موزه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

علی شاهرودی: ابرابزار

2026-05-07T11:19:49Z

ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۴۹
خط ۴:		خط ۴:
	موزه مؤسسه‌ای دائمی برای پژوهش، گردآوری، حفظ و نمایش میراث مادی و معنوی بشر جهت خدمت به جامعه و پیشرفت آن است. آشنایی رسمی ایران با موزه به شیوه نوین، پس از سفر ناصرالدین شاه قاجار به اروپا آغاز شد و با تصویب قوانین در دوره پهلوی، تأسیس «موزه ملی ایران» در سال ۱۳۱۵ش نقطه عطفی در تاریخ موزه‌داری ایران بود. امروزه ایران دارای موزه‌های متعدد و متنوعی در حوزه‌های مختلف هنری، تاریخی، علمی و باستان‌شناسی است.		موزه مؤسسه‌ای دائمی برای پژوهش، گردآوری، حفظ و نمایش میراث مادی و معنوی بشر جهت خدمت به جامعه و پیشرفت آن است. آشنایی رسمی ایران با موزه به شیوه نوین، پس از سفر ناصرالدین شاه قاجار به اروپا آغاز شد و با تصویب قوانین در دوره پهلوی، تأسیس «موزه ملی ایران» در سال ۱۳۱۵ش نقطه عطفی در تاریخ موزه‌داری ایران بود. امروزه ایران دارای موزه‌های متعدد و متنوعی در حوزه‌های مختلف هنری، تاریخی، علمی و باستان‌شناسی است.

	==معرفی موزه==		== معرفی موزه ==
	موزه، جای مخصوص عتیقه‌جات است<ref>آلن، دوگلاس. آ، موزه و وظایف آن، ترجمه عبدالرحمن اعتصامی صدری، تهران، اداره کل موزه‌ها، 1363ش، ص1.</ref> که به آن گنجینه و متحف نیز می‌گویند.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/موزه-2 دهخدا، لغت‌نامه دهخدا، ذیل واژه موزه]</ref> این کلمه را فرانسویان از زبان یونانی گرفته‌اند. در گذشته، اصطلاحاتی همچون عجایب‌خانه، نفیس‌خانه، چینی‌خانه، آئینه‌خانه و مانند این‌ها را برای مراکز نگهداری از اشیاء و گنجینه‌ها در ایران به کار می‌بردند؛ مانند مرکزی به‌نام چینی‌خانه در [[آرامگاه شیخ صفی‌الدین اردبیلی]].		موزه، جای مخصوص عتیقه‌جات است<ref>آلن، دوگلاس. آ، موزه و وظایف آن، ترجمه عبدالرحمن اعتصامی صدری، تهران، اداره کل موزه‌ها، 1363ش، ص1.</ref> که به آن گنجینه و متحف نیز می‌گویند.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/موزه-2 دهخدا، لغت‌نامه دهخدا، ذیل واژه موزه]</ref> این کلمه را فرانسویان از زبان یونانی گرفته‌اند. در گذشته، اصطلاحاتی همچون عجایب‌خانه، نفیس‌خانه، چینی‌خانه، آئینه‌خانه و مانند این‌ها را برای مراکز نگهداری از اشیاء و گنجینه‌ها در ایران به کار می‌بردند؛ مانند مرکزی به‌نام چینی‌خانه در [[آرامگاه شیخ صفی‌الدین اردبیلی]].

	==کارکرد موزه==		== کارکرد موزه ==
	موزه‌ها همانند سایر عناصر اجتماعی، منعکس‌کنندهٔ سطح فرهنگ، گرایش‌ها و آروزهای جوامعِ خود هستند.<ref>Encyclopedia Britanica, by Encyc, Britanica, 1998, p.481.</ref> هدف از ایجاد موزه‌ها، براساس آنچه شورای بین‌المللی موزه‌ها بیان کرده، موزه به‌عنوان مؤسسه‌ای دائمی و بدون هدف مادی توصیف شده است که درهای آن به روی همگان باز بوده و در خدمت جامعه و پیشرفت آن فعالیت می‌کند. همچنین، اهداف این مؤسسه شامل پژوهش در آثار و شواهد به‌جای‌مانده از انسان و محیط‌زیست او، گردآوری، حفظ و به نمایش گذاشتن این آثار به منظور بررسی و بهره‌وری معنوی عنوان شده است.<ref>نفیسی، موزه‌داری، 1380ش.</ref>		موزه‌ها همانند سایر عناصر اجتماعی، منعکس‌کنندهٔ سطح فرهنگ، گرایش‌ها و آروزهای جوامعِ خود هستند.<ref>Encyclopedia Britanica, by Encyc, Britanica, 1998, p.481.</ref> هدف از ایجاد موزه‌ها، براساس آنچه شورای بین‌المللی موزه‌ها بیان کرده، موزه به‌عنوان مؤسسه‌ای دائمی و بدون هدف مادی توصیف شده است که درهای آن به روی همگان باز بوده و در خدمت جامعه و پیشرفت آن فعالیت می‌کند. همچنین، اهداف این مؤسسه شامل پژوهش در آثار و شواهد به‌جای‌مانده از انسان و محیط‌زیست او، گردآوری، حفظ و به نمایش گذاشتن این آثار به منظور بررسی و بهره‌وری معنوی عنوان شده است.<ref>نفیسی، موزه‌داری، 1380ش.</ref>

	==انواع موزه‌ها==		== انواع موزه‌ها ==
	در جوامع امروزی، انواع موزه‌های هنری (هنرهای زیبا، هنرهای کاربردی)، [[صنایع دستی\|صنایع‌دستی]]، باستان‌شناسی، مردم‌شناسی، قوم‌شناسی، تاریخی، تاریخ فرهنگی، تاریخ نظامی، فناوری، نقشه، سکه‌شناسی، گیاه‌شناسی، تمبرشناسی، تخصصی، علمی، فنی و صنعتی و نیز موزه‌های طبیعی و تاریخ طبیعی، ایجاد شده‌اند.<ref>Encyclopedia, Americana, Grolier incorporated 1998, p.636.</ref>		در جوامع امروزی، انواع موزه‌های هنری (هنرهای زیبا، هنرهای کاربردی)، [[صنایع دستی\|صنایع‌دستی]]، باستان‌شناسی، مردم‌شناسی، قوم‌شناسی، تاریخی، تاریخ فرهنگی، تاریخ نظامی، فناوری، نقشه، سکه‌شناسی، گیاه‌شناسی، تمبرشناسی، تخصصی، علمی، فنی و صنعتی و نیز موزه‌های طبیعی و تاریخ طبیعی، ایجاد شده‌اند.<ref>Encyclopedia, Americana, Grolier incorporated 1998, p.636.</ref>

	==پیشینه موزه در ایران==		== پیشینه موزه در ایران ==
	نخستین آشنایی رسمی ایران با ~~شیوۀ~~ جدید موزه‌ها، در ۱۲۹۰ق با سفر ناصرالدین‌شاه [[قاجاریه\|قاجار]] به اتریش و بازدید از نمایشگاه بین‌المللی وین رخ داد.<ref>اداره کل موزه‌ها، بنیاد و گسترش موزه در ایران، 1355ش، ص4-6.</ref> پس از این سفر و بازدید از موزه‌های خارجی دیگر، موزه‌ای از جواهرات گرانبها، سکه‌های نفیس، آثار علمی و مهمات جنگی قدیمی، سازه‌های سفالی، نقاشی‌های بی‌نظیر و مجسمه‌ها در ارگ سلطنتی قاجار ایجاد شد. در کنار این موزه، [[کتابخانه\|کتابخانه‌ای]] نیز برپا شد که در آن چندین هزار [[کتب خطی]] قرار داده شد. بازدید از این موزه در ابتدا، ویژهٔ اشراف و بزرگ‌زادگان بود.		نخستین آشنایی رسمی ایران با شیوهٔ جدید موزه‌ها، در ۱۲۹۰ق با سفر ناصرالدین‌شاه [[قاجاریه\|قاجار]] به اتریش و بازدید از نمایشگاه بین‌المللی وین رخ داد.<ref>اداره کل موزه‌ها، بنیاد و گسترش موزه در ایران، 1355ش، ص4-6.</ref> پس از این سفر و بازدید از موزه‌های خارجی دیگر، موزه‌ای از جواهرات گرانبها، سکه‌های نفیس، آثار علمی و مهمات جنگی قدیمی، سازه‌های سفالی، نقاشی‌های بی‌نظیر و مجسمه‌ها در ارگ سلطنتی قاجار ایجاد شد. در کنار این موزه، [[کتابخانه\|کتابخانه‌ای]] نیز برپا شد که در آن چندین هزار [[کتب خطی]] قرار داده شد. بازدید از این موزه در ابتدا، ویژهٔ اشراف و بزرگ‌زادگان بود.

	در شهریور ۱۲۸۹ش قانون اداری وزارت معارف ایران تصویب شد که بندهایی از آن، بر نگهداری آثار قدیمی، نظارت بر آن‌ها و تشکیل موزه‌ها تأکید داشت. پس از تصویب این قانون، اداره کل باستان‌شناسی تأسیس شد و در ادامه، موزه‌هایی بنا شد و آئین‌نامه‌هایی در رابطه با آن‌ها وضع گردید. در ۱۲۹۵ش موزه ملی در وزارت معارف تأسیس شد. این موزه در ۱۳۱۵ش به ساختمان امروزی موزه [[ایران]] باستان منتقل شد.<ref>سعیدیان، سرزمین و مردم ایران، 1383ش، ص 660 و 659.</ref>		در شهریور ۱۲۸۹ش قانون اداری وزارت معارف ایران تصویب شد که بندهایی از آن، بر نگهداری آثار قدیمی، نظارت بر آن‌ها و تشکیل موزه‌ها تأکید داشت. پس از تصویب این قانون، اداره کل باستان‌شناسی تأسیس شد و در ادامه، موزه‌هایی بنا شد و آئین‌نامه‌هایی در رابطه با آن‌ها وضع گردید. در ۱۲۹۵ش موزه ملی در وزارت معارف تأسیس شد. این موزه در ۱۳۱۵ش به ساختمان امروزی موزه [[ایران]] باستان منتقل شد.<ref>سعیدیان، سرزمین و مردم ایران، 1383ش، ص 660 و 659.</ref>
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	در همان سال، تالارهای مناسبی به گنجینه‌های آستان قدس در [[مشهد]] و [[قم]] با نام موزه اختصاص داده شد<ref>سید کباری، موزه در اسلام با نگرش به جلوه‌های هنری موزه آستان مقدسة قم، 1375ش، ص61.</ref> و پس از آن در [[تهران]] و دیگر شهرها نیز موزه‌ها یکی پس از دیگری تأسیس شدند.<ref>Soucek,” Decorations”, in Encyclopedia Iranica, 1999, p189- 202.</ref> پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] و تشکیل سازمان میراث فرهنگی کشور، نام موزه ایران‌باستان در سال ۱۳۶۷ش به «موزه ملی ایران» تغییر یافت.<ref>صمدی، راهنمای موزه آستان قدس، بی‌تا، ص12.</ref>		در همان سال، تالارهای مناسبی به گنجینه‌های آستان قدس در [[مشهد]] و [[قم]] با نام موزه اختصاص داده شد<ref>سید کباری، موزه در اسلام با نگرش به جلوه‌های هنری موزه آستان مقدسة قم، 1375ش، ص61.</ref> و پس از آن در [[تهران]] و دیگر شهرها نیز موزه‌ها یکی پس از دیگری تأسیس شدند.<ref>Soucek,” Decorations”, in Encyclopedia Iranica, 1999, p189- 202.</ref> پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] و تشکیل سازمان میراث فرهنگی کشور، نام موزه ایران‌باستان در سال ۱۳۶۷ش به «موزه ملی ایران» تغییر یافت.<ref>صمدی، راهنمای موزه آستان قدس، بی‌تا، ص12.</ref>

	==موزه‌های معروف جهان==		== موزه‌های معروف جهان ==
	[[پرونده:موزه۱.jpg\|جایگزین=موزه لوور پاریس\|بندانگشتی\|موزه لوور پاریس]]		[[پرونده:موزه۱.jpg\|جایگزین=موزه لوور پاریس\|بندانگشتی\|موزه لوور پاریس]]
	در جهان، موزه‌های معروف بسیاری وجود دارد که گنجینه‌ای غنی از انواع آثار هنری، تاریخی و فرهنگی را در خود جای داده‌اند. از آن جمله می‌توان به «موزهٔ لوور» پاریس در فرانسه، «موزه بریتانیا» در لندن، «موزه ملی چین»، «موزه متروپولیتن» در آمریکا، «موزه‌های واتیکان» و «موزه ارمیتاژ» در سن پترزبورگ اشاره کرد.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/موزه-2 دهخدا، لغت‌نامه دهخدا، ذیل واژه موزه.]</ref>		در جهان، موزه‌های معروف بسیاری وجود دارد که گنجینه‌ای غنی از انواع آثار هنری، تاریخی و فرهنگی را در خود جای داده‌اند. از آن جمله می‌توان به «موزهٔ لوور» پاریس در فرانسه، «موزه بریتانیا» در لندن، «موزه ملی چین»، «موزه متروپولیتن» در آمریکا، «موزه‌های واتیکان» و «موزه ارمیتاژ» در سن پترزبورگ اشاره کرد.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/موزه-2 دهخدا، لغت‌نامه دهخدا، ذیل واژه موزه.]</ref>

	==موزه‌های معروف ایرانی==		== موزه‌های معروف ایرانی ==
	از میان مهم‌ترین موزه‌های ایرانی، می‌توان به موزه‌های بزرگ و معروف زیر اشاره کرد:		از میان مهم‌ترین موزه‌های ایرانی، می‌توان به موزه‌های بزرگ و معروف زیر اشاره کرد:

	'''[[تهران]]'''؛ «موزه ملی ایران»، «موزه رضا عباسی»، «موزه آبگینه»، «موزه فرش ایران»، «موزه اسقف اعظم آرداک مانوکیان»، «کاخ باغ فردوس»، «موزه دکتر حسابی»، «باغ و عمارت عین‌الدوله»، «کتابخانه و موزه ملی ملک»، «کاخ مرمر»، «عمرات مسعودیه»، «موزه آبگینه و سفالینه»، «کاخ گلستان»، «موزه موسیقی ایران»، «موزه جواهرات ملی»، «کاخ‌موزه نیاوران»، «موزه ماشین‌های اداری سفیر»، «گالری راه ابریشم»، «موزه ارتباطات»، «تماشاگه زمان»، «موزه عبرت»، «خانه کاریکاتور ایران»، «باغ موزه دفاع‌مقدس»، «موزه ملی خودروی ایران»، «موزه حشره‌شناسی هایک میرزایانس».		'''[[تهران]]'''؛ «موزه ملی ایران»، «موزه رضا عباسی»، «موزه آبگینه»، «موزه فرش ایران»، «موزه اسقف اعظم آرداک مانوکیان»، «کاخ باغ فردوس»، «موزه دکتر حسابی»، «باغ و عمارت عین‌الدوله»، «کتابخانه و موزه ملی ملک»، «کاخ مرمر»، «عمرات مسعودیه»، «موزه آبگینه و سفالینه»، «کاخ گلستان»، «موزه موسیقی ایران»، «موزه جواهرات ملی»، «کاخ‌موزه نیاوران»، «موزه ماشین‌های اداری سفیر»، «گالری راه ابریشم»، «موزه ارتباطات»، «تماشاگه زمان»، «موزه عبرت»، «خانه کاریکاتور ایران»، «باغ موزه دفاع‌مقدس»، «موزه ملی خودروی ایران»، «موزه حشره‌شناسی هایک میرزایانس».
	[[پرونده:موزه.jpg\|جایگزین=~~موزۀ~~ ملی ایران در تهران\|بندانگشتی\|~~موزۀ~~ ملی ایران در تهران]]		[[پرونده:موزه.jpg\|جایگزین=موزهٔ ملی ایران در تهران\|بندانگشتی\|موزهٔ ملی ایران در تهران]]
	'''[[تبریز]]'''؛ «موزه آذربایجان»، «موزه قاجار»، «خانه بهنام»، «خانه مشروطه»، «خانه حیدرزاده»، «خانه حریری»، «موزه عصرآهن»، «موزه سنجش»، «موزه محرم»، «موزه سفال»، «موزه قرآن و کتابت».		'''[[تبریز]]'''؛ «موزه آذربایجان»، «موزه قاجار»، «خانه بهنام»، «خانه مشروطه»، «خانه حیدرزاده»، «خانه حریری»، «موزه عصرآهن»، «موزه سنجش»، «موزه محرم»، «موزه سفال»، «موزه قرآن و کتابت».

خط ۴۵:		خط ۴۵:
	'''همدان'''؛ «موزه تاریخ طبیعی».		'''همدان'''؛ «موزه تاریخ طبیعی».

	'''قم'''؛ ~~«موزۀ آستانۀ~~ مقدس حضرت معصومه».		'''قم'''؛ «موزهٔ آستانهٔ مقدس حضرت معصومه».
	[[پرونده:موزه۲.jpg\|جایگزین=موزه آستان قدس رضوی\|بندانگشتی\|موزه آستان قدس رضوی]]		[[پرونده:موزه۲.jpg\|جایگزین=موزه آستان قدس رضوی\|بندانگشتی\|موزه آستان قدس رضوی]]
	'''[[مشهد]]'''؛ ~~«موزۀ~~ آستان قدس رضوی»، «موزه بزرگ [[خراسان]]».		'''[[مشهد]]'''؛ «موزهٔ آستان قدس رضوی»، «موزه بزرگ [[خراسان]]».

	'''[[اهواز]]'''؛ «موزه علم و طبیعت».		'''[[اهواز]]'''؛ «موزه علم و طبیعت».
خط ۵۳:		خط ۵۳:
	'''[[کرمانشاه]]'''؛ «موزه پارینه‌سنگی زاگرس».		'''[[کرمانشاه]]'''؛ «موزه پارینه‌سنگی زاگرس».

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	==منابع==		== منابع ==
	{{آغاز منابع}}		{{آغاز منابع}}
	* آلن، دوگلاس. آ، موزه و وظایف آن، ترجمه عبدالرحمن اعتصامی صدری، تهران، اداره کل موزه‌ها، ۱۳۶۳ش.		* آلن، دوگلاس. آ، موزه و وظایف آن، ترجمه عبدالرحمن اعتصامی صدری، تهران، اداره کل موزه‌ها، ۱۳۶۳ش.
خط ۶۹:		خط ۶۹:
	* Soucek, Priscilla, P and Yahya Shahidi,” Decorations”, in Encyclopedia Iranica, Vol. VII, Mazad Publishers, 1999.		* Soucek, Priscilla, P and Yahya Shahidi,” Decorations”, in Encyclopedia Iranica, Vol. VII, Mazad Publishers, 1999.
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

			{{گردشگری}}

زهرا فاضل: صفحه‌ای تازه حاوی «جایگزین=موزه چینی‌خانه در بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی {{درشت|'''موزه'''}}؛ مکانی برای گردآوری، نگهداری و نمایش مجموعه‌ای از آثار باستانی، تاریخی، صنعتی و هنری. موزه مؤسسه‌ا...» ایجاد کرد

2026-04-19T11:27:41Z

صفحه‌ای تازه حاوی «300px|thumb|موزه چینی‌خانه در بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی|جایگزین=موزه چینی‌خانه در بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی {{درشت|'''موزه'''}}؛ مکانی برای گردآوری، نگهداری و نمایش مجموعه‌ای از آثار باستانی، تاریخی، صنعتی و هنری. موزه مؤسسه‌ا...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

[[پرونده:چینی.jpg|300px|thumb|موزه چینی‌خانه در بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی|جایگزین=موزه چینی‌خانه در بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی]]
{{درشت|'''موزه'''}}؛ مکانی برای گردآوری، نگهداری و نمایش مجموعه‌ای از آثار باستانی، تاریخی، صنعتی و هنری.

موزه مؤسسه‌ای دائمی برای پژوهش، گردآوری، حفظ و نمایش میراث مادی و معنوی بشر جهت خدمت به جامعه و پیشرفت آن است. آشنایی رسمی ایران با موزه به شیوه نوین، پس از سفر ناصرالدین شاه قاجار به اروپا آغاز شد و با تصویب قوانین در دوره پهلوی، تأسیس «موزه ملی ایران» در سال ۱۳۱۵ش نقطه عطفی در تاریخ موزه‌داری ایران بود. امروزه ایران دارای موزه‌های متعدد و متنوعی در حوزه‌های مختلف هنری، تاریخی، علمی و باستان‌شناسی است.

==معرفی موزه==
موزه، جای مخصوص عتیقه‌جات است<ref>آلن، دوگلاس. آ، موزه و وظایف آن، ترجمه عبدالرحمن اعتصامی صدری، تهران، اداره کل موزه‌ها، 1363ش، ص1.</ref> که به آن گنجینه و متحف نیز می‌گویند.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/موزه-2 دهخدا، لغت‌نامه دهخدا، ذیل واژه موزه]</ref> این کلمه را فرانسویان از زبان یونانی گرفته‌اند. در گذشته، اصطلاحاتی همچون عجایب‌خانه، نفیس‌خانه، چینی‌خانه، آئینه‌خانه و مانند این‌ها را برای مراکز نگهداری از اشیاء و گنجینه‌ها در ایران به کار می‌بردند؛ مانند مرکزی به‌نام چینی‌خانه در [[آرامگاه شیخ صفی‌الدین اردبیلی]].

==کارکرد موزه==
موزه‌ها همانند سایر عناصر اجتماعی، منعکس‌کنندهٔ سطح فرهنگ، گرایش‌ها و آروزهای جوامعِ خود هستند.<ref>Encyclopedia Britanica, by Encyc, Britanica, 1998, p.481.</ref> هدف از ایجاد موزه‌ها، براساس آنچه شورای بین‌المللی موزه‌ها بیان کرده، موزه به‌عنوان مؤسسه‌ای دائمی و بدون هدف مادی توصیف شده است که درهای آن به روی همگان باز بوده و در خدمت جامعه و پیشرفت آن فعالیت می‌کند. همچنین، اهداف این مؤسسه شامل پژوهش در آثار و شواهد به‌جای‌مانده از انسان و محیط‌زیست او، گردآوری، حفظ و به نمایش گذاشتن این آثار به منظور بررسی و بهره‌وری معنوی عنوان شده است.<ref>نفیسی، موزه‌داری، 1380ش.</ref>

==انواع موزه‌ها==
در جوامع امروزی، انواع موزه‌های هنری (هنرهای زیبا، هنرهای کاربردی)، [[صنایع دستی|صنایع‌دستی]]، باستان‌شناسی، مردم‌شناسی، قوم‌شناسی، تاریخی، تاریخ فرهنگی، تاریخ نظامی، فناوری، نقشه، سکه‌شناسی، گیاه‌شناسی، تمبرشناسی، تخصصی، علمی، فنی و صنعتی و نیز موزه‌های طبیعی و تاریخ طبیعی، ایجاد شده‌اند.<ref>Encyclopedia, Americana, Grolier incorporated 1998, p.636.</ref>

==پیشینه موزه در ایران==
نخستین آشنایی رسمی ایران با شیوۀ جدید موزه‌ها، در ۱۲۹۰ق با سفر ناصرالدین‌شاه [[قاجاریه|قاجار]] به اتریش و بازدید از نمایشگاه بین‌المللی وین رخ داد.<ref>اداره کل موزه‌ها، بنیاد و گسترش موزه در ایران، 1355ش، ص4-6.</ref> پس از این سفر و بازدید از موزه‌های خارجی دیگر، موزه‌ای از جواهرات گرانبها، سکه‌های نفیس، آثار علمی و مهمات جنگی قدیمی، سازه‌های سفالی، نقاشی‌های بی‌نظیر و مجسمه‌ها در ارگ سلطنتی قاجار ایجاد شد. در کنار این موزه، [[کتابخانه|کتابخانه‌ای]] نیز برپا شد که در آن چندین هزار [[کتب خطی]] قرار داده شد. بازدید از این موزه در ابتدا، ویژهٔ اشراف و بزرگ‌زادگان بود.

در شهریور ۱۲۸۹ش قانون اداری وزارت معارف ایران تصویب شد که بندهایی از آن، بر نگهداری آثار قدیمی، نظارت بر آن‌ها و تشکیل موزه‌ها تأکید داشت. پس از تصویب این قانون، اداره کل باستان‌شناسی تأسیس شد و در ادامه، موزه‌هایی بنا شد و آئین‌نامه‌هایی در رابطه با آن‌ها وضع گردید. در ۱۲۹۵ش موزه ملی در وزارت معارف تأسیس شد. این موزه در ۱۳۱۵ش به ساختمان امروزی موزه [[ایران]] باستان منتقل شد.<ref>سعیدیان، سرزمین و مردم ایران، 1383ش، ص 660 و 659.</ref>

در همان سال، تالارهای مناسبی به گنجینه‌های آستان قدس در [[مشهد]] و [[قم]] با نام موزه اختصاص داده شد<ref>سید کباری، موزه در اسلام با نگرش به جلوه‌های هنری موزه آستان مقدسة قم، 1375ش، ص61.</ref> و پس از آن در [[تهران]] و دیگر شهرها نیز موزه‌ها یکی پس از دیگری تأسیس شدند.<ref>Soucek,” Decorations”, in Encyclopedia Iranica, 1999, p189- 202.</ref> پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] و تشکیل سازمان میراث فرهنگی کشور، نام موزه ایران‌باستان در سال ۱۳۶۷ش به «موزه ملی ایران» تغییر یافت.<ref>صمدی، راهنمای موزه آستان قدس، بی‌تا، ص12.</ref>

==موزه‌های معروف جهان==
[[پرونده:موزه۱.jpg|جایگزین=موزه لوور پاریس|بندانگشتی|موزه لوور پاریس]]
در جهان، موزه‌های معروف بسیاری وجود دارد که گنجینه‌ای غنی از انواع آثار هنری، تاریخی و فرهنگی را در خود جای داده‌اند. از آن جمله می‌توان به «موزهٔ لوور» پاریس در فرانسه، «موزه بریتانیا» در لندن، «موزه ملی چین»، «موزه متروپولیتن» در آمریکا، «موزه‌های واتیکان» و «موزه ارمیتاژ» در سن پترزبورگ اشاره کرد.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/موزه-2 دهخدا، لغت‌نامه دهخدا، ذیل واژه موزه.]</ref>

==موزه‌های معروف ایرانی==
از میان مهم‌ترین موزه‌های ایرانی، می‌توان به موزه‌های بزرگ و معروف زیر اشاره کرد:

'''[[تهران]]'''؛ «موزه ملی ایران»، «موزه رضا عباسی»، «موزه آبگینه»، «موزه فرش ایران»، «موزه اسقف اعظم آرداک مانوکیان»، «کاخ باغ فردوس»، «موزه دکتر حسابی»، «باغ و عمارت عین‌الدوله»، «کتابخانه و موزه ملی ملک»، «کاخ مرمر»، «عمرات مسعودیه»، «موزه آبگینه و سفالینه»، «کاخ گلستان»، «موزه موسیقی ایران»، «موزه جواهرات ملی»، «کاخ‌موزه نیاوران»، «موزه ماشین‌های اداری سفیر»، «گالری راه ابریشم»، «موزه ارتباطات»، «تماشاگه زمان»، «موزه عبرت»، «خانه کاریکاتور ایران»، «باغ موزه دفاع‌مقدس»، «موزه ملی خودروی ایران»، «موزه حشره‌شناسی هایک میرزایانس».
[[پرونده:موزه.jpg|جایگزین=موزۀ ملی ایران در تهران|بندانگشتی|موزۀ ملی ایران در تهران]]
'''[[تبریز]]'''؛ «موزه آذربایجان»، «موزه قاجار»، «خانه بهنام»، «خانه مشروطه»، «خانه حیدرزاده»، «خانه حریری»، «موزه عصرآهن»، «موزه سنجش»، «موزه محرم»، «موزه سفال»، «موزه قرآن و کتابت».

'''[[اصفهان]]'''؛ «موزه هنرهای معاصر»، «عالی‌قاپو»، «چهل‌ستون»، «خانه مشروطه»، «کاخ هشت‌بهشت»، «خانه شیخ‌الاسلام».

'''[[کاشان]]'''؛ «خانه عباسی‌ها»، «خانه عامری‌ها»، «[[باغ فین]]»، «خانه بروجردی‌ها».

'''[[شهر یزد|یزد]]'''؛ «موزه علوم طبیعی» و «موزه آب».
[[پرونده:موزه۳.jpg|جایگزین=موزه آستانه مقدس حضرت معصومه|بندانگشتی|موزه آستانه مقدس حضرت معصومه]]
'''اردبیل'''؛ «موزه مردم‌شناسی».

'''[[شیراز]]'''؛ «ارگ کریم‌خان»، «باغ ارم شیراز»، «باغ نارنجستان قوام»، «باغ عفیف‌آباد».

'''[[کرمان]]'''؛ «حمام گنجعلی‌خان».

'''همدان'''؛ «موزه تاریخ طبیعی».

'''قم'''؛ «موزۀ آستانۀ مقدس حضرت معصومه».
[[پرونده:موزه۲.jpg|جایگزین=موزه آستان قدس رضوی|بندانگشتی|موزه آستان قدس رضوی]]
'''[[مشهد]]'''؛ «موزۀ آستان قدس رضوی»، «موزه بزرگ [[خراسان]]».

'''[[اهواز]]'''؛ «موزه علم و طبیعت».

'''[[کرمانشاه]]'''؛ «موزه پارینه‌سنگی زاگرس».

==پانویس==
{{پانویس}}

==منابع==
{{آغاز منابع}}
* آلن، دوگلاس. آ، موزه و وظایف آن، ترجمه عبدالرحمن اعتصامی صدری، تهران، اداره کل موزه‌ها، ۱۳۶۳ش.
* اداره کل موزه‌ها، بنیاد و گسترش موزه در ایران، ایران، وزارت فرهنگ و هنر، بین، ۲۵۳۵، ۱۳۵۵ش.
* دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه دهخدا، سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۲۷ مهر ۱۴۰۰ش.
* سعیدیان، عبدالحسین، سرزمین و مردم ایران، تهران، علم و زندگی، چ۲، ۱۳۸۳ش.
* سید کباری، علیرضا، موزه در اسلام با نگرش به جلوه‌های هنری موزه آستان مقدسة قم، قم، امور فرهنگی آستانه مقدسه قم، ۱۳۷۵ش.
* صمدی، حبیب‌الله، راهنمای موزه آستان قدس، بی‌جا، بی‌نا، بی‌تا.
* نفیسی، نوشین‌دخت، موزه‌داری، تهران، سمت، ۱۳۸۰ش.
* Encyclopedia, Americana, Grolier incorporated 1998, V. 19, p. 635
* Encyclopedia Britanica, by Encyc, Britanica, 1998, V. 24.
* Soucek, Priscilla, P and Yahya Shahidi,” Decorations”, in Encyclopedia Iranica, Vol. VII, Mazad Publishers, 1999.
{{پایان منابع}}