لباس زنان کرد کردستان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

حسین صبوری در ۲۳ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۰۹

2026-04-12T11:09:37Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۳ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۳۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{جعبه اطلاعات مفهوم		{{جعبه اطلاعات مفهوم
	\| تصویر =		\| تصویر =لباس کرد کردستان1.jpeg
	\| زیرنویس تصویر =		\| زیرنویس تصویر =یک تابلو فرش از بانوی کرد آریانا خانوم از مکریان اثر تابلوباف ناشناس، حدود قرن شانزدهم میلادی
	\| image_alt =		\| image_alt =تابلو فرش زن کرد
	\| فایل پادکست =لباس زنان کرد کردستان.ogg		\| فایل پادکست =لباس زنان کرد کردستان.ogg
	\| حجم فایلپادکست =4/04		\| حجم فایلپادکست =4/04
خط ۳۲:		خط ۳۲:

	لباس زنان کردستان متناسب با شرایط آب‌وهوایی، موقعیت و نوع کار از قسمت‌های مختلفی تشکیل شده و سنت و اصالت خود را حفظ کرده و هرکدام از این لباس‌ها، بر اساس باورها و اعتقادات زنان کرد شکل گرفته است. از مشخصه‌های اصلی پیراهن‌های زنان کردی، «کراس سورانی» است که آن‌ها را از لباس سایر اقوام کردنشین متمایز می‌کند. سرپوش‌ها از اصلی‌ترین پوشش زنان به شمار می‌روند که از تنوع بسیاری برخوردار است و علاوه بر زیبایی، حجاب زنان را نیز حفظ کرده است؛ به‌طوری‌که پوشش زنان کردستان، باحجاب‌ترین پوشش‌ها است و با آموزه‌های دینی مطابقت دارد.		لباس زنان کردستان متناسب با شرایط آب‌وهوایی، موقعیت و نوع کار از قسمت‌های مختلفی تشکیل شده و سنت و اصالت خود را حفظ کرده و هرکدام از این لباس‌ها، بر اساس باورها و اعتقادات زنان کرد شکل گرفته است. از مشخصه‌های اصلی پیراهن‌های زنان کردی، «کراس سورانی» است که آن‌ها را از لباس سایر اقوام کردنشین متمایز می‌کند. سرپوش‌ها از اصلی‌ترین پوشش زنان به شمار می‌روند که از تنوع بسیاری برخوردار است و علاوه بر زیبایی، حجاب زنان را نیز حفظ کرده است؛ به‌طوری‌که پوشش زنان کردستان، باحجاب‌ترین پوشش‌ها است و با آموزه‌های دینی مطابقت دارد.
	[[پرونده:لباس کرد کردستان1.jpeg\|جایگزین=تابلو فرش زن کرد\|بندانگشتی\|یک تابلو فرش از بانوی کرد آریانا خانوم از مکریان اثر تابلوباف ناشناس، حدود قرن شانزدهم میلادی]]

	==تاریخچه لباس زنان کردستان==		==تاریخچه لباس زنان کردستان==

حسین صبوری در ۱۵ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۰۵:۲۰

2026-04-04T05:20:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۵ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۰۸:۵۰
خط ۱:		خط ۱:
			{{جعبه اطلاعات مفهوم
			\| تصویر =
			\| زیرنویس تصویر =
			\| image_alt =
			\| فایل پادکست =لباس زنان کرد کردستان.ogg
			\| حجم فایلپادکست =4/04
			\| تاریخ پادکست =15-1-1405
			\| زیرنویس عنوان =

			\| عنوان اصلی =
			\| عنوان انگلیسی =
			\| عنوان عربی =
			\| عنوان علمی =
			\| شاخه علمی =
			\| نوع مفهوم =
			\| معنای اصطلاحی =
			\| حوزه کاربرد =
			\| گستره جغرافیایی =
			\| منشأ تاریخی =

			\| نخستین کاربرد =
			\| ریشه واژه =
			\| مرتبط با =
			\| اهمیت =
			\| مبدع =
			\| مروج =
			\| مقدس برای =
			\| مورد احترام =
			\| آثار مرتبط =
			}}
	<big>'''لباس زنان کرد کردستان؛'''</big> تن‌پوش زنان کرد ایران در منطقۀ کردستان.		<big>'''لباس زنان کرد کردستان؛'''</big> تن‌پوش زنان کرد ایران در منطقۀ کردستان.

حمید گلزار در ۲۹ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۱:۴۵

2026-02-18T11:45:29Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۹ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۵:۱۵
خط ۸۵:		خط ۸۵:

	==منابع==		==منابع==
			{{آغاز منابع}}
	*آقابیگی، فرامرز، «پوشاک زنان کرد ایران در سفرنامه‌های دورۀ صفوی تا پایان پهلوی»، نشریۀ علمی وزارت علوم، شمارۀ 23، بهار و تابستان 1392ش.		*آقابیگی، فرامرز، «پوشاک زنان کرد ایران در سفرنامه‌های دورۀ صفوی تا پایان پهلوی»، نشریۀ علمی وزارت علوم، شمارۀ 23، بهار و تابستان 1392ش.
	*«پوشش زنان کردی (سنندجی)»، وب‌سایت هیچ1، تاریخ درج مطلب: 29 آبان 1401ش.		*«پوشش زنان کردی (سنندجی)»، وب‌سایت هیچ1، تاریخ درج مطلب: 29 آبان 1401ش.
خط ۱۰۳:		خط ۱۰۴:
	*همایونفر، سارا، «بررسی پوشاک زنان کرد کردستان»، ششمین کنفرانس علمی رهیافت‌های نوین در علوم انسانی ایران، مهر 1400ش.		*همایونفر، سارا، «بررسی پوشاک زنان کرد کردستان»، ششمین کنفرانس علمی رهیافت‌های نوین در علوم انسانی ایران، مهر 1400ش.
	*یاوری، حسین، آشنایی با لباس‌ها و پوشاک سنتی مردم مناطق مختلف ایران، تهران، آذر، 1396ش.		*یاوری، حسین، آشنایی با لباس‌ها و پوشاک سنتی مردم مناطق مختلف ایران، تهران، آذر، 1396ش.
			{{پایان منابع}}

Iranbot: حذف رده‌ها

2025-12-31T10:06:42Z

حذف رده‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۳۶
خط ۱۰۳:		خط ۱۰۳:
	*همایونفر، سارا، «بررسی پوشاک زنان کرد کردستان»، ششمین کنفرانس علمی رهیافت‌های نوین در علوم انسانی ایران، مهر 1400ش.		*همایونفر، سارا، «بررسی پوشاک زنان کرد کردستان»، ششمین کنفرانس علمی رهیافت‌های نوین در علوم انسانی ایران، مهر 1400ش.
	*یاوری، حسین، آشنایی با لباس‌ها و پوشاک سنتی مردم مناطق مختلف ایران، تهران، آذر، 1396ش.		*یاوری، حسین، آشنایی با لباس‌ها و پوشاک سنتی مردم مناطق مختلف ایران، تهران، آذر، 1396ش.

	~~[[رده: ویکی‌رز]]~~
	~~[[رده: پوشاک اقوام]]~~

imported>سلیمانی در ۲۵ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۱۴:۳۱

2025-07-16T14:31:34Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۵ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۱۸:۰۱
خط ۲:		خط ۲:

	لباس زنان کردستان متناسب با شرایط آب‌وهوایی، موقعیت و نوع کار از قسمت‌های مختلفی تشکیل شده و سنت و اصالت خود را حفظ کرده و هرکدام از این لباس‌ها، بر اساس باورها و اعتقادات زنان کرد شکل گرفته است. از مشخصه‌های اصلی پیراهن‌های زنان کردی، «کراس سورانی» است که آن‌ها را از لباس سایر اقوام کردنشین متمایز می‌کند. سرپوش‌ها از اصلی‌ترین پوشش زنان به شمار می‌روند که از تنوع بسیاری برخوردار است و علاوه بر زیبایی، حجاب زنان را نیز حفظ کرده است؛ به‌طوری‌که پوشش زنان کردستان، باحجاب‌ترین پوشش‌ها است و با آموزه‌های دینی مطابقت دارد.		لباس زنان کردستان متناسب با شرایط آب‌وهوایی، موقعیت و نوع کار از قسمت‌های مختلفی تشکیل شده و سنت و اصالت خود را حفظ کرده و هرکدام از این لباس‌ها، بر اساس باورها و اعتقادات زنان کرد شکل گرفته است. از مشخصه‌های اصلی پیراهن‌های زنان کردی، «کراس سورانی» است که آن‌ها را از لباس سایر اقوام کردنشین متمایز می‌کند. سرپوش‌ها از اصلی‌ترین پوشش زنان به شمار می‌روند که از تنوع بسیاری برخوردار است و علاوه بر زیبایی، حجاب زنان را نیز حفظ کرده است؛ به‌طوری‌که پوشش زنان کردستان، باحجاب‌ترین پوشش‌ها است و با آموزه‌های دینی مطابقت دارد.
			[[پرونده:لباس کرد کردستان1.jpeg\|جایگزین=تابلو فرش زن کرد\|بندانگشتی\|یک تابلو فرش از بانوی کرد آریانا خانوم از مکریان اثر تابلوباف ناشناس، حدود قرن شانزدهم میلادی]]

	==تاریخچه لباس زنان کردستان==		==تاریخچه لباس زنان کردستان==
	ظروف سفالی و نقش‌برجسته‌ها نشان می‌دهد که قدمت پوشاک کرد به دورۀ ماد بر‌می‌گردد. در آثار کشف شده از تپۀ زیویه و حسن‌لو، سبک پوشش مردم کرد دیده می‌شود؛ هرچند با سبک و روش امروزی متفاوت است. اولین طرح‌ها از لباس‌های کردی توسط شرق‌شناسان اروپایی که از دورۀ صفویه به ایران آمدند، کشیده شده است که چند عدد از آن‌ها در اندازه‌ای بزرگ کپی شده و اکنون در خانۀ کرد سنندج نگهداری می‌شود. قدیمی‌ترین عکس‌ها که [[لباس زنان کرد کرمانشاه\|لباس کردی]] در آن نشان داده شده، مختص دورۀ ناصرالدین‌شاه قاجار است که با ذکر اسم منطقه و شخص استفاده‌کننده در خانۀ کرد سنندج موجود است.<ref> [https://www.isna.ir/news/97102211584/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 «لباس کردی از گذشته تا امروز»، خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا).]</ref>		ظروف سفالی و نقش‌برجسته‌ها نشان می‌دهد که قدمت پوشاک کرد به دورۀ ماد بر‌می‌گردد. در آثار کشف شده از تپۀ زیویه و حسن‌لو، سبک پوشش مردم کرد دیده می‌شود؛ هرچند با سبک و روش امروزی متفاوت است. اولین طرح‌ها از لباس‌های کردی توسط شرق‌شناسان اروپایی که از دورۀ صفویه به ایران آمدند، کشیده شده است که چند عدد از آن‌ها در اندازه‌ای بزرگ کپی شده و اکنون در خانۀ کرد سنندج نگهداری می‌شود. قدیمی‌ترین عکس‌ها که [[لباس زنان کرد کرمانشاه\|لباس کردی]] در آن نشان داده شده، مختص دورۀ ناصرالدین‌شاه قاجار است که با ذکر اسم منطقه و شخص استفاده‌کننده در خانۀ کرد سنندج موجود است.<ref> [https://www.isna.ir/news/97102211584/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 «لباس کردی از گذشته تا امروز»، خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا).]</ref>
خط ۵۳:		خط ۵۵:

	معمولاٌ در وسط فِس و بالای پیشانی، سکه‌ای درشت نصب می‌شود که به آن «چپوله» می‌گویند. در بالای فس نیز رشته‌ای منجوق به‌نام «گُلره» قرار می‌گیرد. در جشن‌ها و مراسم‌های عروسی، روی فس، یک ردیف سکه‌های پول قرار می‌دهند که به آن «چیروچناکه» می‌گویند. گاهی‌اوقات برای ثابت نگه داشتن کلاه روی سر، مهره‌هایی را مانند تسبیح از بند رد می‌کردند و با عبور دادن آن از زیر چانه، به‌وسیلۀ قلاب‌هایی که در دو طرف لبۀ کلاه تعبیه شده بود، متصل می‌کردند.<ref>خیریه، دیدنی‌های کردستان، 1389، ص77.</ref> به‌کار بردن این سکه‌ها در پوشش زنان کرد، علاوه‌بر زیبایی، موسیقی دلنوازی را از صدای برخورد سکه‌ها به‌هنگام راه رفتن زنان ایجاد می‌کند که باعث برانگیخته شدن تبع هنری هنرمندان و شاعران شده و در وصف آن شعرها و سروده‌هایی سر داده‌اند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1401121812874/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7 «لباس کردی؛ راوی تاریخ و فرهنگ کردها»، خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا).]</ref>		معمولاٌ در وسط فِس و بالای پیشانی، سکه‌ای درشت نصب می‌شود که به آن «چپوله» می‌گویند. در بالای فس نیز رشته‌ای منجوق به‌نام «گُلره» قرار می‌گیرد. در جشن‌ها و مراسم‌های عروسی، روی فس، یک ردیف سکه‌های پول قرار می‌دهند که به آن «چیروچناکه» می‌گویند. گاهی‌اوقات برای ثابت نگه داشتن کلاه روی سر، مهره‌هایی را مانند تسبیح از بند رد می‌کردند و با عبور دادن آن از زیر چانه، به‌وسیلۀ قلاب‌هایی که در دو طرف لبۀ کلاه تعبیه شده بود، متصل می‌کردند.<ref>خیریه، دیدنی‌های کردستان، 1389، ص77.</ref> به‌کار بردن این سکه‌ها در پوشش زنان کرد، علاوه‌بر زیبایی، موسیقی دلنوازی را از صدای برخورد سکه‌ها به‌هنگام راه رفتن زنان ایجاد می‌کند که باعث برانگیخته شدن تبع هنری هنرمندان و شاعران شده و در وصف آن شعرها و سروده‌هایی سر داده‌اند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1401121812874/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7 «لباس کردی؛ راوی تاریخ و فرهنگ کردها»، خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا).]</ref>
	===کلاوزَر===		===کلاوزَر===
			[[پرونده:لباس کرد کردستان2.jpeg\|بندانگشتی\|کلاوزر]]
	کلاهی است استوانه‌ای‌شکل، از جنس مقوا و تزییناتش بیشتر از فِس است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/8121/106735/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%8C_%D8%A2%D9%85%DB%8C%D8%AE%D8%AA%D9%87_%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D9%87%D9%86%D8%B1_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D محمدی‌سیف، «لباس زنان کردستان، آمیخته‌ای از هنر و فرهنگ بومی»، وب‌سایت حوزه.] </ref> برای تزیین، سکه‌ای بزرگ را در مرکز کلاه قرار می‌دهند و دور تا دور آن را سکه‌های کوچک می‌دوزند. از دیگر تزیینات روی کلاه می‌توان به پرچکه و چناخ و لاگیره<ref>چند ردیف از مهره‌های رنگی که زنجیر‌وار به بند کشند و تعدادی سکه به آن آویزان کنند؛ [https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/8121/106735/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%8C_%D8%A2%D9%85%DB%8C%D8%AE%D8%AA%D9%87_%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D9%87%D9%86%D8%B1_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D محمدی‌سیف، «لباس زنان کردستان، آمیخته‌ای از هنر و فرهنگ بومی»، وب‌سایت حوزه.] </ref> اشاره کرد.<ref>مجیدی، بررسی تطبیقی پوشاک و زیورآلات کردی مناطق کردنشین ایران، 1389ش، ص40.</ref> این نوع کلاه در گذشته توسط زنان و دختران جوان استفاده می‌شده و امروزه [[لباس عروس اقوام ایرانی\|عروس‌ها]] در روز سوم عروسی که به آن «سه روژه» می‌گویند، برای زیبایی روی سر می‌گذارند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/8121/106735/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%8C_%D8%A2%D9%85%DB%8C%D8%AE%D8%AA%D9%87_%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D9%87%D9%86%D8%B1_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D محمدی‌سیف، «لباس زنان کردستان، آمیخته‌ای از هنر و فرهنگ بومی»، وب‌سایت حوزه.] </ref>		کلاهی است استوانه‌ای‌شکل، از جنس مقوا و تزییناتش بیشتر از فِس است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/8121/106735/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%8C_%D8%A2%D9%85%DB%8C%D8%AE%D8%AA%D9%87_%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D9%87%D9%86%D8%B1_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D محمدی‌سیف، «لباس زنان کردستان، آمیخته‌ای از هنر و فرهنگ بومی»، وب‌سایت حوزه.] </ref> برای تزیین، سکه‌ای بزرگ را در مرکز کلاه قرار می‌دهند و دور تا دور آن را سکه‌های کوچک می‌دوزند. از دیگر تزیینات روی کلاه می‌توان به پرچکه و چناخ و لاگیره<ref>چند ردیف از مهره‌های رنگی که زنجیر‌وار به بند کشند و تعدادی سکه به آن آویزان کنند؛ [https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/8121/106735/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%8C_%D8%A2%D9%85%DB%8C%D8%AE%D8%AA%D9%87_%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D9%87%D9%86%D8%B1_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D محمدی‌سیف، «لباس زنان کردستان، آمیخته‌ای از هنر و فرهنگ بومی»، وب‌سایت حوزه.] </ref> اشاره کرد.<ref>مجیدی، بررسی تطبیقی پوشاک و زیورآلات کردی مناطق کردنشین ایران، 1389ش، ص40.</ref> این نوع کلاه در گذشته توسط زنان و دختران جوان استفاده می‌شده و امروزه [[لباس عروس اقوام ایرانی\|عروس‌ها]] در روز سوم عروسی که به آن «سه روژه» می‌گویند، برای زیبایی روی سر می‌گذارند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/8121/106735/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%8C_%D8%A2%D9%85%DB%8C%D8%AE%D8%AA%D9%87_%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D9%87%D9%86%D8%B1_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D محمدی‌سیف، «لباس زنان کردستان، آمیخته‌ای از هنر و فرهنگ بومی»، وب‌سایت حوزه.] </ref>
	===لچکۀ سقزی===		===لچکۀ سقزی===
خط ۷۵:		خط ۷۸:
	این دستمال پارچه‌ای از جنس توری و سه‌گوش است که به رنگ‌های مختلفی دوخته می‌شود و روی آن را با نخ‌های طلایی، نقوش هندسی را سوزن‌دوزی می‌کنند. این دستمال روی شانه و بازوی راست یا چپ انداخته می‌شود و گوشه‌های آن را نیز به‌دور گردن می‌پیچند و در پشت، به‌شکل گل، گره می‌زنند.<ref>یاوری، آشنایی با لباس‌ها و پوشاک سنتی مردم مناطق مختلف ایران، 1396ش،ص23.</ref>		این دستمال پارچه‌ای از جنس توری و سه‌گوش است که به رنگ‌های مختلفی دوخته می‌شود و روی آن را با نخ‌های طلایی، نقوش هندسی را سوزن‌دوزی می‌کنند. این دستمال روی شانه و بازوی راست یا چپ انداخته می‌شود و گوشه‌های آن را نیز به‌دور گردن می‌پیچند و در پشت، به‌شکل گل، گره می‌زنند.<ref>یاوری، آشنایی با لباس‌ها و پوشاک سنتی مردم مناطق مختلف ایران، 1396ش،ص23.</ref>
	==نمایشگاه مد و لباس در سنندج==		==نمایشگاه مد و لباس در سنندج==
			[[پرونده:لباس کرد کردستان.jpeg\|جایگزین=نمایشگاه مد و صنعت سنندج\|بندانگشتی\|نمایشگاه مد و صنعت در سنندج]]
	این نمایشگاه، در مجتمع فرهنگی هنری سنندج برگزار شد. لباس‌های زنان کرد در این نمایشگاه نشان داد که لباس‌ها علاوه‌ بر زیبایی، از [[فقه پوشش\|پوشش]] و [[روز جهانی حجاب\|حجاب]] لازم نیز برخوردار است. به‌علاوه، نمایشگاهی نیز در مجتمع فجر سنندج با حضور طراحان مد برگزار شد که در این نمایشگاه نیز علاوه‌بر پررنگ بودن حجاب در لباس اصیل کردستانی، کارگاه‌های آموزشی تحت عنوان طراحی و دوخت انواع لباس کردی زنانه و مردانه به‌همراه ملزومات جانبی آن توسط مدرسان خبره، آموزش داده شد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5835043/ «دومین نمایشگاه مد و لباس کردی در سنندج آغاز به کار کرد»، خبرگزاری مهر.]</ref>		این نمایشگاه، در مجتمع فرهنگی هنری سنندج برگزار شد. لباس‌های زنان کرد در این نمایشگاه نشان داد که لباس‌ها علاوه‌ بر زیبایی، از [[فقه پوشش\|پوشش]] و [[روز جهانی حجاب\|حجاب]] لازم نیز برخوردار است. به‌علاوه، نمایشگاهی نیز در مجتمع فجر سنندج با حضور طراحان مد برگزار شد که در این نمایشگاه نیز علاوه‌بر پررنگ بودن حجاب در لباس اصیل کردستانی، کارگاه‌های آموزشی تحت عنوان طراحی و دوخت انواع لباس کردی زنانه و مردانه به‌همراه ملزومات جانبی آن توسط مدرسان خبره، آموزش داده شد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5835043/ «دومین نمایشگاه مد و لباس کردی در سنندج آغاز به کار کرد»، خبرگزاری مهر.]</ref>

سعید مقدم: /* پوشاک زنان کرد بر اساس باورها و کارکرد آن‌ها */

2025-06-10T11:56:15Z

پوشاک زنان کرد بر اساس باورها و کارکرد آن‌ها

نمایش تغییرات

سعید مقدم: /* عمامه */

2025-03-18T05:34:46Z

عمامه

سعید مقدم در ۱۰ خرداد ۱۴۰۳، ساعت ۰۹:۴۵

2024-05-30T09:45:04Z

نمایش تغییرات

الهه سادات میرترابی: صفحه‌ای تازه حاوی «'''لباس زنان کرد کردستان؛''' تن‌پوش زنان کرد ایران در منطقة کردستان. لباس زنان کردستان متناسب با شرایط آب‌وهوایی، موقعیت و نوع کار از قسمت‌های مختلفی تشکیل شده و سنت و اصالت خود را حفظ کرده و هرکدام از این لباس‌ها، بر اساس باورها و اعتقا...» ایجاد کرد

2024-05-30T07:54:18Z

صفحه‌ای تازه حاوی «<big>'''لباس زنان کرد کردستان؛'''</big> تن‌پوش زنان کرد ایران در منطقة کردستان. لباس زنان کردستان متناسب با شرایط آب‌وهوایی، موقعیت و نوع کار از قسمت‌های مختلفی تشکیل شده و سنت و اصالت خود را حفظ کرده و هرکدام از این لباس‌ها، بر اساس باورها و اعتقا...» ایجاد کرد

نمایش تغییرات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۸ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۰۹:۰۴
خط ۵:		خط ۵:
	ظروف سفالی و نقش‌برجسته‌ها نشان می‌دهد که قدمت پوشاک کرد به دورۀ ماد بر‌می‌گردد. در آثار کشف شده از تپۀ زیویه و حسن‌لو، سبک پوشش مردم کرد دیده می‌شود؛ هرچند با سبک و روش امروزی متفاوت است. اولین طرح‌ها از لباس‌های کردی توسط شرق‌شناسان اروپایی که از دورۀ صفویه به ایران آمدند، کشیده شده است که چند عدد از آن‌ها در اندازه‌ای بزرگ کپی شده و اکنون در خانۀ کرد سنندج نگهداری می‌شود. قدیمی‌ترین عکس‌ها که لباس کردی در آن نشان داده شده، مختص دورۀ ناصرالدین‌شاه قاجار است که با ذکر اسم منطقه و شخص استفاده‌کننده در خانۀ کرد سنندج موجود است.<ref> [https://www.isna.ir/news/97102211584/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 «لباس کردی از گذشته تا امروز»، خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا).]</ref>		ظروف سفالی و نقش‌برجسته‌ها نشان می‌دهد که قدمت پوشاک کرد به دورۀ ماد بر‌می‌گردد. در آثار کشف شده از تپۀ زیویه و حسن‌لو، سبک پوشش مردم کرد دیده می‌شود؛ هرچند با سبک و روش امروزی متفاوت است. اولین طرح‌ها از لباس‌های کردی توسط شرق‌شناسان اروپایی که از دورۀ صفویه به ایران آمدند، کشیده شده است که چند عدد از آن‌ها در اندازه‌ای بزرگ کپی شده و اکنون در خانۀ کرد سنندج نگهداری می‌شود. قدیمی‌ترین عکس‌ها که لباس کردی در آن نشان داده شده، مختص دورۀ ناصرالدین‌شاه قاجار است که با ذکر اسم منطقه و شخص استفاده‌کننده در خانۀ کرد سنندج موجود است.<ref> [https://www.isna.ir/news/97102211584/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 «لباس کردی از گذشته تا امروز»، خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا).]</ref>
	==تأثیر اقلیمی بر لباس زنان کرد==		==تأثیر اقلیمی بر لباس زنان کرد==
	به منطقۀ کردستان و سنندج اصطلاحاً «سنه» می‌گویند.<ref>[https://research.iaun.ac.ir/pd/mojabi/pdfs/UploadFile_3135.pdf مجابی، «لباس زنان کرد سنه»، وب‌سایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد، ص1.~~<nowiki>~~]</nowiki>]</ref> شرایط جغرافیایی، تأثیر مستقیمی روی چگونگی پوشاک این منطقه داشته است. لباس بانوان کرد سنه با توجه به شباهت کلی که نسبت به سایر مناطق کردنشین ایران دارد، به‌دلیل نوع آب‌و‌هوا، تکامل ویژۀ آن منطقه را پیدا کرده است.<ref>مجیدی، بررسی تطبیقی پوشاک و زیورآلات کردی مناطق کردنشین ایران، 1389ش، ص39.</ref>		به منطقۀ کردستان و سنندج اصطلاحاً «سنه» می‌گویند.<ref>[https://research.iaun.ac.ir/pd/mojabi/pdfs/UploadFile_3135.pdf <nowiki>مجابی، «لباس زنان کرد سنه»، وب‌سایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد، ص1.]</nowiki>]</ref> شرایط جغرافیایی، تأثیر مستقیمی روی چگونگی پوشاک این منطقه داشته است. لباس بانوان کرد سنه با توجه به شباهت کلی که نسبت به سایر مناطق کردنشین ایران دارد، به‌دلیل نوع آب‌و‌هوا، تکامل ویژۀ آن منطقه را پیدا کرده است.<ref>مجیدی، بررسی تطبیقی پوشاک و زیورآلات کردی مناطق کردنشین ایران، 1389ش، ص39.</ref>
	==پوشاک زنان کرد بر اساس باورها و کارکرد آن‌ها==		==پوشاک زنان کرد بر اساس باورها و کارکرد آن‌ها==
	هر یک از پوشش‌های زنان و مردان کرد بر اساس باورها و اعتقادات آن‌ها شکل گرفته است؛ برای مثال پوشش‌های سر زنان، نمادی از تعلق فرد به جامعه را نشان می‌دهد و استفاده از آن بیانگر وضعیت تأهل و تجرد زنان، محافظت و عدم مزاحم بودن موها به‌هنگام کار و نیز آراسته کردن آن است. زیرپوش زنان نمادی از به‌کار بردن اعتقادات اخلاقی به‌منظور پنهان کردن بخش‌هایی از بدن است و زنان را در برابر سرما و گرمای بدن محافظت می‌کند. از دیگر تن‌پوش‌های زنان می‌توان به شلوار، کراس، سوخمه، که‌وا و شال اشاره کرد که هر کدام باورها و کارکردهایی چون ایجاد هویتی عمومی، آماده به‌خدمت بودن و رسمیت دادن به ظاهر زنان دارند.<ref>[https://www.kurdpress.com/news/34760/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%DB%80-%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D9%84%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7% «مطالعۀ تأثیرات اقلیمی بر سبک پوشش سنتی زنان و مردان کرد»، خبرگزاری کردپرس.]</ref>		هر یک از پوشش‌های زنان و مردان کرد بر اساس باورها و اعتقادات آن‌ها شکل گرفته است؛ برای مثال پوشش‌های سر زنان، نمادی از تعلق فرد به جامعه را نشان می‌دهد و استفاده از آن بیانگر وضعیت تأهل و تجرد زنان، محافظت و عدم مزاحم بودن موها به‌هنگام کار و نیز آراسته کردن آن است. زیرپوش زنان نمادی از به‌کار بردن اعتقادات اخلاقی به‌منظور پنهان کردن بخش‌هایی از بدن است و زنان را در برابر سرما و گرمای بدن محافظت می‌کند. از دیگر تن‌پوش‌های زنان می‌توان به شلوار، کراس، سوخمه، که‌وا و شال اشاره کرد که هر کدام باورها و کارکردهایی چون ایجاد هویتی عمومی، آماده به‌خدمت بودن و رسمیت دادن به ظاهر زنان دارند.<ref>[https://www.kurdpress.com/news/34760/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%DB%80-%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D9%84%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7% «مطالعۀ تأثیرات اقلیمی بر سبک پوشش سنتی زنان و مردان کرد»، خبرگزاری کردپرس.]</ref>
خط ۵۹:		خط ۵۹:
	پارچه‌ای ابریشمی و ضخیم، به رنگ‌های قهوه‌ای سیر یا زرشکی است که به‌عنوان سربند در کردستان استفاده می‌شود.<ref>مجیدی، بررسی تطبیقی پوشاک و زیورآلات کردی مناطق کردنشین ایران، 1389ش، ص44. </ref>		پارچه‌ای ابریشمی و ضخیم، به رنگ‌های قهوه‌ای سیر یا زرشکی است که به‌عنوان سربند در کردستان استفاده می‌شود.<ref>مجیدی، بررسی تطبیقی پوشاک و زیورآلات کردی مناطق کردنشین ایران، 1389ش، ص44. </ref>
	===عمامه===		===عمامه===
	عمامه‌های بانوان کردستان از دو قسمت تشکیل شده است. قسمتی از این ~~عمامه،~~ کلاه کوتاه با کلگی مسطحی است که روی آن با پولک‌هایی تزیین شده و قسمتی دیگر، پارچۀ مشکی لوله ‌شده‌ای است که به بدنۀ کلاه پیچیده شده و با سنجاق‌های بلندی به هم وصل شده‌اند و دنبالۀ آن در پشت سر آویزان است. اطراف عمامه با زیورآلاتی تزیین شده است و برای این که عمامه از روی سر نیفتد، آن را با رشته‌هایی از زیور که از زیر چانه عبور می‌کند، به دو طرف عمامه وصل می‌کنند. استفاده از این نوع عمامه دیگر رایج نیست و زنان به‌جای آن از دستمال‌هایی به‌نام «کلاغه‌ای» استفاده می‌کنند.<ref>یاوری، آشنایی با لباس‌ها و پوشاک سنتی مردم مناطق مختلف ایران، 1396ش،ص24.</ref> نوع بستن عمامه، زنان یک منطقه را از منطقۀ دیگر جدا می‌کرد؛ برای مثال زنان مکری و سنندجی، عمامه‌های خود را فقط به یک طرف سر گره می‌زنند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/336348/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A9-%D8%B5% آقابیگی، «پوشاک زنان کرد ایران در سفرنامه‌های دورۀ صفوی تا پایان پهلوی»، 1392ش، ص8.]</ref>		عمامه‌های بانوان کردستان از دو قسمت تشکیل شده است. قسمتی از این [[عمامه]]، کلاه کوتاه با کلگی مسطحی است که روی آن با پولک‌هایی تزیین شده و قسمتی دیگر، پارچۀ مشکی لوله ‌شده‌ای است که به بدنۀ کلاه پیچیده شده و با سنجاق‌های بلندی به هم وصل شده‌اند و دنبالۀ آن در پشت سر آویزان است. اطراف عمامه با زیورآلاتی تزیین شده است و برای این که عمامه از روی سر نیفتد، آن را با رشته‌هایی از زیور که از زیر چانه عبور می‌کند، به دو طرف عمامه وصل می‌کنند. استفاده از این نوع عمامه دیگر رایج نیست و زنان به‌جای آن از دستمال‌هایی به‌نام «کلاغه‌ای» استفاده می‌کنند.<ref>یاوری، آشنایی با لباس‌ها و پوشاک سنتی مردم مناطق مختلف ایران، 1396ش،ص24.</ref> نوع بستن عمامه، زنان یک منطقه را از منطقۀ دیگر جدا می‌کرد؛ برای مثال زنان مکری و سنندجی، عمامه‌های خود را فقط به یک طرف سر گره می‌زنند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/336348/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A9-%D8%B5% آقابیگی، «پوشاک زنان کرد ایران در سفرنامه‌های دورۀ صفوی تا پایان پهلوی»، 1392ش، ص8.]</ref>

	===حِگال===		===حِگال===
خط ۷۴:		خط ۷۴:

	==منابع==		==منابع==
	* آقابیگی، فرامرز، «پوشاک زنان کرد ایران در سفرنامه‌های دورۀ صفوی تا پایان پهلوی»، نشریۀ علمی وزارت علوم، شمارۀ 23، بهار و تابستان 1392ش.		*آقابیگی، فرامرز، «پوشاک زنان کرد ایران در سفرنامه‌های دورۀ صفوی تا پایان پهلوی»، نشریۀ علمی وزارت علوم، شمارۀ 23، بهار و تابستان 1392ش.
	* «پوشش زنان کردی (سنندجی)»، وب‌سایت هیچ1، تاریخ درج مطلب: 29 آبان 1401ش.		*«پوشش زنان کردی (سنندجی)»، وب‌سایت هیچ1، تاریخ درج مطلب: 29 آبان 1401ش.
	* «پوشش مردم کردستان پس از گذشت قرن‌ها اصالت خود را حفظ کرده است»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، تاریخ درج مطلب: 26 مهر 1383ش.		*«پوشش مردم کردستان پس از گذشت قرن‌ها اصالت خود را حفظ کرده است»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، تاریخ درج مطلب: 26 مهر 1383ش.
	* «جزییات و اسامی لباس محلی کردی زنانه و مردانه کردستان»، وب‌سایت نمناک، تاریخ بازدید: 25 اردیبهشت 1403ش.		*«جزییات و اسامی لباس محلی کردی زنانه و مردانه کردستان»، وب‌سایت نمناک، تاریخ بازدید: 25 اردیبهشت 1403ش.
	* «حجاب و عفاف از نگاه مردم کردستان؛ لباس کردی جزء باحجاب‌ترین پوشش‌ها است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 24 دی 1396ش.		*«حجاب و عفاف از نگاه مردم کردستان؛ لباس کردی جزء باحجاب‌ترین پوشش‌ها است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 24 دی 1396ش.
	* خیریه، بهروز، دیدنی‌های کردستان، تهران، لوح زرین، 1389ش.		*خیریه، بهروز، دیدنی‌های کردستان، تهران، لوح زرین، 1389ش.
	* «دومین نمایشگاه مد و لباس کردی در سنندج آغاز به کار کرد»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 21 تیر 1402ش.		*«دومین نمایشگاه مد و لباس کردی در سنندج آغاز به کار کرد»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 21 تیر 1402ش.
	* رهو، روشنک، «پوشاک زنان کرد»، فصلنامۀ فرهنگ کردستان، شمارۀ11، تابستان 1381ش.		*رهو، روشنک، «پوشاک زنان کرد»، فصلنامۀ فرهنگ کردستان، شمارۀ11، تابستان 1381ش.
	* «طرح پوششی پوشش زنان کرد با رویکرد حجاب و عفاف در کانون خیام سنندج تدوین شد»، وب‌سایت خبرگزاری شبستان، تاریخ درج مطلب: 19 فروردین 1396ش.		*«طرح پوششی پوشش زنان کرد با رویکرد حجاب و عفاف در کانون خیام سنندج تدوین شد»، وب‌سایت خبرگزاری شبستان، تاریخ درج مطلب: 19 فروردین 1396ش.
	* «لباس کردی از گذشته تا امروز»، خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، تاریخ درج مطلب: 22 دی 1397ش.		*«لباس کردی از گذشته تا امروز»، خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، تاریخ درج مطلب: 22 دی 1397ش.
	* «لباس کردی جلوه‌ای از فرهنگ و اصالت مردمان کرد است»، وب‌سایت فارس‌نیوز، تاریخ درج مطلب: 7 بهمن 1397ش.		*«لباس کردی جلوه‌ای از فرهنگ و اصالت مردمان کرد است»، وب‌سایت فارس‌نیوز، تاریخ درج مطلب: 7 بهمن 1397ش.
	* «لباس کردی؛ راوی تاریخ و فرهنگ کردها»، خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، تاریخ درج مطلب: 18 اسفند 1401ش.		*«لباس کردی؛ راوی تاریخ و فرهنگ کردها»، خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، تاریخ درج مطلب: 18 اسفند 1401ش.
	* مجابی، سید‌علی، «لباس زنان کرد سنه»، وب‌سایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد، تاریخ بازدید: 25 اردیبهشت 1403ش.		*مجابی، سید‌علی، «لباس زنان کرد سنه»، وب‌سایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد، تاریخ بازدید: 25 اردیبهشت 1403ش.
	* مجیدی، هه‌تاو، بررسی تطبیقی پوشاک و زیورآلات کردی مناطق کردنشین ایران، پایان‌نامه دوره کارشناسی‌ارشد، تهران، دانشکده هنرهای تجسمی دانشگاه الزهرا، 1389ش.		*مجیدی، هه‌تاو، بررسی تطبیقی پوشاک و زیورآلات کردی مناطق کردنشین ایران، پایان‌نامه دوره کارشناسی‌ارشد، تهران، دانشکده هنرهای تجسمی دانشگاه الزهرا، 1389ش.
	* محمدی‌سیف، معصومه، «لباس زنان کردستان، آمیخته‌ای از هنر و فرهنگ بومی»، وب‌سایت حوزه، تاریخ درج مطلب: 21 دی 1393ش.		*محمدی‌سیف، معصومه، «لباس زنان کردستان، آمیخته‌ای از هنر و فرهنگ بومی»، وب‌سایت حوزه، تاریخ درج مطلب: 21 دی 1393ش.
	* «مطالعۀ تأثیرات اقلیمی بر سبک پوشش سنتی زنان و مردان کرد»، خبرگزاری کردپرس، تاریخ درج مطلب: 8 تیر 1401ش.		*«مطالعۀ تأثیرات اقلیمی بر سبک پوشش سنتی زنان و مردان کرد»، خبرگزاری کردپرس، تاریخ درج مطلب: 8 تیر 1401ش.
	* همایونفر، سارا، «بررسی پوشاک زنان کرد کردستان»، ششمین کنفرانس علمی رهیافت‌های نوین در علوم انسانی ایران، مهر 1400ش.		*همایونفر، سارا، «بررسی پوشاک زنان کرد کردستان»، ششمین کنفرانس علمی رهیافت‌های نوین در علوم انسانی ایران، مهر 1400ش.
	* یاوری، حسین، آشنایی با لباس‌ها و پوشاک سنتی مردم مناطق مختلف ایران، تهران، آذر، 1396ش.		*یاوری، حسین، آشنایی با لباس‌ها و پوشاک سنتی مردم مناطق مختلف ایران، تهران، آذر، 1396ش.

	[[رده: ویکی‌رز]]		[[رده: ویکی‌رز]]
	[[رده: پوشاک اقوام]]		[[رده: پوشاک اقوام]]