https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%A7%D8%AE%D9%88%D9%86%DB%8C%DA%A9ماخونیک - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-07T12:59:57Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.44.2https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AE%D9%88%D9%86%DB%8C%DA%A9&diff=47871&oldid=prevحمید فاضل: اصلاح عنوان مدخل2026-05-24T11:15:01Z<p>اصلاح عنوان مدخل</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۴۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><big>'''ماخونیک؛'''</big> روستایی تاریخی با معماری سنتی و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زادگاه </del>مردمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوتاه قد </del>در شهر سربیشه.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><big>'''ماخونیک؛'''</big> روستایی تاریخی با معماری سنتی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سکونتگاه </ins>مردمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوتاهقد </ins>در شهر سربیشه.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>روستای ماخونیک در استان [[خراسان جنوبی]] و در نزدیکی مرز [[ایران]] و [[افغانستان]]، جزء هفت روستای عجیب جهان است. قدمت این روستا به صدها سال پیش برمیگردد. بیشتر ساکنان ماخونیک افراد قدکوتاه هستند و این دهکده بهعنوان سرزمین لیلیپوتیان شناخته شده است. این روستا، متشکل از خانههای کوچک با سقفی کوتاه است. روستای ماخونیک دارای اقلیم بیابانی بوده و شغل اهالی، بیشتر [[کشاورزی]] و [[دامپروری]] است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>روستای ماخونیک در استان [[خراسان جنوبی]] و در نزدیکی مرز [[ایران]] و [[افغانستان]]، جزء هفت روستای عجیب جهان است. قدمت این روستا به صدها سال پیش برمیگردد. بیشتر ساکنان ماخونیک افراد قدکوتاه هستند و این دهکده بهعنوان سرزمین لیلیپوتیان شناخته شده است. این روستا، متشکل از خانههای کوچک با سقفی کوتاه است. روستای ماخونیک دارای اقلیم بیابانی بوده و شغل اهالی، بیشتر [[کشاورزی]] و [[دامپروری]] است.</div></td></tr>
</table>حمید فاضلhttps://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AE%D9%88%D9%86%DB%8C%DA%A9&diff=47869&oldid=prevحمید فاضل: حمید فاضل صفحهٔ روستای ماخونیک را به ماخونیک منتقل کرد2026-05-24T11:14:07Z<p>حمید فاضل صفحهٔ <a href="/wiki/%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D8%A7%D8%AE%D9%88%D9%86%DB%8C%DA%A9" class="mw-redirect" title="روستای ماخونیک">روستای ماخونیک</a> را به <a href="/wiki/%D9%85%D8%A7%D8%AE%D9%88%D9%86%DB%8C%DA%A9" title="ماخونیک">ماخونیک</a> منتقل کرد</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۴۴</td>
</tr><tr><td colspan="4" class="diff-notice" lang="fa"><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div>
</td></tr>
<!-- diff cache key irnt:diff:1.41:old-29339:rev-47869 -->
</table>حمید فاضلhttps://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AE%D9%88%D9%86%DB%8C%DA%A9&diff=29339&oldid=prevافشان بستاکچی: صفحهای تازه حاوی «<big>'''ماخونیک؛'''</big> روستایی تاریخی با معماری سنتی و زادگاه مردمان کوتاه قد در شهر سربیشه. روستای ماخونیک در استان خراسان جنوبی و در نزدیکی مرز ایران و افغانستان، جزء هفت روستای عجیب جهان است. قدمت این روستا به صدها سال پیش برمیگردد. بیش...» ایجاد کرد2026-04-16T15:07:21Z<p>صفحهای تازه حاوی «<big>'''ماخونیک؛'''</big> روستایی تاریخی با معماری سنتی و زادگاه مردمان کوتاه قد در شهر سربیشه. روستای ماخونیک در استان <a href="/wiki/%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86_%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8%DB%8C" title="خراسان جنوبی">خراسان جنوبی</a> و در نزدیکی مرز <a href="/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&action=edit&redlink=1" class="new" title="ایران (صفحه وجود ندارد)">ایران</a> و <a href="/w/index.php?title=%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&action=edit&redlink=1" class="new" title="افغانستان (صفحه وجود ندارد)">افغانستان</a>، جزء هفت روستای عجیب جهان است. قدمت این روستا به صدها سال پیش برمیگردد. بیش...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><big>'''ماخونیک؛'''</big> روستایی تاریخی با معماری سنتی و زادگاه مردمان کوتاه قد در شهر سربیشه.<br />
<br />
روستای ماخونیک در استان [[خراسان جنوبی]] و در نزدیکی مرز [[ایران]] و [[افغانستان]]، جزء هفت روستای عجیب جهان است. قدمت این روستا به صدها سال پیش برمیگردد. بیشتر ساکنان ماخونیک افراد قدکوتاه هستند و این دهکده بهعنوان سرزمین لیلیپوتیان شناخته شده است. این روستا، متشکل از خانههای کوچک با سقفی کوتاه است. روستای ماخونیک دارای اقلیم بیابانی بوده و شغل اهالی، بیشتر [[کشاورزی]] و [[دامپروری]] است.<br />
==نامگذاری==<br />
برخی معتقدند برخورد سرد اهالی این روستا با مأموران حکومتی سبب شده که این روستا، ماخونیک نامیده شود. در برخی اسناد قدیمی، این روستا «مادخنیک» نام داشته که مرکب از دو واژه «ماد»؛ بهمعنای به ماه تبدیل شده و «خنیک» بوده که درمجموع به معنای شهر ماخونیک است.<ref> [https://www.kojaro.com/attraction/64229-makhunik-village/ . «روستای ماخونیک»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref> این روستا به سرزمین و شهر آدم کوتولهها نیز معروف شده است.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/64229-makhunik-village/ . «روستای ماخونیک»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref><br />
<br />
==تاریخچه==<br />
برخی معتقدند ساکنان اولیه و اصلی روستای ماخونیک افراد دارای ملیت [[افغانستان]] بودهاند که 400 سال پیش به این منطقه [[مهاجرت]] کردهاند؛<ref> [https://safarmarket.com/blog/attractions/iran/birjand/makhunik-village . «روستای ماخونیک»، وبسایت سفر مارکت، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref> ولی بر اساس کاوشهای باستانشناسان، دهکدۀ باستانی ماخونیک سرزمین تمدن آراتتا بوده<ref>[https://safarmarket.com/blog/attractions/iran/birjand/makhunik-village . «روستای ماخونیک»، وبسایت سفر مارکت، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref> که محل زندگی انسانهای کوتوله ۶۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح بوده است. کشف یک کوتوله مومیایی ۲۵ سانتیمتری در سال ۲۰۰۵ی در این منطقه این ادعا را تأیید کرده است.<ref>[https://safarmarket.com/blog/attractions/iran/birjand/makhunik-village . «روستای ماخونیک»، وبسایت سفر مارکت، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref><br />
<br />
==جمعیتشناسی==<br />
اهالی روستای ماخونیک به [[زبان فارسی]] و لهجۀ خاص محلی صحبت میکنند.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/64229-makhunik-village/ . «روستای ماخونیک»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.] </ref> آنها [[مسلمان]] و [[اهلسنت|سنی]] حنفی هستند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/29953/fa . پاپییزدی، «ماخونیک؛ عدالت اجتماعی فراموش شده هنر زیستن در شرایط بسیار سخت»، 1384ش، ص21.]</ref><br />
<br />
==جغرافیا==<br />
# موقعیت جغرافیایی: روستای ماخونیک از توابع شهرستان سربیشه است که در استان [[خراسان جنوبی]] قرار دارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/29953/fa . پاپییزدی، «ماخونیک؛ عدالت اجتماعی فراموش شده هنر زیستن در شرایط بسیار سخت»، 1384ش، ص20.]</ref> این روستا در نزدیکی مرز [[افغانستان]]،<ref> [https://www.kojaro.com/attraction/64229-makhunik-village/ . «روستای ماخونیک»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref><br />
در 125 کیلومتری جنوبشرقی شهر بیرجند<ref>[https://www.sid.ir/paper/29953/fa . پاپییزدی، «ماخونیک؛ عدالت اجتماعی فراموش شده هنر زیستن در شرایط بسیار سخت»، 1384ش، ص20.]</ref> و 78 کیلومتری شهر سربیشه قرار دارد.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/64229-makhunik-village/ . «روستای ماخونیک»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref> <br />
# آبوهوا: روستای ماخونیک در ناحیه کوهستانی<ref> [https://www.sid.ir/paper/29953/fa . پاپییزدی، «ماخونیک؛ عدالت اجتماعی فراموش شده هنر زیستن در شرایط بسیار سخت»، 1384ش، ص21.]</ref> و دارای آبوهوای بیابانی است. <ref>[https://www.sid.ir/paper/29953/fa . پاپییزدی، «ماخونیک؛ عدالت اجتماعی فراموش شده هنر زیستن در شرایط بسیار سخت»، 1384ش، ص23.]</ref> این منطقه دارای زمستانهای بسیار سردی است. <ref> [https://safarmarket.com/blog/attractions/iran/birjand/makhunik-village . «روستای ماخونیک»، وبسایت سفر مارکت، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref> <br />
# کوهها: اطراف روستای ماخونیک را تپههای مرتفع با درههای متعدد فرسایشیافته احاطه کرده است. <ref>[https://www.sid.ir/paper/29953/fa . پاپییزدی، «ماخونیک؛ عدالت اجتماعی فراموش شده هنر زیستن در شرایط بسیار سخت»، 1384ش، ص21.]</ref> <br />
# پوششگیاهی: این منطقه بهدلیل خاکهای سنگریزهدار و کم عمق آن تنک و پراکنده است. این نوع بستر خاک منطقه شرایط مناسبی برای رویش گیاهان خودروی بیابانی ندارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/29953/fa . پاپییزدی، «ماخونیک؛ عدالت اجتماعی فراموش شده هنر زیستن در شرایط بسیار سخت»، 1384ش، ص21.]</ref> همچنین در این روستا درختان انجیر،<ref> [https://www.kojaro.com/attraction/64229-makhunik-village/ . «روستای ماخونیک»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref> عناب و تا اندازهای زردآلو نیز وجود دارد. <ref>[https://www.sid.ir/paper/29953/fa . پاپییزدی، «ماخونیک؛ عدالت اجتماعی فراموش شده هنر زیستن در شرایط بسیار سخت»، 1384ش، ص27.]</ref> <br />
# منابع آبی: از جمله منابع آبی این روستا یک رشته قنات کوچک است که از آب آن برای آبیاری باغات و [[کشاورزی]] این منطقه استفاده میشود.<ref>https://www.sid.ir/paper/29953/fa . پاپییزدی، «ماخونیک؛ عدالت اجتماعی فراموش شده هنر زیستن در شرایط بسیار سخت»، 1384ش، ص27.]</ref><br />
<br />
==معماری==<br />
خانههای این روستا تا حدود صد سال درون شکافهای طبیعی و مصنوعی داخل کوه بوده است <ref> [https://www.kojaro.com/attraction/64229-makhunik-village/ . «روستای ماخونیک»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref> که به اصطلاح محلی (شیله) نام دارد.<ref> [https://www.sid.ir/paper/29953/fa . پاپییزدی، «ماخونیک؛ عدالت اجتماعی فراموش شده هنر زیستن در شرایط بسیار سخت»، 1384ش، ص23.]</ref> امروزه روستای ماخونیک در بالای تپهای شکل گرفته که دارای خانههایی با ارتفاع کم است. این خانهها با فاصلههای بسیار کمی در کنار یکدیگر ساخته شدهاند.<ref> [https://safarmarket.com/blog/attractions/iran/birjand/makhunik-village . «روستای ماخونیک»، وبسایت سفر مارکت، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref> اکثر خانههای ماخونیک فقط یک اتاق دارد که مستقیم به کوچههای باریک و تنگ وصل میشود.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/64229-makhunik-village/ . «روستای ماخونیک»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref> خانههای کوچک این روستا فاقد حیاط، ایوان و حتی پنجره هستند.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/64229-makhunik-village/ . «روستای ماخونیک»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref> اتاق خانههای روستایی کوچک بوده و بخشی از آن در زیر زمین حفر میشود.<ref> [https://www.sid.ir/paper/29953/fa . پاپییزدی، «ماخونیک؛ عدالت اجتماعی فراموش شده هنر زیستن در شرایط بسیار سخت»، 1384ش، ص23.]</ref> بیشتر این اتاقها دارای معماری منظم و چهارگوش نیست، برخی از اتاقها دارای شکل مستطیل، برخی دایره ناقص، برخی مثلثی و نیمدایره شکل هستند.<ref> [https://www.sid.ir/paper/29953/fa . پاپییزدی، «ماخونیک؛ عدالت اجتماعی فراموش شده هنر زیستن در شرایط بسیار سخت»، 1384ش، ص24.]</ref> دیوارهای قطور و سقف کوتاه این خانهها سبب شده که در سرمای [[زمستان]] درون خانه گرم باشد.<ref> [https://www.kojaro.com/attraction/64229-makhunik-village/ . «روستای ماخونیک»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref> مصالح بهکار رفته در ساخت این خانهها بیشتر از خشت و آجر تشکیل شده است. <ref> [https://safarmarket.com/blog/attractions/iran/birjand/makhunik-village . «روستای ماخونیک»، وبسایت سفر مارکت، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref> دو نوع خانه در ماخونیک وجود دارد، «خانههای کرشکی» که اغلب خانههای اهالی این روستا از این نوع است و «خانههای خاشهای» که مختص افراد ثروتمند بوده و خانه تابستانی آنها بهشمار میرود.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/64229-makhunik-village/ . «روستای ماخونیک»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref><br />
<br />
==اقتصاد== <br />
اقتصاد اهالی روستای ماخونیک تا قبل از [[انقلاب اسلامی]] یک نوع اقتصاد مصرفی بوده؛<ref> [https://www.sid.ir/paper/29953/fa . پاپییزدی، «ماخونیک؛ عدالت اجتماعی فراموش شده هنر زیستن در شرایط بسیار سخت»، 1384ش، ص20.]</ref> اما پس از انقلاب این روستا دارای امکانات رفاهی شده است. از جمله اقدامات اقتصادی در این روستا [[قالیبافی]] است که به اقتصاد اهالی این منطقه کمک کرده است.<ref> [https://www.sid.ir/paper/29953/fa . پاپییزدی، «ماخونیک؛ عدالت اجتماعی فراموش شده هنر زیستن در شرایط بسیار سخت»، 1384ش، ص21.]</ref> همچنین شغل اهالی این روستا اغلب کشاورزی و دامداری است. <ref>[https://www.kojaro.com/attraction/64229-makhunik-village/ . «روستای ماخونیک»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref> بهدلیل اقلیم بیابانی این منطقه اهالی این روستا بهمنظور نگهداری دام به جای گاو و [[گوسفند]] به پرورش بز میپردازند.<ref> [https://www.sid.ir/paper/29953/fa . پاپییزدی، «ماخونیک؛ عدالت اجتماعی فراموش شده هنر زیستن در شرایط بسیار سخت»، 1384ش، ص23.]</ref> کشاورزان در این روستا اراضی خود را به کاشت «سیر»، «شلغم»،<ref> [https://www.kojaro.com/attraction/64229-makhunik-village/ . «روستای ماخونیک»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref> «چغندر»، «جو دیم» و یونجه اختصاص دادهاند. همچنین بهدلیل کمبود بارندگی در این منطقه کاشت گندم دیم و آبی صورت نمیگیرد.<ref> [https://www.sid.ir/paper/29953/fa . پاپییزدی، «ماخونیک؛ عدالت اجتماعی فراموش شده هنر زیستن در شرایط بسیار سخت»، 1384ش، ص27.]</ref><br />
<br />
==فرهنگ و هنر== <br />
# آدابورسوم: اهالی روستای ماخونیک از نظر فرهنگی کمتر تحت تأثیر مظاهر تمدنی جدید قرار گرفتهاند. <ref> [https://www.sid.ir/paper/29953/fa . پاپییزدی، «ماخونیک؛ عدالت اجتماعی فراموش شده هنر زیستن در شرایط بسیار سخت»، 1384ش، ص20.]</ref> انزوای اهالی این روستا در اواخر قرن 19 سبب شگفتی بسیاری از مسافرانی شده که به این روستا رفتهاند. این رویکرد تا دهۀ 1370 نیز کاملا مشهود بود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/29953/fa . پاپییزدی، «ماخونیک؛ عدالت اجتماعی فراموش شده هنر زیستن در شرایط بسیار سخت»، 1384ش، ص20.]</ref> از جمله رفتارهای رایج میان اهالی این روستا انتقال شخص بیمار به شکافی شبیه به غار بهمنظور جلوگیری از انتقال بیماری و معالجه آن در این مکان است.<ref> [https://deltapayam.com/334165/%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%AE%D9%88%D9%86%DB%8C%DA%A9/ . «سرزمین لیلیپوتهای ایران!»، وبسایت مجله دلتا، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref> همچنین اهالی این روستا ذاتاً انسانهایی صلحطلب هستند که حتی شکار هم نمیکردند.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/64229-makhunik-village/ . «روستای ماخونیک»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref> آنها به مال یکدیگر تجاوز نمیکنند. <ref>[https://deltapayam.com/334165/%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%AE%D9%88%D9%86%DB%8C%DA%A9/ . «سرزمین لیلیپوتهای ایران!»، وبسایت مجله دلتا، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref> از جمله رسوم رایج در میان اهالی این روستا از گذشته تا کنون عدم [[مهاجرت]] به جاهای دیگر بوده است.<ref>[https://deltapayam.com/334165/%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%AE%D9%88%D9%86%DB%8C%DA%A9/ . «سرزمین لیلیپوتهای ایران!»، وبسایت مجله دلتا، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref> به عقیدۀ آنها این امر بهمعنای طرد شدن است. <ref>[https://www.kojaro.com/attraction/64229-makhunik-village/ . «روستای ماخونیک»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref>مردم ماخونیک در گذشته خوردن گوشت و چای را گناه میدانستند. <ref>[https://www.kojaro.com/attraction/64229-makhunik-village/ . «روستای ماخونیک»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref> آنها تلویزیون را شیطان خطاب میکردند و اجازه نمیدادند فرزندان با تماشای تلویزیون جادو شوند.<ref>[https://deltapayam.com/334165/%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%AE%D9%88%D9%86%DB%8C%DA%A9/ . «سرزمین لیلیپوتهای ایران!»، وبسایت مجله دلتا، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref> <br />
# غذاهای محلی: از جمله غذاهای محلی این منطقه «پختک» است که با چغندر و [[شلغم]] پخته میشود. همچنین «کاچی»، «پنبهدانه برشته»، «قلورشیر»، «قلور ترش»، «سوزی»، «اشکنه زن کاهل»، «آب دوغ»، «گرماس»، «آب ماست»، «اشترغاز» و «تلخو» نیز از غذاهای مرسوم روستای ماخونیک است.<ref> [https://www.kojaro.com/attraction/64229-makhunik-village/ . «روستای ماخونیک»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref><br />
<br />
==آموزش==<br />
این روستا دارای یک مؤسسه علوم دینی است.<ref> [https://www.sid.ir/paper/29953/fa پاپییزدی، «ماخونیک؛ عدالت اجتماعی فراموش شده هنر زیستن در شرایط بسیار سخت»، 1384ش، ص21.]</ref><br />
<br />
==جاذبههای گردشگری==<br />
# مکانهای دیدنی: روستای ماخونیک به سبب ویژگیهای طبیعی، سبک معماری و آدابورسوم منحصربهفرد میتواند بهعنوان یک اکوموزه مطرح شود.<ref> [https://elmnet.ir/article/20599772-21116/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%B3%DB%8C%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%AE%D9%88%D9%86%DB%8C%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%DB%8C%DA%A9-%D8%A7%DA%A9%D9%88%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D9%88%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87 . شفیعی و همکاران، «بررسی پتانسیلهای روستای ماخونیک به عنوان یک اکوموزه با رویکرد توسعه گردشگری منطقه»، 1395ش، ص1.]</ref> این نوع موزهها میتواند تلفیقی از جاذبههای «معماری کهن روستایی»، «اشیا و آثار هنری»، «غذاهای محلی»، «بازیها» و «موسیقی محلی» روستایی باشد که نقش بسیار مهمی در نوع نگرش بازدیدکنندگان نسبت به فرهنگ و زندگی روستایی ایجاد میکند.<ref>[https://elmnet.ir/article/20599772-21116/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%B3%DB%8C%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%AE%D9%88%D9%86%DB%8C%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%DB%8C%DA%A9-%D8%A7%DA%A9%D9%88%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D9%88%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87 . شفیعی و همکاران، «بررسی پتانسیلهای روستای ماخونیک به عنوان یک اکوموزه با رویکرد توسعه گردشگری منطقه»، 1395ش، ص1.]</ref> از جمله دیدنیهای این روستا میتوان به «سنگسیاه یا سنگنگاره»،<ref> [https://www.kojaro.com/attraction/64229-makhunik-village/ . «روستای ماخونیک»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref> «بنای برج و قلعه تاریخی»،<ref>[https://deltapayam.com/334165/%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%AE%D9%88%D9%86%DB%8C%DA%A9/ . «سرزمین لیلیپوتهای ایران!»، وبسایت مجله دلتا، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref> «برج گل انجیر»، <ref>[https://www.kojaro.com/attraction/64229-makhunik-village/ . «روستای ماخونیک»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref> «منزل سرگردونی و نادر مرده» اشاره کرد. <ref> [https://deltapayam.com/334165/%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%AE%D9%88%D9%86%DB%8C%DA%A9/ . «سرزمین لیلیپوتهای ایران!»، وبسایت مجله دلتا، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref> یک برج سنگی در قسمت بالای روستا وجود دارد که جهت دیدهبانی و باخبر شدن از حمله احتمالی دشمن استفاده میشد.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/64229-makhunik-village/ . «روستای ماخونیک»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref> <br />
# مسیر دسترسی: برای سفر به روستای ماخونیک میبایست در استان [[خراسان جنوبی]] به شهر سربیشه رفت <ref> [https://www.sid.ir/paper/29953/fa . پاپییزدی، «ماخونیک؛ عدالت اجتماعی فراموش شده هنر زیستن در شرایط بسیار سخت»، 1384ش، ص20.]</ref> و سپس با طیکردن 78 کیلومتر مسافت به روستای ماخونیک رسید.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/64229-makhunik-village/ . «روستای ماخونیک»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.]</ref><br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}} <br />
<br />
==منابع==<br />
* پاپییزدی، محمدحسین، «ماخونیک؛ عدالت اجتماعی فراموش شده هنر زیستن در شرایط بسیار سخت»، تحقیقات جغرافیایی، شماره 2، 1384ش.<br />
* «روستای ماخونیک»، وبسایت سفر مارکت، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.<br />
* «روستای ماخونیک»، وبسایت کجارو، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.<br />
* «سرزمین لیلیپوتهای ایران!»، وبسایت مجله دلتا، تاریخ بازدید: 9 مهر 1401ش.<br />
* شفیعی، زاهد و همکاران، «بررسی پتانسیلهای روستای ماخونیک به عنوان یک اکوموزه با رویکرد توسعه گردشگری منطقه»، همایش ملی رویکردهای نوین در برنامهریزی و توسعه پایدار منطقهای، 1395ش.</div>افشان بستاکچی