مسجد عمادالدوله - تاریخچهٔ نسخه‌ها

حمید گلزار: حمید گلزار صفحهٔ مسجد عماد الدوله را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به مسجد عمادالدوله منتقل کرد

2026-05-30T11:50:07Z

حمید گلزار صفحهٔ مسجد عماد الدوله را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به مسجد عمادالدوله منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ۹ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۲۰
(بدون تفاوت)

زهرا غلامی: ایجاد لینک داخلی

2026-05-09T17:46:50Z

ایجاد لینک داخلی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۲۱:۱۶
خط ۱:		خط ۱:
	<big>'''مسجد عماد‌الدوله؛'''</big> بنایی تاریخی مذهبی با معماری اسلامی در کرمانشاه.		<big>'''مسجد عماد‌الدوله؛'''</big> بنایی تاریخی مذهبی با معماری اسلامی در کرمانشاه.

	مسجد عماد‌الدوله از مهم‌ترین بنا‌های تاریخی ـ مذهبی شهر کرمانشاه است که در مرکز شهر و در مجاورت بازار زرگر‌ها قرار گرفته است. قدمت این بنای تاریخی به اواخر قرن ۱۳‌ق و دوره قاجار بر می‌گردد. این مسجد فاقد گنبد و گلدسته بوده و یک برج ساعت با ارتفاع ۱۱ متر در آن قرار دارد. مهم‌ترین بخش این مسجد، دروازه‌ای به نام «قاپی شاه نجف» است که از حرم امام علی به کرمانشاه آورده و در مسجد، نصب شده است. کاشی‌کاری با نقوش اسلیمی از دیگر خصوصیات بارز مسجد عماد‌الدوله است که هنر اصیل معماری ایرانی را نشان می‌دهد. امروزه این مکان تاریخی ـ مذهبی محل برگزاری نماز است.		مسجد عماد‌الدوله از مهم‌ترین بنا‌های تاریخی ـ مذهبی شهر [[کرمانشاه]] است که در مرکز شهر و در مجاورت بازار زرگر‌ها قرار گرفته است. قدمت این بنای تاریخی به اواخر قرن ۱۳‌ق و دوره قاجار بر می‌گردد. این مسجد فاقد گنبد و گلدسته بوده و یک برج ساعت با ارتفاع ۱۱ متر در آن قرار دارد. مهم‌ترین بخش این مسجد، دروازه‌ای به نام «قاپی شاه نجف» است که از حرم امام علی به کرمانشاه آورده و در مسجد، نصب شده است. کاشی‌کاری با نقوش اسلیمی از دیگر خصوصیات بارز مسجد عماد‌الدوله است که هنر اصیل معماری ایرانی را نشان می‌دهد. امروزه این مکان تاریخی ـ مذهبی محل برگزاری نماز است.
	==تاریخچه==		==تاریخچه==
	مسجد عماد‌الدوله، بنایی تاریخی است که قدمت آن به دورۀ قاجار بر می‌گردد.<ref> [https://elmnet.ir/article/20063084-51642/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-(%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87) . علائی و همکاران، «بررسی معماری پایدار در مساجد دوره قاجار «مسجد عماد الدوله)»، 1393ش، ص1.]</ref> این مسجد در سال 1285ق توسط امام‌قلی میرزا عماد‌الدوله، <ref> [https://www.kojaro.com/attraction/24182-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87/ . «مسجد عماد‌الدوله»، وب‌سایت کجارو، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref> والی غرب و سرحددار عراقین به صورت مسجد و مدرسه بنا شده است. <ref> [https://www.sid.ir/paper/856412/fa . حسینی و احمدزاده، «بررسی تطبیقی نقوش کاشی کاری دو مسجد قاجاری»، 1394ش، ص2.]</ref> تزئینات کاشی‌کاری به‌کار رفته در مسجد عماد‌الدوله، نقوش متشکل از اشکال هندسی و گیاهی است که استحکام ساده و روانی دارد و بیشتر بر‌گرفته از تزئینات معماری دوره صفویه و زندیه است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/856412/fa . حسینی و احمدزاده، «بررسی تطبیقی نقوش کاشی کاری دو مسجد قاجاری»، 1394ش، ص1.]</ref> همچنین در این مسجد دروازه‌ای با نام «قاپی شاه نجف» وجود دارد که قدمت آن به دوره صفویه بر می‌گردد.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/24182-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87/ . «مسجد عماد‌الدوله»، وب‌سایت کجارو، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref>		مسجد عماد‌الدوله، بنایی تاریخی است که قدمت آن به دورۀ قاجار بر می‌گردد.<ref> [https://elmnet.ir/article/20063084-51642/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-(%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87) . علائی و همکاران، «بررسی معماری پایدار در مساجد دوره قاجار «مسجد عماد الدوله)»، 1393ش، ص1.]</ref> این مسجد در سال 1285ق توسط امام‌قلی میرزا عماد‌الدوله، <ref> [https://www.kojaro.com/attraction/24182-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87/ . «مسجد عماد‌الدوله»، وب‌سایت کجارو، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref> والی غرب و سرحددار عراقین به صورت مسجد و مدرسه بنا شده است. <ref> [https://www.sid.ir/paper/856412/fa . حسینی و احمدزاده، «بررسی تطبیقی نقوش کاشی کاری دو مسجد قاجاری»، 1394ش، ص2.]</ref> تزئینات کاشی‌کاری به‌کار رفته در مسجد عماد‌الدوله، نقوش متشکل از اشکال هندسی و گیاهی است که استحکام ساده و روانی دارد و بیشتر بر‌گرفته از تزئینات معماری دوره صفویه و زندیه است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/856412/fa . حسینی و احمدزاده، «بررسی تطبیقی نقوش کاشی کاری دو مسجد قاجاری»، 1394ش، ص1.]</ref> همچنین در این مسجد دروازه‌ای با نام «قاپی شاه نجف» وجود دارد که قدمت آن به دوره صفویه بر می‌گردد.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/24182-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87/ . «مسجد عماد‌الدوله»، وب‌سایت کجارو، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref>
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	# در قرن‌های اخیر کف ایوان و ازاره‌ این مسجد با سنگ مرمر پوشیده شده است.<ref> [https://fa.tripyar.com/iran/%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87/%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87/%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C/%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C/%D8%A7%D8%A8%D9%86%DB%8C%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87.html .«مسجد عمادالدوله کرمانشاه»، وب‌سایت تریپ یار، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref>		# در قرن‌های اخیر کف ایوان و ازاره‌ این مسجد با سنگ مرمر پوشیده شده است.<ref> [https://fa.tripyar.com/iran/%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87/%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87/%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C/%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C/%D8%A7%D8%A8%D9%86%DB%8C%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87.html .«مسجد عمادالدوله کرمانشاه»، وب‌سایت تریپ یار، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref>
	# شبستان: شبستان مسجد عماد‌الدوله به شکل مستطیلی‌ است. این شبستان دارای طاقی است که بر روی ۱4 ستون با آجر‌کاری ساده و دیوار‌های جانبی قرار گرفته‌ است. <ref>[https://www.kojaro.com/attraction/24182-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87/ . «مسجد عماد‌الدوله»، وب‌سایت کجارو، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref> روشنایی این شبستان از طریق روزنه‌هایی که در رأس آن قرار گرفته، تأمین می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/856412/fa . حسینی و احمدزاده، «بررسی تطبیقی نقوش کاشی کاری دو مسجد قاجاری»، 1394ش، ص2.]</ref> ورودي بانون و آقايان به شبستان به صورت جدا ازهم است.<ref> [https://elmnet.ir/article/20063084-51642/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-(%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87) . علائی و همکاران، «بررسی معماری پایدار در مساجد دوره قاجار «مسجد عماد الدوله)»، 1393ش، ص1.]</ref>		# شبستان: شبستان مسجد عماد‌الدوله به شکل مستطیلی‌ است. این شبستان دارای طاقی است که بر روی ۱4 ستون با آجر‌کاری ساده و دیوار‌های جانبی قرار گرفته‌ است. <ref>[https://www.kojaro.com/attraction/24182-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87/ . «مسجد عماد‌الدوله»، وب‌سایت کجارو، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref> روشنایی این شبستان از طریق روزنه‌هایی که در رأس آن قرار گرفته، تأمین می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/856412/fa . حسینی و احمدزاده، «بررسی تطبیقی نقوش کاشی کاری دو مسجد قاجاری»، 1394ش، ص2.]</ref> ورودي بانون و آقايان به شبستان به صورت جدا ازهم است.<ref> [https://elmnet.ir/article/20063084-51642/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-(%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87) . علائی و همکاران، «بررسی معماری پایدار در مساجد دوره قاجار «مسجد عماد الدوله)»، 1393ش، ص1.]</ref>
	# قاپی شاه نجف: دروازه‌ای چوبی است که در زمان احداث مسجد از حرم حضرت علی <ref>[https://www.sid.ir/paper/856412/fa . حسینی و احمدزاده، «بررسی تطبیقی نقوش کاشی کاری دو مسجد قاجاری»، 1394ش، ص2.]</ref> توسط سازندۀ این مسجد به کرمانشاه آورده شده و به‌عنوان درب ورودی اصلی، در این مسجد نصب شده است. این دروازه، در میان مردم محلی و کسبۀ بازار به «قاپی شاه نجف» یا «بقای شاه نجف» مشهور است.<ref> [https://safarzon.com/mag/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87/ . «مسجد عماد الدوله کرمانشاه ، نمایانگر معماری با شکوه قاجاری»، وب‌سایت سفرزون‌مگ، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref>		# قاپی شاه نجف: دروازه‌ای چوبی است که در زمان احداث مسجد از حرم حضرت علی <ref>[https://www.sid.ir/paper/856412/fa . حسینی و احمدزاده، «بررسی تطبیقی نقوش کاشی کاری دو مسجد قاجاری»، 1394ش، ص2.]</ref> توسط سازندۀ این مسجد به کرمانشاه آورده شده و به‌عنوان درب ورودی اصلی، در این مسجد نصب شده است. این دروازه، در میان مردم محلی و کسبۀ [[بازار]] به «قاپی شاه نجف» یا «بقای شاه نجف» مشهور است.<ref> [https://safarzon.com/mag/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87/ . «مسجد عماد الدوله کرمانشاه ، نمایانگر معماری با شکوه قاجاری»، وب‌سایت سفرزون‌مگ، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref>

	==کارکرد==		==کارکرد==

افشان بستاکچی: صفحه‌ای تازه حاوی «'''مسجد عماد‌الدوله؛''' بنایی تاریخی مذهبی با معماری اسلامی در کرمانشاه. مسجد عماد‌الدوله از مهم‌ترین بنا‌های تاریخی ـ مذهبی شهر کرمانشاه است که در مرکز شهر و در مجاورت بازار زرگر‌ها قرار گرفته است. قدمت این بنای تاریخی به اواخر قرن ۱۳...» ایجاد کرد

2026-04-18T07:47:15Z

صفحه‌ای تازه حاوی «<big>'''مسجد عماد‌الدوله؛'''</big> بنایی تاریخی مذهبی با معماری اسلامی در کرمانشاه. مسجد عماد‌الدوله از مهم‌ترین بنا‌های تاریخی ـ مذهبی شهر کرمانشاه است که در مرکز شهر و در مجاورت بازار زرگر‌ها قرار گرفته است. قدمت این بنای تاریخی به اواخر قرن ۱۳...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

<big>'''مسجد عماد‌الدوله؛'''</big> بنایی تاریخی مذهبی با معماری اسلامی در کرمانشاه.

مسجد عماد‌الدوله از مهم‌ترین بنا‌های تاریخی ـ مذهبی شهر کرمانشاه است که در مرکز شهر و در مجاورت بازار زرگر‌ها قرار گرفته است. قدمت این بنای تاریخی به اواخر قرن ۱۳‌ق و دوره قاجار بر می‌گردد. این مسجد فاقد گنبد و گلدسته بوده و یک برج ساعت با ارتفاع ۱۱ متر در آن قرار دارد. مهم‌ترین بخش این مسجد، دروازه‌ای به نام «قاپی شاه نجف» است که از حرم امام علی به کرمانشاه آورده و در مسجد، نصب شده است. کاشی‌کاری با نقوش اسلیمی از دیگر خصوصیات بارز مسجد عماد‌الدوله است که هنر اصیل معماری ایرانی را نشان می‌دهد. امروزه این مکان تاریخی ـ مذهبی محل برگزاری نماز است.
==تاریخچه==
مسجد عماد‌الدوله، بنایی تاریخی است که قدمت آن به دورۀ قاجار بر می‌گردد.<ref> [https://elmnet.ir/article/20063084-51642/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-(%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87) . علائی و همکاران، «بررسی معماری پایدار در مساجد دوره قاجار «مسجد عماد الدوله)»، 1393ش، ص1.]</ref> این مسجد در سال 1285ق توسط امام‌قلی میرزا عماد‌الدوله، <ref> [https://www.kojaro.com/attraction/24182-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87/ . «مسجد عماد‌الدوله»، وب‌سایت کجارو، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref> والی غرب و سرحددار عراقین به صورت مسجد و مدرسه بنا شده است. <ref> [https://www.sid.ir/paper/856412/fa . حسینی و احمدزاده، «بررسی تطبیقی نقوش کاشی کاری دو مسجد قاجاری»، 1394ش، ص2.]</ref> تزئینات کاشی‌کاری به‌کار رفته در مسجد عماد‌الدوله، نقوش متشکل از اشکال هندسی و گیاهی است که استحکام ساده و روانی دارد و بیشتر بر‌گرفته از تزئینات معماری دوره صفویه و زندیه است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/856412/fa . حسینی و احمدزاده، «بررسی تطبیقی نقوش کاشی کاری دو مسجد قاجاری»، 1394ش، ص1.]</ref> همچنین در این مسجد دروازه‌ای با نام «قاپی شاه نجف» وجود دارد که قدمت آن به دوره صفویه بر می‌گردد.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/24182-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87/ . «مسجد عماد‌الدوله»، وب‌سایت کجارو، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref>

==نام‌گذاری==
نام این مسجد بر‌گرفته از نام بانی آن امام‌قلی میرزا عماد‌الدوله، حاکم غرب گرفته شده است.<ref> [https://safarzon.com/mag/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87/ . «مسجد عماد الدوله کرمانشاه ، نمایانگر معماری با شکوه قاجاری»، وب‌سایت سفرزون‌مگ، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref>

==جغرافیا==
مسجد عماد‌الدوله در شهر کرمانشاه،<ref> [https://www.kojaro.com/attraction/24182-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87/ . «مسجد عماد‌الدوله»، وب‌سایت کجارو، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref> در ضلع غربی خیابان مدرس و نزدیکی بازار زرگرها<ref> [https://www.sid.ir/paper/856412/fa . حسینی و احمدزاده، «بررسی تطبیقی نقوش کاشی کاری دو مسجد قاجاری»، 1394ش، ص2.]</ref> و بازار سنتی (تاریکه بازار) واقع شده است. <ref> [https://safarzon.com/mag/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87/ . «مسجد عماد الدوله کرمانشاه ، نمایانگر معماری با شکوه قاجاری»، وب‌سایت سفرزون‌مگ، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref> این مسجد از شمال به مسجد جامع و اداره‌ اماکن،<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/24182-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87/ . «مسجد عماد‌الدوله»، وب‌سایت کجارو، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref> از شرق به بازار زرگر‌ها، از غرب به محله‌ گمرک <ref>[https://safarzon.com/mag/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87/ . «مسجد عماد الدوله کرمانشاه ، نمایانگر معماری با شکوه قاجاری»، وب‌سایت سفرزون‌مگ، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref> و از جنوب به بازار بزازان محدود می‌شود.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/24182-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87/ . «مسجد عماد‌الدوله»، وب‌سایت کجارو، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref>

==معماری==
مسجد عماد‌الدوله به‌لحاظ زیبایی‌های ساخت، معماری، پیشینۀ تاریخی و جنبه‌‌های مذهبی و اسلامی از بنا‌های مهم و ارزشمند ایران است.<ref> [https://safarzon.com/mag/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87/ . «مسجد عماد الدوله کرمانشاه ، نمایانگر معماری با شکوه قاجاری»، وب‌سایت سفرزون‌مگ، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref> مسجد عماد‌الدوله بر اساس اقليم و شرايط محيطي سازگار با این منطقه ساخته شده است.<ref> [https://elmnet.ir/article/20063084-51642/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-(%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87) . علائی و همکاران، «بررسی معماری پایدار در مساجد دوره قاجار «مسجد عماد الدوله)»، 1393ش، ص1.]</ref> این بنای تاریخی از لحاظ تزئینات و به‌خصوص نقوش کاشی‌کاری دارای اهمیت است. <ref> [https://www.sid.ir/paper/856412/fa . حسینی و احمدزاده، «بررسی تطبیقی نقوش کاشی کاری دو مسجد قاجاری»، 1394ش، ص1.]</ref> وجود تزئینات و نقوش متنوعی که در ساخت مسجد عماد‌الدوله به‌کار رفته، نشان از شکوه و زیبایی معماری ایران به‌ویژه در دوران اسلامی دارد.<ref> . کیانی، تزیینات وابسته به معماری ایران دوره اسلامی، 1376ش، ص9.</ref> هنرمند مسلمان با تکیه بر مبانی دینی و اعتقادی در تلاش بوده تا فضایی آرام‌بخش، روحانی و معنوی ایجاد کند.<ref> . رهنورد، حکمت هنر اسلامی، 1378ش، ص78.</ref> این مسجد زیبا و با‌شکوه، با تکیه بر معماری اصیل ایرانی،<ref> . کیانی، تزیینات وابسته به معماری ایران دوره اسلامی، 1376ش، ص9.</ref> از چهار ایوان، یک مناره،<ref>[https://safarzon.com/mag/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87/ . «مسجد عماد الدوله کرمانشاه ، نمایانگر معماری با شکوه قاجاری»، وب‌سایت سفرزون‌مگ، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref> صحنی با ابعاد ۲۴×۳۰ متر، شبستان ستون‌دار، حجره‌های متعدد، سر‌در و دهنه‌ها تشکیل شده است.<ref> [https://www.sid.ir/paper/856412/fa . حسینی و احمدزاده، «بررسی تطبیقی نقوش کاشی کاری دو مسجد قاجاری»، 1394ش، ص2.]</ref> در ساخت این بنای تاریخی معماران ایرانی تلاش کرده‌اند که از مصالح موجود در این منطقه استفاده کنند.<ref>[https://elmnet.ir/article/20063084-51642/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-(%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87) . علائی و همکاران، «بررسی معماری پایدار در مساجد دوره قاجار «مسجد عماد الدوله)»، 1393ش، ص1.]</ref>
اجزاء تشکیل دهندۀ این مسجد عبارت‌اند از:
# ورودی: مسجد عماد‌الدوله دارای دو ورودی اصلی و فرعی است. ورودی اصلی مسجد در راسته زرگر‌ها و ورودی فرعی آن در راسته‌ بزازان واقع شده است.<ref> [https://www.kojaro.com/attraction/24182-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87/ . «مسجد عماد‌الدوله»، وب‌سایت کجارو، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref>
# صحن: صحن مسجد با ابعادی حدود ۳۰ در ۲۴ متر، ایوان‌ها، حجره‌ها و دهنه‌های متعددی را در خود جای داده است.<ref> [https://www.sid.ir/paper/856412/fa . حسینی و احمدزاده، «بررسی تطبیقی نقوش کاشی کاری دو مسجد قاجاری»، 1394ش، ص2.]</ref> در بخش میانی صحن مسجد، حوض مستطیلی شکلی وجود دارد که از بخش‌های جدید این بنای تاریخی محسوب می‌شود. در بخش زیرین این حوض، زیرزمین یا سردابه‌ای ساخته شده است.<ref> [https://www.kojaro.com/attraction/24182-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87/ . «مسجد عماد‌الدوله»، وب‌سایت کجارو، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref>
# ایوان جنوبی صحن: ایوان جنوبی صحن مسجد عماد‌الدوله همان ورودی شبستان اصلی است که از سه ایوان دیگر مرتفع‌تر بوده و دارای تزئینات بیشتری است. <ref>[https://www.sid.ir/paper/856412/fa . حسینی و احمدزاده، «بررسی تطبیقی نقوش کاشی کاری دو مسجد قاجاری»، 1394ش، ص2.]</ref> در این ایوان کتیبه‌ای وجود دارد که در آن نام ناصر‌الدین شاه قاجار، سازندۀ مسجد و تاریخ ساخت آن حک شده است.<ref> [https://safarzon.com/mag/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87/ . «مسجد عماد الدوله کرمانشاه ، نمایانگر معماری با شکوه قاجاری»، وب‌سایت سفرزون‌مگ، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref>
# ایوان شمالی صحن: در ضلع شمالی صحن مسجد عماد‌الدوله، ایوانی کوتاه وجود دارد که برج ساعتی بر باری آن قرار گرفته است.<ref> [https://www.sid.ir/paper/856412/fa . حسینی و احمدزاده، «بررسی تطبیقی نقوش کاشی کاری دو مسجد قاجاری»، 1394ش، ص2.]</ref> وجود برج ساعت در این مکان نشان دهندۀ تلاش جامعه برای استفاده از تکنولوژی مدرن در مکان‌های مذهبی ایران بوده است.<ref> [https://www.kojaro.com/attraction/24182-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87/ . «مسجد عماد‌الدوله»، وب‌سایت کجارو، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref> همچنین در ضلع غرب و شرق این ایوان، دو ایوان قرینه یکدیگر قرار گرفته‌اند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/856412/fa . حسینی و احمدزاده، «بررسی تطبیقی نقوش کاشی کاری دو مسجد قاجاری»، 1394ش، ص2.]</ref>
# در قرن‌های اخیر کف ایوان و ازاره‌ این مسجد با سنگ مرمر پوشیده شده است.<ref> [https://fa.tripyar.com/iran/%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87/%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87/%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C/%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C/%D8%A7%D8%A8%D9%86%DB%8C%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87.html .«مسجد عمادالدوله کرمانشاه»، وب‌سایت تریپ یار، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref>
# شبستان: شبستان مسجد عماد‌الدوله به شکل مستطیلی‌ است. این شبستان دارای طاقی است که بر روی ۱4 ستون با آجر‌کاری ساده و دیوار‌های جانبی قرار گرفته‌ است. <ref>[https://www.kojaro.com/attraction/24182-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87/ . «مسجد عماد‌الدوله»، وب‌سایت کجارو، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref> روشنایی این شبستان از طریق روزنه‌هایی که در رأس آن قرار گرفته، تأمین می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/856412/fa . حسینی و احمدزاده، «بررسی تطبیقی نقوش کاشی کاری دو مسجد قاجاری»، 1394ش، ص2.]</ref> ورودي بانون و آقايان به شبستان به صورت جدا ازهم است.<ref> [https://elmnet.ir/article/20063084-51642/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-(%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87) . علائی و همکاران، «بررسی معماری پایدار در مساجد دوره قاجار «مسجد عماد الدوله)»، 1393ش، ص1.]</ref>
# قاپی شاه نجف: دروازه‌ای چوبی است که در زمان احداث مسجد از حرم حضرت علی <ref>[https://www.sid.ir/paper/856412/fa . حسینی و احمدزاده، «بررسی تطبیقی نقوش کاشی کاری دو مسجد قاجاری»، 1394ش، ص2.]</ref> توسط سازندۀ این مسجد به کرمانشاه آورده شده و به‌عنوان درب ورودی اصلی، در این مسجد نصب شده است. این دروازه، در میان مردم محلی و کسبۀ بازار به «قاپی شاه نجف» یا «بقای شاه نجف» مشهور است.<ref> [https://safarzon.com/mag/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87/ . «مسجد عماد الدوله کرمانشاه ، نمایانگر معماری با شکوه قاجاری»، وب‌سایت سفرزون‌مگ، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref>

==کارکرد==
معماران ایرانی در ساخت مسجد عماد‌الدوله، به‌عنوان یک بنای تاریخی مربوط به دورۀ قاجار؛ به جنبه‌هاي مختلفی از جمله محيط زيست، اقتصاد، فرهنگ و اجتماع توجه کرده‌اند.<ref> [https://elmnet.ir/article/20063084-51642/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-(%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87) . علائی و همکاران، «بررسی معماری پایدار در مساجد دوره قاجار «مسجد عماد الدوله)»، 1393ش، ص1.]</ref> وجود نقوش کاشی‌کاری شده در این بنای تاریخی سبب بازشناسی هویت فرهنگی در این مکان شده است.<ref> [https://www.sid.ir/paper/856412/fa . حسینی و احمدزاده، «بررسی تطبیقی نقوش کاشی کاری دو مسجد قاجاری»، 1394ش، ص1.]</ref> همچنين در این بنای تاریخی به جنبه‌هاي اعتقادي مردم كه منشأ مذهبي دارند نیز توجه شده است.<ref> [https://elmnet.ir/article/20063084-51642/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-(%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87) . علائی و همکاران، «بررسی معماری پایدار در مساجد دوره قاجار «مسجد عماد الدوله)»، 1393ش، ص1.]</ref>

==مسیر دسترسی==
برای بازدید از مسجد عماد‌الدوله لازم است در شهر کرمانشاه با عبور از محله قدیمی فیض‌آباد به طرف غرب بازار زرگرها رفت تا به مسجد عماد‌الدوله رسید.<ref> [https://fa.tripyar.com/iran/%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87/%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87/%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C/%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C/%D8%A7%D8%A8%D9%86%DB%8C%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87.html . «مسجد عمادالدوله کرمانشاه»، وب‌سایت تریپ یار، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.]</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
* حسینی، سید هاشم و احمدزاده، فرید، «بررسی تطبیقی نقوش کاشی‌کاری دو مسجد قاجاری (عماد‌الدوله کرمانشاه و مسجد سپهسالار تهران)»، همایش ملی باستان‌شناسی ایران، دوره 2، 1394ش.
* رهنورد، زهرا، حکمت هنر اسلامی، تهران، سمت، 1378ش.
* علائی، علی و همکاران، «بررسی معماری پایدار در مساجد دوره قاجار (مسجد عماد الدوله)»، اولین همایش ملی افق‌های نوین در توانمند‌سازی و توسعه پایدار معماری، عمران، گردشگری، انرژی و محیط زیست شهری و روستایی، 1393ش.
* کیانی، محمدیوسف، تزیینات وابسته به معماری ایران دوره اسلامی، تهران، سازمان میراث فرهنگی کشور، 1376ش.
* «مسجد عماد‌الدوله کرمانشاه، نمایانگر معماری با شکوه قاجاری»، وب‌سایت سفرزون‌مگ، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.
* «مسجد عماد‌الدوله کرمانشاه»، وب‌سایت تریپ یار، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.
* «مسجد عماد‌‌الدوله»، وب‌سایت کجارو، تاریخ بازدید: 17 آبان 1401ش.