نهج‌البلاغه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

علی شاهرودی: /* منابع */

2026-05-31T16:59:20Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۰ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۲۰:۲۹
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	* مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، چاپ اول، تهران، مرکز الکتاب الترجمه و النشر، 1402.		* مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، چاپ اول، تهران، مرکز الکتاب الترجمه و النشر، 1402.
	* وجدانی جعفر، ترجمه الفین، چاپ اول، تهران، سعدی و محمودی، بی‌تا.		* وجدانی جعفر، ترجمه الفین، چاپ اول، تهران، سعدی و محمودی، بی‌تا.

			{{شیعه-افقی}}

حمید فاضل: اصلاح عنوان مدخل

2026-05-30T09:32:12Z

اصلاح عنوان مدخل

حمید فاضل: حمید فاضل صفحهٔ نهج البلاغه را به نهج‌البلاغه منتقل کرد

2026-05-30T09:31:33Z

حمید فاضل صفحهٔ نهج البلاغه را به نهج‌البلاغه منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ۹ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۳:۰۱
(بدون تفاوت)

سیدعلیرضا سیدموسوی در ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۹:۱۷

2026-05-18T19:17:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۲۲:۴۷
خط ۱:		خط ۱:
	'''<big>نهج البلاغه؛</big>''' مجموعه‌ای از سخنان و نامه‌های امام علی که توسط سیدرضی گردآوری شده است.<br>		'''<big>نهج البلاغه؛</big>''' مجموعه‌ای از سخنان و نامه‌های [[امام علی]] که توسط سیدرضی گردآوری شده است.<br>

			«نهج» در لغت به‌معنای امر واضح و آشکار مانند راه یا برنامه‌ است.<ref>مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ذیل واژه نهج.</ref> «بلاغت» نیز در حوزه سخنوری به‌معنای آن است که گوینده، مقصود خود را چنان فصیح،<ref>فیومی، مصباح المنیر، ذیل واژه بلاغة.</ref> مطابق با معنا و مطابق با واقع بیان کند که هدف او را از سخن گفتن تأمین کند.<ref>راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ذیل واژه بلغ.</ref> بر این اساس، سیدرضی (۳۵۹ق-۴۰۶ق) مجموعه‌ای از سخنان [[امام علی]] را که سرشار از فصاحت و سویه‌های بلاغ شامل مجازات، استعاره‌ها و تشبیه‌ها است، گرد آورده و نام آن را «نهج البلاغة» نهاده است.

	«نهج» در لغت به‌معنای امر واضح و آشکار مانند راه یا برنامه‌ است.<ref>مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ذیل واژه نهج.</ref> «بلاغت» نیز در حوزه سخنوری به‌معنای آن است که گوینده، مقصود خود را چنان فصیح،<ref>فیومی، مصباح المنیر، ذیل واژه بلاغة.</ref> مطابق با معنا و مطابق با واقع بیان کند که هدف او را از سخن گفتن تأمین کند.<ref>راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ذیل واژه بلغ.</ref> بر این اساس، سیدرضی (۳۵۹ق-۴۰۶ق) مجموعه‌ای از سخنان [[امام علی]] را که سرشار از فصاحت و سویه‌های بلاغ شامل مجازات، استعاره‌ها و تشبیه‌ها است، گرد آورده و نام آن را «نهج البلاغة» نهاده است.
	==پیشینه==		==پیشینه==
	سیدرضی در جوانی، نگارش کتابی درباره خصائص و ويژگى‌هاى ائمّه را آغاز کرد؛ اما پس از نگارش خصائص [[امام علی]]، به دلیل مشکلات نتوانست کتاب را به اتمام برساند؛ بنابراین به همان مطالب، بسنده کرد و در پایان آن نیز فصلی را به سخنان [[امام علی]] شامل مواعظ، حِکم، أمثال و آداب، اختصاص داد. برخی از دوستان او پس از مطالعه کتاب، وی را به تألیف کتابی از سخنان برگزيده امام علی که شامل خطبه‏‌ها، نامه‏‌ها، مواعظ و ادب باشد،‏ تشویق کردند. سید رضی درخواست دوستان را اجابت کرد و با تألیف کتاب نهج‌البلاغة کوشید تا علاوه بر تبیین شخصیت [[امام علی]]، نشان دهد که علی (علیه السلام) در سخنوری و فصاحت و بلاغت، یگانه است.<ref>دشتی، ترجمه نهج البلاغه، 1379ش، ص26.</ref>		سیدرضی در جوانی، نگارش کتابی درباره خصائص و ويژگى‌هاى ائمّه را آغاز کرد؛ اما پس از نگارش خصائص [[امام علی]]، به دلیل مشکلات نتوانست کتاب را به اتمام برساند؛ بنابراین به همان مطالب، بسنده کرد و در پایان آن نیز فصلی را به سخنان [[امام علی]] شامل مواعظ، حِکم، أمثال و آداب، اختصاص داد. برخی از دوستان او پس از مطالعه کتاب، وی را به تألیف کتابی از سخنان برگزيده امام علی که شامل خطبه‏‌ها، نامه‏‌ها، مواعظ و ادب باشد،‏ تشویق کردند. سید رضی درخواست دوستان را اجابت کرد و با تألیف کتاب نهج‌البلاغة کوشید تا علاوه بر تبیین شخصیت [[امام علی]]، نشان دهد که علی (علیه السلام) در سخنوری و فصاحت و بلاغت، یگانه است.<ref>دشتی، ترجمه نهج البلاغه، 1379ش، ص26.</ref>

حمید گلزار: صفحه‌ای تازه حاوی «'''نهج البلاغه؛''' مجموعه‌ای از سخنان و نامه‌های امام علی که توسط سیدرضی گردآوری شده است.
«نهج» در لغت به‌معنای امر واضح و آشکار مانند راه یا برنامه‌ است.مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ذیل واژه نهج. «بلاغت» نیز در حوزه...» ایجاد کرد

2026-05-17T15:27:21Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''<big>نهج البلاغه؛</big>''' مجموعه‌ای از سخنان و نامه‌های امام علی که توسط سیدرضی گردآوری شده است.<br> «نهج» در لغت به‌معنای امر واضح و آشکار مانند راه یا برنامه‌ است.<ref>مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ذیل واژه نهج.</ref> «بلاغت» نیز در حوزه...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''<big>نهج البلاغه؛</big>''' مجموعه‌ای از سخنان و نامه‌های امام علی که توسط سیدرضی گردآوری شده است.<br>

«نهج» در لغت به‌معنای امر واضح و آشکار مانند راه یا برنامه‌ است.<ref>مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ذیل واژه نهج.</ref> «بلاغت» نیز در حوزه سخنوری به‌معنای آن است که گوینده، مقصود خود را چنان فصیح،<ref>فیومی، مصباح المنیر، ذیل واژه بلاغة.</ref> مطابق با معنا و مطابق با واقع بیان کند که هدف او را از سخن گفتن تأمین کند.<ref>راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ذیل واژه بلغ.</ref> بر این اساس، سیدرضی (۳۵۹ق-۴۰۶ق) مجموعه‌ای از سخنان [[امام علی]] را که سرشار از فصاحت و سویه‌های بلاغ شامل مجازات، استعاره‌ها و تشبیه‌ها است، گرد آورده و نام آن را «نهج البلاغة» نهاده است.
==پیشینه==
سیدرضی در جوانی، نگارش کتابی درباره خصائص و ويژگى‌هاى ائمّه را آغاز کرد؛ اما پس از نگارش خصائص [[امام علی]]، به دلیل مشکلات نتوانست کتاب را به اتمام برساند؛ بنابراین به همان مطالب، بسنده کرد و در پایان آن نیز فصلی را به سخنان [[امام علی]] شامل مواعظ، حِکم، أمثال و آداب، اختصاص داد. برخی از دوستان او پس از مطالعه کتاب، وی را به تألیف کتابی از سخنان برگزيده امام علی که شامل خطبه‏‌ها، نامه‏‌ها، مواعظ و ادب باشد،‏ تشویق کردند. سید رضی درخواست دوستان را اجابت کرد و با تألیف کتاب نهج‌البلاغة کوشید تا علاوه بر تبیین شخصیت [[امام علی]]، نشان دهد که علی (علیه السلام) در سخنوری و فصاحت و بلاغت، یگانه است.<ref>دشتی، ترجمه نهج البلاغه، 1379ش، ص26.</ref>
==ویژگی‌ها==
نهج‌البلاغه، 241 خطبه، 79 نامه و 480 حکمت (در قالب جمله‌های کوتاه) دارد. خطبه‌های شقشقیه، ‌اشباح،‌ غرّاء، قاصعه و متقین از مشهورترین خطبه‌های نهج‌البلاغة است. همچنین نامه به [[امام حسن]]،‌ نامه به عثمان بن حنیف و فرمان به [[مالک اشتر]]، از معروف‌ترین نامه‌های نهج‌البلاغة است.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D9%86%D9%87%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87#%D9%85%D8%AD%D8%AA%D9%88%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D9%87%D8%AC%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87 «محتوای نهج‌البلاغه»، وب‌سایت ویکی شیعه، تاریخ بازدید: 25 تیر 1401ش.]</ref>
==شارحان و مترجمان نهج‌البلاغه==
مهم‌ترین شرح‌هایی که بر نهج‌البلاغة نگاشته شده عبارت است از:
* «منهج الفصاحة في شرح نهج البلاغة» از كمال‌الدّين حسين بن خواجه عبد‌الحقّ الهى اردبيلى (870-905ق)؛
* «روضة الأبرار» از فخرالدّين أبوالحسن علىّ بن حسن زوارى (سده دهم هجری)؛
* «تنبيه الغافلين و تذكرة العارفين» از ‏ملا فتح‌اللَّه كاشانى (درگذشته: 988ق)؛
* شرح فارسی نهج‌البلاغه از ملا محمّدصالح بن محمّدباقر قزوينى روغنى (1019-1116ق)‏؛<ref>استادولی، ترجمه امالی شیخ مفید، 1364ش، ص4.</ref>
* شرح نهج‌البلاغة از ابن ابی‌الحدید معتزلی (۵۸۶-۶۵۶ق).<ref>خوانساری، شرح آقا جمال‌الدين خوانسارى بر غرر الحكم‏، 1366ش، ج5، ص56.</ref>
کتاب نهج‌البلاغة به [[زبان فارسی]] نیز ترجمه شده است و افرادی مانند علی‌نقی فیض‌الاسلام (۱۲۸۴-۱۳۶۴ش)، محمد دشتی (۱۳۳۰-۱۳۸۰ش) و [[سیدجعفر شهیدی]] (۱۲۹۷-۱۳۸۶ش)، متن این کتاب را ترجمه کرده‌اند.
==دیدگاه اندیشمندان غیرمسلمان==
بررسی دیدگاه دانشمندان غیرمسلمان درباره نهج‌البلاغه، اهمیت و جایگاه این کتاب را آشکارتر می‌کند. [[جرج جرداق]] مسیحی (۱۹۲۶-۲۰۱۴م) در مورد نهج البلاغه گفته ‌است جاذبه‌های سخنان [[امام علی|علی]] مرا وادار کرد که این کتاب را بیش از 200 بار بخوانم.<ref>دشتی، ترجمه نهج البلاغه، 1379ش، ص14.</ref> همچنین خطاب به روزگار گفته است که چه می‌شد اگر در هر عصری بزرگ‌مردی مانند [[امام علی|علی]] با آن قلب، عقل، زبان و شمشیر به انسانیت عطا می‌کردی؟<ref>وجدانی، ترجمه الفین، بی‌تا، ص967.</ref> پرفسور [[هانری کربن]] (۱۹۰۳ – ۱۹۷۸م) نیز درباره نهج البلاغه گفته است که نه فقط حیات مذهبی [[شیعه]]؛ بلکه تفکر فلسفی [[شیعه]] نیز وامدار این کتاب است. کرنیکو، استاد انگلیسی ادبیات در دانشگاه علیگر [[هند]] نیز نهج البلاغه را برادر کوچک [[قرآن]] نامیده که هیچ‌کس نمی‌تواند مانند آن را بیاورد.<ref> [https://www.iqna.ir/fa/news/3639818/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%AD%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%86%D9%87%D8%AC%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87 «دیدگاه برخی اندیشمندان مسیحی درباره نهج‌البلاغه»، وب‌سایت ایکنا، تاریخ انتشار: 18 شهریور 1396ش.]</ref>
==جایگاه نهج‌البلاغه در فرهنگ شیعیان==
بیشترین شرح‌های نهج‌البلاغه را در آغاز، [[اهل سنت]] نگاشته‌اند و [[شیعیان]] بعداً به نگارش شرح‌ها همت گماشتند. [[مرتضی مطهری]] این وضعیت را نشانه غربت اولیه نهج‌البلاغة در میان [[شیعیان]] دانسته است؛<ref> [https://hawzah.net/fa/Note/View/1239د «غربت نهج البلاغه در میان شیعیان و اهل علم(از منظر استاد شهید مطهری)»، وب‌سایت حوزه، تاریخ بازدید: 1 مرداد 1401ش.] </ref> در دهه‌های اخیر پژوهش‌های گسترده‌ای پیرامون نهج‌البلاغه و موضوعات مطرح در آن، از سوی محققان [[شیعه]] صورت گرفته است<ref>[https://www.noormags.ir/ «جایگاه نهج البلاغه در اسلام»، وب‌سایت نورمگز، تاریخ بازدید: 1 مرداد 1401ش.] </ref> که نشان از تلاش آنان برای زدودن غبار غربت از این کتاب دارد.
تلاش برای مستندسازی خطبه‌ها و نامه‌های نهج‌البلاغه و دفع شبهات پیرامون آن،<ref> [https://www.neshasteasatid.com/node/4631 «تصحیح متن و مستندسازی نهج‌البلاغه؛ اقدام ارزنده شیخ شوشتری در بهج‌الصباغه»، وب‌سایت نشست اساتید، تاریخ بازدید: 1 مرداد 1401ش.] </ref> برنامه‌ریزی برای نهج‌البلاغه خوانی، حفظ نهج‌البلاغه، برگزاری مسابقات و تشکیل محافل انس با نهج‌البلاغه از دیگر اقدامات [[شیعیان]] جهت آشنایی و انس با نهج‌البلاغه<ref> [https://www.balagh.ir/content/12578 «ضرورت آشنایی با نهج البلاغه و راه‌کارهای آن»، وب‌سایت بلاغ، تاریخ بازدید: 1 مرداد 1401.]</ref> و ورود آن به عرصه زندگی فردی و حیات اجتماعی است.
==پانویس==
{{پانویس}}
==جستارهای وابسته==
* [[امام علی]]
==منابع==
* استادولی، حسین، ترجمه امالی شیخ مفید، چاپ اول، مشهد، آستان قدس، 1364ش.
* «تصحیح متن و مستندسازی نهج‌البلاغه؛ اقدام ارزنده شیخ شوشتری در بهج‌الصباغه»، وب‌سایت نشست اساتید، تاریخ بازدید: 1 مرداد 1401ش.
* «جایگاه نهج البلاغه در اسلام»، وب‌سایت نورمگز، تاریخ بازدید: 1 مرداد 1401ش.
* خوانساری، آقاجمال، شرح آقا جمال‌الدين خوانسارى بر غرر الحكم‏، تهران، دانشگاه تهران، 1366ش.
* دشتی، ‌محمد،‌ ترجمه نهج البلاغه، چاپ اول، قم، مشهور، 1379ش.
* «دیدگاه برخی اندیشمندان مسیحی درباره نهج‌البلاغه»، وب‌سایت ایکنا، تاریخ انتشار: 18 شهریور 1396ش.
* راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن، به تحقیق صفوان عدنان داودی، دارالعلم-دارالشامیة، لبنان-سوریه، 1412ق.
* «ضرورت آشنایی با نهج البلاغه و راه‌کارهای آن»، وب‌سایت بلاغ، تاریخ بازدید: 1 مرداد 1401.
* «غربت نهج البلاغه در میان شیعیان و اهل علم(از منظر استاد شهید مطهری)»، وب‌سایت حوزه، تاریخ بازدید: 1 مرداد 1401ش. فیومی، احمد، مصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی، چاپ اول، قم، دار رضی، بی‌تا.
* «محتوای نهج‌البلاغة»، وب‌سایت ویکی شیعه، تاریخ بازدید: 17 تیر 1401ش.
* مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، چاپ اول، تهران، مرکز الکتاب الترجمه و النشر، 1402.
* وجدانی جعفر، ترجمه الفین، چاپ اول، تهران، سعدی و محمودی، بی‌تا.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۹ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۳:۰۲
خط ۱:		خط ۱:
	'''<big>~~نهج البلاغه؛~~</big>''' مجموعه‌ای از سخنان و نامه‌های [[امام علی]] که توسط سیدرضی گردآوری شده است.~~<br>~~		'''<big>نهج‌البلاغه</big>'''<big>؛</big> مجموعه‌ای از سخنان و نامه‌های [[امام علی]] که توسط سیدرضی گردآوری شده است.

	«نهج» در لغت به‌معنای امر واضح و آشکار مانند راه یا برنامه‌ است.<ref>مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ذیل واژه نهج.</ref> «بلاغت» نیز در حوزه سخنوری به‌معنای آن است که گوینده، مقصود خود را چنان فصیح،<ref>فیومی، مصباح المنیر، ذیل واژه بلاغة.</ref> مطابق با معنا و مطابق با واقع بیان کند که هدف او را از سخن گفتن تأمین کند.<ref>راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ذیل واژه بلغ.</ref> بر این اساس، سیدرضی (۳۵۹ق-۴۰۶ق) مجموعه‌ای از سخنان [[امام علی]] را که سرشار از فصاحت و سویه‌های بلاغ شامل مجازات، استعاره‌ها و تشبیه‌ها است، گرد آورده و نام آن را «نهج البلاغة» نهاده است.		«نهج» در لغت به‌معنای امر واضح و آشکار مانند راه یا برنامه‌ است.<ref>مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ذیل واژه نهج.</ref> «بلاغت» نیز در حوزه سخنوری به‌معنای آن است که گوینده، مقصود خود را چنان فصیح،<ref>فیومی، مصباح المنیر، ذیل واژه بلاغة.</ref> مطابق با معنا و مطابق با واقع بیان کند که هدف او را از سخن گفتن تأمین کند.<ref>راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ذیل واژه بلغ.</ref> بر این اساس، سیدرضی (۳۵۹ق-۴۰۶ق) مجموعه‌ای از سخنان [[امام علی]] را که سرشار از فصاحت و سویه‌های بلاغ شامل مجازات، استعاره‌ها و تشبیه‌ها است، گرد آورده و نام آن را «نهج البلاغة» نهاده است.
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	کتاب نهج‌البلاغة به [[زبان فارسی]] نیز ترجمه شده است و افرادی مانند علی‌نقی فیض‌الاسلام (۱۲۸۴-۱۳۶۴ش)، محمد دشتی (۱۳۳۰-۱۳۸۰ش) و [[سیدجعفر شهیدی]] (۱۲۹۷-۱۳۸۶ش)، متن این کتاب را ترجمه کرده‌اند.		کتاب نهج‌البلاغة به [[زبان فارسی]] نیز ترجمه شده است و افرادی مانند علی‌نقی فیض‌الاسلام (۱۲۸۴-۱۳۶۴ش)، محمد دشتی (۱۳۳۰-۱۳۸۰ش) و [[سیدجعفر شهیدی]] (۱۲۹۷-۱۳۸۶ش)، متن این کتاب را ترجمه کرده‌اند.
	==دیدگاه اندیشمندان غیرمسلمان==		==دیدگاه اندیشمندان غیرمسلمان==
	بررسی دیدگاه دانشمندان غیرمسلمان درباره نهج‌البلاغه، اهمیت و جایگاه این کتاب را آشکارتر می‌کند. [[جرج جرداق]] مسیحی (۱۹۲۶-۲۰۱۴م) در مورد ~~نهج البلاغه~~ گفته ‌است جاذبه‌های سخنان [[امام علی\|علی]] مرا وادار کرد که این کتاب را بیش از 200 بار بخوانم.<ref>دشتی، ترجمه نهج البلاغه، 1379ش، ص14.</ref> همچنین خطاب به روزگار گفته است که چه می‌شد اگر در هر عصری بزرگ‌مردی مانند [[امام علی\|علی]] با آن قلب، عقل، زبان و شمشیر به انسانیت عطا می‌کردی؟<ref>وجدانی، ترجمه الفین، بی‌تا، ص967.</ref> پرفسور [[هانری کربن]] (۱۹۰۳ – ۱۹۷۸م) نیز درباره ~~نهج البلاغه~~ گفته است که نه فقط حیات مذهبی [[شیعه]]؛ بلکه تفکر فلسفی [[شیعه]] نیز وامدار این کتاب است. کرنیکو، استاد انگلیسی ادبیات در دانشگاه علیگر [[هند]] نیز ~~نهج البلاغه~~ را برادر کوچک [[قرآن]] نامیده که هیچ‌کس نمی‌تواند مانند آن را بیاورد.<ref> [https://www.iqna.ir/fa/news/3639818/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%AD%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%86%D9%87%D8%AC%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87 «دیدگاه برخی اندیشمندان مسیحی درباره نهج‌البلاغه»، وب‌سایت ایکنا، تاریخ انتشار: 18 شهریور 1396ش.]</ref>		بررسی دیدگاه دانشمندان غیرمسلمان درباره نهج‌البلاغه، اهمیت و جایگاه این کتاب را آشکارتر می‌کند. [[جرج جرداق]] مسیحی (۱۹۲۶-۲۰۱۴م) در مورد نهج‌البلاغه گفته ‌است جاذبه‌های سخنان [[امام علی\|علی]] مرا وادار کرد که این کتاب را بیش از 200 بار بخوانم.<ref>دشتی، ترجمه نهج البلاغه، 1379ش، ص14.</ref> همچنین خطاب به روزگار گفته است که چه می‌شد اگر در هر عصری بزرگ‌مردی مانند [[امام علی\|علی]] با آن قلب، عقل، زبان و شمشیر به انسانیت عطا می‌کردی؟<ref>وجدانی، ترجمه الفین، بی‌تا، ص967.</ref> پرفسور [[هانری کربن]] (۱۹۰۳ – ۱۹۷۸م) نیز درباره نهج‌البلاغه گفته است که نه فقط حیات مذهبی [[شیعه]]؛ بلکه تفکر فلسفی [[شیعه]] نیز وامدار این کتاب است. کرنیکو، استاد انگلیسی ادبیات در دانشگاه علیگر [[هند]] نیز نهج‌البلاغه را برادر کوچک [[قرآن]] نامیده که هیچ‌کس نمی‌تواند مانند آن را بیاورد.<ref> [https://www.iqna.ir/fa/news/3639818/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%AD%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%86%D9%87%D8%AC%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87 «دیدگاه برخی اندیشمندان مسیحی درباره نهج‌البلاغه»، وب‌سایت ایکنا، تاریخ انتشار: 18 شهریور 1396ش.]</ref>
	==جایگاه نهج‌البلاغه در فرهنگ شیعیان==		==جایگاه نهج‌البلاغه در فرهنگ شیعیان==
	بیشترین شرح‌های نهج‌البلاغه را در آغاز، [[اهل سنت]] نگاشته‌اند و [[شیعیان]] بعداً به نگارش شرح‌ها همت گماشتند. [[مرتضی مطهری]] این وضعیت را نشانه غربت اولیه نهج‌البلاغة در میان [[شیعیان]] دانسته است؛<ref> [https://hawzah.net/fa/Note/View/1239د «غربت نهج البلاغه در میان شیعیان و اهل علم(از منظر استاد شهید مطهری)»، وب‌سایت حوزه، تاریخ بازدید: 1 مرداد 1401ش.] </ref> در دهه‌های اخیر پژوهش‌های گسترده‌ای پیرامون نهج‌البلاغه و موضوعات مطرح در آن، از سوی محققان [[شیعه]] صورت گرفته است<ref>[https://www.noormags.ir/ «جایگاه نهج البلاغه در اسلام»، وب‌سایت نورمگز، تاریخ بازدید: 1 مرداد 1401ش.] </ref> که نشان از تلاش آنان برای زدودن غبار غربت از این کتاب دارد.		بیشترین شرح‌های نهج‌البلاغه را در آغاز، [[اهل سنت]] نگاشته‌اند و [[شیعیان]] بعداً به نگارش شرح‌ها همت گماشتند. [[مرتضی مطهری]] این وضعیت را نشانه غربت اولیه نهج‌البلاغة در میان [[شیعیان]] دانسته است؛<ref> [https://hawzah.net/fa/Note/View/1239د «غربت نهج البلاغه در میان شیعیان و اهل علم(از منظر استاد شهید مطهری)»، وب‌سایت حوزه، تاریخ بازدید: 1 مرداد 1401ش.] </ref> در دهه‌های اخیر پژوهش‌های گسترده‌ای پیرامون نهج‌البلاغه و موضوعات مطرح در آن، از سوی محققان [[شیعه]] صورت گرفته است<ref>[https://www.noormags.ir/ «جایگاه نهج البلاغه در اسلام»، وب‌سایت نورمگز، تاریخ بازدید: 1 مرداد 1401ش.] </ref> که نشان از تلاش آنان برای زدودن غبار غربت از این کتاب دارد.
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	* استادولی، حسین، ترجمه امالی شیخ مفید، چاپ اول، مشهد، آستان قدس، 1364ش.		* استادولی، حسین، ترجمه امالی شیخ مفید، چاپ اول، مشهد، آستان قدس، 1364ش.
	* «تصحیح متن و مستندسازی نهج‌البلاغه؛ اقدام ارزنده شیخ شوشتری در بهج‌الصباغه»، وب‌سایت نشست اساتید، تاریخ بازدید: 1 مرداد 1401ش.		* «تصحیح متن و مستندسازی نهج‌البلاغه؛ اقدام ارزنده شیخ شوشتری در بهج‌الصباغه»، وب‌سایت نشست اساتید، تاریخ بازدید: 1 مرداد 1401ش.
	* «جایگاه ~~نهج البلاغه~~ در اسلام»، وب‌سایت نورمگز، تاریخ بازدید: 1 مرداد 1401ش.		* «جایگاه نهج‌البلاغه در اسلام»، وب‌سایت نورمگز، تاریخ بازدید: 1 مرداد 1401ش.
	* خوانساری، آقاجمال، شرح آقا جمال‌الدين خوانسارى بر غرر الحكم‏، تهران، دانشگاه تهران، 1366ش.		* خوانساری، آقاجمال، شرح آقا جمال‌الدين خوانسارى بر غرر الحكم‏، تهران، دانشگاه تهران، 1366ش.
	* دشتی، ‌محمد،‌ ترجمه ~~نهج البلاغه،~~ چاپ اول، قم، مشهور، 1379ش.		* دشتی، ‌محمد،‌ ترجمه نهج‌البلاغه، چاپ اول، قم، مشهور، 1379ش.
	* «دیدگاه برخی اندیشمندان مسیحی درباره نهج‌البلاغه»، وب‌سایت ایکنا، تاریخ انتشار: 18 شهریور 1396ش.		* «دیدگاه برخی اندیشمندان مسیحی درباره نهج‌البلاغه»، وب‌سایت ایکنا، تاریخ انتشار: 18 شهریور 1396ش.
	* راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن، به تحقیق صفوان عدنان داودی، دارالعلم-دارالشامیة، لبنان-سوریه، 1412ق.		* راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن، به تحقیق صفوان عدنان داودی، دارالعلم-دارالشامیة، لبنان-سوریه، 1412ق.
	* «ضرورت آشنایی با ~~نهج البلاغه~~ و راه‌کارهای آن»، وب‌سایت بلاغ، تاریخ بازدید: 1 مرداد 1401.		* «ضرورت آشنایی با نهج‌البلاغه و راه‌کارهای آن»، وب‌سایت بلاغ، تاریخ بازدید: 1 مرداد 1401.
	* «غربت ~~نهج البلاغه~~ در میان شیعیان و اهل علم(از منظر استاد شهید مطهری)»، وب‌سایت حوزه، تاریخ بازدید: 1 مرداد 1401ش. فیومی، احمد، مصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی، چاپ اول، قم، دار رضی، بی‌تا.		* «غربت نهج‌البلاغه در میان شیعیان و اهل علم(از منظر استاد شهید مطهری)»، وب‌سایت حوزه، تاریخ بازدید: 1 مرداد 1401ش. فیومی، احمد، مصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی، چاپ اول، قم، دار رضی، بی‌تا.
	* «محتوای نهج‌البلاغة»، وب‌سایت ویکی شیعه، تاریخ بازدید: 17 تیر 1401ش.		* «محتوای نهج‌البلاغة»، وب‌سایت ویکی شیعه، تاریخ بازدید: 17 تیر 1401ش.
	* مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، چاپ اول، تهران، مرکز الکتاب الترجمه و النشر، 1402.		* مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، چاپ اول، تهران، مرکز الکتاب الترجمه و النشر، 1402.
	* وجدانی جعفر، ترجمه الفین، چاپ اول، تهران، سعدی و محمودی، بی‌تا.		* وجدانی جعفر، ترجمه الفین، چاپ اول، تهران، سعدی و محمودی، بی‌تا.