https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%86نعلین - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-08T00:38:31Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.44.2https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%86&diff=29843&oldid=prevزهرا فاضل: صفحهای تازه حاوی «نعلین <big>'''نعلین'''</big>؛ یک جفت کفش بیپاشنه و با رویهی کوتاه<br> نعلین، تثنیهی نعل و بهمعنی یک جفت کفش است.<ref>[https://www.vajehyab.com/?q=%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%86&f=moein معین، محمد، فرهنگ فارسی معین، ذیل واژه نعلین.] </ref> در قدیم، نعلین،...» ایجاد کرد2026-04-19T11:44:49Z<p>صفحهای تازه حاوی «<a href="/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%86.jpg" title="پرونده:نعلین.jpg">200px|thumb|left|نعلین</a> <big>'''نعلین'''</big>؛ یک جفت کفش بیپاشنه و با رویهی کوتاه<br> نعلین، تثنیهی نعل و بهمعنی یک جفت کفش است.<ref>[https://www.vajehyab.com/?q=%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%86&f=moein معین، محمد، فرهنگ فارسی معین، ذیل واژه نعلین.] </ref> در قدیم، نعلین،...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>[[پرونده:نعلین.jpg|200px|thumb|left|نعلین]]<br />
<big>'''نعلین'''</big>؛ یک جفت کفش بیپاشنه و با رویهی کوتاه<br><br />
نعلین، تثنیهی نعل و بهمعنی یک جفت کفش است.<ref>[https://www.vajehyab.com/?q=%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%86&f=moein معین، محمد، فرهنگ فارسی معین، ذیل واژه نعلین.] </ref> در قدیم، نعلین، کفشی مخصوص علما و طلاب بوده که پاشنه و پشتپا نداشت، رنگ آن زرد یا کرمی و نوک آن کمی برگشته بود.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%86-2 دهخدا، علیاکبر، لغتنامه دهخدا، ذیل واژه نعلین.] </ref> نوعی دیگر از نعلین، کفشی تخت از جنس چرم بود که رو و جلوی پا را نمیپوشاند و تنها بندهایی داشت که به دو طرف پا کشیده میشد. نعلین چوبین یا قبقاب (کبکاب) نیز کفشی بود که از چوب ساخته میشد و تسمهای چرمین روی آن بود<ref>Amiet, vol I, P.290, vol II, Pl.192, no2266. <br><br />
اثر مُهر از شوش</ref> و بیشتر هنگام [[وضو]] استفاده میشد.<br><br />
<br />
قدیمیترین نعلین شناختهشده در [[ایران]]، از نوع بنددار آن و در پای یک حاکم ایلامی دیده شده است.<ref>Amiet, 1972, volI, P.200, vol II, Pl.148, no1567. <br><br />
اثر مُهر از شوش.</ref> در میان آثار مکتوب نیز میتوان به کتابی از یک نویسنده دمشقی اشاره کرد که موضوع آن، نعلین [[پیامبر اسلام]] است.<ref>ابنرافع، منتخب المختار (تاریخ علماء بغداد)، 1357ق، ص96-98.</ref> بر اساس گزارش این کتاب، پیامبر خدا نعلینی از جنس چرم داشت که بعد از وی، توسط خلفای بنیامیه و بنیعباس نیز پوشیده میشد. بعدها این نعلین را یکی از قاضیان مصری در اختیار گرفت.<ref>اصفهانی، کتاب الاغانی، 1414-1415ق، ص89 .</ref> امروزه، یکی از نعلینهای پیامبر در موزه «توپکاپی» نگهداری میشود.<ref>زیدان، تاریخ التمدن الاسلامی، 1902-1906م، ص93 و 94.</ref> در دوران پس از [[اسلام]] رسم بود که بر گردن شترهای قربانی، نعلین میآویختند.<ref>واقدی، المغازی، 1409ق، ص1076 و 1090.</ref> در بازه زمانی دوره مغول تا قاجار، نعلینهای پاشنهداری مرسوم شد که نوک تیزشان بهسمت بالا برگشته بود.<ref>Maddison, Science, tools & magic, the Nasser D. Khalili collection of Islamic art, 1997, Pp. 28-29.</ref> استفاده از نعلین توسط زنان هم در این دوره رایج شد که به آن ساغری نیز میگفتند.<ref>ذکاء، لباس زنان ایران، 1336ش، ص11-21؛ سودآور، هنر دربارهای ایران، 1380ش، ص385. </ref><br><br />
<br />
==نعلین در ادبیات==<br />
قدمت طولانی استفاده از نعلین موجب شده که از آن در آثار و نوشتههای ادیبان از گذشته تا امروز یاد شود.<br />
<br />
فردوسی در شاهنامه اینگونه سروده است:<ref>[https://ganjoor.net/ferdousi/shahname/khaghan/sh17 فردوسی، شاهنامه، داستان خاقان چین، بخش17، بیت53.] </ref><br><br />
{{آغاز نستعلیق}}<br />
{{شعر|نستعلیق}}<br />
<br />
{{ب|طبقهای زرین پر از مشک و عود | دو نعلین زرین و جفتی عمود}}<br />
{{پایان شعر}} <br />
{{پایان نستعلیق}}<br />
و سعدی در دیوان اشعار خود اینگونه آورده است:<ref> [https://ganjoor.net/saadi/divan/ghazals/sh466 سعدی، دیوان اشعار، غزلیات، غزل شماره466، بیت5.]</ref><br><br />
{{آغاز نستعلیق}}<br />
{{شعر|نستعلیق}}<br />
{{ب|جان به زیر قَدمت خاک توان کرد ولی | گَرد بر گوشهی نعلین تو نتوان دیدن}}<br />
{{پایان شعر}} <br />
{{پایان نستعلیق}}<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}} <br />
==منابع==<br />
* ابنرافع، تقیالدین الفاسی، منتخب المختار (تاریخ علماء بغداد)، بهتحقیق عباس عزاوی، بغداد، 1357ق.<br />
* اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین، الأغانی، بیروت، داراحیاء التراث العربی، 1414-1415ق.<br />
* دهخدا، علیاکبر، لغتنامه دهخدا، در سایت واژهیاب، تاریخ بازدید: 4 آبان 1400ش. <br />
* ذکاء، یحیی، لباس زنان ایران، از سده سیزدهم تا امروز، تهران، 1336ش.<br />
* زیدان، جرجی، تاریخ التمدن الاسلامی، مصر، دارالهلال، ج1، 1902-1906م. <br />
* سعدی، دیوان اشعار، غزلیات، در سایت گنجور، تاریخ بازدید: 4 آبان 1400ش.<br />
* سودآور، ابوالعلاء، هنر دربارهای ایران، ترجمة ناهید محمد شمیرانی، تهران، کارنگ، 1380ش. <br />
* فردوسی، شاهنامه، داستان خاقان چین، در سایت گنجور، تاریخ بازدید: 4 آبان 1400ش. <br />
* معین، محمد، فرهنگ فارسی معین، سایت واژهیاب، تاریخ بازدید: 4 آبان 1400ش. <br />
* واقدی، ابوعبدالله محمد بن عمر، المغازی، بهتحقیق مارسدن جونس، الطبعة الثالثه، بیروت، 1409ق.<br />
* Amiet, P. Glyptique Susienne, Paris, 1972, volI, vol II, no1567.<br />
* Maddison, F; E. S. Smith; Science, tools & magic, the Nasser D. Khalili collection of Islamic art, ed, J. Raby, Oxford university press, vol XII, 1997.</div>زهرا فاضل