لیلا حاجی علیلو: صفحه‌ای تازه حاوی «مشارکت زنان در کاشت برنج '''{{درشت|مشارکت زنان در کشاورزی؛}}''' فعالیت و همکاری زنان در کاشت و برداشت محصولات کشاورزی. مشارکت زنان در کشاورزی، بیشتر میان زنان روستای...» ایجاد کرد

2026-05-24T13:41:53Z

صفحه‌ای تازه حاوی «جایگزین= مشارکت زنان در کاشت برنج|بندانگشتی|مشارکت زنان در کاشت برنج '''{{درشت|مشارکت زنان در کشاورزی؛}}''' فعالیت و همکاری زنان در کاشت و برداشت محصولات کشاورزی. مشارکت زنان در کشاورزی، بیشتر میان زنان روستای...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

[[پرونده:مشارکت زنان در کشاورزی۱.jpg|جایگزین= مشارکت زنان در کاشت برنج|بندانگشتی|مشارکت زنان در کاشت برنج]]
'''{{درشت|مشارکت زنان در کشاورزی؛}}''' فعالیت و همکاری زنان در کاشت و برداشت محصولات کشاورزی.

مشارکت زنان در کشاورزی، بیشتر میان زنان روستایی دیده می‌شود. آنها در کنار فعالیت‌های [[خانه‌داری]] به‌طور مستقیم در کاشت، داشت و برداشت محصولات کشاورزی حضور فعال دارند. این دسته از زنان با نقش‌آفرینی در [[خانه]] و مزرعه، بر رفاه و پایداری [[خانواده]] اثر می‌گذارند.

==پیشینه مشارکت زنان در کشاورزی==
زنان همواره در فعالیت‌های اقتصادی خانواده مشارکت داشته‌اند و به سهم خود موجب پیشرفت کشاورزی بوده‌اند و متناسب با فعالیت کشاورزی، هزاران هنر دستی و صنعتی را ایجاد کرده‌اند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/4600/33752/همراه-با-زنان-کشاورز افتخار، «همراه با زنان کشاورز»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> در مقاطعی از تاریخ و در برخی جوامع، فعالیت کشاورزی زنان بیش از مردان بوده و آنها نقش اصلی را در تأمین مواد غذایی خانواده داشته‌اند. در بسیاری از اجتماعات بشری، بدون کمک و مشارکت زنان به‌عنوان نیروی کار در مزارع، موفقیت کشاورزی ناممکن است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/94748/fa#downloadbottom شمس و دیگران، «بررسی مشارکت زنان روستایی در فعالیت‌های دامداری»، 1397ش، ص52.]</ref>

==آمار مشاکت زنان در کشاورزی==
آمارها نشان می‌دهد که زنان ایرانی، ۴۰ درصد از نیروی کار بخش کشاورزی را تشکیل می‌دهند.<ref>فال سلیمان و دیگران، «بررسی نقش شرکت‌های تعاونی روستایی زنان در وضعیت اقتصادی و اجتماعی اعضا»، 1392ش، ص 96.</ref> امروزه زنان روستایی نقش مکمل مردان در فرایند تولید محصولات زراعی را دارند و در برخی از فعالیت‌های کشاورزی کار زنان از نظر حجم و زمان، بیش‌تر از مردان است و به‌طور میانگین، کار روزانه زنان گاهی بین ۱۵ تا ۱۶ ساعت است که در فصل برداشت محصول، بیشتر هم می‌شود. میزان و شکل مشارکت زنان ایرانی در تولید محصولات زراعی براساس ویژگی‌های فرهنگی و شرایط اقلیمی، متفاوت است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/4600/33752/همراه-با-زنان-کشاورز افتخار، «همراه با زنان کشاورز»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> همچنین مکانیزه‌شدن کشاورزی موجب کاهش روند مشارکت بانوان در بخش کشاورزی شده است.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/13930529000926/بانوان-زنجانی-باید-با-مکانیزه-شدن-بخش-کشا «بانوان زنجانی باید با مکانیزه شدن بخش کشاورزی همگام شوند»، خبرگزاری فارس.]</ref>

==انواع فعالیت‌های زنان در کشاورزی==
===کاشت و برداشت===
[[پرونده:مشارکت زنان در کشاورزی۳.jpg|جایگزین=مشارکت زنان در برداشت زعفران، خراسان جنوبی|بندانگشتی|مشارکت زنان در برداشت زعفران، خراسان جنوبی، عکس از محسن نوفرستی]]
از مهم‌ترین کارهای زنان و دختران در برخی از روستاها، نشاء و برداشت [[برنج]] است. مردان زمین‌های کاشت شالی را پر از آب کرده و با تراکتور آن را برای کاشت آماده می‌کنند و زنان قبل از طلوع آفتاب به زمین‌های پر از آب می‌روند و نشاءهای برنج را با نظم خاصی در زمین می‌کارند. نشاء [[برنج]] از سخت‌ترین کارهای کشاورزی به‌حساب می‌آید.<ref>[https://www.isna.ir/photo/98042311822/زنان-نشاگر پاسندی، «زنان نشاگر»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> پرورش گیاهان لیفی مانند [[پنبه]]، کتان و کنف نیز در بسیاری از مناطق به عهده زنان نهاده می‌شود.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/126183/گروه-بندی-گیاهان-زراعی «گروه‌بندی گیاهان زراعی»، وب‌سایت راسخون.]</ref> زنان ایرانی در ۵۰ درصد از کاشت و برداشت محصولات لیفی به‌خصوص پنبه مشارکت دارند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/853260/fa#downloadbottom طرهانی و دیگران، «بررسی نقش و جایگاه زنان روستایی در تولید و توسعة کشاورزی»، 1393ش، ص7.]</ref>

زنان ایرانی در پرورش گیاهان روغنی مانند سویا، آفتاب‌گردان، [[کنجد]] و زیتون و نیز روغن‌گیری از آنها، پرورش گیاهان علوفه‌ای مانند علف، یونجه و [[شبدر]] و پرورش گیاهان دارویی مانند [[زیره]]، [[آویشن]]، پونه، توتون و [[چای]] نیز نقش فعالی دارند.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/126183/گروه-بندی-گیاهان-زراعی «گروه‌بندی گیاهان زراعی»، وب‌سایت راسخون.]</ref> امروزه توسعه گیاهان دارویی نقش مهمی در اشتغال و درآمدزایی زنان ایرانی دارد.<ref>[https://www.irna.ir/news/85091035/Ú©Ø§Ø´Øª-Ù-Ø¨Ø±Ø¯Ø§Ø´Øª-Ú¯ÛØ§Ù-Ø¯Ø§Ø±ÙÛÛ-Ø²ÛØ±Ù-ØªÙØ³Ø·-Ø¨Ø§ÙÙÛ-Ø¯Û «کاشت و برداشت گیاه دارویی زیره توسط بانوی دیلمی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> برخی پژوهش‌ها به نقش نود درصدی زنان در تولید [[سبزی]] و صیفی اشاره کرده‌اند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/853260/fa#downloadbottom طرهانی و دیگران، «بررسی نقش و جایگاه زنان روستایی در تولید و توسعة کشاورزی»، 1393ش، ص7.]</ref>

===باغداری===
[[پرونده:مشارکت زنان در کشاورزی۲.jpg|جایگزین=مشارکت زنان در بخش باغداری|بندانگشتی|مشارکت زنان در بخش باغداری]]
باغداری شامل پرورش درختان میوه‌دار سردسیری و گرمسیری، گیاهان آجیلی و همچنین گل‌های زینتی است که براساس تحقیقات و آمارهای به‌دست آمده زنان در ۳۰ درصد امور کاشت و برداشت محصولات باغی مشارکت دارند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/853260/fa#downloadbottom طرهانی و دیگران، «بررسی نقش و جایگاه زنان روستایی در تولید و توسعة کشاورزی»، 1393ش، ص7.]</ref>

===باغچه‌های خانگی===
بسیاری از زنان روستایی برای تأمین نیازها و امنیت غذایی و همچنین [[مدیریت اقتصادی زنان|مدیریت اقتصادی]] خانواده، در کنار وظایفی که دارند باغچه‌های خانگی کوچکی را اداره می‌کنند و گیاهان بومی، درختان میوه، انواع سبزیجات و گیاهان دارویی را پرورش می‌دهند.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/7486702/%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%BA%DA%86%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7% «اجرای طرح ایجاد باغچه‌های خانگی در شهرستان کازرون»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>

==زنان کشاورز نمونه کشور==
===نسرین سلیمانی، باغدار نمونه===
نسرین سلیمانی متولد ۱۳۳۵ش در استان [[کرمان]] و شهرستان عنبرآباد منطقه جیرفت، در ۲۱ هکتار به تولید محصولات باغی و گلخانه‌ای شامل [[خیار]]، [[خرما]] و مرکبات مشغول است.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/8410110598%20%20%20%20/%D8%A8%D8%A7%D8%BA%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%85%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B2%D9%86-%D8%AA%D9%86-%D9%85%D8%B1%D9%83%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%8A%D9%83-%D9%87%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%BA-%D8% «باغدار نمونة زن 18 تن مرکبات در یک هکتار باغ تولید کرد»، خبرگزاری فارس.]</ref> عمل به توصیه‌های کارشناسان، رعایت اصول کاشت و برداشت، بازاریابی، نگهداری و بسته‌بندی باکیفیت محصولات از مواردی است که موجب شده خانم سلیمانی به‌عنوان باغدار نمونهٔ زن در کشور معرفی شود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/5187/53868/زنان-نمونه-کشاورزی-سال-1384 «زنان نمونة کشاورزی سال 1384»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>

===حمیده حسینی، کشاورز نمونه===
حمیده حسینی متولد ۱۳۵۲ش در استان آذربایجان غربی و شهرستان خوی، با تولید ۷ تن گندم آبی در هکتار، گندم‌کار نمونهٔ کشور در سال ۱۳۸۴ش معرفی شد. وی از ۱۳۷۸ش در اجرای برنامه‌ها و سیاست‌های اجرایی بخش کشاورزی نقش فعالی داشت. رعایت زمان مناسب کاشت، آبیاری و برداشت تهیه مناسب بستر بذر، استفاده بهینه از سم و کود و تنظیم کمباین جهت جلوگیری از ریزش زیاد گندم از مهم‌ترین دلایل انتخاب حمیده حسینی به‌عنوان کشاورز نمونه است.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/8410110576%20%20%20%20/%D9%83%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2-%D9%86%D9%85%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%AA%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%85-%D8%A2%D8%A8%D9%8A-%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%8 «کشاورز نمونة 7 تن در هکتار گندم آبی برداشت کرد»، خبرگزاری فارس.]</ref>

===مریم همت‌پور===
[[پرونده:مشارکت زنان در کشاورزی.jpg|جایگزین=مریم همت‌پور مدیر عامل شرکت تعاونی روستایی زنان الزهرا|بندانگشتی|مریم همت‌پور مدیر عامل شرکت تعاونی روستایی زنان الزهرا]]
مریم همت‌پور مدیر عامل شرکت تعاونی روستایی زنان الزهرا، از روستای مود در شهرستان سربیشه استان [[خراسان جنوبی]] است و فعالیت اجتماعی خود را با عنوان مددکار جهاد کشاورزی در روستا آغاز کرد؛ سپس در۱۳۷۴ش به‌منظور احیای [[صنایع دستی]] و ایجاد زمینه برای اشتغال و حضور دختران تحصیل‌کرده و زنان روستا در فعالیت‌های اجتماعی، تعاونی الزهرا را ثبت و راه‌اندازی کرد. در تعاونی الزهرا فعالیت‌هایی نظیر خرید، بسته‌بندی و فروش محصولات کشاورزی به فروشگاه‌ها و نمایشگاه‌ها و تبدیل گیاهان دارویی به عرقیجات با روش سنتی انجام می‌شود. تعاونی الزهرا با مدیریت مریم همت‌پور در۱۳۷۸ش رتبه اول استان و در ۱۳۷۹ش و ۱۳۸۰ش رتبه اول در کشور را به دست آورد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/5187/53868/زنان-نمونه-کشاورزی-سال-1384 «زنان نمونة کشاورزی سال 1384»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}

==منابع==
{{آغاز منابع}}
* «اجرای طرح ایجاد باغچه‌های خانگی در شهرستان کازرون»، باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۱۹ شهریور ۱۳۹۹ش.
* افتخار، رفیع، «همراه با زنان کشاورز»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ بازدید: ۱۵ مهر ۱۴۰۲ش.
* «باغدار نمونة زن ۱۸ تن مرکبات در یک هکتار باغ تولید کرد»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۱۸ دی ۱۳۸۴ش.
* «بانوان زنجانی باید با مکانیزه شدن بخش کشاورزی همگام شوند»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۳۰ مرداد ۱۳۹۳ش.
* پاسندی، حدیثه، «زنان نشاگر»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲۳ تیر ۱۳۹۸ش.
* پناهی، رجب، «شهرنشینی و تأثیر آن بر اراضی کشاورزی در چین»، وب‌سایت ویرگول، تاریخ بازدید: ۲۴ مهر ۱۴۰۲ش.
* «زنان، پیشروان توسعة روستایی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ بازدید: ۱۵ مهر ۱۴۰۲ش.
* «زنان نمونة کشاورزی سال ۱۳۸۴»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ بازدید: ۱۷ مهر۱۴۰۲ش.
* شمس، نازیلا و دیگران، «بررسی مشارکت زنان روستایی در فعالیت‌های دامداری»، نشریة روستا و توسعه، ۱۳۹۷ش.
* طرهانی و دیگران، «بررسی نقش و جایگاه زنان روستایی در تولید و توسعة کشاورزی»، همایش ملی زن و توسعة پایدار روستایی ۱۳۹۳ش.
* فال سلیمان ودیگران، «بررسی نقش شرکت‌های تعاونی روستایی زنان در وضعیت اقتصادی و اجتماعی اعضا»، مجلة علمی پژوهشی برنامه‌ریزی فضایی (جغرافیا)، شمارة چهارم، زمستان ۱۳۹۲ش.
* «کاشت و برداشت گیاه دارویی زیره توسط بانوی دیلمی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۴ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
* «کشاورز نمونة ۷ تن در هکتار گندم آبی برداشت کرد»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۱۱ دی ۱۳۸۴ش.
* «گروه‌بندی گیاهان زراعی»، وب‌سایت راسخون، تاریخ درج مطلب: ۲۳ بهمن ۱۳۸۷ش.
* «همراه با زنان کشاورز»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ بازدید: ۱۶ مهر۱۴۰۲ش.
{{پایان منابع}}

مشارکت زنان در کشاورزی - تاریخچهٔ نسخه‌ها