https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AA%D9%82%DB%8C_%D8%A8%D9%87%D8%AC%D8%AAمحمدتقی بهجت - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-07T18:40:15Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.44.2https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AA%D9%82%DB%8C_%D8%A8%D9%87%D8%AC%D8%AA&diff=43099&oldid=prevمهدی مهدوی: صفحهای تازه حاوی «محمد تقی بهجت <big>'''محمدتقی بهجت'''</big>؛از عرفا و مراجع تقلید شیعیان در دوران معاصر. <br> محمدتقی بهجت، از مراجع تقلید و عالمان برجسته شیعه، در سال ۱۲۹۵ش در فومن متولد شد و...» ایجاد کرد2026-05-07T12:53:38Z<p>صفحهای تازه حاوی «<a href="/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:1%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AA%D9%82%DB%8C_%D8%A8%D9%87%D8%AC%D8%AA.jpg&action=edit&redlink=1" class="new" title="پرونده:1محمد تقی بهجت.jpg (صفحه وجود ندارد)">جایگزین=محمد تقی بهجت|بندانگشتی|محمد تقی بهجت</a> <big>'''محمدتقی بهجت'''</big>؛از عرفا و مراجع تقلید شیعیان در دوران معاصر. <br> محمدتقی بهجت، از <a href="/wiki/%D9%85%D8%B1%D8%AC%D8%B9_%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C" title="مرجع دینی">مراجع تقلید</a> و عالمان برجسته <a href="/wiki/%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87" title="شیعه">شیعه</a>، در سال ۱۲۹۵ش در <a href="/wiki/%D9%81%D9%88%D9%85%D9%86" title="فومن">فومن</a> متولد شد و...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>[[پرونده:1محمد تقی بهجت.jpg|جایگزین=محمد تقی بهجت|بندانگشتی|محمد تقی بهجت]]<br />
<big>'''محمدتقی بهجت'''</big>؛از عرفا و مراجع تقلید شیعیان در دوران معاصر. <br><br />
<br />
محمدتقی بهجت، از [[مرجع دینی|مراجع تقلید]] و عالمان برجسته [[شیعه]]، در سال ۱۲۹۵ش در [[فومن]] متولد شد و از [[کودک|کودکی]] به تحصیل علوم دینی پرداخت. او در حوزههای علمیه فومن، کربلا و نجف تحصیل کرد و پس از بازگشت به ایران در قم ساکن شد. آیتالله بیش از ۶۰ سال علوم حوزوی را در سطوح عالی تدریس کرد و آثار علمی متعددی از خود بهجای گذاشت. وی در زمینههای [[اخلاق|اخلاقی]]، عرفانی و اجتماعی فعالیت داشت و بر وحدت شیعه و سنی، ارتباط با امام عصر و تقویت مبانی دینی تاکید میکرد. آیتالله بهجت در ۲۷ [[اردیبهشت]] ۱۳۸۸ش درگذشت و در [[مسجد]] بالاسر در [[حرم]] [[حضرت معصومه]] به خاک سپرده شد.<br />
<br />
==محمدتقی بهجت از فومن تا نجف==<br />
<br />
محمدتقی بهجت در دوم شهریور ۱۲۹۵ش در شهر فومن، در [[خانواده]] مذهبی به دنیا آمد.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/1010 . «درنگی کوتاه در زندگی شخصی، علمی و معنوی آیتالله بهجت»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref> پدرش [[کربلایی]] محمود که در شانزده سالگی بر اثر بیماری وبا، با مرگ روبرو شده بود، در [[خواب]] چنین میشنود که «با او کاری نداشته باشید، او پدر محمدتقی است». وی پس از این خواب، بهبود یافت و بعد از [[ازدواج]]، با الهام از آن ندا، نام این فرزندش را محمدتقی گذاشت.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/13184 . «گذری کوتاه بر زندگی کربلایی محمود بهجت فومنی»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref><br />
<br />
محمدتقی در دوران شیرخوارگی، مادر را از دست داد. او از [[کودک|دوران کودکی]]، تحت تاثیر [[پدر]]، به [[اهلبیت]] علاقهمند شد و در برخی مجالس [[عزاداری]] [[امام حسین]] همراه با پدرش مرثیهسرایی میکرد. محمدتقی در [[مکتبخانه]]، خواندن قرآن را فراگرفت و سپس برای تحصیل علوم دینی به حوزهعلمیهای کوچک در شهر فومن رفت. وی در طول هفت سال اقامت در این حوزه، علاوه بر تحصیل علوم دینی، آثار ادبی فارسی مانند [[بوستان (کتاب)|بوستان]] و [[گلستان (کتاب)|گلستان]] [[سعدی شیرازی|سعدی]] و [[کلیله و دمنه|کلیلهودمنه]] را میخواند و همزمان به تهذیب نفس نیز توجه داشت.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/1010 . «درنگی کوتاه در زندگی شخصی، علمی و معنوی آیتالله بهجت»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref><br />
<br />
محمدتقی در چهاردهسالگی به کربلا [[مسافرت|سفر]] کرد و در حوزۀ علمیۀ این شهر، ادبیات عرب و دروس [[فقه اسلامی|فقه]] و اصولفقه را فرا گرفت. او پس از چهار سال تحصیل در کربلا، در سال ۱۳۵۲ق به نجف و کنار حرم [[امام علی]] [[مهاجرت]] کرد.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/1010 . «درنگی کوتاه در زندگی شخصی، علمی و معنوی آیتالله بهجت»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref> <br />
<br />
محمدتقی بهجت در نجف از استادان برجستهای چون مرتضی طالقانی، سیدابوالقاسم خویی، سیدمحمود شاهرودی، محمدکاظم شیرازی، سیدابوالحسن اصفهانی، سیدعبدالغفار مازندرانی،<ref>[http://nbo.ir/%d8%ac%d8%ba%d8%b1%d8%a7%d9%81%db%8c%d8%a7%db%8c%db%8c/%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86/%da%af%db%8c%d9%84%d8%a7%d9%86/%d9%85%d8%ad%d9%85%d8%af-%d8%aa%d9%82%db%8c-%d8%a8%d9%87%d8%ac%d8%aa-%d8%a2%db%8c%d8%aa-%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87-%d8%a8%d9%87%d8%ac%d8%aa__a-330-254-310-112.aspx . «محمد تقی بهجت (آیتالله بهجت)»، وبسایت فرهیختگان تمدن شیعی.]</ref> محمدحسین نائینی، آقاضیاء عراقی و محمدحسین غروی، علوم حوزوی را فراگرفت. او همچنین عرفان را از میرزاعلی قاضی آموخت و کتابهای فلسفی «اشارات» و «اسفار» را نزد سیدحسین بادکوبهای خواند.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/1010 . «درنگی کوتاه در زندگی شخصی، علمی و معنوی آیتالله بهجت»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref><br />
<br />
محمدتقی بهجت در بیستویکسالگی با تدریس علوم حوزوی و همکاری با شیخعباس قمی در نگارش کتاب «سفینةالبحار»، جایگاه علمی خود را تثبیت کرد. او فرصت تهذیب نفس را در نجف از دست نداد و شخصیت اخلاقی خود را [[تربیت]] کرد.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/1010 . «درنگی کوتاه در زندگی شخصی، علمی و معنوی آیتالله بهجت»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref><br />
==بازگشت آیتالله بهجت به ایران==<br />
[[پرونده:محمد تقی بهجت 2.jpg|جایگزین=محمد تقی بهجت|بندانگشتی|محمد تقی بهجت]]<br />
<br />
===ازدواج آیتالله بهجت===<br />
<br />
محمدتقی بهجت پس از ۱۶ سال اقامت در نجف و کسب [[درجه اجتهاد]]، در سال ۱۳۲۴ش به ایران بازگشت. او که کمتر از ۳۰ سال داشت، برای درمان کسالتهای ناشی از ریاضتهای علمی و معنوی به [[وطن]] اصلی خود، [[فومن]] رفت و در آنجا به پیشنهاد خواهرش ازدواج کرد.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/1010 . «درنگی کوتاه در زندگی شخصی، علمی و معنوی آیتالله بهجت»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref><br />
<br />
===ورود آیتالله بهجت به حوزه علمیه قم===<br />
<br />
محمدتقی بهجت پس از چند ماه اقامت در فومن، به شهر قم [[مهاجرت]] کرد و از نزدیک با تحولات [[حوزه علمیه قم|حوزۀ علمیۀ قم]] آشنا شد. همزمان با حضور او در قم، پدرش درگذشت و خبر فوت برخی از استادانش در نجف نیز به او رسید. این شرایط او را به اقامت دائم در قم واداشت و در جوار حرم حضرت فاطمه معصومه سکونت گزید.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/1010 . «درنگی کوتاه در زندگی شخصی، علمی و معنوی آیتالله بهجت»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref><br />
<br />
[[حوزه علمیه قم|حوزۀ علمیۀ قم]]، در آن زمان به همت شیخ عبدالکریم حائری و [[سید حسین طباطبایی بروجردی|سیدحسین طباطبائی بروجردی]]، به کانونی علمی و معتبر تبدیل شده بود. آیتالله بهجت با وجود دارا بودن [[درجه اجتهاد|رتبه اجتهاد]]، از روی احترام در مجالس درس آیتالله حجت کوهکمرهای و آیتالله بروجردی شرکت میکرد و در آن جلسات نیز بهدلیل دقت و نکتهسنجیهای علمی، مورد توجه بود.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/1010 . «درنگی کوتاه در زندگی شخصی، علمی و معنوی آیتالله بهجت»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref><br />
==فعالیتهای فرهنگیاجتماعی آیتالله بهجت==<br />
===تدریس علوم دینی===<br />
<br />
محمدتقی بهجت پس از ورود به قم، بیش از ۶۰ سال درسهای سطوح عالی فقه و اصولفقه را تدریس کرد. مکان تدریس او ابتدا حجرههای مدارس علمیه و منزل شخصیاش بود و از سال ۱۳۷۵ش، درسها در مسجد فاطمیه برگزار میشد. او همچنین برخی موضوعات و مسائل فقهی و اصولی را به نگارش درآورده است.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/1010 . «درنگی کوتاه در زندگی شخصی، علمی و معنوی آیتالله بهجت»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref><br />
===برگزاری مجالس روضه===<br />
<br />
آیتالله بهجت بیش از ۴۰ سال مجالس [[روضهخوانی|روضه]] و مرثیهخوانی برای [[امام حسین]] را برگزار کرد. این مراسم ابتدا در منزل و سپس در مسجد فاطمیه برپا بود و او تا آخرین روزهای عمر، حتی در شرایط جسمی دشوار، به برپایی این مجلس اهتمام میورزید.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/1010 . «درنگی کوتاه در زندگی شخصی، علمی و معنوی آیتالله بهجت»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref><br />
===اقامه نماز جماعت===<br />
<br />
نماز جماعت آیتالله بهجت در مسجد فاطمیه، نزد مردم قم و علاقمندان به عرفان و [[معنویت]]، شناختهشده بود. صفوف طولانی نمازگزاران، نشان از جایگاه والای معنوی و اجتماعی او داشت. او در سالهای پایانی عمر، به دلیل کهولت سن، تنها نماز ظهر و عصر را به جماعت اقامه میکرد.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/1010 . «درنگی کوتاه در زندگی شخصی، علمی و معنوی آیتالله بهجت»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref><br />
===تاکید بر وحدت شیعه و سنی===<br />
<br />
محمدتقی بهجت بر ضرورت آگاهیبخشی و اتخاذ راهبردهای مسالمتآمیز میان [[مسلمانان]] و پرهیز از جدالهای بیثمر تاکید داشت. او با توجه به واقعیتهای تاریخی، بسیاری از نزاعهای بین شیعه و سنی یا حتی میان مذاهب اهلسنت را ناشی از تحریکات عوامل خارجی میدانست.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/5698 . «بیانات آیتالله بهجت دربارۀ وحدت شیعه و سنی»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref><br />
==ارتباط آیتالله بهجت با آیتالله خامنهای==<br />
<br />
آیتالله خامنهای، رهبر [[انقلاب اسلامی]] ایران که از سال ۱۳۴۰ش با آیتالله بهجت در ارتباط بود، بعد از تصدی مقام رهبری نیز این ارتباط را حفظ کرد. دیدارهای آنها که هر بار حداقل یک ساعت به طول میانجامید، نشاندهندۀ ارتباط نزدیک آنها بود.<ref>[https://www.aparat.com/v/yQrGl . «آیتالله بهجت؛ چه تعهدی به آیتالله خامنهای داده بود؟»، وبسایت آپارات.]</ref><br />
<br />
وی، آیتالله خامنهای را مسلط به مبانی اسلام دانسته و خود را ملتزم به حمایت از او میدانست.<ref>[https://www.aparat.com/v/yQrGl . «آیتالله بهجت چه تعهدی به آیتالله خامنهای داده بودند؟»، وبسایت آپارات.]</ref> او رهبر انقلاب را با جمله «بهتر از ایشان نداریم» توصیف کرده است.<ref>[https://shakibai.kowsarblog.ir/%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B8%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87 . رجبی صدیقی، «امام خامنهای در گفتار آیتالله بهجت» وبلاگ ساقی کوثر، کوثر بلاگ.]</ref> جایگاه آیتالله بهجت نزد رهبر انقلاب نیز بهاندازهای بود که بیان داشته است: «ایشان هرچه بفرمایند، من چشمبسته قبول میکنم».<ref>[https://www.aparat.com/v/yQrGl . «آیتالله بهجت چه تعهدی به آیتالله خامنهای داده بود؟»، وبسایت آپارات.]</ref><br />
==سیره اخلاقی و عرفانی آیتالله بهجت==<br />
===زیارت حرم فاطمه معصومه===<br />
<br />
یکی از برنامههای روزانۀ آیتالله بهجت [[زیارت در فرهنگ شیعه|زیارت]] حرم فاطمه معصومه بود. او هر روز پس از نماز صبح به زیارت حضرت معصومه میرفت و در حرم به نماز، [[دعا]] و [[مناجاتنویسی|مناجات]] میپرداخت.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/1010 . «درنگی کوتاه در زندگی شخصی، علمی و معنوی آیتالله بهجت»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref><br />
===پرهیز از شهرت===<br />
<br />
آیتالله بهجت در زندگی خود از شهرت پرهیز میکرد و بر خدمت خالصانه و [[عبادت]]، تاکید داشت.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/1010 . «درنگی کوتاه در زندگی شخصی، علمی و معنوی آیتالله بهجت»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref> او به همین دلیل، بیشتر سکوت اختیار میکرد و بهجز وقت ضرورت لب به سخن نمیگشود؛<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/14014 . حمیدی تهرانی، «با سکوت به مقامات عالیه میرسید»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref> حتی زمانی که اشکالات علمیاش در مجالس درس استادان، مورد توجه قرار میگرفت، تنها در مواقع ضروری به نقد علمی میپرداخت. او جلسات تدریس خود را نیز در مکانهای گمنام برگزار میکرد.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/1010 . «درنگی کوتاه در زندگی شخصی، علمی و معنوی آیتالله بهجت»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref><br />
<br />
محمدتقی بهجت در سلوک عرفانی، شاگرد آیتالله میرزا علی قاضی بود، اما از بیان تجربههای عرفانی خود اجتناب میکرد. مقامات عرفانی او بیشتر از طریق درک و مشاهده دیگران منتقل شده است. او حتی از بهکار بردن کلمۀ «من» خودداری میکرد.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/1010 . «درنگی کوتاه در زندگی شخصی، علمی و معنوی آیتالله بهجت»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref><br />
===اجتناب از پذیرش مرجعیت===<br />
<br />
آیتالله بهجت با وجود نیمقرن تدریس عالیترین سطوح علوم دینی، از پذیرش [[مرجع دینی|مرجعیت دینی]] سر باز میزد، تا سرانجام با اصرار فراوان علما و مردم، به انتشار رسالۀ عملیه رضایت داد. با اینحال، حتی با درج نامش روی جلد رساله نیز مخالفت کرد.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/1010 . «درنگی کوتاه در زندگی شخصی، علمی و معنوی آیتالله بهجت»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref><br />
==دستورات اخلاقی آیتالله بهجت==<br />
[[پرونده:محمد تقی بهجت 3.jpg|جایگزین=محمد تقی بهجت|بندانگشتی|محمد تقی بهجت]]<br />
دستورات اخلاقی بسیاری از آیتالله بهجت، بین اهل سلوک معنوی و شاگردان او معروف و رایج است. از جملۀ آنها توصیه به مجالست با قرآن، اعمال و [[ذکر|اذکاری]] برای گرفتن حاجات و شفای بیماران، نماز جعفر طیار برای حاجات مهم و ازدواج، استغفار و [[توبه]] جهت صیقل روح و گشایش در امور، ختم سوره واقعه جهت افزایش [[روزی]]، نماز والدین برای فرزندان، دعای حفظ و سلامتی، دعای درمان چشم و نور چشم و مجموعهای از اعمال و اذکار جهت [[برکت]] در منزل، ابطال طلسم و سِحر و رفع اثر [[چشمزخم]] است.<ref>[https://bahjat.ir/fa/aksnevesht . «چندرسانهای»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref><br />
===احترام به والدین===<br />
<br />
حفظ احترام و جلوگیری از ناراحتی والدین و [[صله رحم|صلۀ رحم]] حضوری از توصیههای دائمی آیتالله بهجت بود.<ref>. توقع، در خانه اگر کس است، 1396ش، ص34.</ref> او خشنودی مادر را مقدم بر خودسازی میدانست.<ref>. موسسه تحقیقاتی فرهنگی اهلبیت، فریادگر توحید: نگاهی به زندگی عارف کامل حضرت آیتالله بهجت، 1383ش، ص210.</ref><br />
===توجه به امام عصر===<br />
<br />
محمدتقی بجهت، [[انتظار]] فرج را عبادتی بزرگ و عامل خودسازی میدانست. وی رضایت الهی را در گرو رضایت ولیالله معرفی میکرد و بر ضرورت مراقبه، محاسبه نفس و اصلاح عیوب اخلاقی جهت نزدیکی به امام عصر تاکید داشت. از جمله اعمال مورد توصیه او، زیارت روزانه امام زمان و خواندن دعای «الهی عظم البلاء» بود. وی بر اهمیت عبادت در عصر غیبت تاکید داشت و آن را دارای جایگاه ویژه در محضر امام زمان میدانست.<ref>[https://iqna.ir/00Hd6a . بهجت، «ساعتی که چراغ اتاق آیتالله بهجت خاموش میشد»، ایکنا.]</ref><br />
==درگذشت آیتالله بهجت==<br />
<br />
در غروب یکشنبه، ۲۷ اردیبهشت ۱۳۸۸ش، خبر رحلت آیتالله محمدتقی بهجت، ایران را در بهت و اندوه فرو برد. جمعیت عظیم مشتاقان از تمام طبقات و سطح کشور جهت شرکت در [[آیین تدفین]] او خود را به قم رساندند. پیکر آیتالله بهجت در حرم حضرت معصومه، در مسجد بالاسر، به خاک سپرده شد.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/1010 . «درنگی کوتاه در زندگی شخصی، علمی و معنوی آیتالله بهجت»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref><br />
<br />
==آیتالله بهجت از نگاه دیگران==<br />
===امام خمینی===<br />
<br />
[[امام خمینی]]، آقای بهجت را فردی میدانست که قدرش نامعلوم است.<ref>. ایرانشاهی، به شیوه باران، 1399ش، ص44.</ref> او معتقد بود که آیتالله بهجت در معنویت به مرتبهای دست یافته که دارای مرگ اختیاری است.<ref>. باقیزاده، برگی از دفتر آفتاب: شرح حال شیخ السالکین حضرت آیتالله بهجت، 1395ش، ص111.</ref> وی همچنین علاقمندان به مسائل اخلاقی را به بهرهگیری از محضر آیتالله بهجت، سفارش میکرد.<ref>. ایرانشاهی، ردپای سپید، 1397ش، ص35.</ref><br />
===محمدتقی مصباح یزدی===<br />
<br />
آیتالله مصباح یزدی، [[سادهزیستی|زندگی ساده]] و زاهدانۀ آیتالله بهجت و خودداری او از بیان [[کرامت|کرامات]] را شایستۀ الگوگیری میداند. توصیه و تشویق طلاب به دوری از [[انزوای اجتماعی]] و پرهیز از گرفتار شدن در دام [[مارپیچ سکوت]] و مشارکت در فعالیتهای سیاسی و اجتماعی از دیگر خصلتهای آیتالله بهجت در بیان مصباح یزدی است. وی تاکید میکند که نظام فکری آیتالله بهجت بر محور تقرب به خدا و عمل به دستورات شریعت استوار بود و آن را راه اصلی رسیدن به کمال انسانی میدانست.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/682 . مصباح یزدی، «مصاحبه با آیتالله مصباح یزدی»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref><br />
===علیاکبر مسعودی خمینی===<br />
<br />
علیاکبر مسعودی خمینی که دستور بازسازی گنبد حرم حضرت معصومه را از آیتالله بهجت دریافت کرده بود، وی را فردی زاهد، متواضع و باتقوا توصیف کرده که بر انجام واجبات و ترک محرمات تاکید داشت و راه رسیدن به کمال انسانی را عمل به دستورات شرع و دوری از معصیت میدانست.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/10600 . مسعودی خمینی، «مصاحبه با آیتالله مسعودی خمینی از شاگردان قدیمی آیتالله بهجت»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref><br />
==یادنامهها دربارۀ آیتالله بهجت==<br />
<br />
کتب، مستندات و تولیدات چندرسانهای متعددی درباره سبک زندگی، شخصیت واندیشههای آیتالله محمدتقی بهجت فومنی تولید شده است، ازجمله: <br />
<br />
*'''صحبت سالها'''؛ ناگفتههایی از زندگی آیتالله بهجت از زبان فرزندش علی بهجت.<br />
*'''ردپای سپید'''؛ مجموعۀ خاطراتی کوتاه از سیره و سبک زندگی آیتالله بهجت.<ref>[https://taaghche.com/book/71648/%D8%B1%D8%AF%D9%BE%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%DB%8C%D8%AF . ایرانشاهی، «ردپای سپید»، وبسایت طاقچه.]</ref><br />
*'''ذکرها فرشتهاند'''؛ مجموعۀ خاطراتی کوتاه از سیره و سبک زندگی آیتالله بهجت. <ref>[https://taaghche.com/book/71456/%D8%B0%DA%A9%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF . برقعی، «ذکرها فرشتهاند»، وبسایت طاقچه.]</ref><br />
*'''نرمافزار آیینه روشن'''؛ بررسی ابعاد شخصیت عرفانی و علمی آیتالله بهجت از [[کودک|کودکی]] تا رحلت.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/640 . «معرفی کتب»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref><br />
*'''مستند ماه دل'''؛ شامل هشت قطعه فیلم درباره آیتالله بهجت.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/10530 . «نرمافزار مستند ماه دل»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref><br />
*'''مستند العبد'''؛ مستند ده قسمتی از کودکی تا رحلت آیتالله بهجت.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/640 . «معرفی کتب»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref><br />
*'''مستند صدای سخن عشق'''؛ مجموعۀ تصویری صدای سخن عشق، گلچینی از ملاقاتهای مردمی او در [[مسجد]]، قسمتهای زیبا و بهیاد ماندنی از کلاسهای درس او، لحظات عارفانۀ نمازهای او، سؤالات خودمانی طلاب و مردم از وی، نصایح معروف و خاص و لحظات ناب از زندگی آیتالله بهجت.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/10532 . «صدای سخن عشق»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref><br />
*'''مستند رادیویی پنجره'''؛ شامل مصاحبه با علی بهجت و تعدادی از اقوام و همسایههای آیتالله بهجت.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/13086 . «مستند رادیویی پنجره»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت.]</ref><br />
*'''مستند نگاه در رخ خورشید'''؛ مجموعۀ مصاحبههای علما و شاگردان آیتالله بهجت در ایام رحلت او.<ref>[https://bahjat.ir/fa/content/10625 . «مستند نگاه در رخ خورشید»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت]</ref><br />
<br />
==پانویس== <br />
{{پانویس}} <br />
<br />
==منابع==<br />
<br />
*«آیتالله بهجت چه تعهدی به آیتالله خامنهای داده بودند؟»، وبسایت آپارات، تاریخ بازدید: 1 بهمن 1403ش.<br />
*ایرانشاهی، اعظم، به شیوه باران، قم، البهجه، 1399ش.<br />
*ایرانشاهی، اعظم، «ردپای سپید»، وبسایت طاقچه، تاریخ بازدید: 1 بهمن 1403ش.<br />
*ایرانشاهی، اعظم، ردپای سپید، قم، واژهپردازاندیشه، 1397ش.<br />
*باقیزاده، رضا، برگی از دفتر آفتاب: شرح حال شیخ السالکین حضرت آیتالله بهجت، قم، زائر، 1395ش.<br />
*برقعی، سیدهزهرا، «ذکرها فرشتهاند»، وبسایت طاقچه، تاریخ بازدید: 1 بهمن 1403ش.<br />
*بهجت، علی، «درنگی کوتاه در زندگی شخصی، علمی و معنوی آیتالله بهجت»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت، تاریخ بازدید: 1 بهمن 1403ش.<br />
*بهجت، علی، «ساعتی که چراغ اتاق آیتالله بهجت خاموش میشد»، خبرگزاری ایکنا، تاریخ درج مطلب: 7 اسفند 1402ش.<br />
*توقع، زینب، در خانه اگر کس است، قم، موسسه تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت، 1396ش.<br />
*حمیدی تهرانی، سیدهاشم، «با سکوت به مقامات عالیه میرسید»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت، تاریخ بازدید: 1 بهمن 1403ش.<br />
*«درنگی کوتاه در زندگی شخصی، علمی و معنوی آیتالله بهجت»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت، تاریخ بازدید: 1 بهمن 1403ش.<br />
*رجبی صدیقی، کاظم، «امام خامنهای در گفتار آیتالله بهجت» وبلاگ ساقی کوثر، تاریخ بازدید: 1 بهمن 1403ش.<br />
*«صدای سخن عشق»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت، تاریخ بازدید: 1 بهمن 1403ش.<br />
*«محمدتقی بهجت»، وبسایت فرهیختگان تمدن شیعی، تاریخ درج مطلب: 12 مهر 1394ش.<br />
*مسعودی خمینی، علیاکبر، «مصاحبه با آیتالله مسعودی خمینی از شاگردان قدیمی آیتالله بهجت»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت، 1 بهمن 1403ش.<br />
*مصباح یزدی، محمدتقی، «آیتالله بهجت دارای موت اختیاری هستند!»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت، تاریخ بازدید، 1 بهمن 1403ش.<br />
*مصباح یزدی، محمدتقی، «مصاحبه با آیتالله مصباح یزدی»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت، تاریخ بازدید: 1 بهمن 1403ش.<br />
*«مستند رادیویی پنجره»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت، تاریخ بازدید: 1 بهمن 1403ش.<br />
*«مستند نگاه در رخ خورشید»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت، تاریخ بازدید: 1 بهمن 1403ش.<br />
*«معرفی کتب»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت، تاریخ بازدید: 1 بهمن 1403ش.<br />
*موسسه تحقیقاتی فرهنگی اهلبیت، فریادگر توحید: نگاهی به زندگی عارف کامل حضرت آیتالله بهجت، تهران، انصاری، 1383ش.<br />
*«نرمافزار مستند ماه دل»، وبسایت مرکز تنظیم و نشر آثار آیتالله بهجت، تاریخ بازدید: 1 بهمن 1403ش.</div>مهدی مهدوی