https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86مدیریت زمان - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-07T21:08:10Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.44.2https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86&diff=45499&oldid=prevسمیه عزیزی: صفحهای تازه حاوی «<big>'''مدیریت زمان،'''</big> مهارت صرفِ بهینه زمان در فعالیتهای روزانه. ==مفهومشناسی== مدیریت زمان، از نظر اصطلاحی، به تقسیم زمان با هدف انجام فعالیتهای روزمره، هدفمند و خاص، همراه با فرایند نظمبخشی و برنامهریزی گفته میشود.<ref> [https://www.chetor...» ایجاد کرد2026-05-14T12:41:40Z<p>صفحهای تازه حاوی «<big>'''مدیریت زمان،'''</big> مهارت صرفِ بهینه زمان در فعالیتهای روزانه. ==مفهومشناسی== مدیریت زمان، از نظر اصطلاحی، به تقسیم زمان با هدف انجام فعالیتهای روزمره، هدفمند و خاص، همراه با فرایند نظمبخشی و برنامهریزی گفته میشود.<ref> [https://www.chetor...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><big>'''مدیریت زمان،'''</big> مهارت صرفِ بهینه زمان در فعالیتهای روزانه.<br />
<br />
==مفهومشناسی==<br />
مدیریت زمان، از نظر اصطلاحی، به تقسیم زمان با هدف انجام فعالیتهای روزمره، هدفمند و خاص، همراه با فرایند نظمبخشی و برنامهریزی گفته میشود.<ref> [https://www.chetor.com/148441-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ ذوالقدر، «مدیریت زمان چیست؟»، وبسایت چطور، تاریخ درج مطلب: آذر 1399ش.]</ref> محدود نبودن، یکسان بودن برای همه و گذرا بودن<ref> [https://lib.eshia.ir/10258/97/23/%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86 عسکری، مدیریت زمان، 1360ش، ص23.]</ref> از جمله ویژگیهای زمان است.<br />
==فوایدِ مدیریت زمان== <br />
بهرهوری، پیشرفت، شهرت، دستیابی به اهداف مهم کاری و شخصی،<ref>[https://www.chetor.com/148441-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ ذوالقدر، «مدیریت زمان چیست؟»، وبسایت چطور، تاریخ درج مطلب: آذر 1399ش.]</ref> افزايش انرژي، [[انگيزه]]، کنترل زندگي و پيشگيري از اتلاف وقت، از جمله فواید مدیریت زمان است.<ref> [https://lib.eshia.ir/10258/97/23/%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86 عسکری، مدیریت زمان، 1360ش، ص23.]</ref> به گفتۀ کارشناسان، استفادة مؤثر از زمان، به انسان کمک میکند که نگاه هدفمند به زندگی داشته باشد و فراغت خود را با خوشگذرانیهای باطل هدر ندهد.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/463853/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D9%88%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84-%DA%AF%D8%B0%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D9%88%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D9%88-%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%AA عزیزی و همکاران، «واکاوی اصول گذراندن اوقات فراغت از منظر قرآن و عترت»، دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی، 1400ش.]</ref> <br />
==نشانههای ضعف در مديريت زمان==<br />
پژوهشگران برای ضعف در مدیریت زمان، نشانههای زیر را بیان کردهاند:<br />
# تأخیر مداوم در جلسات و قرارها؛ <br />
# سرگردانی در انجام کارهاي گوناگون؛ <br />
# ناتواني در انتخاب اهداف؛ <br />
# پرداختن به جزئيات؛ <br />
# درماندگي در امور شخصی و کاری.<ref>[https://lib.eshia.ir/10258/97/23/%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86 عسکری، مدیریت زمان، 1360ش، ص23.]</ref> <br />
==آسیبهای نداشتن مدیریت زمان== <br />
از جمله آسیبهای عدم [[مدیریت زمان]]، تمام نکردن امور و کارهای محولشده، ضعف در کیفیت کار، پیشرفت نکردن و داشتن [[اضطراب]] است.<ref>[https://www.chetor.com/148441-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ ذوالقدر، «مدیریت زمان چیست؟»، وبسایت چطور، تاریخ درج مطلب: آذر 1399ش.]</ref> <br />
==علل کمبودِ وقت==<br />
واقعی نبودن اهداف، رؤیاپردازی افراطی، ضعف در تصمیمگیری، ضعف در اولویتبندی امور و حل مسئله، کمالطلبی، اهمالکاری، واگذار نکردن برخی از کارها به دیگران<ref>[https://motamem.org/%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84-%D9%88-%D8%AA%DA%A9%D9%86%DB%8C%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF/ «مدیریت زمان چیست و تکنیکهای آن کدام است؟»، وبسایت متمم، تاریخ بازدید: 3 تیر 1401ش.]</ref> و هدر دادن فرصتهای مفید از علتهای کمبود وقت است.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/463853/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D9%88%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84-%DA%AF%D8%B0%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D9%88%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D9%88-%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%AA عزیزی و همکاران، «واکاوی اصول گذراندن اوقات فراغت از منظر قرآن و عترت»، دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی، 1400ش.]</ref> <br />
==مدیریت زمان در آموزههای دینی== <br />
فرصت زندگی، سلامتی، ثروت، فراغت و جوانی از جمله فرصتهای گذرا و پایانپذیری هستند که در آموزههای اسلامی، بهرهبرداری حداکثری از آنها سفارش شده است.<ref>[http://pajoohe.ir/%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D9%86%DB%8C%D8%AF__a-47508.aspx «زمان را مدیریت کنید»، وبسایت پژوهه، تاریخ درج مطلب:10 خرداد 1395ش.]</ref> [[امام علی]] نشناختن فرصتها و بهره نبردن به موقع از آن را موجب تباه شدن زمان و ناکامی و حسرت دانسته<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=%D8%AD%D9%85%D8%A7%D8%B3%D9%87%20%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C%20%D9%88%20%D8%AD%D9%85%D8%A7%D8%B3%D9%87%20%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C%20%D8%A7%D8%B2%20%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1%20%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA%20%D9%88%20%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA&option=com_dbook&task=readonline&book_id=11412&page=141&chkhashk=57573E71F0&Itemid=218&lang=fa&tmpl=component درافشان، حماسه سیاسی و حماسه اقتصادی از منظر آیات و روایات، 1392ش، ص141.]</ref> و هشدار داه است که لذتهای پست، فرصتِ رسیدن به مرتبههای بالا را از بین میبرد<ref>[https://lib.eshia.ir/71808/1/982 جمعی از نویسندگان، دانشنامه امام علی، بیتا، ص982.]</ref> و شاید چیزی که از دست رود، دیگر جبرانشدنی نباشد.<ref>[https://lib.eshia.ir/71401/1/383/%D8%B1%D9%8F%D8%A8%D9%8E%D9%91_%D9%81%D8%A7%D8%A6%D8%AA%D9%8D_%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%8F%D8%AF%D8%B1%D9%8E%DA%A9%D9%8F_%D8%A7%D9%90%D9%84%D8%AD%D8%A7%D9%82%D9%8F%D9%87 تمیمی آمدی، غرر الحكم و درر الكلم، 1410ق، ج1، ص383.]</ref> هرکسی به کاری بیفایده مشغول شود، کارهای مهم او، از دست میرود.<ref>[https://lib.eshia.ir/71401/1/627/%D9%85%D9%8E%D9%86%D9%90_%D8%A7%D9%90%D8%B4%D9%92%D8%AA%D9%8E%D8%BA%D9%8E%D9%84%D9%8E_%D8%A8%D9%90%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%81%D9%8F%D8%B6%D9%8F%D9%88%D9%84%D9%90_%D9%81%D9%8E%D8%A7%D8%AA%D9%8E%D9%87%D9%8F_%D9%85%D9%90%D9%86%D9%92_%D9%85%D9%8F%D9%87%D9%90%D9%85%D9%91%D9%90%D9%87%D9%90_%D8%A7%D9%8E%D9%84%D9%92%D9%85%D9%8E%D8%A3%D9%92%D9%85%D9%8F%D9%88%D9%84 تمیمی آمدی، غرر الحكم و درر الكلم، 1410ق، ج1، ص627.]</ref><br />
<br />
در برخی روایات، توصیه شده است که آدمی، زمان و فرصت روزانه را به چهار بخش تقسیم کند:<br />
# مناجات با خدا؛<br />
# گذران زندگی و معاش؛<br />
# همنشینی با برادران و افراد خیرخواه و آگاه شدن از نواقصِ فردی؛<br />
# لذتهای حلال و تجدید قوا.<ref>[https://lib.eshia.ir/15139/1/409/%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9 ابنشعبه حرانی، تحف العقول، 1404ق، ص409.]</ref> <br />
==راهکارهای مدیریت زمان==<br />
پژوهشگران برای مدیریت زمان به راهکارهای زیر اشاره کردهاند:<br />
# مشخص کردن اهداف و ارزشها؛<br />
# اولويتبندي مناسب؛<br />
# شناسایی موانع استفاده بهینه از زمان؛<ref>[https://lib.eshia.ir/10258/97/23/%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86 عسکری، «مدیریت زمان»، 1360ش، ص23.]</ref><br />
# تهیه فهرست روزانه و تعیین کردن مدت زمان انجام هر کاری.<ref>[https://mostafaee.com/portfolio/7-technik-zaman/ مصطفایی، «7 تکنیک برای مدیریت زمان»، وبسایت گام برتر.]</ref><br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع==<br />
* ابنمنظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، بيروت، دار صادر، 1414ق.<br />
* ابنشعبه حَرّانی، حسن، تحف العقول، ترجمه: علیاکبر الغفاری، قم، موسسه النشر الاسلامی، 1404ق.<br />
* اقلیدینژاد، علی، «گذری بر مفهومشناسی مدیریت و برنامهریزی در تبلیغ دینی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 3 اسفند 1387ش.<br />
* تميمي آمدي، عبدالواحد بن محمد، غُرَر الحِكم و دُرَر الكلم، مصحح سيد مهدى رجائى، قم، دارالكتاب الإسلامي، چاپ دوم، 1410ق.<br />
* جمعی از نویسندگان، دانشنامه امام علی، پایگاه تخصصی عاشورا ، بیتا.<br />
* درافشان، محمدحسین، حماسه سیاسی و حماسه اقتصادی از منظر آیات و روایات، قم، مرکز پژوهشهای اسلامی، 1392ش.<br />
* ذوالقدر، زهرا، «مدیریت زمان چیست؟»، وبسایت چطور، تاریخ درج مطلب: آذر 1399ش.<br />
* «زمان را مدیریت کنید»، وبسایت پژوهه، تاریخ درج مطلب:10 خرداد 1395ش.<br />
* عسکری، بهنام، «مدیریت زمان»، قم، فصلنامه معارف اسلامی، شماره 97، 1360ش.<br />
* عزیزی، سمیه و همکاران، «واکاوی اصول گذراندن اوقات فراغت از منظر قرآن و عترت»، دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی، شماره 39، 1400ش.<br />
* کاکاویسی، سالم، «تعریف مدیریت (معنی لغوی و اصطلاحی مدیریت)»، وبلاگ مدیریت در ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۲ مهر ۱۳۸۷ش.<br />
* «مدیریت زمان چیست و تکنیکهای آن کدام است؟»، وبسایت متمم، تاریخ بازدید: 3 تیر 1401ش.<br />
* «ميزگرد مديريت اسلامى»، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره)، ماهنامه معرفت، شماره 17، تابستان 1375ش. <br />
* مصطفایی، مجتبی، «7 تکنیک برای مدیریت زمان»، وبسایت گام برتر، تاریخ بازدید: 2 مرداد 1401ش.</div>سمیه عزیزی