https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%A2%D8%B5%D9%81_%D9%85%D8%AD%D8%B3%D9%86%DB%8Cمحمدآصف محسنی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-07T12:34:48Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.44.2https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%A2%D8%B5%D9%81_%D9%85%D8%AD%D8%B3%D9%86%DB%8C&diff=48050&oldid=prevغلامرضا حسنی ارزگانی: صفحهای تازه حاوی «<big>'''محمد آصف محسنی؛'''</big> عالم دینی و از رهبران جهادی افغانستان. محمد آصف محسنی، از دانشآموختگان مکتب آیتالله خویی و از عالمان دینی و رهبران جهادی در افغانستان است. او، با جهاد علیه شوروی، تربیت شاگردان و انجام خدمات فراوان اجتماعی، فره...» ایجاد کرد2026-05-24T14:45:15Z<p>صفحهای تازه حاوی «<big>'''محمد آصف محسنی؛'''</big> عالم دینی و از رهبران جهادی افغانستان. محمد آصف محسنی، از دانشآموختگان مکتب آیتالله خویی و از عالمان دینی و رهبران جهادی در <a href="/w/index.php?title=%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&action=edit&redlink=1" class="new" title="افغانستان (صفحه وجود ندارد)">افغانستان</a> است. او، با جهاد علیه شوروی، تربیت شاگردان و انجام خدمات فراوان اجتماعی، فره...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><big>'''محمد آصف محسنی؛'''</big> عالم دینی و از رهبران جهادی افغانستان.<br />
<br />
محمد آصف محسنی، از دانشآموختگان مکتب آیتالله خویی و از عالمان دینی و رهبران جهادی در [[افغانستان]] است. او، با جهاد علیه شوروی، تربیت شاگردان و انجام خدمات فراوان اجتماعی، فرهنگی، علمی و جهادی، از جایگاه اجتماعی خاصی نزد مردم برخوردار است.<br />
==کودکی و نوجوانی==<br />
محمد آصف معروف به شیخ آصف، فرزند محمد میرزا در سال1314ش، در قندهار به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایى را در زادگاه خود نزد پدر آغاز کرد و سپس در [[پاکستان]]، زبان اردو را فراگرفت.<ref>حیدی خواتی، رجال ماندگار، 1395ش، ص25.</ref> <br />
==جوانی==<br />
محمد آصف، در سال 1330ش، کارمند اتاقهای تجارت قندهار شد و در سال 1331ش، برای تحصیل به جاغورى در ولایت غزنى رفت و ادبیات عرب را در «مدرسة علمیة حوتقُل» نزد شیخ قربانعلى وحیدى فراگرفت. محسنی، در سال 1332ش، عازم [[نجف]] شد و سطوح عالی حوزه را نزد مدرس افغانی، مجتبی لنکرانی و شیخ کاظم یزدی و دروس خارج فقه و اصول فقه را در محضر میرزا باقر زنجانى، شیخ حسین حلى، عبدالاعلی سبزوارى، محسن حکیم و ابوالقاسم خویی آموخت.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/ «محمد آصف محسنی قندهاری»، ویکیشیعه.] </ref> <br />
==سیرۀ عملی- اخلاقی==<br />
نظم دقیق در فعالیتهای روزمرة زندگی، سختکوشی، تهجد، توکل، توسل به اهلبیت، استقلال سیاسی و عدم وابستگی به دیگران، ازجمله ویژگیهای عملی و اخلاقی آیتالله محسنی بود.<ref>حیدی خواتی، رجال ماندگار، 1395ش، ص30-31.</ref><br />
<br />
==جایگاه علمی- اجتماعی==<br />
شیخ آصف، جایگاه علمی بالایی نزد مراجع [[قم]] و [[نجف]] داشت. او، بهعنوان شخصیت علمی و جهادی در جهان شناختهشده بود و با رهبران کشورهای اسلامی و اروپایی دیدار کرد. او، همچنین، در برخی کنفرانسهای بینالمللی به ایراد سخن پرداخت.<ref> [https://fa.wikishia.net/view/ «محمد آصف محسنی قندهاری»، ویکیشیعه.]</ref> پیامهای تسلیت رهبران سیاسی و مراجعی از قم و نجف همچون [[آیتالله سیستانی]]، اسحاق فیاض، مکارم شیرازی و رهبر جمهوری اسلامی ایران [[آیتالله خامنهای]] بعد از فوت او، نشان از جایگاهی اجتماعی و علمی محسنی دارد.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1398/05/15/2070195/ «واکنشهای داخلی و خارجی به رحلت آیتالله محسنی رئیس شورای علمای شیعة افغانستان»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> <br />
==شیخ آصف محسنی از نگاه اندیشمندان==<br />
به اعتقاد آیتالله مکارم، محسنی متعلق به تمام عالم [[تشیع]] و جهان [[اسلام]] بود.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1398/05/16/2071147/ «آیتالله آصف محسنی به تمام عالم شیعه و جهان اسلام تعلق داشت»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> آیتالله محمدتقی مدرسی نیز محسنی را از چهرههای درخشان جهان تشیع و از پیشکسوتان علم و جهاد دانسته است.<ref>[https://www.shia-news.com/fa/news/192735/ «آیتالله مدرسی رحلت آیتالله آصف محسنی را تسلیت گفت»، شیعه نیوز.]</ref><br />
==آثار==<br />
از محسنی بیش از 80 اثر در موضوعات فقهی، اصولی، اخلاقی، کلامی، رجالی، حدیثی، مذهبی و سیاسی به جا مانده است. صراط الحق، حدود الشریعة، فوائد رجالیه، معجم الاحادیث المعتبرة، مشرعة بحارالانوار، القواعد الاصولیة والفقهیة، حوث فی علم الرجال از جملة آثار شیخ آصف محسنی است.<ref>حیدی خواتی، رجال ماندگار، 1395ش، ص45-46.</ref><br />
<br />
==فعالیتها==<br />
===علمی===<br />
محمد آصف محسنی، از زمان تحصیل در حوزة علمیة [[نجف]] به تدریس، تألیف و تربیت شاگردان علوم دینی مشغول بود. او، بعد از بازگشت به [[افغانستان]]، در قندهار با تأسیس حوزة علمیه به تدریس و تربیت طلاب پرداخت. با مهاجرت به [[قم]]، چندین سال دروس خارج فقه و علم رجال را تدریس کرد. وی، پس از بازگشت به افغانستان و تأسیس حوزة علمیة خاتمالنبیین در [[کابل]]، بهمدت هفت سال به تدریس خارج فقه، کلام و علم رجال ادامه داد و طلاب زیادی را تربیت کرد.<ref>[https://www.noorsoft.org/fa/Mostabser/View/29/ «زندگینامة محمد آصف محسنی»، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.]</ref> <br />
===سیاسی===<br />
محسنی، در سال 1358ش، با همکاری جمعی از روحانیون افغانستانی مقیم [[قم]]، حزب حرکت اسلامی را تأسیس و فعالیتهای سیاسی خود را آغاز کرد. پس از سقوط دولت نجیب، در اولین حکومت مجاهدین بهعنوان منشی و سخنگوی شورای رهبری دولت مجاهدین انتخاب شد.<ref>حیدی خواتی، رجال ماندگار، 1395ش، ص25.</ref> محسنی، در سال 1382ش، با همکاری برخی از علمای [[افغانستان]]، شورای علمای [[شیعه]] را تأسیس و بهعنوان رئیس آن انتخاب شد. تلاش برای به رسمیت شناختن مذهب شیعه و تصویب احوال شخصیة شیعیان در قانون اساسی افغانستان، از دیگر فعالیتهای سیاسی محسنی است.<ref> [https://fa.wikishia.net/view/ «محمد آصف محسنی قندهاری»، ویکیشیعه.]</ref> <br />
===نظامی===<br />
محسنی، با تأسیس حزب حرکت اسلامی فعالیتهای نظامی خود را علیه شوروی در [[افغانستان]] آغاز کرد. او، بیش از 100 پایگاه نظامی در 19 ولایت افغانستان راهاندازی و با رهبری هزاران نیروی نظامی مسلح، سالها علیه نیروهای شوروی و حکومت نجیب مبارزه کرد.<ref>حیدی خواتی، رجال ماندگار، 1395ش، ص26.</ref> <br />
===فرهنگی===<br />
تأسیس حوزة علمیه، [[مسجد]] و [[حسینیه]] در قندهار، تأسیس حوزة علمیه و دانشگاه خاتمالنبیین [[کابل]]، مسجد، کتابخانه، شبکة تلویزیونی تمدن و رادیو فرهنگ در کابل، از جملة فعالیتهای فرهنگی شیخ آصف محسنی به شمار میرود.<ref> [https://www.noorsoft.org/fa/Mostabser/View/29/ «زندگینامة محمد آصف محسنی»، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.]</ref> <br />
===تبلیغی===<br />
محسنی، یک واعظ و مبلغ توانا بود. مهارت و توانایی زیادی در سخنرانی داشت. وی، همزمان با بازگشت به قندهار، فعالیتهای تبلیغی خود را آغاز کرد. محسنی به تبلیغ اهمیت زیادی میداد و طلاب خود را به مناطقی همچون قندهار، هلمند، نیمروز و فراه اعزام میکرد.<ref>ناصری، مشاهیر تشیع در افغانستان، 1379ش، ج1، ص165.</ref> <br />
===اجتماعی===<br />
شیخ آصف، در کنار فعالیتهای فرهنگی، علمی، تبلیغی و سیاسی، مرجع امور اجتماعی و دینی مردم بود. او، نزاعهای خانوادگی و اجتماعی آنها را حلوفصل، وجوهات شرعی مردم را دریافت، به فقرا کمک و به مسائل دینی مردم رسیدگی میکرد.<ref>ناصری، مشاهیر تشیع در افغانستان، 1379ش، ج1، ص166.</ref> <br />
==دیدگاهها==<br />
محسنی در برخی مسائل اجتماعی نظرات خاصی داشت. او معتقد به تقریب میان مذاهب بود. [[شیعه]] و [[اهل سنت|سنی]] را برادر و اختلاف مذهبی را جایز نمیدانست و کتاب تقریب مذاهب از نظر تا عمل را نوشت.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/ «محمد آصف محسنی قندهاری»، ویکیشیعه.]</ref> به اعتقاد او، متون درسی حوزههای علمیه باید طبق نیازهای روز جامعه بوده و عالمان دینی آشنا به مسائل روز باشند.<ref>[https://mandegardaily.com/?p=84059 «آیتالله محمد آصف محسنی ملایی که ۱۰۰ کتاب نوشت و اکادمیسین علوم شد»، وبسایت روزنامه ماندگار.]</ref> <br />
==مسئولیتها==<br />
رهبری حزب حرکت اسلامی از سال 1358ش تا سال 1384ش، منشی و سخنگوی شورای رهبری در حکومت مجاهدین، ریاست شورای علمای [[شیعه]] در [[افغانستان]]، عضویت در مجمع جهانی اهلبیت و تقریب مذاهب اسلامی، مدیریت حوزة علمیة خاتمالنبیین کابل از جملة مسئولیتهای آیتالله محسنی بوده است.<ref> [https://fa.wikishia.net/view/ «محمد آصف محسنی قندهاری»، ویکیشیعه.]</ref> <br />
==درگذشت==<br />
شیخ آصف محسنی، پس از یکعمر تلاشهای علمی، فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و نظامی سرانجام در 14 [[مرداد]] 1398ش، در سن 85 سالگی در [[کابل]]، درگذشت و درحوزة علمیة خاتمالنبیین کابل دفن شد.<ref> [https://wiki.ahlolbait.com/ محمد آصف محسنی، دانشنامة اسلامی.]</ref> <br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع==<br />
* «آیتالله آصف محسنی به تمام عالم شیعه و جهان اسلام تعلق داشت»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ بازدید: 28 آذر1401ش.<br />
* «آیتالله مدرسی رحلت آیتالله آصف محسنی را تسلیت گفت»، شیعه نیوز، تاریخ بازدید: 28 آذر1401ش.<br />
* آیتالله محمد آصف محسنی ملایی که ۱۰۰ کتاب نوشت و اکادمیسین علوم شد، وبسایت روزنامه ماندگار، تاریخ بازدید: 28 آذر1401ش.<br />
* «پیام تسلیت رهبر معظم انقلاب در پیدرگذشت آیتالله آصفمحسنی»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ بازدید: 28 آذر1401ش.<br />
* حیدری خواتی، غلامحسین، رجال ماندگار، کابل، خراسان باستان، چ2، 1395ش.<br />
* «زندگینامة محمد آصف محسنی»، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، تاریخ بازدید: 28 آذر1401ش.<br />
* «محمد آصف محسنی قندهاری»، ویکیشیعه، تاریخ بازدید: 28 آذر1401ش.<br />
* «محمد آصف محسنی»، دانشنامة اسلامی، تاریخ بازدید: 28 آذر1401ش.<br />
* ناصری، عبدالمجید، مشاهیر تشیع در افغانستان، قم، مؤسسة امام خمینی، چ1، 1379ش.</div>غلامرضا حسنی ارزگانی