لباس مردان بختیاری - تاریخچهٔ نسخه‌ها

حسین صبوری در ۱۵ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۰۴:۳۶

2026-04-04T04:36:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۵ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۰۸:۰۶
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:لباس بختیاری.png\|جایگزین=هتدی چوپان با لباس بختیاری\|بندانگشتی\|هادی چوپان با پوشش بختیاری]]		{{جعبه اطلاعات مفهوم
			\| تصویر =پرونده:لباس بختیاری.png
			\| زیرنویس تصویر =هادی چوپان با پوشش بختیاری
			\| image_alt =هادی چوپان با پوشش بختیاری
			\| فایل پادکست =لباس مردان بختیاری.ogg
			\| حجم فایلپادکست =15-1-1405
			\| تاریخ پادکست =
			\| زیرنویس عنوان =

			\| عنوان اصلی =
			\| عنوان انگلیسی =
			\| عنوان عربی =
			\| عنوان علمی =
			\| شاخه علمی =
			\| نوع مفهوم =
			\| معنای اصطلاحی =
			\| حوزه کاربرد =
			\| گستره جغرافیایی =
			\| منشأ تاریخی =

			\| نخستین کاربرد =
			\| ریشه واژه =
			\| مرتبط با =
			\| اهمیت =
			\| مبدع =
			\| مروج =
			\| مقدس برای =
			\| مورد احترام =
			\| آثار مرتبط =
			}}
			[[\|جایگزین=هتدی چوپان با لباس بختیاری\|بندانگشتی\|هادی چوپان با پوشش بختیاری]]
	<big>'''لباس مردان بختیاری'''</big>؛ تن‌پوش مردان در استان‌های چهارمحال و بختیاری، لرستان و اصفهان.<br>		<big>'''لباس مردان بختیاری'''</big>؛ تن‌پوش مردان در استان‌های چهارمحال و بختیاری، لرستان و اصفهان.<br>

حمید گلزار در ۲۹ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۱:۴۹

2026-02-18T11:49:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۹ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۵:۱۹
خط ۱۱۱:		خط ۱۱۱:

	==منابع==		==منابع==
			{{آغاز منابع}}
	*احمدی آنزان، کورش، «چوقا پوشاک سنتی بختیاری»، فصلنامۀ فرهنگ مردم ایران، 1388ش.		*احمدی آنزان، کورش، «چوقا پوشاک سنتی بختیاری»، فصلنامۀ فرهنگ مردم ایران، 1388ش.
	*		*
خط ۱۴۲:		خط ۱۴۲:
	*یاوری، حسین، آشنایی با لباس‌ها و پوشاک سنتی مردم مناطق مختلف ایران، تهران، آذر، 1396ش.		*یاوری، حسین، آشنایی با لباس‌ها و پوشاک سنتی مردم مناطق مختلف ایران، تهران، آذر، 1396ش.

			{{پایان منابع}}






	{{~~#seo:~~
	~~\|title=لباس مردان بختیاری چیست؟ - پوشش مردان بختاری - ویکی رز~~
	~~\|title_mode=Replaced Title~~
	~~\|keywords=لباس مردان بختیاری~~
	~~\|description= معرفی لباس مردان بختیاری - بررسی نوع پوشش مردان بختیاری در این دیار - ویکی رز~~
	}}

Iranbot: حذف رده‌ها

2025-12-31T10:06:45Z

حذف رده‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۳۶
خط ۱۴۲:		خط ۱۴۲:
	*یاوری، حسین، آشنایی با لباس‌ها و پوشاک سنتی مردم مناطق مختلف ایران، تهران، آذر، 1396ش.		*یاوری، حسین، آشنایی با لباس‌ها و پوشاک سنتی مردم مناطق مختلف ایران، تهران، آذر، 1396ش.

	~~[[رده: ویکی‌رز]]~~
	~~[[رده: پوشاک اقوام]]~~
	~~[[رده: پوشاک بر پایه جنسیت]]~~
	~~[[رده: تاریخ پوشاک]]~~
	~~[[رده: پوشاک بر پایه کارکرد]]~~
	~~[[رده: هویت قومی]]~~
	~~[[رده: هویت دینی]]~~
	{{#seo:		{{#seo:
	\|title=لباس مردان بختیاری چیست؟ - پوشش مردان بختاری - ویکی رز		\|title=لباس مردان بختیاری چیست؟ - پوشش مردان بختاری - ویکی رز

imported>سلیمانی در ۱۱ مرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۰:۲۵

2025-08-02T10:25:24Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۱ مرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۵۵
خط ۱:		خط ۱:
			[[پرونده:لباس بختیاری.png\|جایگزین=هتدی چوپان با لباس بختیاری\|بندانگشتی\|هادی چوپان با پوشش بختیاری]]
	<big>'''لباس مردان بختیاری'''</big>؛ تن‌پوش مردان در استان‌های چهارمحال و بختیاری، لرستان و اصفهان.<br>		<big>'''لباس مردان بختیاری'''</big>؛ تن‌پوش مردان در استان‌های چهارمحال و بختیاری، لرستان و اصفهان.<br>

imported>علیرضا آزادوار: بهینه سازی سئو

2025-07-09T09:42:06Z

بهینه سازی سئو

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۸ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۱۲
خط ۱۴۹:		خط ۱۴۹:
	[[رده: هویت قومی]]		[[رده: هویت قومی]]
	[[رده: هویت دینی]]		[[رده: هویت دینی]]
			{{#seo:
			\|title=لباس مردان بختیاری چیست؟ - پوشش مردان بختاری - ویکی رز
			\|title_mode=Replaced Title
			\|keywords=لباس مردان بختیاری
			\|description= معرفی لباس مردان بختیاری - بررسی نوع پوشش مردان بختیاری در این دیار - ویکی رز
			}}

سعید مقدم: /* کلاه خسروی */

2025-07-07T06:20:11Z

کلاه خسروی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۶ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۰۹:۵۰
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	===کلاه نمدی===		===کلاه نمدی===

	کلاه مردان بختیاری کروی‌شکل بوده و فرم آن به‌صورت منحنی و دایره است و فرد می‌تواند از هر طرفی آن را روی سر قرار دهد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/399363/fa اسدی فارسانی و دیگران، «بازتاب نمودهای فرهنگی در نظام ساختاری و نقوش پوشاک مردان جامعۀ عشایری»، 1398ش، ص100.]</ref> امروزه کلاه نمدی مردان، سیاه‌رنگ است.<ref>[https://www.tabiat.ir/page/9520/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C «لباس محلی مردان بختیاری»، وب‌سایت مؤسسۀ آموزش و تحقیقات جهانگردی طبیعت.]</ref>		[[کلاه قره گل\|کلاه]] مردان بختیاری کروی‌شکل بوده و فرم آن به‌صورت منحنی و دایره است و فرد می‌تواند از هر طرفی آن را روی سر قرار دهد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/399363/fa اسدی فارسانی و دیگران، «بازتاب نمودهای فرهنگی در نظام ساختاری و نقوش پوشاک مردان جامعۀ عشایری»، 1398ش، ص100.]</ref> امروزه کلاه نمدی مردان، سیاه‌رنگ است.<ref>[https://www.tabiat.ir/page/9520/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C «لباس محلی مردان بختیاری»، وب‌سایت مؤسسۀ آموزش و تحقیقات جهانگردی طبیعت.]</ref>

	===کلاه خسروی===		===کلاه خسروی===

سعید مقدم: /* لباس مردان بختیاری نماد سادگی و پاکی */

2025-06-21T13:11:20Z

لباس مردان بختیاری نماد سادگی و پاکی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۳۱ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۶:۴۱
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	==لباس مردان بختیاری نماد سادگی و پاکی==		==لباس مردان بختیاری نماد سادگی و پاکی==

	چوقا، شلوار دبیت، گیوه ملکی و کلاه خسروی، هر یک ~~به نوعی~~ نمادی از سادگی هستند؛ سادگی‌ای که در باطن این قوم نیز ریشه دارد. این لباس‌ها فاقد پیچیدگی و دورویی بوده و اصالت و یکرنگی مردان بختیاری را به تصویر می‌کشد.<ref>[https://dehkoneh.blogfa.com/page/21 «لباس بختیاری»، وب‌سایت دهکهنه.]</ref>		چوقا، شلوار دبیت، گیوه ملکی و کلاه خسروی، هر یک به‌نوعی نمادی از سادگی هستند؛ سادگی‌ای که در باطن این قوم نیز ریشه دارد. این لباس‌ها فاقد پیچیدگی و دورویی بوده و اصالت و یکرنگی مردان بختیاری را به تصویر می‌کشد.<ref>[https://dehkoneh.blogfa.com/page/21 «لباس بختیاری»، وب‌سایت دهکهنه.]</ref>

	==ماندگاری لباس بختیاری==		==ماندگاری لباس بختیاری==
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	==سرپوش‌های مردان بختیاری==		==سرپوش‌های مردان بختیاری==

	سر در فرهنگ ایرانی، جایگاهی ویژه دارد و پوشاندن آن نمادی از وقار و احترام مردان به‌شمار می‌آید.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/394728/%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%86%D8%AF «مردان قدیم چه می‌پوشیدند؟»، خبرگزاری مشرق.]</ref> انواع سرپوش مردان بختیاری عبارت است از:		سر در فرهنگ ایرانی، جایگاهی ویژه دارد و پوشاندن آن نمادی از وقار و احترام مردان به‌شمار می‌آید.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/394728/%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%86%D8%AF «مردان قدیم چه می‌پوشیدند؟»، خبرگزاری مشرق.]</ref> انواع [[سرپوش مردان کرد\|سرپوش]] مردان بختیاری عبارت است از:

	===کلاه نمدی===		===کلاه نمدی===
خط ۵۸:		خط ۵۸:
	شال مردان بختیاری از جنس پارچه‌ای لطیف شبیه حریر بوده که گاهی ‌اوقات از آن به‌عنوان [[دستار\|دستار]] استفاده می‌شود. شال مسقطی از معروف‌ترین شال‌های مردان بختیاری است که در مسقط عمان تولید می‌شود. رنگ شال اغلب به‌رنگ سفید یا [[سبز (رنگ)\|سبز]] است که رنگ سبز آن علاقۀ مردان بختیاری را به شریعت اسلام نشان می‌دهد.		شال مردان بختیاری از جنس پارچه‌ای لطیف شبیه حریر بوده که گاهی ‌اوقات از آن به‌عنوان [[دستار\|دستار]] استفاده می‌شود. شال مسقطی از معروف‌ترین شال‌های مردان بختیاری است که در مسقط عمان تولید می‌شود. رنگ شال اغلب به‌رنگ سفید یا [[سبز (رنگ)\|سبز]] است که رنگ سبز آن علاقۀ مردان بختیاری را به شریعت اسلام نشان می‌دهد.

	سوگند خوردن به شال سبز در فرهنگ بختیاری در اشعار و ترانه‌های این منطقه، بسیار رایج است. در برخی از این آثار، فروختن شال به‌عنوان عمل ناپسند و مذموم توصیف می‌شود. مردان بختیاری شال خود را دور کمر، روی چوقا می‌بندند. بستن شال به کمر نشانۀ آمادگی فیزیکی و باز کردن آن به‌منظور فراغت از رزم یا بزم است.<ref>[http://www.manahonar.com/Blog/?p=438 صادقیان، «لباس محلی بختیاری»، وب‌سایت مانا هنر ایرانیان.]</ref>		سوگند خوردن به شال سبز در فرهنگ بختیاری در اشعار و ترانه‌های این منطقه، بسیار رایج است. در برخی از این آثار، فروختن [[شال]] به‌عنوان عمل ناپسند و مذموم توصیف می‌شود. مردان بختیاری شال خود را دور کمر، روی چوقا می‌بندند. بستن شال به کمر نشانۀ آمادگی فیزیکی و باز کردن آن به‌منظور فراغت از رزم یا بزم است.<ref>[http://www.manahonar.com/Blog/?p=438 صادقیان، «لباس محلی بختیاری»، وب‌سایت مانا هنر ایرانیان.]</ref>

	===شلوار===		===شلوار===
خط ۸۸:		خط ۸۸:
	==چوقا؛ نماد هویت قومی و ایلی==		==چوقا؛ نماد هویت قومی و ایلی==

	چوقا، شاخص‌ترین پوشش قوم بختیاری، حاصل هنر دست زنان بختیاری است که با دقت و مهارت بالا بافته می‌شود و نمادی از هویت مردان و فرهنگ ایل ~~به‌شمار~~ می‌رود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/380990/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%88%D9%82%D8%A7-%D9%86%D9%85%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%87%D9%86%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%82%D9%88%D9%85%DB%8C افروغ، «زنان بختیاری: آفرینندگان چوقا، نمودی از هنر ایلی و عشایری و نماد هویت قومی»، 1397ش، ص9.]</ref>		چوقا، شاخص‌ترین پوشش قوم بختیاری، حاصل هنر دست [[لباس زنان بختیاری\|زنان بختیاری]] است که با دقت و مهارت بالا بافته می‌شود و نمادی از هویت مردان و فرهنگ ایل به‌ شمار می‌رود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/380990/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%88%D9%82%D8%A7-%D9%86%D9%85%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%87%D9%86%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%82%D9%88%D9%85%DB%8C افروغ، «زنان بختیاری: آفرینندگان چوقا، نمودی از هنر ایلی و عشایری و نماد هویت قومی»، 1397ش، ص9.]</ref>

	==فرم دایره در پوشاک بختیاری==		==فرم دایره در پوشاک بختیاری==
خط ۹۵:		خط ۹۵:
	==نمادشناسی رنگ سفید و سیاه در چوقا==		==نمادشناسی رنگ سفید و سیاه در چوقا==

	چوقا، پوششی با رنگ‌هایی نمادین است که بازتابی از نبرد همیشگی نیکی و بدی ~~به‌شمار~~ می‌آید. رنگ سفید در این لباس، نماد سپنتامینو، فرشتۀ خیر، و نشانگر حرکت به‌سوی آگاهی و خرد مقدس است. پله‌های سفید آن، بر جایگاه گفتار، کردار و اندیشۀ نیک در مسیر تقرب به عالم معنا و خداوند تأکید دارند؛ اصلی که همواره مورد توجه قوم بختیاری بوده است.		چوقا، پوششی با رنگ‌هایی نمادین است که بازتابی از نبرد همیشگی نیکی و بدی به‌ شمار می‌آید. رنگ سفید در این لباس، نماد سپنتامینو، فرشتۀ خیر، و نشانگر حرکت به‌سوی آگاهی و خرد مقدس است. پله‌های سفید آن، بر جایگاه گفتار، کردار و اندیشۀ نیک در مسیر تقرب به عالم معنا و خداوند تأکید دارند؛ اصلی که همواره مورد توجه قوم بختیاری بوده است.

	در مقابل، خطوط سیاه رنگ، نماد انگره‌مینو، اهریمن و خرد خبیث‌اند که به‌سوی زمین و سیاهی در حرکت‌اند و باعث تنزل روح و اندیشه می‌شوند. چیرگی رنگ سفید در چوقا، تأکیدی است بر لزوم مقاومت در برابر وسوسه‌های شیطانی و پیروزی نور و پاکی بر تاریکی و پلیدی. چوقا، با این تضاد رنگی، همواره به انسان یادآوری می‌کند که باید در راه روشنایی گام برداشت.<ref>مددی، نماد در فرهنگ بختیاری، 1386ش، ص94.</ref>		در مقابل، خطوط سیاه رنگ، نماد انگره‌مینو، اهریمن و خرد خبیث‌اند که به‌سوی زمین و سیاهی در حرکت‌اند و باعث تنزل روح و اندیشه می‌شوند. چیرگی رنگ سفید در چوقا، تأکیدی است بر لزوم مقاومت در برابر وسوسه‌های شیطانی و پیروزی نور و پاکی بر تاریکی و پلیدی. چوقا، با این تضاد رنگی، همواره به انسان یادآوری می‌کند که باید در راه روشنایی گام برداشت.<ref>مددی، نماد در فرهنگ بختیاری، 1386ش، ص94.</ref>

حمید گلزار: /* انواع پوشاک مردان بختیاری */

2025-05-22T12:53:26Z

انواع پوشاک مردان بختیاری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۶:۲۳
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	==انواع پوشاک مردان بختیاری==		==انواع پوشاک مردان بختیاری==

	پوشاک مردان ایل بختیاری، فرمی منحصربه‌فرد دارد که علی‌رغم تغییرات اندک در دورۀ ~~قاجار،~~ ساختار اصلی آن همچنان به‌عنوان بارزترین نماد هویت ایلی مردان بختیاری باقی مانده است. پوشش مردان بختیاری شامل پیراهن، سرداری، دَبیت، چوقا، کلاه نمدی و گیوه است که چوقا و تمبان بختیاری نمادی از هویت لر بزرگ به شمار می‌رود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/399363/fa اسدی فارسانی و دیگران، «بازتاب نمودهای فرهنگی در نظام ساختاری و نقوش پوشاک مردان جامعۀ عشایری»، 1398ش، ص99.]</ref>		پوشاک مردان ایل بختیاری، فرمی منحصربه‌فرد دارد که علی‌رغم تغییرات اندک در [[پوشاک دوره قاجار\|دورۀ قاجار]]، ساختار اصلی آن همچنان به‌عنوان بارزترین نماد هویت ایلی مردان بختیاری باقی مانده است. پوشش مردان بختیاری شامل پیراهن، سرداری، دَبیت، چوقا، کلاه نمدی و گیوه است که چوقا و تمبان بختیاری نمادی از هویت لر بزرگ به شمار می‌رود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/399363/fa اسدی فارسانی و دیگران، «بازتاب نمودهای فرهنگی در نظام ساختاری و نقوش پوشاک مردان جامعۀ عشایری»، 1398ش، ص99.]</ref>

	==سرپوش‌های مردان بختیاری==		==سرپوش‌های مردان بختیاری==

حمید گلزار در ۱ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۲:۵۲

2025-05-22T12:52:21Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۶:۲۲
خط ۲:		خط ۲:
	<big>'''لباس مردان بختیاری'''</big>؛ تن‌پوش مردان در استان‌های چهارمحال و بختیاری، لرستان و اصفهان.<br>		<big>'''لباس مردان بختیاری'''</big>؛ تن‌پوش مردان در استان‌های چهارمحال و بختیاری، لرستان و اصفهان.<br>

	لباس مردان بختیاری از اصالت بالایی برخوردار است و متناسب با اعتقادات دینی و اسلامی طراحی شده است. تن‌پوش مردان بختیاری دارای تنوع بالایی است که از میان آنها، چوقا و تمبان نماد هویتی قوم لر به‌شمار می‌رود. فرم تن‌پوش‌های مردان این ایل گرد و بدون زاویه است. طرح چوقا از کنگره‌های تخت جمشید الهام گرفته شده و رنگ سفید و سیاه آن به‌ترتیب نمادی از نیکی و بدی است.		[[لباس مردان بختیاری]] از اصالت بالایی برخوردار است و متناسب با اعتقادات دینی و اسلامی طراحی شده است. تن‌پوش مردان بختیاری دارای تنوع بالایی است که از میان آنها، چوقا و تمبان نماد هویتی قوم لر به‌شمار می‌رود. فرم تن‌پوش‌های مردان این ایل گرد و بدون زاویه است. طرح چوقا از کنگره‌های تخت جمشید الهام گرفته شده و رنگ سفید و سیاه آن به‌ترتیب نمادی از نیکی و بدی است.

	==تاریخچۀ لباس بختیاری==		==تاریخچۀ لباس بختیاری==
خط ۳۴:		خط ۳۴:
	===کلاه خسروی===		===کلاه خسروی===

	کلاه خسروی، نوعی کلاه سیاه‌رنگ و استوانه‌ای‌شکل که انتهای آن به‌شکل برآمده است. کلاه خسروی را اغلب افراد مسن و ~~خوان‌ها~~ به سر می‌گذارند.<ref>[https://www.tabiat.ir/page/9520/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C «لباس محلی مردان بختیاری»، وب‌سایت مؤسسۀ آموزش و تحقیقات جهانگردی طبیعت.]</ref> نوع قرارگیری کلاه بر سر، نشان‌دهندۀ واکنش‌های فرد پوشنده است؛ هنگامی که مردان آن را در انتهای سر و به‌سمت عقب قرار می‌دهند، نشانۀ حرکت و هنگامی که بالای پیشانی قرار گیرد، نشانۀ اندوه و سوگ است. روی کلاه سه سوراخ به‌عنوان هواکش و برای جلوگیری از تعریق طراحی شده است. گاهی نیز داخل آن را با پارچه‌ای از آستر می‌پوشانند.<ref>[https://www.irna.ir/news/83610774/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%86%D8%B3-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA «لباس‌های محلی پوششی از جنس فرهنگ و هویت»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا).]</ref> کلاه خسروی از پادشاهان ساسانی الهام گرفته شده و نشانی از سابقه و قدمت تاریخی و فرهنگی دارد.<ref>[https://melalepersian.com/fa/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C/ «لباس محلی بختیاری»، وب‌سایت ملل پرشین.]</ref>		کلاه خسروی، نوعی کلاه سیاه‌رنگ و استوانه‌ای‌شکل که انتهای آن به‌شکل برآمده است. کلاه خسروی را اغلب افراد مسن و خان‌ها به سر می‌گذارند.<ref>[https://www.tabiat.ir/page/9520/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C «لباس محلی مردان بختیاری»، وب‌سایت مؤسسۀ آموزش و تحقیقات جهانگردی طبیعت.]</ref> نوع قرارگیری کلاه بر سر، نشان‌دهندۀ واکنش‌های فرد پوشنده است؛ هنگامی که مردان آن را در انتهای سر و به‌سمت عقب قرار می‌دهند، نشانۀ حرکت و هنگامی که بالای پیشانی قرار گیرد، نشانۀ اندوه و سوگ است. روی کلاه سه سوراخ به‌عنوان هواکش و برای جلوگیری از تعریق طراحی شده است. گاهی نیز داخل آن را با پارچه‌ای از آستر می‌پوشانند.<ref>[https://www.irna.ir/news/83610774/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%86%D8%B3-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA «لباس‌های محلی پوششی از جنس فرهنگ و هویت»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا).]</ref> کلاه خسروی از پادشاهان ساسانی الهام گرفته شده و نشانی از سابقه و قدمت تاریخی و فرهنگی دارد.<ref>[https://melalepersian.com/fa/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C/ «لباس محلی بختیاری»، وب‌سایت ملل پرشین.]</ref>

	===شب‌کلاه (شوکُلَه)===		===شب‌کلاه (شوکُلَه)===
خط ۵۶:		خط ۵۶:
	===شال کمر===		===شال کمر===

	شال مردان بختیاری از جنس پارچه‌ای لطیف شبیه حریر بوده که گاهی ‌اوقات از آن به‌عنوان [[دستار\|دستار]] استفاده می‌شود. شال مسقطی از معروف‌ترین شال‌های مردان بختیاری است که در مسقط عمان تولید می‌شود. رنگ شال اغلب به‌رنگ سفید یا سبز است که رنگ سبز آن علاقۀ مردان بختیاری را به شریعت اسلام نشان می‌دهد.		شال مردان بختیاری از جنس پارچه‌ای لطیف شبیه حریر بوده که گاهی ‌اوقات از آن به‌عنوان [[دستار\|دستار]] استفاده می‌شود. شال مسقطی از معروف‌ترین شال‌های مردان بختیاری است که در مسقط عمان تولید می‌شود. رنگ شال اغلب به‌رنگ سفید یا [[سبز (رنگ)\|سبز]] است که رنگ سبز آن علاقۀ مردان بختیاری را به شریعت اسلام نشان می‌دهد.

	سوگند خوردن به شال سبز در فرهنگ بختیاری در اشعار و ترانه‌های این منطقه، بسیار رایج است. در برخی از این آثار، فروختن شال به‌عنوان عمل ناپسند و مذموم توصیف می‌شود. مردان بختیاری شال خود را دور کمر، روی چوقا می‌بندند. بستن شال به کمر نشانۀ آمادگی فیزیکی و باز کردن آن به‌منظور فراغت از رزم یا بزم است.<ref>[http://www.manahonar.com/Blog/?p=438 صادقیان، «لباس محلی بختیاری»، وب‌سایت مانا هنر ایرانیان.]</ref>		سوگند خوردن به شال سبز در فرهنگ بختیاری در اشعار و ترانه‌های این منطقه، بسیار رایج است. در برخی از این آثار، فروختن شال به‌عنوان عمل ناپسند و مذموم توصیف می‌شود. مردان بختیاری شال خود را دور کمر، روی چوقا می‌بندند. بستن شال به کمر نشانۀ آمادگی فیزیکی و باز کردن آن به‌منظور فراغت از رزم یا بزم است.<ref>[http://www.manahonar.com/Blog/?p=438 صادقیان، «لباس محلی بختیاری»، وب‌سایت مانا هنر ایرانیان.]</ref>

حمید گلزار در ۱ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۲:۳۵

2025-05-22T12:35:35Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۶:۰۵
خط ۱:		خط ۱:

	<big>'''لباس مردان بختیاری'''</big>؛ تن‌پوش مردان در استان‌های چهارمحال و بختیاری، لرستان و اصفهان.<br>		<big>'''لباس مردان بختیاری'''</big>؛ تن‌پوش مردان در استان‌های چهارمحال و بختیاری، لرستان و اصفهان.<br>

خط ۴۷:		خط ۴۸:
	===چوقا===		===چوقا===

	در گذشته مردان بختیاری از بالاپوشی به‌نام قبا استفاده می‌کردند که از آستین‌های بلندی تشکیل شده بود. امروزه استفاده از چوقا میان مردان عشایری رواج پیدا کرده که از پشم بز تهیه و با دو رنگ سفید و مشکی بافته می‌شود. چوقا از کهن‌ترین لباس‌های ایرانی است<ref>[http://www.manahonar.com/Blog/?p=438 صادقیان، «لباس محلی بختیاری»، وب‌سایت مانا هنر ایرانیان.]</ref> که در فصل زمستان گرم بوده و در تابستان به‌علت رطوبت و خنکی، مردان را از آفتاب و گرما مصون می‌دارد.<ref>[https://melalepersian.com/fa/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C/ «لباس محلی بختیاری»، وب‌سایت ملل پرشین.]</ref> برای بافت چوقا از دار بافندگی افقی که در اصطلاح محلی به آن «تَمدار» می‌گویند، استفاده می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1017124/%DA%86%D9%88%D9%82%D8%A7-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C احمدی آنزان، «چوقا پوشاک سنتی بختیاری»، 1388ش، ص32.]</ref>		در گذشته مردان بختیاری از بالاپوشی به‌نام [[قبا\|قبا]] استفاده می‌کردند که از آستین‌های بلندی تشکیل شده بود. امروزه استفاده از چوقا میان مردان عشایری رواج پیدا کرده که از پشم بز تهیه و با دو رنگ سفید و مشکی بافته می‌شود. چوقا از کهن‌ترین لباس‌های ایرانی است<ref>[http://www.manahonar.com/Blog/?p=438 صادقیان، «لباس محلی بختیاری»، وب‌سایت مانا هنر ایرانیان.]</ref> که در فصل زمستان گرم بوده و در تابستان به‌علت رطوبت و خنکی، مردان را از آفتاب و گرما مصون می‌دارد.<ref>[https://melalepersian.com/fa/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C/ «لباس محلی بختیاری»، وب‌سایت ملل پرشین.]</ref> برای بافت چوقا از دار بافندگی افقی که در اصطلاح محلی به آن «تَمدار» می‌گویند، استفاده می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1017124/%DA%86%D9%88%D9%82%D8%A7-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C احمدی آنزان، «چوقا پوشاک سنتی بختیاری»، 1388ش، ص32.]</ref>

	===سرداری===		===سرداری===
خط ۵۵:		خط ۵۶:
	===شال کمر===		===شال کمر===

	شال مردان بختیاری از جنس پارچه‌ای لطیف شبیه حریر بوده که گاهی ‌اوقات از آن به‌عنوان دستار استفاده می‌شود. شال مسقطی از معروف‌ترین شال‌های مردان بختیاری است که در مسقط عمان تولید می‌شود. رنگ شال اغلب به‌رنگ سفید یا سبز است که رنگ سبز آن علاقۀ مردان بختیاری را به شریعت اسلام نشان می‌دهد.		شال مردان بختیاری از جنس پارچه‌ای لطیف شبیه حریر بوده که گاهی ‌اوقات از آن به‌عنوان [[دستار\|دستار]] استفاده می‌شود. شال مسقطی از معروف‌ترین شال‌های مردان بختیاری است که در مسقط عمان تولید می‌شود. رنگ شال اغلب به‌رنگ سفید یا سبز است که رنگ سبز آن علاقۀ مردان بختیاری را به شریعت اسلام نشان می‌دهد.

	سوگند خوردن به شال سبز در فرهنگ بختیاری در اشعار و ترانه‌های این منطقه، بسیار رایج است. در برخی از این آثار، فروختن شال به‌عنوان عمل ناپسند و مذموم توصیف می‌شود. مردان بختیاری شال خود را دور کمر، روی چوقا می‌بندند. بستن شال به کمر نشانۀ آمادگی فیزیکی و باز کردن آن به‌منظور فراغت از رزم یا بزم است.<ref>[http://www.manahonar.com/Blog/?p=438 صادقیان، «لباس محلی بختیاری»، وب‌سایت مانا هنر ایرانیان.]</ref>		سوگند خوردن به شال سبز در فرهنگ بختیاری در اشعار و ترانه‌های این منطقه، بسیار رایج است. در برخی از این آثار، فروختن شال به‌عنوان عمل ناپسند و مذموم توصیف می‌شود. مردان بختیاری شال خود را دور کمر، روی چوقا می‌بندند. بستن شال به کمر نشانۀ آمادگی فیزیکی و باز کردن آن به‌منظور فراغت از رزم یا بزم است.<ref>[http://www.manahonar.com/Blog/?p=438 صادقیان، «لباس محلی بختیاری»، وب‌سایت مانا هنر ایرانیان.]</ref>
خط ۷۵:		خط ۷۶:
	===کفش مِلکی===		===کفش مِلکی===

	نوعی پاپوش مردان بختیاری است که چپ و راست ندارد و می‌توان آن را بر روی هر دو پا به‌طور دلخواه پوشید. طراحی آن زاویه ندارد و بر پایه خطوط منحنی و فرم مدور بنا شده است، حتی سرپنجه نیز با خمیدگی به عقب، این فرم را تقویت می‌کند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/399363/fa اسدی فارسانی و دیگران، «بازتاب نمودهای فرهنگی در نظام ساختاری و نقوش پوشاک مردان جامعۀ عشایری»، 1398ش، ص100.]</ref>		نوعی [[پاپوش\|پاپوش]] مردان بختیاری است که چپ و راست ندارد و می‌توان آن را بر روی هر دو پا به‌طور دلخواه پوشید. طراحی آن زاویه ندارد و بر پایه خطوط منحنی و فرم مدور بنا شده است، حتی سرپنجه نیز با خمیدگی به عقب، این فرم را تقویت می‌کند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/399363/fa اسدی فارسانی و دیگران، «بازتاب نمودهای فرهنگی در نظام ساختاری و نقوش پوشاک مردان جامعۀ عشایری»، 1398ش، ص100.]</ref>

	===گیوۀ تختی===		===گیوۀ تختی===