منزلت فرزند - تاریخچهٔ نسخه‌ها

حمید گلزار: حمید گلزار صفحهٔ منزلت فرزندی را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به منزلت فرزند منتقل کرد

2026-06-02T13:42:22Z

حمید گلزار صفحهٔ منزلت فرزندی را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به منزلت فرزند منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ۱۲ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۷:۱۲
(بدون تفاوت)

Iranbot: حذف رده‌ها

2025-12-31T09:56:24Z

حذف رده‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۲۶
خط ۱۰۴:		خط ۱۰۴:
	* وافی، مرتضی، «از عاق والدین تا عاق فرزند»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۳ آبان ۱۴۰۲ش.		* وافی، مرتضی، «از عاق والدین تا عاق فرزند»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۳ آبان ۱۴۰۲ش.
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}
	~~[[رده: ویکی‌جنسیت]]~~

محمدعارف محبی: /* مفهوم‌شناسی */

2025-09-17T14:06:43Z

مفهوم‌شناسی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۶ شهریور ۱۴۰۴، ساعت ۱۷:۳۶
خط ۴:		خط ۴:

	==مفهوم‌شناسی==		==مفهوم‌شناسی==
	منزلت در لغت به‌معنای مرتبت، احترام، پایگاه و بزرگی است.<ref>دهخدا، لغت‌نامه، ۱۳۷۷ش، ذیل واژه منزلت.</ref> پایگاه به منزلت یک فرد در گروه یا به رتبه یک گروه در مقایسه با گروه‌های دیگر، اطلاق می‌شود. پایگاه منزلتی فرد، حقوق و مزایای یک شخص را معین می‌کند. موقعیت فرزندی حامل نقش‌هایی است که دیگران از فرد به‌عنوان فرزند انتظار دارند.<ref>کوئن، درآمدی به جامعه‌شناسی، 1381ش، ص57.</ref> ملاک برخورداری از منزلت در فرهنگ‌ها، متفاوت ~~است،~~ اما معمولاً عبارت است از: ثروت، قدرت، نَسب، سِن و ارزش‌های فرهنگی و معنوی.<ref>ابراهیمی‌پور و دیگران، شاخص‌های خانواده مطلوب، 1395ش، ص549.</ref>		منزلت در لغت به‌معنای مرتبت، احترام، پایگاه و بزرگی است.<ref>دهخدا، لغت‌نامه، ۱۳۷۷ش، ذیل واژه منزلت.</ref> پایگاه به منزلت یک فرد در گروه یا به رتبه یک گروه در مقایسه با گروه‌های دیگر، اطلاق می‌شود. پایگاه منزلتی فرد، حقوق و مزایای یک شخص را معین می‌کند. موقعیت فرزندی حامل نقش‌هایی است که دیگران از فرد به‌عنوان فرزند انتظار دارند.<ref>کوئن، درآمدی به جامعه‌شناسی، 1381ش، ص57.</ref> ملاک برخورداری از منزلت در فرهنگ‌ها، متفاوت است؛ اما معمولاً عبارت است از: ثروت، قدرت، نَسب، سِن و ارزش‌های فرهنگی و معنوی.<ref>ابراهیمی‌پور و دیگران، شاخص‌های خانواده مطلوب، 1395ش، ص549.</ref>

	در ادبیات عرب از فرزند تعبیر به وَلَد شده است، ولد در اصل به‌معنای پدید آمدن چیزی از چیز دیگر است؛<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1296080 مظاهری، «واژه‌شناسی قرآنی: اَبناء، حَفدَة، ذرّیَة، سِبط، عَقِب، نَسل، وَلَد»، وب‌سایت راسخون.]</ref> اما رابطهٔ فرزندی فراتر از رابطه زیستی یا اجتماعی، یک رابطه هنجاری است و خاستگاه ارزش‌های منحصربه‌فرد و مهمی است که مسئولیت‌های خاصی را پایه‌گذاری و همچنین مسائل اخلاقی را خلق می‌کند.<ref>[https://www.ricac.ac.ir/news/5032/ÚØ´ÙØ§Ù-ÙÙØ³ÙÛ-Ú©Ø§Ø±Ø¨Ø±Ø¯ÛØ-ÙÙÙÙÙ-Ù¾Ø¯Ø±-Ù-ÙØ§Ø¯Ø±Û-Ø±Ø§-ÚÚ سعیدی، «چشمان فلسفۀ کاربردی، مفهوم پدر و مادری را چگونه می‌بیند؟»، وب‌سایت پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.]</ref> در آیات قرآن به فرزند جسمانی،<ref>سوره نحل، آیه ۷۲.</ref> معنوی<ref>سوره احزاب، آیه ۶.</ref> و شیری (رضاعی)<ref>سوره نساء، آیه۲۳.</ref> اشاره شده است.		در ادبیات عرب از فرزند تعبیر به وَلَد شده است، ولد در اصل به‌معنای پدید آمدن چیزی از چیز دیگر است؛<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1296080 مظاهری، «واژه‌شناسی قرآنی: اَبناء، حَفدَة، ذرّیَة، سِبط، عَقِب، نَسل، وَلَد»، وب‌سایت راسخون.]</ref> اما رابطهٔ فرزندی فراتر از رابطه زیستی یا اجتماعی، یک رابطه هنجاری است و خاستگاه ارزش‌های منحصربه‌فرد و مهمی است که مسئولیت‌های خاصی را پایه‌گذاری و همچنین مسائل اخلاقی را خلق می‌کند.<ref>[https://www.ricac.ac.ir/news/5032/ÚØ´ÙØ§Ù-ÙÙØ³ÙÛ-Ú©Ø§Ø±Ø¨Ø±Ø¯ÛØ-ÙÙÙÙÙ-Ù¾Ø¯Ø±-Ù-ÙØ§Ø¯Ø±Û-Ø±Ø§-ÚÚ سعیدی، «چشمان فلسفۀ کاربردی، مفهوم پدر و مادری را چگونه می‌بیند؟»، وب‌سایت پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.]</ref> در آیات قرآن به فرزند جسمانی،<ref>سوره نحل، آیه ۷۲.</ref> معنوی<ref>سوره احزاب، آیه ۶.</ref> و شیری (رضاعی)<ref>سوره نساء، آیه۲۳.</ref> اشاره شده است.

قاسم ابراهیمی پور در ۲۷ مرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۶:۲۹

2025-08-18T16:29:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۷ مرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۹:۵۹
خط ۱۶:		خط ۱۶:

	==انگیزه‌های فرزندآوری==		==انگیزه‌های فرزندآوری==
	انگیزه‌های فرزندآوری مسئله‌ای چندبعدی است که ریشه در فرهنگ، رفتار و شرایط اقتصادی دارد. این انگیزه‌ها همگام با تغییرات جمعیتی، رشد اقتصادی و دگرگونی‌های اجتماعی، تحول می‌یابند.<ref>[https://journals.ihu.ac.ir/article_208464.html?lang=en حسینی و دیگران، «الگوی انگیزش فرزندآوری مبتنی بر تجارب زیسته خانواده‌های دارای حداقل یک فرزند»، ۱۴۰۲ش، ص۴۶.]</ref> داشتن فرزند، خواسته فطری انسان بوده و همه آرزو دارند فرزندانی شایسته داشته باشند.<ref>پسندیده، «روایات سبع سنین، در فرزندپروری، گونه‌ها و تحلیل درونی آنها»، ۱۳۹۵ش، ص۳.</ref> اسلام نیز در راستای تقویت این گرایش فطری، تشویق به فرزندآوری را مورد توجه قرار داده است.<ref>ابراهیمی‌پور و دیگران، راهبردهای تحکیم خانواده، ۱۳۹۵ش، ص۱۱۴.</ref> فرزندآوری، مجموعه‌ای از نیازمندی‌های فردی، اجتماعی، مادی و معنوی را پاسخ می‌دهد، از بقای نسل بشر تا بازتولید جامعه‌ای توحیدی؛<ref>ابراهیمی‌پور و دیگران، شاخص‌های خانواده مطلوب، ۱۳۹۵ش، ص۲۷۳.</ref> همچنین انسان برای مقابله با سختی‌های زندگی، نیازمند حامی است و فرزند صالح در هنگام نیاز از والدین خود مراقبت می‌کند<ref>سوره شعرا، آیه ۱۳۳؛ سوره نوح، آیه ۱۲.</ref> و نام نیک آنها را پس از مرگ، زنده نگاه می‌دارد.<ref>صدوق، من لایحضره الفقیه، ۱۴۱۳ق، ج۳، ص۴۸۲.</ref> از سوی دیگر، انسان‌ها به‌خاطر فداکاری در پرورش فرزندان خود، از پاداش‌های معنوی بهره‌مند می‌شوند.<ref>فلسفی، الحدیث، ۱۳۶۸ش، ج‏۳، ص۸۰.</ref>		انگیزه‌های فرزندآوری مسئله‌ای چندبعدی است که ریشه در فرهنگ، رفتار و شرایط اقتصادی دارد. این انگیزه‌ها همگام با تغییرات جمعیتی، رشد اقتصادی و دگرگونی‌های اجتماعی، تحول می‌یابند.<ref>[https://journals.ihu.ac.ir/article_208464.html?lang=en حسینی و دیگران، «الگوی انگیزش فرزندآوری مبتنی بر تجارب زیسته خانواده‌های دارای حداقل یک فرزند»، ۱۴۰۲ش، ص۴۶.]</ref> داشتن فرزند، خواسته فطری انسان بوده و همه آرزو دارند فرزندانی شایسته داشته باشند.<ref>پسندیده، «روایات سبع سنین، در فرزندپروری، گونه‌ها و تحلیل درونی آنها»، ۱۳۹۵ش، ص۳.</ref> اسلام نیز در راستای تقویت این گرایش فطری، تشویق به [[فرزندخواهی زن\|فرزندخواهی]] و فرزندآوری را مورد توجه قرار داده است.<ref>ابراهیمی‌پور و دیگران، راهبردهای تحکیم خانواده، ۱۳۹۵ش، ص۱۱۴.</ref> فرزندآوری، مجموعه‌ای از نیازمندی‌های فردی، اجتماعی، مادی و معنوی را پاسخ می‌دهد، از بقای نسل بشر تا بازتولید جامعه‌ای توحیدی؛<ref>ابراهیمی‌پور و دیگران، شاخص‌های خانواده مطلوب، ۱۳۹۵ش، ص۲۷۳.</ref> همچنین انسان برای مقابله با سختی‌های زندگی، نیازمند حامی است و فرزند صالح در هنگام نیاز از والدین خود مراقبت می‌کند<ref>سوره شعرا، آیه ۱۳۳؛ سوره نوح، آیه ۱۲.</ref> و نام نیک آنها را پس از مرگ، زنده نگاه می‌دارد.<ref>صدوق، من لایحضره الفقیه، ۱۴۱۳ق، ج۳، ص۴۸۲.</ref> از سوی دیگر، انسان‌ها به‌خاطر فداکاری در پرورش فرزندان خود، از پاداش‌های معنوی بهره‌مند می‌شوند.<ref>فلسفی، الحدیث، ۱۳۶۸ش، ج‏۳، ص۸۰.</ref>

	==منزلت فرزندی در اقوام کهن==		==منزلت فرزندی در اقوام کهن==

قاسم ابراهیمی پور در ۲۱ مرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۸:۱۶

2025-08-12T18:16:31Z

نمایش تغییرات

حمید گلزار: حمید گلزار صفحهٔ پیش‌نویس:منزلت فرزندی را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به منزلت فرزندی منتقل کرد

2025-08-12T16:36:00Z

حمید گلزار صفحهٔ پیش‌نویس:منزلت فرزندی را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به منزلت فرزندی منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ۲۱ مرداد ۱۴۰۴، ساعت ۲۰:۰۶
(بدون تفاوت)

حمید گلزار در ۲۱ مرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۶:۳۵

2025-08-12T16:35:43Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۱ مرداد ۱۴۰۴، ساعت ۲۰:۰۵
خط ۱۰۴:		خط ۱۰۴:
	* وافی، مرتضی، «از عاق والدین تا عاق فرزند»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۳ آبان ۱۴۰۲ش.		* وافی، مرتضی، «از عاق والدین تا عاق فرزند»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۳ آبان ۱۴۰۲ش.
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}
			[[رده: ویکی‌جنسیت]]

حمید فاضل: اصلاح ارقام، ابرابزار

2025-08-05T07:40:30Z

اصلاح ارقام، ابرابزار

نمایش تغییرات

حمید فاضل: ویرایش و اصلاح متنی

2025-08-05T07:29:28Z

ویرایش و اصلاح متنی

نمایش تغییرات

قاسم ابراهیمی پور: /* منزلت فرزندی در جهان اسلام */

2025-08-03T15:54:48Z

منزلت فرزندی در جهان اسلام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۲ مرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۹:۲۴
خط ۴۶:		خط ۴۶:
	از منظر اسلام؛ فرزند برای پدر و مادر یک شیء نیست که هرگونه بخواهند با او رفتار کنند بلکه امانت الهی است که باید از او مراقبت کرده و حقوقش را رعایت کنند وگرنه همانگونه که فرزند عاق والدین خود می‌شود، بر مبنای روایتی از پیامبر اسلام، آنها نیز عاق فرزندان خود خواهند شد. هرچند فرزند صالح نمی‌تواند یعنی به خود اجازه نمی‌دهد که پدر و مادر خود را عاق ‌کند؛ اما این مسئله هرگز از اهمیت حقوق فرزندان نمی‌کاهد.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1115229/%D8%A7%D8%B2-%D8%B9%D8%A7%D9%82-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%B9%D8%A7%D9%82-%D9%81%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AF وافی، «از عاق والدین تا عاق فرزند»، وب‌سایت خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref> عاق فرزند همان پیامدهای را برای پدر و مادر دارد که عاق والدین برای فرزندان دار<ref group="دیدگاه">مقاله خیلی دینی و تمدنی است در حالی که لازم است منظر جامعه شناسی و روانشناسی و ... همچنین اشاره به واقعیت اجتماعی و ذکر آمار و ارقام هم لازم است. </ref>د.<ref>[https://www.tebyan.net/news/421293/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%82%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%D8%A7%D9%82-%D9%81%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AF-%D9%86%D8%B4%D9%88%DB%8C%D8%AF «مراقب باشید عاق فرزند نشوید!»، وب‌سایت تبیان.]</ref>		از منظر اسلام؛ فرزند برای پدر و مادر یک شیء نیست که هرگونه بخواهند با او رفتار کنند بلکه امانت الهی است که باید از او مراقبت کرده و حقوقش را رعایت کنند وگرنه همانگونه که فرزند عاق والدین خود می‌شود، بر مبنای روایتی از پیامبر اسلام، آنها نیز عاق فرزندان خود خواهند شد. هرچند فرزند صالح نمی‌تواند یعنی به خود اجازه نمی‌دهد که پدر و مادر خود را عاق ‌کند؛ اما این مسئله هرگز از اهمیت حقوق فرزندان نمی‌کاهد.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1115229/%D8%A7%D8%B2-%D8%B9%D8%A7%D9%82-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%B9%D8%A7%D9%82-%D9%81%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AF وافی، «از عاق والدین تا عاق فرزند»، وب‌سایت خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref> عاق فرزند همان پیامدهای را برای پدر و مادر دارد که عاق والدین برای فرزندان دار<ref group="دیدگاه">مقاله خیلی دینی و تمدنی است در حالی که لازم است منظر جامعه شناسی و روانشناسی و ... همچنین اشاره به واقعیت اجتماعی و ذکر آمار و ارقام هم لازم است. </ref>د.<ref>[https://www.tebyan.net/news/421293/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%82%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%D8%A7%D9%82-%D9%81%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AF-%D9%86%D8%B4%D9%88%DB%8C%D8%AF «مراقب باشید عاق فرزند نشوید!»، وب‌سایت تبیان.]</ref>
	==منزلت فرزندی در جهان اسلام==		==منزلت فرزندی در جهان اسلام==
	برخی محققین معتقدند؛ دموکراتیک شدن خانواده، در کشورهای اسلامی معاصر؛ منزلت پدری را کاهش داده و اقتدار مادری را تقویت کرده است، با تبدیل شدن مدیریت خانواده به مدیریت زنانه، پدیده فرزندسالاری در خانواده‌ها شکل گرفته است؛ <ref>ابراهیمی‌پور و دیگران، راهبردهای تحکیم خانواده، 1395ش، ص131.</ref> فرزندسالاری محصول منزلت فرزندی در اسلام و مدیرت احساسی زنانه در خانواده است. ~~فرزند سالاری~~ فرایند جامعه‌پذیری را مختل کرده و خانواده‌ها را با آسیب‌های جدی مواجه ساخته است. در این الگو؛ فرزندان متناسب با منزلت فرزندی در اسلام، خواهان دریافت بیشترین خدمت هستند و در عین حال متأثر از فرهنگ مدرن، تمایلی به مسئولیت‌پذیری در خانواده ندارند؛ لذا در چنین خانواده‌های مادر و پدر همیشه بدهکاران فرزندان تلقی می‌شوند. <ref>[https://alefbalib.com/index.aspx?pid=256&PdfID=910550 محبی، «مردمی‌شدن خانواده؛ فرایند آسیب‌دیدگی و بحران خانوادگی»، 1402ش، ص95-94.]</ref> بر مبنای برخی تحقیقات؛ امروزه تبعیض جنسیتی نسبت به فرزندان کاهش یافته، منزلت دختران تقریبا در ‌سطح منزلت پسران ارتقا یافته است.<ref> [https://sanad.iau.ir/Journal/soc/Article/867732/FullText قاسمی، «بررسی سطح تبعیض بین دختران و پسران در خانواده»، پژهش‌های جامعه‌شناختی، 1398ش، ص121.]</ref>		برخی محققین معتقدند؛ دموکراتیک شدن خانواده، در کشورهای اسلامی معاصر؛ منزلت پدری را کاهش داده و اقتدار مادری را تقویت کرده است، با تبدیل شدن مدیریت خانواده به مدیریت زنانه، پدیده فرزندسالاری در خانواده‌ها شکل گرفته است؛<ref>ابراهیمی‌پور و دیگران، راهبردهای تحکیم خانواده، 1395ش، ص131.</ref> فرزندسالاری محصول منزلت فرزندی در اسلام و مدیرت احساسی زنانه در خانواده است. فرزندسالاری فرایند جامعه‌پذیری را مختل کرده و خانواده‌ها را با آسیب‌های جدی مواجه ساخته است. در این الگو؛ فرزندان متناسب با منزلت فرزندی در اسلام، خواهان دریافت بیشترین خدمت هستند و در عین حال متأثر از فرهنگ مدرن، تمایلی به مسئولیت‌پذیری در خانواده ندارند؛ لذا در چنین خانواده‌های مادر و پدر همیشه بدهکاران فرزندان تلقی می‌شوند.<ref>[https://alefbalib.com/index.aspx?pid=256&PdfID=910550 محبی، «مردمی‌شدن خانواده؛ فرایند آسیب‌دیدگی و بحران خانوادگی»، 1402ش، ص95-94.]</ref> بر مبنای برخی تحقیقات؛ امروزه تبعیض جنسیتی نسبت به فرزندان کاهش یافته، منزلت دختران تقریبا در ‌سطح منزلت پسران ارتقا یافته است.<ref> [https://sanad.iau.ir/Journal/soc/Article/867732/FullText قاسمی، «بررسی سطح تبعیض بین دختران و پسران در خانواده»، پژهش‌های جامعه‌شناختی، 1398ش، ص121.]</ref>

	==پانویس==		==پانویس==
خط ۶۹:		خط ۶۹:
	*سعیدی، «چشمان فلسفۀ کاربردی، مفهوم پدر و مادری را چگونه می‌بیند؟»، وب‌سایت پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، تاریخ درج مطلب: 2 اسفند 1402ش.		*سعیدی، «چشمان فلسفۀ کاربردی، مفهوم پدر و مادری را چگونه می‌بیند؟»، وب‌سایت پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، تاریخ درج مطلب: 2 اسفند 1402ش.
	*شريف‌رضي، محمد، نهج‌البلاغه، قم، هجرت‏، 1414ق.		*شريف‌رضي، محمد، نهج‌البلاغه، قم، هجرت‏، 1414ق.
	*قاسمی، زهرا، «بررسی سطح تبعیض بین دختران و پسران در خانواده»، پژهش‌های جامعه‌شناختی، شماره 46، تابستان 1398ش.		*قاسمی، زهرا، «بررسی سطح تبعیض بین دختران و پسران در خانواده»، پژهش‌های جامعه‌شناختی، شماره 46، تابستان 1398ش.
	*صحیفه کامله سجادیه، قم، جامعه مدرسین، 1415ق.		*صحیفه کامله سجادیه، قم، جامعه مدرسین، 1415ق.
	*صدوق، محمّد، من لايحضره الفقيه، قم، دفتر انتشارات اسلامى، 1413ق.		*صدوق، محمّد، من لايحضره الفقيه، قم، دفتر انتشارات اسلامى، 1413ق.