%20%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%20%D8%B9%D8%B1%D8%A8%20 «لباس محلی مردمان هرمزگان»، وب‌سایت ایران.]</ref> لباس‌های محلی هرمزگان مشابه لباس‌های هندی و عربی است و این شباهت را می‌توان در زری‌دوزی‌ها، شباهت زیورآلات این خطه با هندوستان و همچنین طرح لباس بندری با لباس مردم امارات دانست. از این رو قدمت لباس بندری از زمان به وجود آمدن امارات بیشتر است که به‌دلیل رفت‌وآمد بازرگانان و تاجران عربی و هندی به این مناطق باعث تأثیرپذیری از فرهنگ این منطقه شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/83416625/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D8%B1 «پوشش سنتی هرمزگان؛ هویتی ماندگار»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا).]</ref> لباس زنان جنوب ایران به‌دلیل نوع پارچه، طرح و رنگ‌هایی که دارند، به زیبایی معروف‌اند. لباس‌ها از پارچه‌های سبک و نازک انتخاب می‌شوند تا هوا به‌راحتی از آن‌ها عبور کند. این‌تن‌پوش‌ها بیشتر به‌رنگ‌های آبی، بنفش، صورتی و سبز دیده می‌شوند:<ref>[https://melalepersian.com/fa/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86/ «لباس محلی مردمان هرمزگان»، وب‌سایت ملل‌پرشین.]</ref>		بندرعباس یکی از شهرهای جنوب ایران است که به‌دلیل مجاورت با دریا، آب‌وهوایی گرم و شرجی دارد. لباس زنان این منطقه متأثر از فرهنگ بومی خود منطقه است.<ref> [https://www.visitiran.ir/fa/costume/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86#:~:text=%D8%A2%D9%86%D8%A7%D9%86%20%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%20%D8%B9%D8%B1%D8%A8%20 «لباس محلی مردمان هرمزگان»، وب‌سایت ایران.]</ref> لباس‌های محلی هرمزگان مشابه لباس‌های هندی و عربی است و این شباهت را می‌توان در زری‌دوزی‌ها، شباهت زیورآلات این خطه با هندوستان و همچنین طرح لباس بندری با لباس مردم امارات دانست. از این رو قدمت لباس بندری از زمان به وجود آمدن امارات بیشتر است که به‌دلیل رفت‌وآمد بازرگانان و تاجران عربی و هندی به این مناطق باعث تأثیرپذیری از فرهنگ این منطقه شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/83416625/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D8%B1 «پوشش سنتی هرمزگان؛ هویتی ماندگار»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا).]</ref> لباس زنان جنوب ایران به‌دلیل نوع پارچه، طرح و رنگ‌هایی که دارند، به زیبایی معروف‌اند. لباس‌ها از پارچه‌های سبک و نازک انتخاب می‌شوند تا هوا به‌راحتی از آن‌ها عبور کند. این‌تن‌پوش‌ها بیشتر به‌رنگ‌های آبی، بنفش، صورتی و سبز دیده می‌شوند:<ref>[https://melalepersian.com/fa/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86/ «لباس محلی مردمان هرمزگان»، وب‌سایت ملل‌پرشین.]</ref>

سعید مقدم: /* باورهای دینی */

2025-01-12T04:01:40Z

باورهای دینی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۳ دی ۱۴۰۳، ساعت ۰۷:۳۱
خط ۶۳:		خط ۶۳:

	===باورهای دینی===		===باورهای دینی===
	مهم‌ترین عامل در پوشش سنتی زنان این منطقه، توجه به موازین دین اسلام است؛ به‌طوری‌که بیشتر لباس‌ها گشاد و بلند اند تا حافظ پوشانندگی زنان میان نامحرمان باشند. زنان از برقع‌ها به‌منظور حفاظت در برابر نور خورشید و حجاب بهره می‌برند. آنان در میان اجزای صورت فقط چشم را نمی‌پوشانند تا حریم خود را به نگاه‌های بیرونی حفظ کنند و همین ‌امر از جمله بارز‌ترین نشانۀ تأثیر عامل دین بر لباس سنتی است.<ref> [https://ensani.ir/fa/article/539418/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D یاسینی، «مطالعة فرهنگی و جامعه‌شناختی پوشاک سنتی زنان کنارة دریای جنوب ایران (بوشهر، هرمزگان و خوزستان)»، 1396ش، ص206.]</ref>		مهم‌ترین عامل در پوشش سنتی زنان این منطقه، توجه به موازین دین اسلام است؛ به‌طوری‌که بیشتر لباس‌ها گشاد و بلند اند تا حافظ پوشانندگی زنان میان [[شوخی با نامحرم\|نامحرمان]] باشند. زنان از برقع‌ها به‌منظور حفاظت در برابر نور خورشید و حجاب بهره می‌برند. آنان در میان اجزای صورت فقط چشم را نمی‌پوشانند تا حریم خود را به نگاه‌های بیرونی حفظ کنند و همین ‌امر از جمله بارز‌ترین نشانۀ تأثیر عامل دین بر لباس سنتی است.<ref> [https://ensani.ir/fa/article/539418/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D یاسینی، «مطالعة فرهنگی و جامعه‌شناختی پوشاک سنتی زنان کنارة دریای جنوب ایران (بوشهر، هرمزگان و خوزستان)»، 1396ش، ص206.]</ref>

	===اشتغال زنان===		===اشتغال زنان===
	زنان این منطقه بیشتر در زمینه‌های بافندگی و دوزندگی فعالیت دارند؛ بنابراین، لباس آن‌ها در حین انجام کارهای خانه‌داری و شغل‌های دیگر مشابه است. هنگام انجام فعالیت‌های مرتبط با شیلات یا فروشندگی، آن‌ها تنها از چادرهای محلی بر روی لباس خود استفاده می‌کنند. اشتغال زنان در رودوزی و گل‌دوزی به شکل‌گیری ویژگی‌های هویتی در پوشاک آن‌ها کمک کرده است.<ref> [https://ensani.ir/fa/article/539418/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D یاسینی، «مطالعة فرهنگی و جامعه‌شناختی پوشاک سنتی زنان کنارة دریای جنوب ایران (بوشهر، هرمزگان و خوزستان)»، 1396ش، ص206.]</ref>		زنان این منطقه بیشتر در زمینه‌های بافندگی و دوزندگی فعالیت دارند؛ بنابراین، لباس آن‌ها در حین انجام کارهای خانه‌داری و شغل‌های دیگر مشابه است. هنگام انجام فعالیت‌های مرتبط با شیلات یا فروشندگی، آن‌ها تنها از چادرهای محلی بر روی لباس خود استفاده می‌کنند. اشتغال زنان در رودوزی و گل‌دوزی به شکل‌گیری ویژگی‌های هویتی در پوشاک آن‌ها کمک کرده است.<ref> [https://ensani.ir/fa/article/539418/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D یاسینی، «مطالعة فرهنگی و جامعه‌شناختی پوشاک سنتی زنان کنارة دریای جنوب ایران (بوشهر، هرمزگان و خوزستان)»، 1396ش، ص206.]</ref>

سعید مقدم: /* جغرافیای فرهنگی */

2025-01-12T04:00:55Z

جغرافیای فرهنگی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۳ دی ۱۴۰۳، ساعت ۰۷:۳۰
خط ۵۷:		خط ۵۷:
	===جغرافیای فرهنگی===		===جغرافیای فرهنگی===
	تنوع قومی در جنوب ایران باعث تنوع در پوشش زنان این مناطق شده است. به‌طور مثال، در استان بوشهر، بیشتر افراد مهاجر از نژادهای مختلف هستند و پوشاک سنتی زنان شامل لباس‌های لری و عربی است. در هرمزگان، پوشاک زنان تحت تأثیر لباس‌های بلوچی قرار دارد و تزیینات لباس در این استان‌ها مشابه تزیینات لباس‌های هندی و پاکستانی است. طراحی و تزیینات لباس در استان خوزستان نیز مشابه لباس‌های عربی است.		تنوع قومی در جنوب ایران باعث تنوع در پوشش زنان این مناطق شده است. به‌طور مثال، در استان بوشهر، بیشتر افراد مهاجر از نژادهای مختلف هستند و پوشاک سنتی زنان شامل لباس‌های لری و عربی است. در هرمزگان، پوشاک زنان تحت تأثیر لباس‌های بلوچی قرار دارد و تزیینات لباس در این استان‌ها مشابه تزیینات لباس‌های هندی و پاکستانی است. طراحی و تزیینات لباس در استان خوزستان نیز مشابه لباس‌های عربی است.
	رنگ‌ها و تزیینات لباس‌ها علاوه‌بر جنبه زیبایی‌شناسی، نماد هویت فردی و جمعی اقوام مختلف هستند. به‌عنوان مثال، برقع‌ها از زمان بلوغ دختران مورد استفاده قرار می‌گیرند و رنگ‌های آن‌ها سن و وضعیت تأهل فرد را نشان می‌دهند. همچنین، برقع‌ها نمایانگر جایگاه اجتماعی زنان نیز هستند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/539418/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D یاسینی، «مطالعة فرهنگی و جامعه‌شناختی پوشاک سنتی زنان کنارة دریای جنوب ایران (بوشهر، هرمزگان و خوزستان)»، 1396ش، ص205.]</ref>		رنگ‌ها و تزیینات لباس‌ها علاوه‌بر جنبه زیبایی‌شناسی، نماد هویت فردی و جمعی اقوام مختلف هستند. به‌عنوان مثال، برقع‌ها از زمان [[بلوغ زودرس\|بلوغ]] دختران مورد استفاده قرار می‌گیرند و رنگ‌های آن‌ها سن و وضعیت تأهل فرد را نشان می‌دهند. همچنین، برقع‌ها نمایانگر جایگاه اجتماعی زنان نیز هستند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/539418/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D یاسینی، «مطالعة فرهنگی و جامعه‌شناختی پوشاک سنتی زنان کنارة دریای جنوب ایران (بوشهر، هرمزگان و خوزستان)»، 1396ش، ص205.]</ref>

	هرمزگان به‌عنوان یک منطقه فرهنگی در چهارراه فرهنگی، همواره محل تبادل فرهنگی میان فرهنگ بومی و سایر فرهنگ‌ها بوده است. این تعاملات باعث شکل‌گیری نشانه‌ها و دلالت‌های مختلف در پوشاک و جنبه‌های دیگر فرهنگی منطقه شده است. پوشاک سنتی هرمزگان نه تنها جنبه ظاهری، بلکه کارکردهای پیچیده‌ای دارد که در تعاملات فرهنگی با دیگر مناطق و فرهنگ‌ها شکل گرفته است. تغییرات در پوشاک زنان هرمزگان نشان‌دهنده تأثیرات فرهنگ‌های همجوار و دورتر است.		هرمزگان به‌عنوان یک منطقه فرهنگی در چهارراه فرهنگی، همواره محل تبادل فرهنگی میان فرهنگ بومی و سایر فرهنگ‌ها بوده است. این تعاملات باعث شکل‌گیری نشانه‌ها و دلالت‌های مختلف در پوشاک و جنبه‌های دیگر فرهنگی منطقه شده است. پوشاک سنتی هرمزگان نه تنها جنبه ظاهری، بلکه کارکردهای پیچیده‌ای دارد که در تعاملات فرهنگی با دیگر مناطق و فرهنگ‌ها شکل گرفته است. تغییرات در پوشاک زنان هرمزگان نشان‌دهنده تأثیرات فرهنگ‌های همجوار و دورتر است.

سعید مقدم: /* چادر */

2025-01-12T03:59:52Z

چادر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۳ دی ۱۴۰۳، ساعت ۰۷:۲۹
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	نوعی روسری که از پارچه‌های توری و نازک ساده تهیه می‌شود و معمولأ دارای چاپ است.<ref>[https://www.jiac.ir/files/cd_papers/r_1_221229014328.pdf عمادی برنطین و رقیمی، «جایگاه زری‌بافی در پوشاک زنان استان هرمزگان»، 1401ش، ص55.]</ref>		نوعی روسری که از پارچه‌های توری و نازک ساده تهیه می‌شود و معمولأ دارای چاپ است.<ref>[https://www.jiac.ir/files/cd_papers/r_1_221229014328.pdf عمادی برنطین و رقیمی، «جایگاه زری‌بافی در پوشاک زنان استان هرمزگان»، 1401ش، ص55.]</ref>
	===چادر===		===چادر===
	چادر زنان بندری دارای طرح‌ها و نقش‌های متنوعی است و به‌رنگ‌های قهوه‌ای، خردلی و خاکستری مایل به آبی دیده می‌شود.<ref> [https://melalepersian.com/fa/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86/ «لباس محلی مردمان هرمزگان»، وب‌سایت ملل‌پرشین.]</ref> نوعروسان از چادر گل‌ابریشمی سبز‌رنگ که پشت آن با «اشرمه» تزیین می‌شود، استفاده می‌کنند.<ref> [https://civilica.com/doc/1856837/ قیلانی‌ساز دزفولی، «نقش طرح‌های خلاقانه در عرصة لباس‌های بومی استان هرمزگان»، 1402ش، ص5.]</ref> این چادر به دو شیوۀ لانیم‌لا و کول زدن بسته می‌شود. در روش اول، گوشۀ چادر روی یک طرف شانه انداخته می‌شود و طرف دیگر آن آزاد است. در روش کول زدن نیز چادر دور سر پیچیده و گوشۀ آن در اطراف گوش رها می‌شود.<ref>[https://www.irna.ir/news/83416625/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D8%B1 «پوشش سنتی هرمزگان؛ هویتی ماندگار»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا).] </ref>		چادر زنان بندری دارای طرح‌ها و نقش‌های متنوعی است و به‌رنگ‌های قهوه‌ای، خردلی و خاکستری مایل به آبی دیده می‌شود.<ref> [https://melalepersian.com/fa/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86/ «لباس محلی مردمان هرمزگان»، وب‌سایت ملل‌پرشین.]</ref> نوعروسان از [[چادر رنگی\|چادر]] گل‌ابریشمی سبز‌رنگ که پشت آن با «اشرمه» تزیین می‌شود، استفاده می‌کنند.<ref> [https://civilica.com/doc/1856837/ قیلانی‌ساز دزفولی، «نقش طرح‌های خلاقانه در عرصة لباس‌های بومی استان هرمزگان»، 1402ش، ص5.]</ref> این چادر به دو شیوۀ لانیم‌لا و کول زدن بسته می‌شود. در روش اول، گوشۀ چادر روی یک طرف شانه انداخته می‌شود و طرف دیگر آن آزاد است. در روش کول زدن نیز چادر دور سر پیچیده و گوشۀ آن در اطراف گوش رها می‌شود.<ref>[https://www.irna.ir/news/83416625/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D8%B1 «پوشش سنتی هرمزگان؛ هویتی ماندگار»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا).] </ref>
	====نقاب یا بُرقع====		====نقاب یا بُرقع====
	پوشش صورت زنان به‌منظور محافظت از تابش شدید خورشید، که در گویش محلی به «برکه» معروف است، با استفاده از برقع انجام می‌شود. برای ساخت برقع از پارچه‌های کتانی استفاده شده و بخش‌هایی که روی بینی قرار می‌گیرد، معمولاً از مقوا یا چوب باریک ساخته می‌شود. انواع مختلف برقع‌ها شامل بندری، بلوچی، قشمی و محلی هستند که رنگ و طرح آن‌ها ویژگی‌های فرهنگی و اجتماعی فرد را نشان می‌دهد؛ به‌طور مثال، وضعیت تأهل، تجرد و حتی تعلق به یک شهر یا طایفه خاص را می‌توان از آن تشخیص داد. در میناب، نوعروسان و زنان جوان متأهل از برقع‌های قرمز یا زرشکی تزئین‌شده، که به برقع بلوچی معروف است، استفاده می‌کنند. زنان مسن‌تر برقع نارنجی‌رنگ و زنان سالخورده یا بیوه نیز برقع مشکی می‌پوشند. برقع زرشکی ساده و بدون تزئین نیز مختص دختران مجرد یا عقد کرده است.<ref> [https://civilica.com/doc/1856837/ قیلانی‌ساز دزفولی، «نقش طرح‌های خلاقانه در عرصة لباس‌های بومی استان هرمزگان»، 1402ش، ص6.]</ref>		پوشش صورت زنان به‌منظور محافظت از تابش شدید خورشید، که در گویش محلی به «برکه» معروف است، با استفاده از برقع انجام می‌شود. برای ساخت برقع از پارچه‌های کتانی استفاده شده و بخش‌هایی که روی بینی قرار می‌گیرد، معمولاً از مقوا یا چوب باریک ساخته می‌شود. انواع مختلف برقع‌ها شامل بندری، بلوچی، قشمی و محلی هستند که رنگ و طرح آن‌ها ویژگی‌های فرهنگی و اجتماعی فرد را نشان می‌دهد؛ به‌طور مثال، وضعیت تأهل، تجرد و حتی تعلق به یک شهر یا طایفه خاص را می‌توان از آن تشخیص داد. در میناب، نوعروسان و زنان جوان متأهل از برقع‌های قرمز یا زرشکی تزئین‌شده، که به برقع بلوچی معروف است، استفاده می‌کنند. زنان مسن‌تر برقع نارنجی‌رنگ و زنان سالخورده یا بیوه نیز برقع مشکی می‌پوشند. برقع زرشکی ساده و بدون تزئین نیز مختص دختران مجرد یا عقد کرده است.<ref> [https://civilica.com/doc/1856837/ قیلانی‌ساز دزفولی، «نقش طرح‌های خلاقانه در عرصة لباس‌های بومی استان هرمزگان»، 1402ش، ص6.]</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۵ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۱۷
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	نوعی پوشش سر که گاه از پارچه‌های گران‌قیمت تهیه و با انواع زیورآلات، گلابتون و اشرافی تزیین می‌شود. دو طرف لچک را کش‌های ضخیم می‌دوزند تا وقتی لچک را روی سر می‌گذارند، کش زیر گلو قرار گیرد.<ref> [https://civilica.com/doc/1856837/ قیلانی‌ساز دزفولی، «نقش طرح‌های خلاقانه در عرصة لباس‌های بومی استان هرمزگان»، 1402ش، ص5.]</ref>		نوعی پوشش سر که گاه از پارچه‌های گران‌قیمت تهیه و با انواع زیورآلات، گلابتون و اشرافی تزیین می‌شود. دو طرف لچک را کش‌های ضخیم می‌دوزند تا وقتی لچک را روی سر می‌گذارند، کش زیر گلو قرار گیرد.<ref> [https://civilica.com/doc/1856837/ قیلانی‌ساز دزفولی، «نقش طرح‌های خلاقانه در عرصة لباس‌های بومی استان هرمزگان»، 1402ش، ص5.]</ref>

	====دستار====		====[[دستار]]====
	از پارچه‌های گران‌قیمت تهیه می‌شود و معمولاً لبۀ پایین آن را با زری، سکه و گلابتون تزیین می‌کنند.<ref> [https://civilica.com/doc/1856837/ قیلانی‌ساز دزفولی، «نقش طرح‌های خلاقانه در عرصة لباس‌های بومی استان هرمزگان»، 1402ش، ص5.]</ref>		از پارچه‌های گران‌قیمت تهیه می‌شود و معمولاً لبۀ پایین آن را با زری، سکه و گلابتون تزیین می‌کنند.<ref> [https://civilica.com/doc/1856837/ قیلانی‌ساز دزفولی، «نقش طرح‌های خلاقانه در عرصة لباس‌های بومی استان هرمزگان»، 1402ش، ص5.]</ref>

خط ۹۴:		خط ۹۴:

	==منابع==		==منابع==
	* باستانی، فاطمه، بادله‌پوشان، تهران، گهرتاب، 1391ش.		*باستانی، فاطمه، بادله‌پوشان، تهران، گهرتاب، 1391ش.
	* «پوشش سنتی هرمزگان؛ هویتی ماندگار»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، تاریخ درج مطلب: 8 مرداد 1398ش.		*«پوشش سنتی هرمزگان؛ هویتی ماندگار»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، تاریخ درج مطلب: 8 مرداد 1398ش.
	* «چالش‌های هویتی در پوشاک بومی زنان بندری»، وب‌سایت میراث آریا، تاریخ درج مطلب: 14 آذر 1399ش.		*«چالش‌های هویتی در پوشاک بومی زنان بندری»، وب‌سایت میراث آریا، تاریخ درج مطلب: 14 آذر 1399ش.
	* دبیری‌نژاد، سعیده و دیگران، «واکاوی عناصر اجتماعی پوشش سنتی زنان هرمزگانی با رویکرد مردم‌نگارانه»، پژوهش‌نامة اورمزد، زمستان 1401ش.		*دبیری‌نژاد، سعیده و دیگران، «واکاوی عناصر اجتماعی پوشش سنتی زنان هرمزگانی با رویکرد مردم‌نگارانه»، پژوهش‌نامة اورمزد، زمستان 1401ش.
	* «دربارة بندرعباس»، وب‌سایت سازمان سرمایه‌گذاری و مشارکت مردمی شهرداری بندرعباس، تاریخ بازدید: 16 آذر 1403ش.		*«دربارة بندرعباس»، وب‌سایت سازمان سرمایه‌گذاری و مشارکت مردمی شهرداری بندرعباس، تاریخ بازدید: 16 آذر 1403ش.
	* زارع‌پور، افسانه، «بررسی سوزن‌دوزی لباس بندرعباس و کاربرد آن در لباس»، مطالعات فرهنگ و هنر، بهار 1402ش.		*زارع‌پور، افسانه، «بررسی سوزن‌دوزی لباس بندرعباس و کاربرد آن در لباس»، مطالعات فرهنگ و هنر، بهار 1402ش.
	* عمادی برنطین، زهرا و رقیمی، فاطمه، «جایگاه زری‌بافی در پوشاک زنان استان هرمزگان»، جستارنامة فرهنگ و هنر اسلامی، پاییز 1401ش.		*عمادی برنطین، زهرا و رقیمی، فاطمه، «جایگاه زری‌بافی در پوشاک زنان استان هرمزگان»، جستارنامة فرهنگ و هنر اسلامی، پاییز 1401ش.
	* قیلانی‌ساز دزفولی، مریم، «نقش طرح‌های خلاقانه در عرصة لباس‌های بومی استان هرمزگان»، دومین کنفرانس ملی پوشاک، طراحی پارچه و لباس، آبان 1402ش.		*قیلانی‌ساز دزفولی، مریم، «نقش طرح‌های خلاقانه در عرصة لباس‌های بومی استان هرمزگان»، دومین کنفرانس ملی پوشاک، طراحی پارچه و لباس، آبان 1402ش.
	* «گلابتون‌دوزی (هرمزگان)»، وب‌سایت ایران، تاریخ بازدید: 22 آذر 1403ش.		*«گلابتون‌دوزی (هرمزگان)»، وب‌سایت ایران، تاریخ بازدید: 22 آذر 1403ش.
	* «لباس محلی مردمان هرمزگان»، وب‌سایت ایران، تاریخ بازدید: 16 آذر 1403ش.		*«لباس محلی مردمان هرمزگان»، وب‌سایت ایران، تاریخ بازدید: 16 آذر 1403ش.
	* «لباس محلی مردمان هرمزگان»، وب‌سایت ملل‌پرشین، تاریخ درج مطلب: 13 دسامبر 2021م.		*«لباس محلی مردمان هرمزگان»، وب‌سایت ملل‌پرشین، تاریخ درج مطلب: 13 دسامبر 2021م.
	* ناصر‌زاده، افسانه، «فرهنگ بومی بندرعباس»، وب‌سایت یومَگ (مجلة گردشگری یوتراوز)، تاریخ درج مطلب: 11 دی 1401ش.		*ناصر‌زاده، افسانه، «فرهنگ بومی بندرعباس»، وب‌سایت یومَگ (مجلة گردشگری یوتراوز)، تاریخ درج مطلب: 11 دی 1401ش.
	* یاسینی، سیده‌راضیه، «مطالعة فرهنگی و جامعه‌شناختی پوشاک سنتی زنان کنارة دریای جنوب ایران (بوشهر، هرمزگان و خوزستان)»، نشریة علمی وزارت علوم، تابستان 1396ش.		*یاسینی، سیده‌راضیه، «مطالعة فرهنگی و جامعه‌شناختی پوشاک سنتی زنان کنارة دریای جنوب ایران (بوشهر، هرمزگان و خوزستان)»، نشریة علمی وزارت علوم، تابستان 1396ش.

	[[رده: ویکی‌رز]]		[[رده: ویکی‌رز]]