https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85_%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 2026-06-07T18:35:18Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.44.2 https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85_%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=49788&oldid=prev 2026-06-02T05:42:49Z

<p><span class="autocomment">تاریخچه</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۹:۱۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l37">خط ۳۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== تاریخچه ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== تاریخچه ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران1.jpg|جایگزین=برگ رأی انتخابات همه پرسی نظام جمهوری اسلامی|بندانگشتی|برگ رأی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انتخابات همه پرسی </del>نظام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمهوری اسلامی </del>(۱۰ و ۱۱ فروردین ۱۳۵۸ش)]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران1.jpg|جایگزین=برگ رأی انتخابات همه پرسی نظام جمهوری اسلامی|بندانگشتی|برگ رأی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همه‌پرسی تغییر </ins>نظام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکومت ایران </ins>(۱۰ و ۱۱ فروردین ۱۳۵۸ش)]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اندیشهٔ [[حکومت اسلامی]] ریشه در تفکر سیاسی سده‌های نخستین اسلام دارد.&lt;ref&gt;امام‌خمینی، صحیفه امام، 1389ش، ج4، ص455.&lt;/ref&gt; [[قرآن]]، حکومت را از آن [[خداوند]] می‌داند و این حق را به [[پیامبر|پیامبران]] واگذار کرده است.&lt;ref&gt;سورهٔ انعام، آیهٔ ۵۷؛ سورهٔ یوسف، آیهٔ ۴۰ و ۶۷.&lt;/ref&gt; به‌گواهی تاریخ [[حضرت محمد|پیامبر اسلام]] پس از [[هجرت]] به [[مدینه]]، نخستین حکومت اسلامی را با تدوین پیمان‌نامه تشکیل داد که در آن، [[همزیستی مسالمت‌آمیز]] گروه‌های قومی، مذهبی و نژادی با برابری در حقوق و تکالیف، به‌جای برتری‌های قبیله‌ای جاهلی، مبنا قرار گرفت.&lt;ref&gt;[https://hawzah.net/fa/Article/View/109858/پیامبر-%22ص%22،-ارتباطات-در-مدینه‌-النبی-و-آموزه‌-های-نخستین-حاکمیت-اسلامی «پیامبر (ص)، ارتباطات در مدینه النبی و آموزه‌های نخستین حاکمیت اسلامی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]&lt;/ref&gt; سید روح‌الله خمینی بر این باور بود که حکومت اسلامی اندیشهٔ تازه‌ای نیست، اما غفلت [[مسلمان|مسلمانان]] و دست‌های [[استعمار]] در سده‌های اخیر مانع تحقق آن شد.&lt;ref&gt;امام‌خمینی، صحیفه امام، 1389ش، ج4، ص455.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اندیشهٔ [[حکومت اسلامی]] ریشه در تفکر سیاسی سده‌های نخستین اسلام دارد.&lt;ref&gt;امام‌خمینی، صحیفه امام، 1389ش، ج4، ص455.&lt;/ref&gt; [[قرآن]]، حکومت را از آن [[خداوند]] می‌داند و این حق را به [[پیامبر|پیامبران]] واگذار کرده است.&lt;ref&gt;سورهٔ انعام، آیهٔ ۵۷؛ سورهٔ یوسف، آیهٔ ۴۰ و ۶۷.&lt;/ref&gt; به‌گواهی تاریخ [[حضرت محمد|پیامبر اسلام]] پس از [[هجرت]] به [[مدینه]]، نخستین حکومت اسلامی را با تدوین پیمان‌نامه تشکیل داد که در آن، [[همزیستی مسالمت‌آمیز]] گروه‌های قومی، مذهبی و نژادی با برابری در حقوق و تکالیف، به‌جای برتری‌های قبیله‌ای جاهلی، مبنا قرار گرفت.&lt;ref&gt;[https://hawzah.net/fa/Article/View/109858/پیامبر-%22ص%22،-ارتباطات-در-مدینه‌-النبی-و-آموزه‌-های-نخستین-حاکمیت-اسلامی «پیامبر (ص)، ارتباطات در مدینه النبی و آموزه‌های نخستین حاکمیت اسلامی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]&lt;/ref&gt; سید روح‌الله خمینی بر این باور بود که حکومت اسلامی اندیشهٔ تازه‌ای نیست، اما غفلت [[مسلمان|مسلمانان]] و دست‌های [[استعمار]] در سده‌های اخیر مانع تحقق آن شد.&lt;ref&gt;امام‌خمینی، صحیفه امام، 1389ش، ج4، ص455.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

سعید مقدم https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85_%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=49785&oldid=prev 2026-06-02T05:34:00Z

<p><span class="autocomment">کارآمدی نظام جمهوری اسلامی</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۹:۰۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l150">خط ۱۵۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۵۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== سیاست خارجی نظام جمهوری اسلامی ایران ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== سیاست خارجی نظام جمهوری اسلامی ایران ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران6.png|جایگزین=دیدار سید علی خامنه‌ای با اسماعیل هنیه|بندانگشتی|دیدار سید علی خامنه‌ای با اسماعیل هنیه رئیس دفتر سیاسی حماس]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران6.png|جایگزین=دیدار سید علی خامنه‌ای با اسماعیل هنیه|بندانگشتی|دیدار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سید علی خامنه‌ای<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اسماعیل هنیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>رئیس دفتر سیاسی حماس]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بر پایه فصل دهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، سیاست خارجی این کشور بر نفی [[سلطه‌گری و سلطه‌پذیری|سلطه‌جویی و سلطه‌پذیری]]، حفظ استقلال همه‌جانبه، روابط صلح‌آمیز با دولت‌های غیرمحارب و عدم مداخله در امور داخلی سایر ملت‌ها استوار است.&lt;ref&gt;[https://rc.majlis.ir/fa/content/iran_constitution «قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (اصول ۱۵۲ تا ۱۵۵)»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.]&lt;/ref&gt; در ساختار سیاسی ایران، تعیین سیاست‌های کلی نظام در حوزه خارجی و نظارت بر آن‌ها بر عهده [[رهبر جمهوری اسلامی ایران|رهبر جمهوری اسلامی]] است و اجرای این سیاست‌ها توسط وزارت امور خارجه انجام می‌گیرد.&lt;ref&gt;[https://www.sharghdaily.com/بخش-فردا-231/935232-سیاست-خارجی-کشور-چگونه-اداره-می-شود ایوبی، «سیاست خارجی کشور چگونه اداره می‌شود؟»، وب‌سایت روزنامۀ شرق؛]مدنی، قانون اساسی و نهادهای سیاسی جمهوری اسلامی ایران، 1389ش، ص340-345.&lt;/ref&gt; مبانی عقیدتی این سیاست نیز بر اصولی چون [[کرامت انسان|کرامت]] و ارزش والای انسان و آزادی توأم با مسئولیت او در برابر خدا، تعهد برادرانه نسبت به مسلمانان، دفاع از حقوق آنان و حمایت از مبارزات حق‌طلبانه مستضعفان در برابر مستکبران، بنا شده است.&lt;ref&gt;[https://rc.majlis.ir/fa/content/iran_constitution «قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (اصول 2، 152 و 154)»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.]&lt;/ref&gt; پژوهشگران، رویکرد ایران در حمایت از [[فلسطین]] را در همین چارچوب ارزیابی می‌کنند.&lt;ref&gt;[https://hawzah.net/fa/Article/View/91970/دفاع-از-فلسطین-سیاست-راهبردی-جمهوری-اسلامی-ایران?rcids=83046 «دفاع از فلسطین سیاست راهبردی جمهوری اسلامی ایران»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]&lt;/ref&gt;  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بر پایه فصل دهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، سیاست خارجی این کشور بر نفی [[سلطه‌گری و سلطه‌پذیری|سلطه‌جویی و سلطه‌پذیری]]، حفظ استقلال همه‌جانبه، روابط صلح‌آمیز با دولت‌های غیرمحارب و عدم مداخله در امور داخلی سایر ملت‌ها استوار است.&lt;ref&gt;[https://rc.majlis.ir/fa/content/iran_constitution «قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (اصول ۱۵۲ تا ۱۵۵)»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.]&lt;/ref&gt; در ساختار سیاسی ایران، تعیین سیاست‌های کلی نظام در حوزه خارجی و نظارت بر آن‌ها بر عهده [[رهبر جمهوری اسلامی ایران|رهبر جمهوری اسلامی]] است و اجرای این سیاست‌ها توسط وزارت امور خارجه انجام می‌گیرد.&lt;ref&gt;[https://www.sharghdaily.com/بخش-فردا-231/935232-سیاست-خارجی-کشور-چگونه-اداره-می-شود ایوبی، «سیاست خارجی کشور چگونه اداره می‌شود؟»، وب‌سایت روزنامۀ شرق؛]مدنی، قانون اساسی و نهادهای سیاسی جمهوری اسلامی ایران، 1389ش، ص340-345.&lt;/ref&gt; مبانی عقیدتی این سیاست نیز بر اصولی چون [[کرامت انسان|کرامت]] و ارزش والای انسان و آزادی توأم با مسئولیت او در برابر خدا، تعهد برادرانه نسبت به مسلمانان، دفاع از حقوق آنان و حمایت از مبارزات حق‌طلبانه مستضعفان در برابر مستکبران، بنا شده است.&lt;ref&gt;[https://rc.majlis.ir/fa/content/iran_constitution «قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (اصول 2، 152 و 154)»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.]&lt;/ref&gt; پژوهشگران، رویکرد ایران در حمایت از [[فلسطین]] را در همین چارچوب ارزیابی می‌کنند.&lt;ref&gt;[https://hawzah.net/fa/Article/View/91970/دفاع-از-فلسطین-سیاست-راهبردی-جمهوری-اسلامی-ایران?rcids=83046 «دفاع از فلسطین سیاست راهبردی جمهوری اسلامی ایران»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]&lt;/ref&gt;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l156">خط ۱۵۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۵۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کارآمدی نظام جمهوری اسلامی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کارآمدی نظام جمهوری اسلامی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران5.jpg|جایگزین=رادیوداروی 177Lu-Alpha-MSH -درمان ملانومای متاستاتیک|بندانگشتی|رادیوداروی 177Lu-Alpha-MSH به‌منظور درمان ملانومای متاستاتیک]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران5.jpg|جایگزین=رادیوداروی 177Lu-Alpha-MSH -درمان ملانومای متاستاتیک|بندانگشتی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|[[رادیودارو</ins>|رادیوداروی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>177Lu-Alpha-MSH به‌منظور درمان ملانومای متاستاتیک]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پژوهشگران کارآمدی نظام جمهوری اسلامی ایران را بر اساس اهداف و شاخص‌های درونی آن ارزیابی کرده و نشانه‌های زیر را به‌عنوان جلوه‌های کارآمدی این نظام برشمرده‌اند:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پژوهشگران کارآمدی نظام جمهوری اسلامی ایران را بر اساس اهداف و شاخص‌های درونی آن ارزیابی کرده و نشانه‌های زیر را به‌عنوان جلوه‌های کارآمدی این نظام برشمرده‌اند:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* بقای نظام با وجود هشت سال [[جنگ عراق با ایران|جنگ عراق علیه ایران]]،&lt;ref&gt;مصباح یزدی، حکیمانه‌ترین حکومت: کاوشی در نظریه ولایت فقیه، 1394ش، ص405-416.&lt;/ref&gt; [[جنگ دوازده‌روزه|جنگ دوازده روزه]]،&lt;ref&gt;[https://www.shabestan.news/news/1845200/جنگ-۱۲-روزه-تصویری-آشکار-از-کارآمدی-نظام-ولایت-و-حکمرانی-اندیشه «جنگ ۱۲ روزه، تصویری آشکار از کارآمدی نظام ولایت و حکمرانی اندیشهٔ امامت بود»، خبرگزاری شبستان.]&lt;/ref&gt; [[جنگ رمضان|جنگ رمضان،]]&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/news/6797790/جنگ-تحمیلی-سوم-و-کارآمدی-نظام-اسلامی-راوی-روایت-پیروزی-باشیم «جنگ تحمیلی سوم و کارآمدی نظام اسلامی؛ راوی روایت پیروزی باشیم»، خبرگزاری مهر.]&lt;/ref&gt; [[تحریم‌ها علیه ایران|تحریم‌های فراگیر]]، ترورهای گسترده و برخی آشوب‌ها و [[اغتشاشات دی ۱۴۰۴|اغتشاشات]].</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* بقای نظام با وجود هشت سال [[جنگ عراق با ایران|جنگ عراق علیه ایران]]،&lt;ref&gt;مصباح یزدی، حکیمانه‌ترین حکومت: کاوشی در نظریه ولایت فقیه، 1394ش، ص405-416.&lt;/ref&gt; [[جنگ دوازده‌روزه|جنگ دوازده روزه]]،&lt;ref&gt;[https://www.shabestan.news/news/1845200/جنگ-۱۲-روزه-تصویری-آشکار-از-کارآمدی-نظام-ولایت-و-حکمرانی-اندیشه «جنگ ۱۲ روزه، تصویری آشکار از کارآمدی نظام ولایت و حکمرانی اندیشهٔ امامت بود»، خبرگزاری شبستان.]&lt;/ref&gt; [[جنگ رمضان|جنگ رمضان،]]&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/news/6797790/جنگ-تحمیلی-سوم-و-کارآمدی-نظام-اسلامی-راوی-روایت-پیروزی-باشیم «جنگ تحمیلی سوم و کارآمدی نظام اسلامی؛ راوی روایت پیروزی باشیم»، خبرگزاری مهر.]&lt;/ref&gt; [[تحریم‌ها علیه ایران|تحریم‌های فراگیر]]، ترورهای گسترده و برخی آشوب‌ها و [[اغتشاشات دی ۱۴۰۴|اغتشاشات]].</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l184">خط ۱۸۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== آینده نظام جمهوری اسلامی ایران ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== آینده نظام جمهوری اسلامی ایران ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران8.jpg|جایگزین=دیوارنگاره میدان ولیعصر تهران در حمایت از نیروهای مسلح کشور در جنگ رمضان|بندانگشتی|دیوارنگاره میدان ولیعصر تهران در حمایت از نیروهای مسلح کشور در جنگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رمضان، </del>۱۲ فروردین ۱۴۰۵ش]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران8.jpg|جایگزین=دیوارنگاره میدان ولیعصر تهران در حمایت از نیروهای مسلح کشور در جنگ رمضان|بندانگشتی|دیوارنگاره میدان ولیعصر تهران در حمایت از نیروهای مسلح کشور در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>جنگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رمضان]]، </ins>۱۲ فروردین ۱۴۰۵ش]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال‌های اخیر به‌ویژه بعد از [[جنگ دوازده‌روزه|جنگ دوازده روزه]] علیه ایران در خرداد ۱۴۰۴ش، برخی ناظران بر این باور بودند که روند فروپاشی نظام جمهوری اسلامی شتاب گرفته و حتی فروپاشی نظامی آن را پیش‌بینی کردند.&lt;ref&gt;[https://www.dw.com/fa-ir/آیا-فروپاشی-جمهوری-اسلامی-محتمل-یا-حتی-قریبالوقوع-است/a-73871021 «آیا فروپاشی جمهوری اسلامی محتمل یا حتی قریب‌الوقوع است؟»، وب‌سایت دویجه‌وله.]&lt;/ref&gt; در همین راستا، رضا پهلوی، از چهره‌های سلطنت‌طلب و مخالف نظام جمهوری اسلامی، بارها اعلام کرده است که جمهوری اسلامی با یا بدون کمک جهانی سقوط خواهد کرد و خواستار مداخله [[دونالد ترامپ]]، رئیس‌جمهور آمریکا، در این زمینه شده بود.&lt;ref&gt;[https://parsi.euronews.com/2026/01/16/reza-pahlavi-with-or-without-international-aid-the-islamic-republic-will-fall «رضا پهلوی: با یا بدون کمک جهانی، جمهوری اسلامی سقوط خواهد کرد»، وب‌سایت یورو نیوز.]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال‌های اخیر به‌ویژه بعد از [[جنگ دوازده‌روزه|جنگ دوازده روزه]] علیه ایران در خرداد ۱۴۰۴ش، برخی ناظران بر این باور بودند که روند فروپاشی نظام جمهوری اسلامی شتاب گرفته و حتی فروپاشی نظامی آن را پیش‌بینی کردند.&lt;ref&gt;[https://www.dw.com/fa-ir/آیا-فروپاشی-جمهوری-اسلامی-محتمل-یا-حتی-قریبالوقوع-است/a-73871021 «آیا فروپاشی جمهوری اسلامی محتمل یا حتی قریب‌الوقوع است؟»، وب‌سایت دویجه‌وله.]&lt;/ref&gt; در همین راستا، رضا پهلوی، از چهره‌های سلطنت‌طلب و مخالف نظام جمهوری اسلامی، بارها اعلام کرده است که جمهوری اسلامی با یا بدون کمک جهانی سقوط خواهد کرد و خواستار مداخله [[دونالد ترامپ]]، رئیس‌جمهور آمریکا، در این زمینه شده بود.&lt;ref&gt;[https://parsi.euronews.com/2026/01/16/reza-pahlavi-with-or-without-international-aid-the-islamic-republic-will-fall «رضا پهلوی: با یا بدون کمک جهانی، جمهوری اسلامی سقوط خواهد کرد»، وب‌سایت یورو نیوز.]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

سعید مقدم https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85_%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=49781&oldid=prev 2026-06-02T05:18:36Z

<p><span class="autocomment">نقش مردم</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۸:۴۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l46">خط ۴۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== بنیانگذار نظام جمهوری اسلامی ایران ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== بنیانگذار نظام جمهوری اسلامی ایران ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران2.jpg|جایگزین=آیت‌الله روح‌الله خمینی، در همه‌پرسی فروردین ۱۳۵۸ |بندانگشتی|آیت‌الله روح‌الله خمینی، در همه‌پرسی ۱۰ و ۱۱ فروردین ۱۳۵۸ که برای تأیید تبدیل ایران به «جمهوری اسلامی» برگزار شد، حضور دارد.]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران2.jpg|جایگزین=آیت‌الله روح‌الله خمینی، در همه‌پرسی فروردین ۱۳۵۸ |بندانگشتی|آیت‌الله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سید </ins>روح‌الله خمینی، در همه‌پرسی ۱۰ و ۱۱ فروردین ۱۳۵۸ که برای تأیید تبدیل ایران به «جمهوری اسلامی» برگزار شد، حضور دارد.]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نظام جمهوری اسلامی ایران را [[سید روح‌الله خمینی]] بنیان نهاد و تا زمان [[رحلت سید روح‌الله خمینی|درگذشت]] در [[خرداد]] ۱۳۶۸ش، به‌عنوان نخستین رهبر آن، ساختار تازه‌تأسیس را هدایت کرد.&lt;ref&gt;انصاری، حدیث بیداری، 1389ش، ص4 و 93؛ جمعی از نویسندگان، آشنایی با انقلاب و نظام جمهوری اسلامی، ۱۳۷۸ش، ج1، ص62.&lt;/ref&gt; منازعات داخلی بر سر قدرت، تلاش برای [[تجزیه ایران]] در برخی مناطق، [[جنگ ایران و عراق|جنگ عراق علیه ایران]]، تسخیر سفارت آمریکا و پیامدهای بین‌المللی آن و نیز [[ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران]] برخی از مهم‌ترین چالش‌های زمان رهبری وی ذکر شده است.&lt;ref&gt;[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1077537/بررسی-و-تحلیل-جایگاه-رهبری-در-نظام-جمهوری-اسلامی-ایران نوروزی و باقری، «بررسی و تحلیل جایگاه رهبری در نظام جمهوری اسلامی ایران مقاله»،  1391ش، ص188.]&lt;/ref&gt; در پاسخ به این شرایط، شیوه‌های مدیریتی او شامل سخنرانی‌های عمومی و فراخوان‌های مردمی از یک‌سو&lt;ref&gt;[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1077537/بررسی-و-تحلیل-جایگاه-رهبری-در-نظام-جمهوری-اسلامی-ایران نوروزی و باقری، «بررسی و تحلیل جایگاه رهبری در نظام جمهوری اسلامی ایران مقاله»،  1391ش، ص191.]&lt;/ref&gt; و تأسیس نهادهایی چون شورای انقلاب و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از سوی دیگر بود.&lt;ref&gt;[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1077537/بررسی-و-تحلیل-جایگاه-رهبری-در-نظام-جمهوری-اسلامی-ایران نوروزی و باقری، «بررسی و تحلیل جایگاه رهبری در نظام جمهوری اسلامی ایران مقاله»،  1391ش، ص193.]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نظام جمهوری اسلامی ایران را [[سید روح‌الله خمینی]] بنیان نهاد و تا زمان [[رحلت سید روح‌الله خمینی|درگذشت]] در [[خرداد]] ۱۳۶۸ش، به‌عنوان نخستین رهبر آن، ساختار تازه‌تأسیس را هدایت کرد.&lt;ref&gt;انصاری، حدیث بیداری، 1389ش، ص4 و 93؛ جمعی از نویسندگان، آشنایی با انقلاب و نظام جمهوری اسلامی، ۱۳۷۸ش، ج1، ص62.&lt;/ref&gt; منازعات داخلی بر سر قدرت، تلاش برای [[تجزیه ایران]] در برخی مناطق، [[جنگ ایران و عراق|جنگ عراق علیه ایران]]، تسخیر سفارت آمریکا و پیامدهای بین‌المللی آن و نیز [[ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران]] برخی از مهم‌ترین چالش‌های زمان رهبری وی ذکر شده است.&lt;ref&gt;[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1077537/بررسی-و-تحلیل-جایگاه-رهبری-در-نظام-جمهوری-اسلامی-ایران نوروزی و باقری، «بررسی و تحلیل جایگاه رهبری در نظام جمهوری اسلامی ایران مقاله»،  1391ش، ص188.]&lt;/ref&gt; در پاسخ به این شرایط، شیوه‌های مدیریتی او شامل سخنرانی‌های عمومی و فراخوان‌های مردمی از یک‌سو&lt;ref&gt;[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1077537/بررسی-و-تحلیل-جایگاه-رهبری-در-نظام-جمهوری-اسلامی-ایران نوروزی و باقری، «بررسی و تحلیل جایگاه رهبری در نظام جمهوری اسلامی ایران مقاله»،  1391ش، ص191.]&lt;/ref&gt; و تأسیس نهادهایی چون شورای انقلاب و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از سوی دیگر بود.&lt;ref&gt;[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1077537/بررسی-و-تحلیل-جایگاه-رهبری-در-نظام-جمهوری-اسلامی-ایران نوروزی و باقری، «بررسی و تحلیل جایگاه رهبری در نظام جمهوری اسلامی ایران مقاله»،  1391ش، ص193.]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l62">خط ۶۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ماهیت نظام جمهوری اسلامی ایران ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ماهیت نظام جمهوری اسلامی ایران ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران3.jpg|جایگزین=عکس قدیمی راهپمایی مردم ایران با پرچم ایران که بر روی آن جمهوری اسلامی ایران نوشته شده|بندانگشتی|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">راهپمایی </del>مردم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران </del>با پرچم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران سه‌رنگ که بر روی آن جمهوری </del>اسلامی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران نوشته شده است؛ سال </del>۱۳۵۸ش]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران3.jpg|جایگزین=عکس قدیمی راهپمایی مردم ایران با پرچم ایران که بر روی آن جمهوری اسلامی ایران نوشته شده|بندانگشتی|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">راهپیمایی </ins>مردم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران </ins>با پرچم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سه‌رنگِ منقش به عبارت «جمهوری </ins>اسلامی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران»؛ </ins>۱۳۵۸ش]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نظام جمهوری اسلامی ایران بر پایه نظریه [[ولایت فقیه]] شکل گرفته است. در این الگو، واژه جمهوری به نقش [[مردم]] در اداره کشور (مقبولیت) و واژه اسلامی به انطباق قوانین با شریعت اسلام (مشروعیت الهی) اشاره دارد. اهداف کلان این نظام، افزون بر تأمین نیازهای مادی، شامل گسترش [[معنویت]]، [[عدالت‌طلبی]] و تحقق [[مردم‌سالاری دینی]] است.&lt;ref&gt;[https://farsnews.ir/Culture/1532160354000952823/دیدگاه-رهبر-انقلاب-درباره-تفاوت-نظام-جمهوری-اسلامی-با-دیگر-نظام-ها «دیدگاه رهبر انقلاب درباره تفاوت نظام جمهوری اسلامی با دیگر نظام‌ها»، خبرگزاری فارس.]&lt;/ref&gt; تفاوت این نظام از نظر مبانی و ساختار، با سایر الگوهای حکومتی عبارت است از:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نظام جمهوری اسلامی ایران بر پایه نظریه [[ولایت فقیه]] شکل گرفته است. در این الگو، واژه جمهوری به نقش [[مردم]] در اداره کشور (مقبولیت) و واژه اسلامی به انطباق قوانین با شریعت اسلام (مشروعیت الهی) اشاره دارد. اهداف کلان این نظام، افزون بر تأمین نیازهای مادی، شامل گسترش [[معنویت]]، [[عدالت‌طلبی]] و تحقق [[مردم‌سالاری دینی]] است.&lt;ref&gt;[https://farsnews.ir/Culture/1532160354000952823/دیدگاه-رهبر-انقلاب-درباره-تفاوت-نظام-جمهوری-اسلامی-با-دیگر-نظام-ها «دیدگاه رهبر انقلاب درباره تفاوت نظام جمهوری اسلامی با دیگر نظام‌ها»، خبرگزاری فارس.]&lt;/ref&gt; تفاوت این نظام از نظر مبانی و ساختار، با سایر الگوهای حکومتی عبارت است از:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l156">خط ۱۵۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۵۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کارآمدی نظام جمهوری اسلامی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کارآمدی نظام جمهوری اسلامی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران5.jpg|جایگزین=رادیوداروی 177Lu-Alpha-MSH -درمان ملانومای متاستاتیک|بندانگشتی|رادیوداروی 177Lu-Alpha-MSH <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به منظور </del>درمان ملانومای متاستاتیک]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران5.jpg|جایگزین=رادیوداروی 177Lu-Alpha-MSH -درمان ملانومای متاستاتیک|بندانگشتی|رادیوداروی 177Lu-Alpha-MSH <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به‌منظور </ins>درمان ملانومای متاستاتیک]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پژوهشگران کارآمدی نظام جمهوری اسلامی ایران را بر اساس اهداف و شاخص‌های درونی آن ارزیابی کرده و نشانه‌های زیر را به‌عنوان جلوه‌های کارآمدی این نظام برشمرده‌اند:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پژوهشگران کارآمدی نظام جمهوری اسلامی ایران را بر اساس اهداف و شاخص‌های درونی آن ارزیابی کرده و نشانه‌های زیر را به‌عنوان جلوه‌های کارآمدی این نظام برشمرده‌اند:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* بقای نظام با وجود هشت سال [[جنگ عراق با ایران|جنگ عراق علیه ایران]]،&lt;ref&gt;مصباح یزدی، حکیمانه‌ترین حکومت: کاوشی در نظریه ولایت فقیه، 1394ش، ص405-416.&lt;/ref&gt; [[جنگ دوازده‌روزه|جنگ دوازده روزه]]،&lt;ref&gt;[https://www.shabestan.news/news/1845200/جنگ-۱۲-روزه-تصویری-آشکار-از-کارآمدی-نظام-ولایت-و-حکمرانی-اندیشه «جنگ ۱۲ روزه، تصویری آشکار از کارآمدی نظام ولایت و حکمرانی اندیشهٔ امامت بود»، خبرگزاری شبستان.]&lt;/ref&gt; [[جنگ رمضان|جنگ رمضان،]]&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/news/6797790/جنگ-تحمیلی-سوم-و-کارآمدی-نظام-اسلامی-راوی-روایت-پیروزی-باشیم «جنگ تحمیلی سوم و کارآمدی نظام اسلامی؛ راوی روایت پیروزی باشیم»، خبرگزاری مهر.]&lt;/ref&gt; [[تحریم‌ها علیه ایران|تحریم‌های فراگیر]]، ترورهای گسترده و برخی آشوب‌ها و [[اغتشاشات دی ۱۴۰۴|اغتشاشات]].</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* بقای نظام با وجود هشت سال [[جنگ عراق با ایران|جنگ عراق علیه ایران]]،&lt;ref&gt;مصباح یزدی، حکیمانه‌ترین حکومت: کاوشی در نظریه ولایت فقیه، 1394ش، ص405-416.&lt;/ref&gt; [[جنگ دوازده‌روزه|جنگ دوازده روزه]]،&lt;ref&gt;[https://www.shabestan.news/news/1845200/جنگ-۱۲-روزه-تصویری-آشکار-از-کارآمدی-نظام-ولایت-و-حکمرانی-اندیشه «جنگ ۱۲ روزه، تصویری آشکار از کارآمدی نظام ولایت و حکمرانی اندیشهٔ امامت بود»، خبرگزاری شبستان.]&lt;/ref&gt; [[جنگ رمضان|جنگ رمضان،]]&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/news/6797790/جنگ-تحمیلی-سوم-و-کارآمدی-نظام-اسلامی-راوی-روایت-پیروزی-باشیم «جنگ تحمیلی سوم و کارآمدی نظام اسلامی؛ راوی روایت پیروزی باشیم»، خبرگزاری مهر.]&lt;/ref&gt; [[تحریم‌ها علیه ایران|تحریم‌های فراگیر]]، ترورهای گسترده و برخی آشوب‌ها و [[اغتشاشات دی ۱۴۰۴|اغتشاشات]].</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l170">خط ۱۷۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۷۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مخالفان نظام جمهوری اسلامی ایران ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مخالفان نظام جمهوری اسلامی ایران ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران.jpg|جایگزین=ساختمان نخست‌وزیری پس از انفجار|بندانگشتی|ساختمان نخست‌وزیری پس از انفجار]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران.jpg|جایگزین=ساختمان نخست‌وزیری پس از انفجار|بندانگشتی|ساختمان نخست‌وزیری پس از انفجار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهریورماه سال ۱۳۶۰ش</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مخالفان نظام جمهوری اسلامی ایران را برخی پژوهشگران به دو طیف اصلی دسته‌بندی کرده‌اند:  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مخالفان نظام جمهوری اسلامی ایران را برخی پژوهشگران به دو طیف اصلی دسته‌بندی کرده‌اند:  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

سعید مقدم https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85_%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=49723&oldid=prev 2026-06-01T14:02:19Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۱ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۷:۳۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l203">خط ۲۰۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۰۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نگارخانه ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نگارخانه ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;gallery widths="250" heights="250"&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران9.jpg|بازتاب نتیجه همه‌پرسی نظام جمهوری اسلامی در ایران در روزنامه اطلاعات</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران10.jpg|نامه تاریخی موافقت آیت‌الله خوئی با تشکیل نظام جمهوری اسلامی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران11.jpg|جایگزین=راهپیمایی مردمی در حمایت از جمهوری اسلامی در ایران، سال ۱۳۵۸|راهپیمایی مردمی در حمایت از جمهوری اسلامی در ایران، سال ۱۳۵۸ش</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران12.jpg|بازتاب نتیجه همه‌پرسی نظام جمهوری اسلامی در ایران در روزنامه کیهان</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران13.jpg|همه‌پرسی نظام جمهوری اسلامی در ایران</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران14.jpg|بازتاب نتیجه همه‌پرسی نظام جمهوری اسلامی در ایران در روزنامه آیندگان</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/gallery&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td></tr> </table>

علیرضا محمددوست https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85_%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=49718&oldid=prev 2026-06-01T13:59:17Z

<p></p> <a href="https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85_%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=49718&amp;oldid=48824">نمایش تغییرات</a>

علیرضا محمددوست https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85_%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=48824&oldid=prev 2026-05-28T14:09:30Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۷ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۷:۳۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{جعبه اطلاعات مفهوم</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| تصویر            =  </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| زیرنویس تصویر    =  </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| image_alt        =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| فایل پادکست      =نظام جمهوری اسلامی ایران.ogg  </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| حجم فایلپادکست    =7/33  </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| تاریخ پادکست      =7-3-1405  </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| زیرنویس عنوان    =  </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| عنوان اصلی        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| عنوان انگلیسی    = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| عنوان عربی        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| عنوان علمی        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| شاخه علمی        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| نوع مفهوم        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| معنای اصطلاحی      = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| حوزه کاربرد      = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| گستره جغرافیایی  = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| منشأ تاریخی      = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| نخستین کاربرد    = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| ریشه واژه        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مرتبط با          = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| اهمیت            = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مبدع              = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مروج              = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مقدس برای        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مورد احترام      = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| آثار مرتبط        = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درشت|&#039;&#039;&#039;نظام جمهوری اسلامی ایران؛&#039;&#039;&#039;}} ساختار سیاسی-اجتماعی مستقر در ایران پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ش مبتنی بر نظریهٔ ولایت فقیه، مردم‌سالاری دینی و تفکیک قوا.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درشت|&#039;&#039;&#039;نظام جمهوری اسلامی ایران؛&#039;&#039;&#039;}} ساختار سیاسی-اجتماعی مستقر در ایران پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ش مبتنی بر نظریهٔ ولایت فقیه، مردم‌سالاری دینی و تفکیک قوا.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

حسین صبوری https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85_%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=48806&oldid=prev 2026-05-28T13:19:45Z

<p>حمید گلزار صفحهٔ <a href="/w/index.php?title=%D9%BE%DB%8C%D8%B4%E2%80%8C%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3:%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85_%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="پیش‌نویس:نظام جمهوری اسلامی ایران (صفحه وجود ندارد)">پیش‌نویس:نظام جمهوری اسلامی ایران</a> را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به <a href="/wiki/%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85_%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86" title="نظام جمهوری اسلامی ایران">نظام جمهوری اسلامی ایران</a> منتقل کرد</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۷ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۶:۴۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="fa"><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div> </td></tr></table>

حمید گلزار https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85_%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=48775&oldid=prev 2026-05-28T09:46:19Z

<p>پالایش متن</p> <a href="https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85_%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=48775&amp;oldid=48537">نمایش تغییرات</a>

حمید فاضل https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85_%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=48537&oldid=prev 2026-05-26T10:49:16Z

<p><span class="autocomment">منابع</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۵ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۱۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l211">خط ۲۱۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۱۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* نوروزی، محمدجواد و باقری، علی‌اکبر، «بررسی و تحلیل جایگاه رهبری در نظام جمهوری اسلامی ایران»، مجلهٔ پژوهش‌های انقلاب اسلامی، شمارهٔ ۳، ۱۳۹۱ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* نوروزی، محمدجواد و باقری، علی‌اکبر، «بررسی و تحلیل جایگاه رهبری در نظام جمهوری اسلامی ایران»، مجلهٔ پژوهش‌های انقلاب اسلامی، شمارهٔ ۳، ۱۳۹۱ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* نوری، جواد و مرتضوی‌نژاد، یاسمن، «نقش حقوقی مردم در حاکمیت جمهوری اسلامی ایران»، مجلهٔ مطالعات علوم سیاسی، حقوق و فقه، شمارهٔ ۱، ۱۴۰۴ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* نوری، جواد و مرتضوی‌نژاد، یاسمن، «نقش حقوقی مردم در حاکمیت جمهوری اسلامی ایران»، مجلهٔ مطالعات علوم سیاسی، حقوق و فقه، شمارهٔ ۱، ۱۴۰۴ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* هدایت‌نیا، فرج‌الله، قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران با مقدمه و ضمائم با آخرین اصلاحات، قم، نشر جمال، ۱۳۸۱ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «۴۰ سال پیشرفت/ نگاهی به پیشرفت‌های جمهوری اسلامی؛ از اقتدار دفاعی تا رشد صنعت فضایی»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: ۱۱ فروردین ۱۳۹۷ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «۴۰ سال پیشرفت/ نگاهی به پیشرفت‌های جمهوری اسلامی؛ از اقتدار دفاعی تا رشد صنعت فضایی»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: ۱۱ فروردین ۱۳۹۷ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «۸۵ درصد مردم ناراضی هستند/ برای مردم، نظام و دولت تفاوتی ندارند»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۷ آذر ۱۳۹۸ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* «۸۵ درصد مردم ناراضی هستند/ برای مردم، نظام و دولت تفاوتی ندارند»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۷ آذر ۱۳۹۸ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پایان منابع}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پایان منابع}}</div></td></tr> </table>

رضا عسکری https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85_%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=48536&oldid=prev 2026-05-26T10:48:38Z

<p><span class="autocomment">دین و مذهب رسمی</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۵ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۱۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l98">خط ۹۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== دین و مذهب رسمی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== دین و مذهب رسمی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به استناد اصل ۱۲ قانون اساسی، دین نظام جمهوری اسلامی ایران اسلام و مذهب جعفری اثنی عشری بوده و این اصل الی الابد غیرقابل تغییر است. مذاهب دیگر اسلامی از جمله حنفی، شافعی، مالکی، حنبلی و زیدی دارای احترام کامل هستند و پیروان آنها در انجام مراسم مذهبی طبق فقه خود آزادند و در احوال شخصیه و دعاوی مربوط به آن در دادگاه‌ها رسمیت دارند. به حکم اصل ۱۴، دولت جمهوری اسلامی ایران و مسلمانان موظفند نسبت به افراد غیرمسلمان با اخلاق حسنه و قسط و عدل اسلامی عمل و حقوق انسانی آنان را رعایت کنند، مشروط بر اینکه بر ضداسلام و جمهوری اسلامی ایران توطئه و اقدام نکنند.&lt;ref&gt;[https://rc.majlis.ir/fa/content/iran_constitution «قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی؛]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هدایت‌نیا، قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران با مقدمه و ضمائم با آخرین اصلاحات، 1381ش، ص46-47؛ </del>هاشمی، حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران۱۳۷۴ش، ج۱، ص۱۶۱–۱۶۶.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به استناد اصل ۱۲ قانون اساسی، دین نظام جمهوری اسلامی ایران اسلام و مذهب جعفری اثنی عشری بوده و این اصل الی الابد غیرقابل تغییر است. مذاهب دیگر اسلامی از جمله حنفی، شافعی، مالکی، حنبلی و زیدی دارای احترام کامل هستند و پیروان آنها در انجام مراسم مذهبی طبق فقه خود آزادند و در احوال شخصیه و دعاوی مربوط به آن در دادگاه‌ها رسمیت دارند. به حکم اصل ۱۴، دولت جمهوری اسلامی ایران و مسلمانان موظفند نسبت به افراد غیرمسلمان با اخلاق حسنه و قسط و عدل اسلامی عمل و حقوق انسانی آنان را رعایت کنند، مشروط بر اینکه بر ضداسلام و جمهوری اسلامی ایران توطئه و اقدام نکنند.&lt;ref&gt;[https://rc.majlis.ir/fa/content/iran_constitution «قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی؛] هاشمی، حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران۱۳۷۴ش، ج۱، ص۱۶۱–۱۶۶.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== حقوق و آزادی‌ها در نظام جمهوری اسلامی ایران ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== حقوق و آزادی‌ها در نظام جمهوری اسلامی ایران ==</div></td></tr> </table>

رضا عسکری