https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C
موسیقی سیستانی - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-19T09:14:01Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.44.2
https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=54817&oldid=prev
حمید فاضل: ایجاد لینک داخلی
2026-06-18T19:48:16Z
<p>ایجاد لینک داخلی</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۸ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۲۳:۱۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12">خط ۱۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پلاک گلی بهدست آمده از شهر سوخته که روی آن نوازندهای در حال نواختن «چنگ افقی راستگوشه» ترسیم شده<ref>[https://anthropologyandculture.com/نخستین-نشانه-از-چنگ-افقی-راست-گوشه-بر-رو/ مشهدیفرا، «نخستین نشانه از چنگ افقی راست گوشه بر روی پلاک گلی شهر سوخته»، وبسایت انسانشناسی و فرهنگ.]</ref> و همچنین کتیبهای که گروه نوازندگان [[رباب]] را کنار هم نشان میدهد، نشانگر استفاده از آلات موسیقی در فرهنگ این شهر است.<ref>[https://www.irna.ir/news/80983637/رباب-سازی-به-قدمت-تمدن-ایران-زمین «رباب سازی به قدمت تمدن ایران زمین»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> تحقیقات نشان میدهد که قدمت «قیچک» سیستانی به دورهٔ [[ساسانیان]] میرسد که نمونهٔ آن در طاقبستان به دیوار حکاکی شده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/2527604/ÙÙاÛÛ-Ú©Ù-از-بÛ-Ù
ÙرÛ-Ùا-رÙج-Ù
Û-برد-Ù
ÙسÛÙÛ-سÛØ³Ø جهانتاب، «نوایی که از بیمهریها رنج میبرد/ موسیقی سیستان در دست فراموشی»، خبرگزاری مهر.]</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پلاک گلی بهدست آمده از شهر سوخته که روی آن نوازندهای در حال نواختن «چنگ افقی راستگوشه» ترسیم شده<ref>[https://anthropologyandculture.com/نخستین-نشانه-از-چنگ-افقی-راست-گوشه-بر-رو/ مشهدیفرا، «نخستین نشانه از چنگ افقی راست گوشه بر روی پلاک گلی شهر سوخته»، وبسایت انسانشناسی و فرهنگ.]</ref> و همچنین کتیبهای که گروه نوازندگان [[رباب]] را کنار هم نشان میدهد، نشانگر استفاده از آلات موسیقی در فرهنگ این شهر است.<ref>[https://www.irna.ir/news/80983637/رباب-سازی-به-قدمت-تمدن-ایران-زمین «رباب سازی به قدمت تمدن ایران زمین»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> تحقیقات نشان میدهد که قدمت «قیچک» سیستانی به دورهٔ [[ساسانیان]] میرسد که نمونهٔ آن در طاقبستان به دیوار حکاکی شده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/2527604/ÙÙاÛÛ-Ú©Ù-از-بÛ-Ù
ÙرÛ-Ùا-رÙج-Ù
Û-برد-Ù
ÙسÛÙÛ-سÛØ³Ø جهانتاب، «نوایی که از بیمهریها رنج میبرد/ موسیقی سیستان در دست فراموشی»، خبرگزاری مهر.]</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آیینهای زیادی مانند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حشر، </del>[[جشن]] گندم، [[نوروز]]، [[سیزدهبهدر|سیزدهبدر]] در سیستان امروزی رایج است که با موسیقی خاص همراه است و ریشهٔ آن به سیستان تاریخی بازمیگردد.<ref>[https://www.chht-sb.ir/fa/newsview/452 ابراهیمی، «نگاهی به موسیقی استان سیستان و بلوچستان»، وبسایت ادارۀ کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان سیستان و بلوچستان.]</ref> برخی از این آیینها با ورود [[اسلام]] در سیستان، تحت تأثیر فرهنگ اسلامی قرار گرفته و با ترانههایی با ذکر نام [[حضرت محمد|پیامبر]] و [[امام علی|علی]] همراه شده است.<ref>[https://www.beytoote.com/art/city-country/resurrection-ceremony-sistan.html «آشنایی با مراسم حشر در سیستان»، وبسایت بیتوته.]</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آیینهای زیادی مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[آشار|حشر]]، </ins>[[جشن]] گندم، [[نوروز]]، [[سیزدهبهدر|سیزدهبدر]] در سیستان امروزی رایج است که با موسیقی خاص همراه است و ریشهٔ آن به سیستان تاریخی بازمیگردد.<ref>[https://www.chht-sb.ir/fa/newsview/452 ابراهیمی، «نگاهی به موسیقی استان سیستان و بلوچستان»، وبسایت ادارۀ کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان سیستان و بلوچستان.]</ref> برخی از این آیینها با ورود [[اسلام]] در سیستان، تحت تأثیر فرهنگ اسلامی قرار گرفته و با ترانههایی با ذکر نام [[حضرت محمد|پیامبر]] و [[امام علی|علی]] همراه شده است.<ref>[https://www.beytoote.com/art/city-country/resurrection-ceremony-sistan.html «آشنایی با مراسم حشر در سیستان»، وبسایت بیتوته.]</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>برخی دیگر مانند سحریخوانی در ماه [[رمضان]] و ترانههای مراسم [[عزاداری]] [[محرم]] در [[سیستان]] دورهٔ اسلامی خلق شده است.<ref>[https://www.chht-sb.ir/fa/newsview/452 ابراهیمی، «نگاهی به موسیقی استان سیستان و بلوچستان»، وبسایت ادارۀ کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان سیستان و بلوچستان.]</ref> فرهنگ موسیقایی سیستان در طول تاریخ از فرهنگهای دیگر بهویژه شبهقارهٔ هند تأثیر پذیرفته و در مقابل تأثیرگذاری نیز داشته است. برخی از آلات موسیقی سیستانی قلمرو گسترده پیدا کرده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/80983637/رباب-سازی-به-قدمت-تمدن-ایران-زمین «رباب سازی به قدمت تمدن ایران زمین»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>برخی دیگر مانند سحریخوانی در ماه [[رمضان]] و ترانههای مراسم [[عزاداری]] [[محرم]] در [[سیستان]] دورهٔ اسلامی خلق شده است.<ref>[https://www.chht-sb.ir/fa/newsview/452 ابراهیمی، «نگاهی به موسیقی استان سیستان و بلوچستان»، وبسایت ادارۀ کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان سیستان و بلوچستان.]</ref> فرهنگ موسیقایی سیستان در طول تاریخ از فرهنگهای دیگر بهویژه شبهقارهٔ هند تأثیر پذیرفته و در مقابل تأثیرگذاری نیز داشته است. برخی از آلات موسیقی سیستانی قلمرو گسترده پیدا کرده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/80983637/رباب-سازی-به-قدمت-تمدن-ایران-زمین «رباب سازی به قدمت تمدن ایران زمین»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l101">خط ۱۰۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> }}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> }}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واهای </del>کار===</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آواهای </ins>کار===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حشر یکی از آیینهای تاریخی سیستان است که از دورانهای دور برای کارهای سدسازی، نهرسازی، لایروبی در میان مردم سیستان رایج بوده است. مردم سیستان برای پیشبرد کار و رفع خستگی حشرچیان، ترانهٔ ویژهٔ میخواندند که در دورهٔ اسلامی بیشتر محتوای مذهبی پیدا کرده و در سیستان امروزی با ذکر نام خدا، پیامبر و علی اجرا میشود. بهعنوان نمونه:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[آشار|</ins>حشر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>یکی از آیینهای تاریخی سیستان است که از دورانهای دور برای کارهای سدسازی، نهرسازی، لایروبی در میان مردم سیستان رایج بوده است. مردم سیستان برای پیشبرد کار و رفع خستگی حشرچیان، ترانهٔ ویژهٔ میخواندند که در دورهٔ اسلامی بیشتر محتوای مذهبی پیدا کرده و در سیستان امروزی با ذکر نام خدا، پیامبر و علی اجرا میشود. بهعنوان نمونه:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ای نوح نبی، کرم از علی هرکس که محمدی است، غلام علی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ای نوح نبی، کرم از علی هرکس که محمدی است، غلام علی</div></td></tr>
</table>
حمید فاضل
https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=45244&oldid=prev
اسدالله عظیمی: صفحهای تازه حاوی «ساز قیچک پلاک گلی نوازندهای در حال نواختن «چنگ افقی راستگوشه» {{درشت|'''موسیقی سیس...» ایجاد کرد
2026-05-14T07:28:13Z
<p>صفحهای تازه حاوی «<a style="color: unset; cursor: text; text-decoration: none">جایگزین=ساز قیچک|بندانگشتی|ساز قیچک</a> <a style="color: unset; cursor: text; text-decoration: none">جایگزین=پلاک نوازندهای در حال نواختن «چنگ افقی راستگوشه» ترسیم شده|بندانگشتی|پلاک گلی نوازندهای در حال نواختن «چنگ افقی راستگوشه» </a> {{درشت|'''موسیقی سیس...» ایجاد کرد</p>
<a href="https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=45244">نمایش تغییرات</a>
اسدالله عظیمی