نرخ طلاق - تاریخچهٔ نسخه‌ها

زهرا غلامی: ایجاد لینک داخلی

2026-05-09T16:30:36Z

ایجاد لینک داخلی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۲۰:۰۰
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	2. دانش فقه: «ازاله نکاح به‌‏واسطه صیغه مخصوص آن» و در حقوق مدنی ایران به «انحلال عقد نکاح در حیات زن و شوهر با اراده مرد یا به‌‏تقاضای زن با شرایط معین» تعریف شده است؛ <ref>. نیازی و صدیقی‏ارفعی، جامعه‏شناسی طلاق، 1390ش، ص6و7.</ref>		2. دانش فقه: «ازاله نکاح به‌‏واسطه صیغه مخصوص آن» و در حقوق مدنی ایران به «انحلال عقد نکاح در حیات زن و شوهر با اراده مرد یا به‌‏تقاضای زن با شرایط معین» تعریف شده است؛ <ref>. نیازی و صدیقی‏ارفعی، جامعه‏شناسی طلاق، 1390ش، ص6و7.</ref>

	3. دانش جامعه‌‏شناسی: شیوه‏ای‌ است نهادینه‌‏شده برای پایان‏دادن پیوند زناشویی که تفاوت آن با دیگر طرق قطع روابط زناشویی در رسمیت‌‏داشتن، کنترل دولتی بر آن، امکان ازدواج مجدد و امکان پیش‏بینی‌‏های لازم مانند حضانت فرزندان در آن است؛ <ref>. ساروخانی، طلاق؛ مطالعه واقعیت و علل آن، 1372ش، ص13و14.</ref> لذا طلاق با اختلال زناشویی، بی‌‏سازمانی روابط زناشویی، انحلال زناشویی، انفصال و جدایی فیزیکی زن و شوهر و غالباً غیررسمی و متارکه و رها کردن یک‏طرفه توام با قهر<ref>. نیازی و صدیقی‏ارفعی، جامعه‏شناسی طلاق، 1390ش، ص7.</ref> یا ترک یا دوری یکی از زوجین به‏مدت طولانی<ref>. بستان، اسلام و جامعه‏شناسی خانواده، 1389ش، ص239.</ref> تفاوت دارد.		3. دانش جامعه‌‏شناسی: شیوه‏ای‌ است نهادینه‌‏شده برای پایان‏دادن پیوند زناشویی که تفاوت آن با دیگر طرق قطع روابط زناشویی در رسمیت‌‏داشتن، کنترل دولتی بر آن، امکان ازدواج مجدد و امکان پیش‏بینی‌‏های لازم مانند حضانت فرزندان در آن است؛ <ref>. ساروخانی، طلاق؛ مطالعه واقعیت و علل آن، 1372ش، ص13و14.</ref> لذا طلاق با اختلال زناشویی، بی‌‏سازمانی روابط زناشویی، انحلال زناشویی، انفصال و جدایی فیزیکی [[زن]] و شوهر و غالباً غیررسمی و متارکه و رها کردن یک‏طرفه توام با قهر<ref>. نیازی و صدیقی‏ارفعی، جامعه‏شناسی طلاق، 1390ش، ص7.</ref> یا ترک یا دوری یکی از زوجین به‏مدت طولانی<ref>. بستان، اسلام و جامعه‏شناسی خانواده، 1389ش، ص239.</ref> تفاوت دارد.

	==تاریخچه==		==تاریخچه==
خط ۲۱:		خط ۲۱:

	==نرخ طلاق در ایران==		==نرخ طلاق در ایران==
	در ایران نرخ طلاق طی دهه‌‏های گذشته، افزایشی بوده است. طبق آﻣﺎرﻫﺎ، در سال‏های 1347-1355ش، به‏‌دلیل دادن حق طلاق به زنان، میزان طلاق افزایش یافت و با توقفی کوتاه پس از انقلاب اسلامی، دوباره در اواﺳﻂ دﻫﺔ 1360ش رو به افزایش نهاد.<ref>. آشینه و نوابخش، «بررسی عوامل اقتصادی مؤثر بر طلاق و ازدواج با تاکید بر تورم»، 1395ش، ص46.</ref>		در ایران نرخ طلاق طی دهه‌‏های گذشته، افزایشی بوده است. طبق آﻣﺎرﻫﺎ، در سال‏های 1347-1355ش، به‏‌دلیل دادن حق طلاق به زنان، میزان [[طلاق]] افزایش یافت و با توقفی کوتاه پس از انقلاب اسلامی، دوباره در اواﺳﻂ دﻫﺔ 1360ش رو به افزایش نهاد.<ref>. آشینه و نوابخش، «بررسی عوامل اقتصادی مؤثر بر طلاق و ازدواج با تاکید بر تورم»، 1395ش، ص46.</ref>

	==شاخص‏‌ها و داده‏‌های نرخ طلاق در ایران==		==شاخص‏‌ها و داده‏‌های نرخ طلاق در ایران==

Iranbot: حذف رده‌ها

2025-12-31T09:57:03Z

حذف رده‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۲۷
خط ۱۲۸:		خط ۱۲۸:
	*Statista Research Department، » Divorce rates in Europe in 2019 by country، «Statistical database، visited at: 2022 march 24.		*Statista Research Department، » Divorce rates in Europe in 2019 by country، «Statistical database، visited at: 2022 march 24.
	*Worldpopulationreview، » Divorce Rates by Country 2022 «، World Population Review database، visited at 2022 march 23.		*Worldpopulationreview، » Divorce Rates by Country 2022 «، World Population Review database، visited at 2022 march 23.

	~~[[رده: ویکی‌جنسیت]]~~
	~~[[رده: نهاد خانواده]]~~
	~~[[رده: مسائل و آسیب‌های اجتماعی]]~~

قاسم ابراهیمی پور: /* عوامل خرد طلاق */

2025-02-24T07:30:40Z

عوامل خرد طلاق

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۶ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۱۱:۰۰
خط ۷۸:		خط ۷۸:

	===عوامل خرد طلاق===		===عوامل خرد طلاق===
	طبق نظریه مبادله، اگر یکی از زوجین، احساس زیان در ازدواج کند، احتمال گسست وجود دارد.<ref>. قاضی‏زاده، «فراتحلیل کمّی بررسی عوامل مؤثر بر طلاق طی سال‏های 1379 تا 1393»، 1401ش، ص211.</ref> همچنین توان زوجین در تامین مستقل نیازهای خود و عدم وابستگی‏‌شان به روابط زناشویی، استحکام خانواده را سست می‏کند. از منظر نظریه نیاز و انتظار، عدم تامین انتظارات هر یک از زوجین در زندگی زناشویی، به نارضایتی و پشیمانی آنان منجر ~~می‏شود~~. در نظریه توزیع قدرت نیز تضاد میان زوجین سبب تلاش هر یک برای تسلط بر دیگری و تداوم این وضعیت سبب افزایش تنش و نهایتاً طلاق ~~می‏شود~~.<ref>. نیازی و همکاران، «ﻓﺮاﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت درﺑﺎرة ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻃﻼق در اﻳﺮان ﺑﺮای دورة 1386-1396»، 1396ش، ص183.</ref> طبق نظریه همسان‌‏همسری، ناهمسانی فرهنگی، نژادی و مذهبی زوجین به طلاق می‏‌انجامد و در نظریه شبکه، اگر زوجین عضو شبک‌ه‏ای از خانواده‌‏ها و اطرافیان مختلف باشند، با هضم‏‌شدن در آن شبکه، ناخواسته با همسر خود طبق الگوهای شبکه تعامل می‏‌کنند که سبب جدال، تیرگی روابط و طلاق می‏‌شود.<ref>. قاضی‏زاده، «فراتحلیل کمّی بررسی عوامل مؤثر بر طلاق طی سال‏های 1379 تا 1393»، 1401ش، ص211.</ref>		طبق نظریه مبادله، اگر یکی از زوجین، احساس زیان در ازدواج کند، احتمال گسست وجود دارد.<ref>. قاضی‏زاده، «فراتحلیل کمّی بررسی عوامل مؤثر بر طلاق طی سال‏های 1379 تا 1393»، 1401ش، ص211.</ref> همچنین توان زوجین در تامین مستقل نیازهای خود و عدم وابستگی‏‌شان به روابط زناشویی، استحکام خانواده را سست می‏کند. از منظر نظریه نیاز و انتظار، عدم تامین انتظارات هر یک از زوجین در زندگی زناشویی، به نارضایتی و پشیمانی آنان منجر می‏‌شود. در نظریه توزیع قدرت نیز تضاد میان زوجین سبب تلاش هر یک برای تسلط بر دیگری و تداوم این وضعیت سبب افزایش تنش و نهایتاً طلاق می‏‌شود.<ref>. نیازی و همکاران، «ﻓﺮاﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت درﺑﺎرة ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻃﻼق در اﻳﺮان ﺑﺮای دورة 1386-1396»، 1396ش، ص183.</ref> طبق نظریه همسان‌‏همسری، ناهمسانی فرهنگی، نژادی و مذهبی زوجین به طلاق می‏‌انجامد و در نظریه شبکه، اگر زوجین عضو شبک‌ه‏ای از خانواده‌‏ها و اطرافیان مختلف باشند، با هضم‏‌شدن در آن شبکه، ناخواسته با همسر خود طبق الگوهای شبکه تعامل می‏‌کنند که سبب جدال، تیرگی روابط و طلاق می‏‌شود.<ref>. قاضی‏زاده، «فراتحلیل کمّی بررسی عوامل مؤثر بر طلاق طی سال‏های 1379 تا 1393»، 1401ش، ص211.</ref>

	===مهم‏‌ترین عوامل طلاق در ایران===		===مهم‏‌ترین عوامل طلاق در ایران===

قاسم ابراهیمی پور: /* قوانین و اسناد سیاستی طلاق در ایران */

2025-02-24T07:28:12Z

قوانین و اسناد سیاستی طلاق در ایران

قاسم ابراهیمی پور: /* تاریخچه */

2025-01-25T16:12:26Z

تاریخچه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۶ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۹:۴۲
خط ۱۳:		خط ۱۳:

	==تاریخچه==		==تاریخچه==
	طلاق در طول تاریخ، به شکل‏‌های گوناگونی وجود داشته است. در تمدن‌‏های باستانی، بودائیان، اعراب جاهلی و یهود معمولاً مرد ~~می‏توانست~~ هر زمان و به هر بهانه‌‏ای، همسرش را طلاق دهد؛ اما در مسیحیت کاتولیک، طلاق جز در صورت زنای زن، برای زوجین ممنوع بود.<ref>. بستان، اسلام و جامعه‏شناسی خانواده، 1389ش، ص240-242.</ref> در ایران دوران ساسانی، طلاق بیشتر به درخواست مرد و به‌‏منظور آغاز زندگی زناشویی جدید رخ می‏داد و مجوز اصلی آن نیز خیانت زن بود.<ref>. یعقوبی‏دوست، جامعه‏شناسی مسائل اجتماعی معاصر در ایران، 1397ش، ص320.</ref> پس از آن، دین اسلام از یک‏سو به‌‏شدت بر حفظ خانواده و پرهیز از طلاق تاکید ورزید و از سوی دیگر، به‏‌دلیل مصالحی، طلاق را ممنوع نکرده و گاهی مجاز یا حتی لازم دانست.<ref>. بستان، اسلام و جامعه‏شناسی خانواده، 1389ش، ص242.</ref>		طلاق در طول تاریخ، به شکل‏‌های گوناگونی وجود داشته است. در تمدن‌‏های باستانی، بودائیان، اعراب جاهلی و یهود معمولاً مرد می‌‏توانست هر زمان و به هر بهانه‌‏ای، همسرش را طلاق دهد؛ اما در مسیحیت کاتولیک، طلاق جز در صورت زنای زن، برای زوجین ممنوع بود.<ref>. بستان، اسلام و جامعه‏شناسی خانواده، 1389ش، ص240-242.</ref> در ایران دوران ساسانی، طلاق بیشتر به درخواست مرد و به‌‏منظور آغاز زندگی زناشویی جدید رخ می‏داد و مجوز اصلی آن نیز خیانت زن بود.<ref>. یعقوبی‏دوست، جامعه‏شناسی مسائل اجتماعی معاصر در ایران، 1397ش، ص320.</ref> پس از آن، دین اسلام از یک‏سو به‌‏شدت بر حفظ خانواده و پرهیز از طلاق تاکید ورزید و از سوی دیگر، به‏‌دلیل مصالحی، طلاق را ممنوع نکرده و گاهی مجاز یا حتی لازم دانست.<ref>. بستان، اسلام و جامعه‏شناسی خانواده، 1389ش، ص242.</ref>

	طلاق در اروپا نیز تا اواخر قرن نوزدهم ممنوع بود؛ اما بروز مشکلات بسیار و جدّی، سبب شد با وجود مخالفت کلیسا، طلاق در بیشتر قوانین، مجاز شود.<ref>. حسینی، سراج: نگاهی گذرا به مسائل اساسی و بررسی شبهات پیرامون زنان، 1380ش، ص133.</ref> در آمریکا نیز تا چند دهه پیش، طلاق فقط با اثبات گناه‌کاری و تخلف یکی از زوجین امکان‏پذیر بود.<ref>. بستان، اسلام و جامعه‏شناسی خانواده، 1389ش، ص242.</ref> گزارش‏‌هایی از میزان بالای طلاق در بسیاری از جوامع ابتدایی و برخی ملل معروف پیشین، همچون ژاپن 1887-1919م، الجزایر 1887-1940م و مصر 1935-1954م وجود دارد؛ اما افزایش چشمگیر نرخ طلاق از اواخر قرن بیستم و به‌‏دنبال افزایش میزان مشارکت زنان در اقتصادهای صنعتی رخ داد.<ref>. علمی و محمدی، «عوامل مؤثر بر احتمال طلاق در ایران با استفاده از روش‏های داده‏های شبه‏تابلویی»، 1399ش، ص130.</ref> در دهه‏‌های اخیر، طلاق در بیشتر کشورهای غربی رشد بی‏‌سابقه‌‏ای یافته است؛ به‏‌عنوان مثال، در سال 1997م، آمریکا رشد دو برابری طلاق نسبت به سال 1960م، داشته و در انگلیس و ولز نیز از 3700 مورد در سال 1935م به 35هزار مورد در سال 1964م و بیش از 157هزار مورد در سال 1996م رسید.<ref>. بستان، اسلام و جامعه‏شناسی خانواده، 1389ش، ص247-249.</ref>		طلاق در اروپا نیز تا اواخر قرن نوزدهم ممنوع بود؛ اما بروز مشکلات بسیار و جدّی، سبب شد با وجود مخالفت کلیسا، طلاق در بیشتر قوانین، مجاز شود.<ref>. حسینی، سراج: نگاهی گذرا به مسائل اساسی و بررسی شبهات پیرامون زنان، 1380ش، ص133.</ref> در آمریکا نیز تا چند دهه پیش، طلاق فقط با اثبات گناه‌کاری و تخلف یکی از زوجین امکان‏پذیر بود.<ref>. بستان، اسلام و جامعه‏شناسی خانواده، 1389ش، ص242.</ref> گزارش‏‌هایی از میزان بالای طلاق در بسیاری از جوامع ابتدایی و برخی ملل معروف پیشین، همچون ژاپن 1887-1919م، الجزایر 1887-1940م و مصر 1935-1954م وجود دارد؛ اما افزایش چشمگیر نرخ طلاق از اواخر قرن بیستم و به‌‏دنبال افزایش میزان مشارکت زنان در اقتصادهای صنعتی رخ داد.<ref>. علمی و محمدی، «عوامل مؤثر بر احتمال طلاق در ایران با استفاده از روش‏های داده‏های شبه‏تابلویی»، 1399ش، ص130.</ref> در دهه‏‌های اخیر، طلاق در بیشتر کشورهای غربی رشد بی‏‌سابقه‌‏ای یافته است؛ به‏‌عنوان مثال، در سال 1997م، آمریکا رشد دو برابری طلاق نسبت به سال 1960م، داشته و در انگلیس و ولز نیز از 3700 مورد در سال 1935م به 35هزار مورد در سال 1964م و بیش از 157هزار مورد در سال 1996م رسید.<ref>. بستان، اسلام و جامعه‏شناسی خانواده، 1389ش، ص247-249.</ref>
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	نرخ طلاق بر اساس شاخص‌‏های گوناگونی قابل ‏سنجش است:		نرخ طلاق بر اساس شاخص‌‏های گوناگونی قابل ‏سنجش است:

	شاخص میزان خام طلاق: از نسبت کل افراد طلاق‌‏گرفته در یک جامعه به میانه همان جمعیت (معمولاً در یک سال تقویمی) ضرب در هزار به‏‌دست می‌‏آید.<ref>[https://data.gov.ir/dataset/19de1964a9826de7c0f4fdbb39ee122821f538a3 . نرخ خام طلاق در کشور، وب‌سایت سازمان ثبت احوال کشور.]</ref>		* شاخص میزان خام طلاق: از نسبت کل افراد طلاق‌‏گرفته در یک جامعه به میانه همان جمعیت (معمولاً در یک سال تقویمی) ضرب در هزار به‏‌دست می‌‏آید.<ref>[https://data.gov.ir/dataset/19de1964a9826de7c0f4fdbb39ee122821f538a3 . نرخ خام طلاق در کشور، وب‌سایت سازمان ثبت احوال کشور.]</ref>

	Div. n = div/P (15+) × 1000		Div. n = div/P (15+) × 1000

	شاخص ﻧﺴﺒﺖ طلاق ﺑﻪ ازدواج: با ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺗﻌﺪاد ﻃﻼق‏ﻫﺎی ثبتﺷﺪه ﺑﻪ ازدواج‏ﻫﺎ ﺿﺮب در 100، ﻧﺸﺎن ﻣﻲ‏دﻫﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ‏ازای ﻫﺮ 100 ازدواج در ﺳﺎل، ﭼﻨﺪ ﻃﻼق وﺟﻮد دارد.<ref>. اﻓﺮاﺳﻴﺎﺑﻲ و دﻫﻘﺎﻧﻲ، «مطالعه کیفی ازدواج پرمخاطره در میان زنان درگیر طلاق شهر یزد»، 1396ش، ص166.</ref> طبق این شاخص، از سال 1365-1380ش، نسبت طلاق به هر صد ازدواج، تفاوت چندانی نداشته؛ اما از سال 1380ش، افزایش چشم‏گیری داشته است.<ref>. عبدی، مقدمه‏ای بر پژوهش در جامعه‏شناسی خانواده در ایران، 1393ش، ص94.</ref> همچنین درحالی‎که تعداد ازدواج‏ها از سال 1384ش، رو به کاهش بوده، تعداد طلاق‌‏ها با سرعت بیشتری روبه فزونی گذاشته و به حدود دو برابر در سال 1394ش، نزدیک شده است و در سال 1399ش به بالای 183هزار طلاق رسیده که نسبت به سال پیش از آن، 3. 6% افزایش یافته است.<ref>[https://amar.org.ir/Portals/0/PropertyAgent/6200/Files/36993/salnameh-1399.pdf . سالنامه آماری 1399، وب‏سایت مرکز آمار ایران، ص128 و 170.]</ref> در بهار ١٤٠٠ش، بیشترین تعداد طلاق‌‏ها در بازه سنی 30-39 سال بوده و نسبت به فصل مشابه سال قبل، ازدواج 23. 6% و طلاق 16. 4% افزایش یافته است.<ref>[https://arakmu.ac.ir/file/download/news/1637469942-1400.pdf . «گزارش وضعیت اجتماعی و فرهنگی ایران، بهار١٤٠٠»، وب‏سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک.]</ref>		* شاخص ﻧﺴﺒﺖ طلاق ﺑﻪ ازدواج: با ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺗﻌﺪاد ﻃﻼق‏ﻫﺎی ثبتﺷﺪه ﺑﻪ ازدواج‏ﻫﺎ ﺿﺮب در 100، ﻧﺸﺎن ﻣﻲ‏دﻫﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ‏ازای ﻫﺮ 100 ازدواج در ﺳﺎل، ﭼﻨﺪ ﻃﻼق وﺟﻮد دارد.<ref>. اﻓﺮاﺳﻴﺎﺑﻲ و دﻫﻘﺎﻧﻲ، «مطالعه کیفی ازدواج پرمخاطره در میان زنان درگیر طلاق شهر یزد»، 1396ش، ص166.</ref> طبق این شاخص، از سال 1365-1380ش، نسبت طلاق به هر صد ازدواج، تفاوت چندانی نداشته؛ اما از سال 1380ش، افزایش چشم‏گیری داشته است.<ref>. عبدی، مقدمه‏ای بر پژوهش در جامعه‏شناسی خانواده در ایران، 1393ش، ص94.</ref> همچنین درحالی‎که تعداد ازدواج‏ها از سال 1384ش، رو به کاهش بوده، تعداد طلاق‌‏ها با سرعت بیشتری روبه فزونی گذاشته و به حدود دو برابر در سال 1394ش، نزدیک شده است و در سال 1399ش به بالای 183هزار طلاق رسیده که نسبت به سال پیش از آن، 3. 6% افزایش یافته است.<ref>[https://amar.org.ir/Portals/0/PropertyAgent/6200/Files/36993/salnameh-1399.pdf . سالنامه آماری 1399، وب‏سایت مرکز آمار ایران، ص128 و 170.]</ref> در بهار ١٤٠٠ش، بیشترین تعداد طلاق‌‏ها در بازه سنی 30-39 سال بوده و نسبت به فصل مشابه سال قبل، ازدواج 23. 6% و طلاق 16. 4% افزایش یافته است.<ref>[https://arakmu.ac.ir/file/download/news/1637469942-1400.pdf . «گزارش وضعیت اجتماعی و فرهنگی ایران، بهار١٤٠٠»، وب‏سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک.]</ref>

	شاخص نسبت طلاق به ازدواج فاقد دقت کافی است؛ چون سنجش طلاق‏‌هایی که حاصل ازدواج‌‏های چندین دهه است، با میزان ازدواج‌‏های یک سال دقیق نیست و نیز کاهش ازدواج و افزایش طلاق متاثر از کاهش جمعیت جوان و افزایش جمعیت میانسال است.<ref>[https://farsnews.ir/news/14000207000337/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%87-%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF-%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87 . موحد، «چرا آمار طلاق به ‏اشتباه گزارش می‌شود؟»، خبرگزاری فارس.]</ref>		شاخص نسبت طلاق به ازدواج فاقد دقت کافی است؛ چون سنجش طلاق‏‌هایی که حاصل ازدواج‌‏های چندین دهه است، با میزان ازدواج‌‏های یک سال دقیق نیست و نیز کاهش ازدواج و افزایش طلاق متاثر از کاهش جمعیت جوان و افزایش جمعیت میانسال است.<ref>[https://farsnews.ir/news/14000207000337/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%87-%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF-%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87 . موحد، «چرا آمار طلاق به ‏اشتباه گزارش می‌شود؟»، خبرگزاری فارس.]</ref>

	شاخص میزان عمومی طلاق: تعداد طلاق رخ‏داده در ازای هر 1000 نفر جمعیت:		* شاخص میزان عمومی طلاق: تعداد طلاق رخ‏داده در ازای هر 1000 نفر جمعیت:

	میزان عمومی طلاق مساوی است با: تعداد طلاق در یک سال تقسیم بر جمعیت میانه همان سال ضرب در ۱۰۰۰		میزان عمومی طلاق مساوی است با: تعداد طلاق در یک سال تقسیم بر جمعیت میانه همان سال ضرب در ۱۰۰۰
خط ۴۲:		خط ۴۲:
	شاخص میزان عمومی طلاق نیز از این حیث اشکال دارد که تعریف خانوار به‌‏معنای جمعیت متاهل نیست؛ بلکه افراد مجردِ مستقل و بی‏‌سرپرست را نیز شامل شده و این شاخص، کل جمعیت را لحاظ می‏کند؛ حال آنکه جمعیت در معرض طلاق، جمعیت متاهلان است که مناسب‌‏ترین شاخص محسوب می‏شود.		شاخص میزان عمومی طلاق نیز از این حیث اشکال دارد که تعریف خانوار به‌‏معنای جمعیت متاهل نیست؛ بلکه افراد مجردِ مستقل و بی‏‌سرپرست را نیز شامل شده و این شاخص، کل جمعیت را لحاظ می‏کند؛ حال آنکه جمعیت در معرض طلاق، جمعیت متاهلان است که مناسب‌‏ترین شاخص محسوب می‏شود.

	شاخص میزان طلاق متاهلان: از تقسیم تعداد طلاق رخ‌داده به ازای هر 1000 زن متاهل به‏‌دست می‌‏آید: <ref>. عباسی و همکاران، طلاق در ایران، 1397ش، ص30.</ref>		* شاخص میزان طلاق متاهلان: از تقسیم تعداد طلاق رخ‌داده به ازای هر 1000 زن متاهل به‏‌دست می‌‏آید: <ref>. عباسی و همکاران، طلاق در ایران، 1397ش، ص30.</ref>

	Div. m = div/Pm × 1000		Div. m = div/Pm × 1000

قاسم ابراهیمی پور در ۱۴ آذر ۱۴۰۳، ساعت ۱۴:۴۱

2024-12-04T14:41:55Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۴ آذر ۱۴۰۳، ساعت ۱۸:۱۱
خط ۱۳۰:		خط ۱۳۰:

	[[رده: ویکی‌جنسیت]]		[[رده: ویکی‌جنسیت]]
			[[رده: نهاد خانواده]]
			[[رده: مسائل و آسیب‌های اجتماعی]]

علیرضا محمددوست در ۹ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۰۹:۴۷

2024-10-30T09:47:36Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۹ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۱۳:۱۷
خط ۱۸:		خط ۱۸:

	==نرخ طلاق در کشورهای مختلف==		==نرخ طلاق در کشورهای مختلف==
	طلاق در کشورهای توسعه‌‏یافته، تبدیل به امری عادی شده و در برخی کشورها، افزایش لجام‌گسیخته یافته است؛ به‏‌عنوان ‏مثال، در سال 2010م، چین با ثبت 15% افزایش طلاق، در ازای هر 6 ازدواج، یک طلاق داشته است؛ با این حال، میزان طلاق چین یک‏‌سوم آمریکا است که 6% افزایش طلاق در 2010م، داشته است. در سال 2007م، سوئد با 54. 9% و آمریکا با 54. 8% بیشترین طلاق را نسبت به ازدواج داشته‏‌اند. البته در کشورهایی چون سنگاپور، کره، هنگ‏‌کنگ و ژاپن نیز طلاق رو به افزایش است و نه‏‌تنها در کشورهای سکولار، بلکه در کشورهای سنتی یا جمعیت‌‏های ارتودوکس یهودی نیز نرخ طلاق بالا است. در جنوب آسیا، گرچه آمار طلاق افزایشی است، اما این منطقه همچنان کم‏ترین نرخ طلاق را داشته و در هند و سریلانکا زیر 10% است. بیشترین میزان طلاق در کشورهای اروپایی در سال 2019م، مربوط به لوکزامبورگ با 88. 9% و پس از آن، پرتغال، فنلاند، اسپانیا و فرانسه است.<ref>. Statista Research Department، » Divorce rates in Europe in 2019 by country، «Statistical database.</ref> در سال 2022م، نیز کشور مالدیو رکورددار میزان طلاق در جهان (5. 5% طلاق به‎ازای هر هزار نفر) بوده و پس از آن، قزاقستان، روسیه و بلژیک قرار دارند. ایران نیز با نرخ 2. 1 طلاق در ازای هر هزار نفر، جایگاه بیست‌‏وچهارم دنیا را داشته است.<ref>. Worldpopulationreview، » Divorce Rates by Country 2022 «، World Population Review database.</ref>		طلاق در کشورهای توسعه‌‏یافته، تبدیل به امری عادی شده و در برخی کشورها، افزایش لجام‌گسیخته یافته است؛ به‏‌عنوان ‏مثال، در سال 2010م، چین با ثبت 15% افزایش طلاق، در ازای هر 6 ازدواج، یک طلاق داشته است؛ با این حال، میزان طلاق چین یک‏‌سوم آمریکا است که 6% افزایش طلاق در 2010م، داشته است. در سال 2007م، سوئد با 54. 9% و آمریکا با 54. 8% بیشترین طلاق را نسبت به ازدواج داشته‏‌اند. البته در کشورهایی چون سنگاپور، کره، هنگ‏‌کنگ و ژاپن نیز طلاق رو به افزایش است و نه‏‌تنها در کشورهای سکولار، بلکه در کشورهای سنتی یا جمعیت‌‏های ارتودوکس یهودی نیز نرخ طلاق بالا است. در جنوب آسیا، گرچه آمار طلاق افزایشی است، اما این منطقه همچنان کم‏ترین نرخ طلاق را داشته و در هند و سریلانکا زیر 10% است. بیشترین میزان طلاق در کشورهای اروپایی در سال 2019م، مربوط به لوکزامبورگ با 88. 9% و پس از آن، پرتغال، فنلاند، اسپانیا و فرانسه است.<ref>[https://www.statista.com/statistics/612207/divorce-rates-in-european-countries-per-100-marriages/ . Statista Research Department، » Divorce rates in Europe in 2019 by country، «Statistical database.]</ref> در سال 2022م، نیز کشور مالدیو رکورددار میزان طلاق در جهان (5. 5% طلاق به‎ازای هر هزار نفر) بوده و پس از آن، قزاقستان، روسیه و بلژیک قرار دارند. ایران نیز با نرخ 2. 1 طلاق در ازای هر هزار نفر، جایگاه بیست‌‏وچهارم دنیا را داشته است.<ref>[https://worldpopulationreview.com/country-rankings/divorce-rates-by-country . Worldpopulationreview، » Divorce Rates by Country 2022 «، World Population Review database.]</ref>

	==نرخ طلاق در ایران==		==نرخ طلاق در ایران==
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	نرخ طلاق بر اساس شاخص‌‏های گوناگونی قابل ‏سنجش است:		نرخ طلاق بر اساس شاخص‌‏های گوناگونی قابل ‏سنجش است:

	شاخص میزان خام طلاق: از نسبت کل افراد طلاق‌‏گرفته در یک جامعه به میانه همان جمعیت (معمولاً در یک سال تقویمی) ضرب در هزار به‏‌دست می‌‏آید.<ref>. نرخ خام طلاق در کشور، وب‌سایت سازمان ثبت احوال کشور.</ref>		شاخص میزان خام طلاق: از نسبت کل افراد طلاق‌‏گرفته در یک جامعه به میانه همان جمعیت (معمولاً در یک سال تقویمی) ضرب در هزار به‏‌دست می‌‏آید.<ref>[https://data.gov.ir/dataset/19de1964a9826de7c0f4fdbb39ee122821f538a3 . نرخ خام طلاق در کشور، وب‌سایت سازمان ثبت احوال کشور.]</ref>

	Div. n = div/P (15+) × 1000		Div. n = div/P (15+) × 1000

	شاخص ﻧﺴﺒﺖ طلاق ﺑﻪ ازدواج: با ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺗﻌﺪاد ﻃﻼق‏ﻫﺎی ثبتﺷﺪه ﺑﻪ ازدواج‏ﻫﺎ ﺿﺮب در 100، ﻧﺸﺎن ﻣﻲ‏دﻫﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ‏ازای ﻫﺮ 100 ازدواج در ﺳﺎل، ﭼﻨﺪ ﻃﻼق وﺟﻮد دارد.<ref>. اﻓﺮاﺳﻴﺎﺑﻲ و دﻫﻘﺎﻧﻲ، «مطالعه کیفی ازدواج پرمخاطره در میان زنان درگیر طلاق شهر یزد»، 1396ش، ص166.</ref> طبق این شاخص، از سال 1365-1380ش، نسبت طلاق به هر صد ازدواج، تفاوت چندانی نداشته؛ اما از سال 1380ش، افزایش چشم‏گیری داشته است.<ref>. عبدی، مقدمه‏ای بر پژوهش در جامعه‏شناسی خانواده در ایران، 1393ش، ص94.</ref> همچنین درحالی‎که تعداد ازدواج‏ها از سال 1384ش، رو به کاهش بوده، تعداد طلاق‌‏ها با سرعت بیشتری روبه فزونی گذاشته و به حدود دو برابر در سال 1394ش، نزدیک شده است و در سال 1399ش به بالای 183هزار طلاق رسیده که نسبت به سال پیش از آن، 3. 6% افزایش یافته است.<ref>. سالنامه آماری 1399، وب‏سایت مرکز آمار ایران، ص128 و 170.</ref> در بهار ١٤٠٠ش، بیشترین تعداد طلاق‌‏ها در بازه سنی 30-39 سال بوده و نسبت به فصل مشابه سال قبل، ازدواج 23. 6% و طلاق 16. 4% افزایش یافته است.<ref>. «گزارش وضعیت اجتماعی و فرهنگی ایران، بهار١٤٠٠»، وب‏سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک.</ref>		شاخص ﻧﺴﺒﺖ طلاق ﺑﻪ ازدواج: با ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺗﻌﺪاد ﻃﻼق‏ﻫﺎی ثبتﺷﺪه ﺑﻪ ازدواج‏ﻫﺎ ﺿﺮب در 100، ﻧﺸﺎن ﻣﻲ‏دﻫﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ‏ازای ﻫﺮ 100 ازدواج در ﺳﺎل، ﭼﻨﺪ ﻃﻼق وﺟﻮد دارد.<ref>. اﻓﺮاﺳﻴﺎﺑﻲ و دﻫﻘﺎﻧﻲ، «مطالعه کیفی ازدواج پرمخاطره در میان زنان درگیر طلاق شهر یزد»، 1396ش، ص166.</ref> طبق این شاخص، از سال 1365-1380ش، نسبت طلاق به هر صد ازدواج، تفاوت چندانی نداشته؛ اما از سال 1380ش، افزایش چشم‏گیری داشته است.<ref>. عبدی، مقدمه‏ای بر پژوهش در جامعه‏شناسی خانواده در ایران، 1393ش، ص94.</ref> همچنین درحالی‎که تعداد ازدواج‏ها از سال 1384ش، رو به کاهش بوده، تعداد طلاق‌‏ها با سرعت بیشتری روبه فزونی گذاشته و به حدود دو برابر در سال 1394ش، نزدیک شده است و در سال 1399ش به بالای 183هزار طلاق رسیده که نسبت به سال پیش از آن، 3. 6% افزایش یافته است.<ref>[https://amar.org.ir/Portals/0/PropertyAgent/6200/Files/36993/salnameh-1399.pdf . سالنامه آماری 1399، وب‏سایت مرکز آمار ایران، ص128 و 170.]</ref> در بهار ١٤٠٠ش، بیشترین تعداد طلاق‌‏ها در بازه سنی 30-39 سال بوده و نسبت به فصل مشابه سال قبل، ازدواج 23. 6% و طلاق 16. 4% افزایش یافته است.<ref>[https://arakmu.ac.ir/file/download/news/1637469942-1400.pdf . «گزارش وضعیت اجتماعی و فرهنگی ایران، بهار١٤٠٠»، وب‏سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک.]</ref>

	شاخص نسبت طلاق به ازدواج فاقد دقت کافی است؛ چون سنجش طلاق‏‌هایی که حاصل ازدواج‌‏های چندین دهه است، با میزان ازدواج‌‏های یک سال دقیق نیست و نیز کاهش ازدواج و افزایش طلاق متاثر از کاهش جمعیت جوان و افزایش جمعیت میانسال است.<ref>. موحد، «چرا آمار طلاق به ‏اشتباه گزارش می‌شود؟»، خبرگزاری فارس.</ref>		شاخص نسبت طلاق به ازدواج فاقد دقت کافی است؛ چون سنجش طلاق‏‌هایی که حاصل ازدواج‌‏های چندین دهه است، با میزان ازدواج‌‏های یک سال دقیق نیست و نیز کاهش ازدواج و افزایش طلاق متاثر از کاهش جمعیت جوان و افزایش جمعیت میانسال است.<ref>[https://farsnews.ir/news/14000207000337/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%87-%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF-%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87 . موحد، «چرا آمار طلاق به ‏اشتباه گزارش می‌شود؟»، خبرگزاری فارس.]</ref>

	شاخص میزان عمومی طلاق: تعداد طلاق رخ‏داده در ازای هر 1000 نفر جمعیت:		شاخص میزان عمومی طلاق: تعداد طلاق رخ‏داده در ازای هر 1000 نفر جمعیت:
خط ۴۶:		خط ۴۶:
	Div. m = div/Pm × 1000		Div. m = div/Pm × 1000

	طبق این شاخص، میزان طلاق متاهلین در چهار سال 1396-1400ش، تفاوت‌اندکی داشته و از 8. 4 در سال 1396ش، به 8. 5 در سال 1399ش، رسیده و در این میان گاهی کاهش نیز داشته است.<ref>. «گزارش وضعیت اجتماعی و فرهنگی ایران، بهار١٤٠٠»، وب‏سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک.</ref>		طبق این شاخص، میزان طلاق متاهلین در چهار سال 1396-1400ش، تفاوت‌اندکی داشته و از 8. 4 در سال 1396ش، به 8. 5 در سال 1399ش، رسیده و در این میان گاهی کاهش نیز داشته است.<ref>[https://arakmu.ac.ir/file/download/news/1637469942-1400.pdf . «گزارش وضعیت اجتماعی و فرهنگی ایران، بهار١٤٠٠»، وب‏سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک.]</ref>

	==قوانین و اسناد سیاستی طلاق در ایران==		==قوانین و اسناد سیاستی طلاق در ایران==
	جمهوری اسلامی در اسناد بالادستی خود مانند قانون اساسی، تاکید بر پیشگیری یا کاهش طلاق غیرضروری دارد. در فصل پنجم نقشه مهندسی کشور، کاهش طلاق، یکی از اولویت‏های فرهنگی ذکر شده<ref>. سند نقشه مهندسی فرهنگی کشور، 1393ش، ص28.</ref> و طبق مواد مختلف برنامه ششم توسعه، دولت به برنامه‌‏ریزی برای کاهش اولویت‌‏دار نرخ طلاق و سازمان بهزیستی به اقدام برای کاهش طلاق به میزان 20% مکلف شده‏‌اند.<ref>. قانون برنامه ششم توسعه، وب‏سایت مرکز پژوهش‏های مجلس شورای اسلامی، مواد 78، 80، 104 و 113.</ref> بند 13 سیاست‏‌های کلی خانواده نیز بر «پیشگیری از آسیب‌‏های اجتماعی و عوامل تزلزل نهاد خانواده به‌‏ویژه موضوع طلاق و جبران آسیب‏‌های ناشی از آن با شناسایی مستمر عوامل طلاق و فروپاشی خانواده و فرهنگ‏سازی کراهت طلاق» تاکید دارد.<ref>. خامنه‏ای، «ابلاغ سیاست‌های کلی خانواده»، وب‏سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‏الله خامنه‏ای.</ref>		جمهوری اسلامی در اسناد بالادستی خود مانند قانون اساسی، تاکید بر پیشگیری یا کاهش طلاق غیرضروری دارد. در فصل پنجم نقشه مهندسی کشور، کاهش طلاق، یکی از اولویت‏های فرهنگی ذکر شده<ref>. سند نقشه مهندسی فرهنگی کشور، 1393ش، ص28.</ref> و طبق مواد مختلف برنامه ششم توسعه، دولت به برنامه‌‏ریزی برای کاهش اولویت‌‏دار نرخ طلاق و سازمان بهزیستی به اقدام برای کاهش طلاق به میزان 20% مکلف شده‏‌اند.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/1014547https:/rc.majlis.ir/fa/law/show/1014547 . قانون برنامه ششم توسعه، وب‏سایت مرکز پژوهش‏های مجلس شورای اسلامی، مواد 78، 80، 104 و 113.]</ref> بند 13 سیاست‏‌های کلی خانواده نیز بر «پیشگیری از آسیب‌‏های اجتماعی و عوامل تزلزل نهاد خانواده به‌‏ویژه موضوع طلاق و جبران آسیب‏‌های ناشی از آن با شناسایی مستمر عوامل طلاق و فروپاشی خانواده و فرهنگ‏سازی کراهت طلاق» تاکید دارد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=34254 . خامنه‏ای، «ابلاغ سیاست‌های کلی خانواده»، وب‏سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‏الله خامنه‏ای.]</ref>

	قانون مدنی کشور نیز به‏‌منظور ضابطه‏‌مند کردن فرایند طلاق، همچون تعیین فرایند درخواست طلاق برای زوجین جهت صدور حکم یا گواهی دادگاهی و ثبت دفتری آن، تغییرات مهمی داشته است؛ <ref>. کلهر و ارحامی، «سیاست‏های کاهش طلاق در کشور»، وب‏سایت مرکز پژوهش‏ها مجلس شورای اسلامی.</ref> ازجمله طبق ماده 1133، مرد هنگام ازدواج به زن وکالت بلاعزل می‏دهد تا با وجود یکی از مشکلات ده‏‌گانه با دریافت گواهی دادگاه، خود را مطلقه کند.<ref>. قانون مدنی، ماده 1133.</ref> طبق ماده 1130 نیز دادگاه با تشخیص عسروحرج ادامه زندگی برای زن، مرد را مجبور به طلاق می‏کند.<ref>. قانون مدنی، ماده 1130.</ref>		قانون مدنی کشور نیز به‏‌منظور ضابطه‏‌مند کردن فرایند طلاق، همچون تعیین فرایند درخواست طلاق برای زوجین جهت صدور حکم یا گواهی دادگاهی و ثبت دفتری آن، تغییرات مهمی داشته است؛ <ref>[https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1344892 . کلهر و ارحامی، «سیاست‏های کاهش طلاق در کشور»، وب‏سایت مرکز پژوهش‏ها مجلس شورای اسلامی.]</ref> ازجمله طبق ماده 1133، مرد هنگام ازدواج به زن وکالت بلاعزل می‏دهد تا با وجود یکی از مشکلات ده‏‌گانه با دریافت گواهی دادگاه، خود را مطلقه کند.<ref>[https://davoudabadi.ir/page/2860319/%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-1133-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C . قانون مدنی، ماده 1133.]</ref> طبق ماده 1130 نیز دادگاه با تشخیص عسروحرج ادامه زندگی برای زن، مرد را مجبور به طلاق می‏کند.<ref>[https://davoudabadi.ir/page/2946835/%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-1130-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C . قانون مدنی، ماده 1130.]</ref>

	==عوامل افزایش نرخ طلاق==		==عوامل افزایش نرخ طلاق==

علیرضا محمددوست: /* مفهوم‏ شناسی */

2024-10-30T09:43:49Z

مفهوم‏ شناسی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۹ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۱۳:۱۳
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	2. دانش فقه: «ازاله نکاح به‌‏واسطه صیغه مخصوص آن» و در حقوق مدنی ایران به «انحلال عقد نکاح در حیات زن و شوهر با اراده مرد یا به‌‏تقاضای زن با شرایط معین» تعریف شده است؛ <ref>. نیازی و صدیقی‏ارفعی، جامعه‏شناسی طلاق، 1390ش، ص6و7.</ref>		2. دانش فقه: «ازاله نکاح به‌‏واسطه صیغه مخصوص آن» و در حقوق مدنی ایران به «انحلال عقد نکاح در حیات زن و شوهر با اراده مرد یا به‌‏تقاضای زن با شرایط معین» تعریف شده است؛ <ref>. نیازی و صدیقی‏ارفعی، جامعه‏شناسی طلاق، 1390ش، ص6و7.</ref>

	3. دانش جامعه‌‏شناسی: شیوه‏ای‌ است نهادینه‌‏شده برای پایان‏دادن پیوند زناشویی که تفاوت آن با دیگر طرق قطع روابط زناشویی در رسمیت‌‏داشتن، کنترل دولتی بر آن، امکان ازدواج مجدد و امکان پیش‏بینی‌‏های لازم مانند حضانت فرزندان در آن است؛ <ref>. ساروخانی، ~~طلاق.</ref><ref>~~ مطالعه واقعیت و علل آن، 1372ش، ص13و14.</ref> لذا طلاق با اختلال زناشویی، بی‌‏سازمانی روابط زناشویی، انحلال زناشویی، انفصال و جدایی فیزیکی زن و شوهر و غالباً غیررسمی و متارکه و رها کردن یک‏طرفه توام با قهر<ref>. نیازی و صدیقی‏ارفعی، جامعه‏شناسی طلاق، 1390ش، ص7.</ref> یا ترک یا دوری یکی از زوجین به‏مدت طولانی<ref>. بستان، اسلام و جامعه‏شناسی خانواده، 1389ش، ص239.</ref> تفاوت دارد.		3. دانش جامعه‌‏شناسی: شیوه‏ای‌ است نهادینه‌‏شده برای پایان‏دادن پیوند زناشویی که تفاوت آن با دیگر طرق قطع روابط زناشویی در رسمیت‌‏داشتن، کنترل دولتی بر آن، امکان ازدواج مجدد و امکان پیش‏بینی‌‏های لازم مانند حضانت فرزندان در آن است؛ <ref>. ساروخانی، طلاق؛ مطالعه واقعیت و علل آن، 1372ش، ص13و14.</ref> لذا طلاق با اختلال زناشویی، بی‌‏سازمانی روابط زناشویی، انحلال زناشویی، انفصال و جدایی فیزیکی زن و شوهر و غالباً غیررسمی و متارکه و رها کردن یک‏طرفه توام با قهر<ref>. نیازی و صدیقی‏ارفعی، جامعه‏شناسی طلاق، 1390ش، ص7.</ref> یا ترک یا دوری یکی از زوجین به‏مدت طولانی<ref>. بستان، اسلام و جامعه‏شناسی خانواده، 1389ش، ص239.</ref> تفاوت دارد.

	==تاریخچه==		==تاریخچه==

imported>مجید مفید بجنوردی: /* شاخص‏ها و داده‏های نرخ طلاق در ایران */

2024-10-22T09:44:39Z

شاخص‏ها و داده‏های نرخ طلاق در ایران

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۱۳:۱۴
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	در ایران نرخ طلاق طی دهه‌‏های گذشته، افزایشی بوده است. طبق آﻣﺎرﻫﺎ، در سال‏های 1347-1355ش، به‏‌دلیل دادن حق طلاق به زنان، میزان طلاق افزایش یافت و با توقفی کوتاه پس از انقلاب اسلامی، دوباره در اواﺳﻂ دﻫﺔ 1360ش رو به افزایش نهاد.<ref>. آشینه و نوابخش، «بررسی عوامل اقتصادی مؤثر بر طلاق و ازدواج با تاکید بر تورم»، 1395ش، ص46.</ref>		در ایران نرخ طلاق طی دهه‌‏های گذشته، افزایشی بوده است. طبق آﻣﺎرﻫﺎ، در سال‏های 1347-1355ش، به‏‌دلیل دادن حق طلاق به زنان، میزان طلاق افزایش یافت و با توقفی کوتاه پس از انقلاب اسلامی، دوباره در اواﺳﻂ دﻫﺔ 1360ش رو به افزایش نهاد.<ref>. آشینه و نوابخش، «بررسی عوامل اقتصادی مؤثر بر طلاق و ازدواج با تاکید بر تورم»، 1395ش، ص46.</ref>

	==~~شاخص‏ها~~ و ~~داده‏های~~ نرخ طلاق در ایران==		==شاخص‏‌ها و داده‏‌های نرخ طلاق در ایران==
	نرخ طلاق بر اساس شاخص‌‏های گوناگونی قابل ‏سنجش است:		نرخ طلاق بر اساس شاخص‌‏های گوناگونی قابل ‏سنجش است:

خط ۷۵:		خط ۷۵:

	===عوامل کلان طلاق===		===عوامل کلان طلاق===
	گاهی ساختارهای کلان جامعه همچون فقرِ ناشی از ساختار جامعه شهری و ~~جهانی‏شدن~~ اقتصاد و تاکید فراوان بر ~~مصرف‏گرایی~~ و ~~ارزش‏های~~ مادی به طلاق ~~می‏انجامد~~. طبق نظریه بحران ~~ارزش‏ها،~~ در جوامع در حال ‏توسعه همچون ایران، کشاکش سنت و مدرنیته، سقوط ~~ارزش‏های~~ معنوی و دینی همچون قناعت و ~~ساده‏زیستی~~ و جایگزینی ~~ارزش‏های~~ جدیدی چون اشتغال زنان، ~~مصرف‏گرایی~~ و تجملات، به افزایش طلاق ~~می‏انجامد~~. از منظر کارکردگرایی نیز حذف بسیاری از کارکردهای پیشین خانواده، عدم اتکای همسران به خانواده، <ref>. نیازی و همکاران، «ﻓﺮاﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت درﺑﺎرة ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻃﻼق در اﻳﺮان ﺑﺮای دورة 1386-1396»، 1396ش، ، ص182.</ref> اشتغال و افزایش پایگاه اجتماعی زنان، نقش مهمی در بروز طلاق دارد؛ <ref>. گیدنز، جامعه‏شناسی، 1373ش، ص481.</ref> لذا نسبت طلاق زنان شاغل تقریباً دوبرابر کل زنان و چهار برابر ~~زوج‏هایی~~ است که فقط مرد شاغل است.<ref>. سگالن، جامعه‏شناسی تاریخی خانواده، 1380ش، ص181.</ref>		گاهی ساختارهای کلان جامعه همچون فقرِ ناشی از ساختار جامعه شهری و جهانی‌‏شدن اقتصاد و تاکید فراوان بر مصرف‏‌گرایی و ارزش‏‌های مادی به طلاق می‏‌انجامد. طبق نظریه بحران ارزش‏‌ها، در جوامع در حال ‏توسعه همچون ایران، کشاکش سنت و مدرنیته، سقوط ارزش‏‌های معنوی و دینی همچون قناعت و ساده‌‏زیستی و جایگزینی ارزش‏‌های جدیدی چون اشتغال زنان، مصرف‏‌گرایی و تجملات، به افزایش طلاق می‏‌انجامد. از منظر کارکردگرایی نیز حذف بسیاری از کارکردهای پیشین خانواده، عدم اتکای همسران به خانواده، <ref>. نیازی و همکاران، «ﻓﺮاﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت درﺑﺎرة ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻃﻼق در اﻳﺮان ﺑﺮای دورة 1386-1396»، 1396ش، ، ص182.</ref> اشتغال و افزایش پایگاه اجتماعی زنان، نقش مهمی در بروز طلاق دارد؛ <ref>. گیدنز، جامعه‏شناسی، 1373ش، ص481.</ref> لذا نسبت طلاق زنان شاغل تقریباً دوبرابر کل زنان و چهار برابر زوج‏‌هایی است که فقط مرد شاغل است.<ref>. سگالن، جامعه‏شناسی تاریخی خانواده، 1380ش، ص181.</ref>

	===عوامل خرد طلاق===		===عوامل خرد طلاق===
	طبق نظریه مبادله، اگر یکی از زوجین، احساس زیان در ازدواج کند، احتمال گسست وجود دارد.<ref>. قاضی‏زاده، «فراتحلیل کمّی بررسی عوامل مؤثر بر طلاق طی سال‏های 1379 تا 1393»، 1401ش، ص211.</ref> همچنین توان زوجین در تامین مستقل نیازهای خود و عدم ~~وابستگی‏شان~~ به روابط زناشویی، استحکام خانواده را سست می‏کند. از منظر نظریه نیاز و انتظار، عدم تامین انتظارات هر یک از زوجین در زندگی زناشویی، به نارضایتی و پشیمانی آنان منجر می‏شود. در نظریه توزیع قدرت نیز تضاد میان زوجین سبب تلاش هر یک برای تسلط بر دیگری و تداوم این وضعیت سبب افزایش تنش و نهایتاً طلاق می‏شود.<ref>. نیازی و همکاران، «ﻓﺮاﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت درﺑﺎرة ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻃﻼق در اﻳﺮان ﺑﺮای دورة 1386-1396»، 1396ش، ص183.</ref> طبق نظریه ~~همسان‏همسری،~~ ناهمسانی فرهنگی، نژادی و مذهبی زوجین به طلاق ~~می‏انجامد~~ و در نظریه شبکه، اگر زوجین عضو ~~شبکه‏ای~~ از ~~خانواده‏ها~~ و اطرافیان مختلف باشند، با ~~هضم‏شدن~~ در آن شبکه، ناخواسته با همسر خود طبق الگوهای شبکه تعامل ~~می‏کنند~~ که سبب جدال، تیرگی روابط و طلاق ~~می‏شود~~.<ref>. قاضی‏زاده، «فراتحلیل کمّی بررسی عوامل مؤثر بر طلاق طی سال‏های 1379 تا 1393»، 1401ش، ص211.</ref>		طبق نظریه مبادله، اگر یکی از زوجین، احساس زیان در ازدواج کند، احتمال گسست وجود دارد.<ref>. قاضی‏زاده، «فراتحلیل کمّی بررسی عوامل مؤثر بر طلاق طی سال‏های 1379 تا 1393»، 1401ش، ص211.</ref> همچنین توان زوجین در تامین مستقل نیازهای خود و عدم وابستگی‏‌شان به روابط زناشویی، استحکام خانواده را سست می‏کند. از منظر نظریه نیاز و انتظار، عدم تامین انتظارات هر یک از زوجین در زندگی زناشویی، به نارضایتی و پشیمانی آنان منجر می‏شود. در نظریه توزیع قدرت نیز تضاد میان زوجین سبب تلاش هر یک برای تسلط بر دیگری و تداوم این وضعیت سبب افزایش تنش و نهایتاً طلاق می‏شود.<ref>. نیازی و همکاران، «ﻓﺮاﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت درﺑﺎرة ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻃﻼق در اﻳﺮان ﺑﺮای دورة 1386-1396»، 1396ش، ص183.</ref> طبق نظریه همسان‌‏همسری، ناهمسانی فرهنگی، نژادی و مذهبی زوجین به طلاق می‏‌انجامد و در نظریه شبکه، اگر زوجین عضو شبک‌ه‏ای از خانواده‌‏ها و اطرافیان مختلف باشند، با هضم‏‌شدن در آن شبکه، ناخواسته با همسر خود طبق الگوهای شبکه تعامل می‏‌کنند که سبب جدال، تیرگی روابط و طلاق می‏‌شود.<ref>. قاضی‏زاده، «فراتحلیل کمّی بررسی عوامل مؤثر بر طلاق طی سال‏های 1379 تا 1393»، 1401ش، ص211.</ref>

	===مهم‏ترین عوامل طلاق در ایران===		===مهم‏ترین عوامل طلاق در ایران===
	طبق ~~پژوهش‏ها،~~ عوامل طلاق در چهار دهه اخیر در ایران ~~جابه‏جا شده‏اند؛ به‏عنوان~~ مثال، ~~به‏جای~~ اختلاف سنی زوجین که ~~مهم‏ترین~~ عامل سه دهه ابتدایی بوده، <ref>. کلانتری و همکاران، «مرور سه دهه تحقیقات علل طلاق در ایران»، 1390ش، ص148.</ref> در دهه اخیر، افزایش سطح انتظارات و ~~تامین‏نشدن~~ آن، بیشترین تاثیر را داشته است. ~~مهم‏ترین~~ عوامل طلاق در ایران در دهه 1390ش ~~به‏ترتیب~~ عبارتند از:		طبق پژوهش‏‌ها، عوامل طلاق در چهار دهه اخیر در ایران جابه‏‌جا شده‌‏اند؛ به‌‏عنوان مثال، به‏‌جای اختلاف سنی زوجین که مهم‏‌ترین عامل سه دهه ابتدایی بوده، <ref>. کلانتری و همکاران، «مرور سه دهه تحقیقات علل طلاق در ایران»، 1390ش، ص148.</ref> در دهه اخیر، افزایش سطح انتظارات و تامین‌‏نشدن آن، بیشترین تاثیر را داشته است. مهم‏‌ترین عوامل طلاق در ایران در دهه 1390ش به‏‌ترتیب عبارتند از:

	· ~~تفاوت‏های~~ فرهنگی؛		· تفاوت‏‌های فرهنگی؛

	· بردآورده نشدن انتظارات؛		· بردآورده نشدن انتظارات؛

imported>مجید مفید بجنوردی در ۱ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۰۹:۳۴

2024-10-22T09:34:41Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۱۳:۰۴
خط ۷۴:		خط ۷۴:
	این عوامل در پژوهش‌‏ها و نظریات مختلف نیز بیان شده است:		این عوامل در پژوهش‌‏ها و نظریات مختلف نیز بیان شده است:

	==عوامل کلان طلاق==		===عوامل کلان طلاق===
	گاهی ساختارهای کلان جامعه همچون فقرِ ناشی از ساختار جامعه شهری و جهانی‏شدن اقتصاد و تاکید فراوان بر مصرف‏گرایی و ارزش‏های مادی به طلاق می‏انجامد. طبق نظریه بحران ارزش‏ها، در جوامع در حال ‏توسعه همچون ایران، کشاکش سنت و مدرنیته، سقوط ارزش‏های معنوی و دینی همچون قناعت و ساده‏زیستی و جایگزینی ارزش‏های جدیدی چون اشتغال زنان، مصرف‏گرایی و تجملات، به افزایش طلاق می‏انجامد. از منظر کارکردگرایی نیز حذف بسیاری از کارکردهای پیشین خانواده، عدم اتکای همسران به خانواده، <ref>. نیازی و همکاران، «ﻓﺮاﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت درﺑﺎرة ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻃﻼق در اﻳﺮان ﺑﺮای دورة 1386-1396»، 1396ش، ، ص182.</ref> اشتغال و افزایش پایگاه اجتماعی زنان، نقش مهمی در بروز طلاق دارد؛ <ref>. گیدنز، جامعه‏شناسی، 1373ش، ص481.</ref> لذا نسبت طلاق زنان شاغل تقریباً دوبرابر کل زنان و چهار برابر زوج‏هایی است که فقط مرد شاغل است.<ref>. سگالن، جامعه‏شناسی تاریخی خانواده، 1380ش، ص181.</ref>		گاهی ساختارهای کلان جامعه همچون فقرِ ناشی از ساختار جامعه شهری و جهانی‏شدن اقتصاد و تاکید فراوان بر مصرف‏گرایی و ارزش‏های مادی به طلاق می‏انجامد. طبق نظریه بحران ارزش‏ها، در جوامع در حال ‏توسعه همچون ایران، کشاکش سنت و مدرنیته، سقوط ارزش‏های معنوی و دینی همچون قناعت و ساده‏زیستی و جایگزینی ارزش‏های جدیدی چون اشتغال زنان، مصرف‏گرایی و تجملات، به افزایش طلاق می‏انجامد. از منظر کارکردگرایی نیز حذف بسیاری از کارکردهای پیشین خانواده، عدم اتکای همسران به خانواده، <ref>. نیازی و همکاران، «ﻓﺮاﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت درﺑﺎرة ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻃﻼق در اﻳﺮان ﺑﺮای دورة 1386-1396»، 1396ش، ، ص182.</ref> اشتغال و افزایش پایگاه اجتماعی زنان، نقش مهمی در بروز طلاق دارد؛ <ref>. گیدنز، جامعه‏شناسی، 1373ش، ص481.</ref> لذا نسبت طلاق زنان شاغل تقریباً دوبرابر کل زنان و چهار برابر زوج‏هایی است که فقط مرد شاغل است.<ref>. سگالن، جامعه‏شناسی تاریخی خانواده، 1380ش، ص181.</ref>

	==عوامل خرد طلاق==		===عوامل خرد طلاق===
	طبق نظریه مبادله، اگر یکی از زوجین، احساس زیان در ازدواج کند، احتمال گسست وجود دارد.<ref>. قاضی‏زاده، «فراتحلیل کمّی بررسی عوامل مؤثر بر طلاق طی سال‏های 1379 تا 1393»، 1401ش، ص211.</ref> همچنین توان زوجین در تامین مستقل نیازهای خود و عدم وابستگی‏شان به روابط زناشویی، استحکام خانواده را سست می‏کند. از منظر نظریه نیاز و انتظار، عدم تامین انتظارات هر یک از زوجین در زندگی زناشویی، به نارضایتی و پشیمانی آنان منجر می‏شود. در نظریه توزیع قدرت نیز تضاد میان زوجین سبب تلاش هر یک برای تسلط بر دیگری و تداوم این وضعیت سبب افزایش تنش و نهایتاً طلاق می‏شود.<ref>. نیازی و همکاران، «ﻓﺮاﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت درﺑﺎرة ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻃﻼق در اﻳﺮان ﺑﺮای دورة 1386-1396»، 1396ش، ص183.</ref> طبق نظریه همسان‏همسری، ناهمسانی فرهنگی، نژادی و مذهبی زوجین به طلاق می‏انجامد و در نظریه شبکه، اگر زوجین عضو شبکه‏ای از خانواده‏ها و اطرافیان مختلف باشند، با هضم‏شدن در آن شبکه، ناخواسته با همسر خود طبق الگوهای شبکه تعامل می‏کنند که سبب جدال، تیرگی روابط و طلاق می‏شود.<ref>. قاضی‏زاده، «فراتحلیل کمّی بررسی عوامل مؤثر بر طلاق طی سال‏های 1379 تا 1393»، 1401ش، ص211.</ref>		طبق نظریه مبادله، اگر یکی از زوجین، احساس زیان در ازدواج کند، احتمال گسست وجود دارد.<ref>. قاضی‏زاده، «فراتحلیل کمّی بررسی عوامل مؤثر بر طلاق طی سال‏های 1379 تا 1393»، 1401ش، ص211.</ref> همچنین توان زوجین در تامین مستقل نیازهای خود و عدم وابستگی‏شان به روابط زناشویی، استحکام خانواده را سست می‏کند. از منظر نظریه نیاز و انتظار، عدم تامین انتظارات هر یک از زوجین در زندگی زناشویی، به نارضایتی و پشیمانی آنان منجر می‏شود. در نظریه توزیع قدرت نیز تضاد میان زوجین سبب تلاش هر یک برای تسلط بر دیگری و تداوم این وضعیت سبب افزایش تنش و نهایتاً طلاق می‏شود.<ref>. نیازی و همکاران، «ﻓﺮاﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت درﺑﺎرة ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻃﻼق در اﻳﺮان ﺑﺮای دورة 1386-1396»، 1396ش، ص183.</ref> طبق نظریه همسان‏همسری، ناهمسانی فرهنگی، نژادی و مذهبی زوجین به طلاق می‏انجامد و در نظریه شبکه، اگر زوجین عضو شبکه‏ای از خانواده‏ها و اطرافیان مختلف باشند، با هضم‏شدن در آن شبکه، ناخواسته با همسر خود طبق الگوهای شبکه تعامل می‏کنند که سبب جدال، تیرگی روابط و طلاق می‏شود.<ref>. قاضی‏زاده، «فراتحلیل کمّی بررسی عوامل مؤثر بر طلاق طی سال‏های 1379 تا 1393»، 1401ش، ص211.</ref>

	==مهم‏ترین عوامل طلاق در ایران==		===مهم‏ترین عوامل طلاق در ایران===
	طبق پژوهش‏ها، عوامل طلاق در چهار دهه اخیر در ایران جابه‏جا شده‏اند؛ به‏عنوان مثال، به‏جای اختلاف سنی زوجین که مهم‏ترین عامل سه دهه ابتدایی بوده، <ref>. کلانتری و همکاران، «مرور سه دهه تحقیقات علل طلاق در ایران»، 1390ش، ص148.</ref> در دهه اخیر، افزایش سطح انتظارات و تامین‏نشدن آن، بیشترین تاثیر را داشته است. مهم‏ترین عوامل طلاق در ایران در دهه 1390ش به‏ترتیب عبارتند از:		طبق پژوهش‏ها، عوامل طلاق در چهار دهه اخیر در ایران جابه‏جا شده‏اند؛ به‏عنوان مثال، به‏جای اختلاف سنی زوجین که مهم‏ترین عامل سه دهه ابتدایی بوده، <ref>. کلانتری و همکاران، «مرور سه دهه تحقیقات علل طلاق در ایران»، 1390ش، ص148.</ref> در دهه اخیر، افزایش سطح انتظارات و تامین‏نشدن آن، بیشترین تاثیر را داشته است. مهم‏ترین عوامل طلاق در ایران در دهه 1390ش به‏ترتیب عبارتند از: