هشتی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

علی شاهرودی: ابرابزار

2026-05-07T12:01:46Z

ابرابزار

حسین صبوری در ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۰۸:۴۴

2026-04-30T08:44:04Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۲:۱۴
خط ۳:		خط ۳:
	\| زیرنویس تصویر =فضای ورودی خانه های قدیمی		\| زیرنویس تصویر =فضای ورودی خانه های قدیمی
	\| image_alt =حیاط قدیمی		\| image_alt =حیاط قدیمی
	\| فایل پادکست =		\| فایل پادکست =هشتی.ogg
	\| حجم فایلپادکست =		\| حجم فایلپادکست =9/49
	\| تاریخ پادکست =		\| تاریخ پادکست =10-2-1405
	\| زیرنویس عنوان =		\| زیرنویس عنوان =

حسین صبوری در ۲۴ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۰۳:۵۴

2026-04-13T03:54:00Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۴ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۰۷:۲۴
خط ۱:		خط ۱:
	~~[[پرونده:~~هشتی.jpeg\|~~جایگزین~~=~~حیاط قدیمی\|بندانگشتی\|~~فضای ورودی خانه های قدیمی]]<big>'''هشتی'''</big>؛ فضای طراحی‌شده در معماری ایرانی برای حفظ حریم خصوصی و کنترل ورود و خروج در مکان‌ها. <br>		{{جعبه اطلاعات مفهوم
			\| تصویر =هشتی.jpeg
			\| زیرنویس تصویر =فضای ورودی خانه های قدیمی
			\| image_alt =حیاط قدیمی
			\| فایل پادکست =
			\| حجم فایلپادکست =
			\| تاریخ پادکست =
			\| زیرنویس عنوان =

			\| عنوان اصلی =
			\| عنوان انگلیسی =
			\| عنوان عربی =
			\| عنوان علمی =
			\| شاخه علمی =
			\| نوع مفهوم =
			\| معنای اصطلاحی =
			\| حوزه کاربرد =
			\| گستره جغرافیایی =
			\| منشأ تاریخی =

			\| نخستین کاربرد =
			\| ریشه واژه =
			\| مرتبط با =
			\| اهمیت =
			\| مبدع =
			\| مروج =
			\| مقدس برای =
			\| مورد احترام =
			\| آثار مرتبط =
			}}
			<big>'''هشتی'''</big>؛ فضای طراحی‌شده در معماری ایرانی برای حفظ حریم خصوصی و کنترل ورود و خروج در مکان‌ها. <br>

	هشتی، به‌عنوان یک عنصر در معماری، قدمتی چند هزار ساله دارد و از دوره‌های پیش از اسلام تا امروز در معماری ایرانی حضور داشته است. این فضا و کارکرد آن، نشان‌دهندۀ هنر و خلاقیت معماران ایرانی است. هشتی فضایی برای حفظ [[حریم خصوصی]] و کنترل ورود و خروج است که در ورودی ساختمان‌ها، مساجد، خانه‌ها یا کاروانسراها ساخته می‌شد. هشتی در اشکال مختلف و با رنگ و لعاب متفاوت، در حکم [[حیاط]] کوچک برای ساکنین خانه بود.		هشتی، به‌عنوان یک عنصر در معماری، قدمتی چند هزار ساله دارد و از دوره‌های پیش از اسلام تا امروز در معماری ایرانی حضور داشته است. این فضا و کارکرد آن، نشان‌دهندۀ هنر و خلاقیت معماران ایرانی است. هشتی فضایی برای حفظ [[حریم خصوصی]] و کنترل ورود و خروج است که در ورودی ساختمان‌ها، مساجد، خانه‌ها یا کاروانسراها ساخته می‌شد. هشتی در اشکال مختلف و با رنگ و لعاب متفاوت، در حکم [[حیاط]] کوچک برای ساکنین خانه بود.

حمید گلزار در ۳۰ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۲:۵۲

2026-02-19T12:52:43Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۳۰ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۶:۲۲
خط ۹۵:		خط ۹۵:

	==منابع==		==منابع==
			{{آغاز منابع}}
	*اسمی‌خانی، سارینا، «هشتی در معماری ایرانی»، وب‌سایت سویلیکا، تاریخ بازدید: 12 بهمن 1403ش.		*اسمی‌خانی، سارینا، «هشتی در معماری ایرانی»، وب‌سایت سویلیکا، تاریخ بازدید: 12 بهمن 1403ش.
	*		*
خط ۱۳۹:		خط ۱۳۹:
	*		*
	*«واژه نامۀ معماری سنتی ایران»، وب‌سایت خشت آذین‌فام، تاریخ بازدید: 14 بهمن 1403ش.		*«واژه نامۀ معماری سنتی ایران»، وب‌سایت خشت آذین‌فام، تاریخ بازدید: 14 بهمن 1403ش.
			{{پایان منابع}}

Iranbot: حذف رده‌ها

2025-12-31T10:07:23Z

حذف رده‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۳۷
خط ۱۳۸:		خط ۱۳۸:
	*«هشتی‌خانه (هشتی در معماری خانه‌های قدیمی ایرانی)»، وب‌سایت هیربدنگاره، تاریخ بازدید: 13 بهمن 1403ش.		*«هشتی‌خانه (هشتی در معماری خانه‌های قدیمی ایرانی)»، وب‌سایت هیربدنگاره، تاریخ بازدید: 13 بهمن 1403ش.
	*		*
	*«واژه نامۀ معماری سنتی ایران»، وب‌سایت خشت آذین‌فام، تاریخ بازدید: 14 بهمن 1403ش.		*«واژه نامۀ معماری سنتی ایران»، وب‌سایت خشت آذین‌فام، تاریخ بازدید: 14 بهمن 1403ش.

	~~[[رده: ویکی‌رز]]~~
	~~[[رده: هویت فرهنگی]]~~
	~~[[رده: هویت دینی]]~~
	~~[[رده: عناصر فرهنگی]]~~
	~~[[رده: مسائل اجتماعی]]~~
	~~[[رده: هنرهای تجسمی]]~~

imported>سلیمانی در ۲۸ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۱۵:۴۶

2025-07-19T15:46:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۸ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۱۹:۱۶
خط ۱:		خط ۱:
	<big>'''هشتی'''</big>؛ فضای طراحی‌شده در معماری ایرانی برای حفظ حریم خصوصی و کنترل ورود و خروج در مکان‌ها. <br>		[[پرونده:هشتی.jpeg\|جایگزین=حیاط قدیمی\|بندانگشتی\|فضای ورودی خانه های قدیمی]]<big>'''هشتی'''</big>؛ فضای طراحی‌شده در معماری ایرانی برای حفظ حریم خصوصی و کنترل ورود و خروج در مکان‌ها. <br>

	هشتی، به‌عنوان یک عنصر در معماری، قدمتی چند هزار ساله دارد و از دوره‌های پیش از اسلام تا امروز در معماری ایرانی حضور داشته است. این فضا و کارکرد آن، نشان‌دهندۀ هنر و خلاقیت معماران ایرانی است. هشتی فضایی برای حفظ [[حریم خصوصی]] و کنترل ورود و خروج است که در ورودی ساختمان‌ها، مساجد، خانه‌ها یا کاروانسراها ساخته می‌شد. هشتی در اشکال مختلف و با رنگ و لعاب متفاوت، در حکم [[حیاط]] کوچک برای ساکنین خانه بود.		هشتی، به‌عنوان یک عنصر در معماری، قدمتی چند هزار ساله دارد و از دوره‌های پیش از اسلام تا امروز در معماری ایرانی حضور داشته است. این فضا و کارکرد آن، نشان‌دهندۀ هنر و خلاقیت معماران ایرانی است. هشتی فضایی برای حفظ [[حریم خصوصی]] و کنترل ورود و خروج است که در ورودی ساختمان‌ها، مساجد، خانه‌ها یا کاروانسراها ساخته می‌شد. هشتی در اشکال مختلف و با رنگ و لعاب متفاوت، در حکم [[حیاط]] کوچک برای ساکنین خانه بود.
خط ۸:		خط ۸:

	==تفاوت هشتی با حیاط و دالان==		==تفاوت هشتی با حیاط و دالان==
	~~[[پرونده:هشتی.jpeg\|جایگزین=حیاط قدیمی\|بندانگشتی\|فضای ورودی خانه های قدیمی]]~~
	حیاط، فضای اصلی خانه است که بخش‌های مختلف بنا به آن باز می‌شود و مرکزیت بیشتری دارد. هشتی مابین حیاط و در ورودی است<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5911595/%D8%AD%D9%81%D8%B8-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D9%85-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C . کریمی، «حفظ حریم محارم خانه با ایجاد هشتی در خانه‌های تاریخی»، خبرگزاری مهر.]</ref> که به‌عنوان فضای محافظتی، عمل می‌کند.<ref>[https://civilica.com/doc/1985792/ . اسمی‌خانی، «هشتی در معماری ایرانی»، وب‌سایت سویلیکا.]</ref> ارتباط هشتی به حیاط یا سایر قسمت‌ها از طریق دالان انجام می‌شود. این فضا معمولاً ساده و بدون تزئین است. در خانه‌های کوچک و ساده گاهی دالان نقش هشتی را نیز به‌عهده‌ می‌گیرد.<ref>[https://www.emaratkhorshid.com/%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ . پارسی، «فضای ورودی در معماری ایرانی»، وب‌سایت عمارت خورشید.]</ref>		حیاط، فضای اصلی خانه است که بخش‌های مختلف بنا به آن باز می‌شود و مرکزیت بیشتری دارد. هشتی مابین حیاط و در ورودی است<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5911595/%D8%AD%D9%81%D8%B8-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D9%85-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C . کریمی، «حفظ حریم محارم خانه با ایجاد هشتی در خانه‌های تاریخی»، خبرگزاری مهر.]</ref> که به‌عنوان فضای محافظتی، عمل می‌کند.<ref>[https://civilica.com/doc/1985792/ . اسمی‌خانی، «هشتی در معماری ایرانی»، وب‌سایت سویلیکا.]</ref> ارتباط هشتی به حیاط یا سایر قسمت‌ها از طریق دالان انجام می‌شود. این فضا معمولاً ساده و بدون تزئین است. در خانه‌های کوچک و ساده گاهی دالان نقش هشتی را نیز به‌عهده‌ می‌گیرد.<ref>[https://www.emaratkhorshid.com/%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ . پارسی، «فضای ورودی در معماری ایرانی»، وب‌سایت عمارت خورشید.]</ref>

خط ۱۶:		خط ۱۵:

	ورودی، به‌عنوان یک فضای واسط میان بیرون و درون، از ابتدایی‌ترین دوره‌های معماری تا امروز جزو اجزای اصلی ساختمان بوده است.<ref>[https://www.emaratkhorshid.com/%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ . پارسی، «فضای ورودی در معماری ایرانی»، وب‌سایت عمارت خورشید.]</ref> از زمان زرتشتیان، ورودی خانه‌های سنتی را به‌شکل هشتی می‌ساختند. در ابتدا، طراحی هشت‌ضلعی در حوض [[حمام عمومی\|حمام‌های عمومی]] به‌کار رفت و سپس ورودی این حمام‌ها نیز چنین شکلی یافت. به‌مرور، این الگو به معماری منازل راه پیدا کرد.<ref>[https://www.brick-saleprice.ir/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/448-%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C.html . «هشتی در معماری ایرانی»، وب‌سایت سپهر سفالین نیرومند.]</ref>		ورودی، به‌عنوان یک فضای واسط میان بیرون و درون، از ابتدایی‌ترین دوره‌های معماری تا امروز جزو اجزای اصلی ساختمان بوده است.<ref>[https://www.emaratkhorshid.com/%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ . پارسی، «فضای ورودی در معماری ایرانی»، وب‌سایت عمارت خورشید.]</ref> از زمان زرتشتیان، ورودی خانه‌های سنتی را به‌شکل هشتی می‌ساختند. در ابتدا، طراحی هشت‌ضلعی در حوض [[حمام عمومی\|حمام‌های عمومی]] به‌کار رفت و سپس ورودی این حمام‌ها نیز چنین شکلی یافت. به‌مرور، این الگو به معماری منازل راه پیدا کرد.<ref>[https://www.brick-saleprice.ir/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/448-%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C.html . «هشتی در معماری ایرانی»، وب‌سایت سپهر سفالین نیرومند.]</ref>
	[[پرونده:هشتی1.jpeg\|جایگزین=حوض هشتی__غسل میترا\|بندانگشتی\|حوض های حمام های عمومی به تقلید از غسل میترا در حوض هشت ضلعی، به صورت هشت ضلعی درست می کردند. ]]
	اگرچه هشتی پیش از اسلام رواج داشت؛ اما با ورود اسلام به ایران، به اوج زیبایی و کارایی خود رسید و در تاریخ به نمادی از فرهنگ و هنر ایرانی‌ اسلامی بدل شد.<ref>[https://hashtioffice.com/%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C/ . «هشتی و چهار نمونه برجسته آن در معماری ایران»، وب‌سایت هستی‌آفیس.]</ref>		اگرچه هشتی پیش از اسلام رواج داشت؛ اما با ورود اسلام به ایران، به اوج زیبایی و کارایی خود رسید و در تاریخ به نمادی از فرهنگ و هنر ایرانی‌ اسلامی بدل شد.<ref>[https://hashtioffice.com/%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C/ . «هشتی و چهار نمونه برجسته آن در معماری ایران»، وب‌سایت هستی‌آفیس.]</ref>

خط ۲۷:		خط ۲۶:
	==نقش اقلیم در شکل‌گیری هشتی==		==نقش اقلیم در شکل‌گیری هشتی==

	در اقلیم‌های گرم و خشک به‌دلیل محصور نبودن فضا، هشتی به‌عنوان عنصری مستقل و نظم‌دهنده به فضای بی‌نظمی عمل می‌کند. در اقلیم‌های معتدل و مرطوب، به‌دلیل رطوبت زیاد و نیاز به تهویۀ هوا و جریان آزاد باد این فضا به‌صورت مختصر و ساده طراحی می‌شود.<ref>[https://elmnet.ir/doc/20544520-26432 . لاریجانی و صالحی، «بررسی شکل‌گیری و عملکرد عنصر هشتی در معماری ایرانی اسلامی»، 1394ش، ص8.]</ref>		در اقلیم‌های گرم و خشک به‌دلیل محصور نبودن فضا، هشتی به‌عنوان عنصری مستقل و نظم‌دهنده به فضای بی‌نظمی عمل می‌کند. در اقلیم‌های معتدل و مرطوب، به‌دلیل رطوبت زیاد و نیاز به تهویۀ هوا و جریان آزاد باد این فضا به‌صورت مختصر و ساده طراحی می‌شود.<ref>[https://elmnet.ir/doc/20544520-26432 . لاریجانی و صالحی، «بررسی شکل‌گیری و عملکرد عنصر هشتی در معماری ایرانی اسلامی»، 1394ش، ص8.]</ref>[[پرونده:هشتی1.jpeg\|جایگزین=حوض هشتی__غسل میترا\|بندانگشتی\|حوض های حمام های عمومی به تقلید از غسل میترا در حوض هشت ضلعی، به صورت هشت ضلعی درست می کردند. ]]

	==کاربردهای هشتی در معماری ایرانی==		==کاربردهای هشتی در معماری ایرانی==

imported>سلیمانی در ۲۴ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۱۸:۲۱

2025-07-15T18:21:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۴ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۲۱:۵۱
خط ۸۰:		خط ۸۰:

	==تزئینات هشتی==		==تزئینات هشتی==
			[[پرونده:هشتی2.jpeg\|جایگزین=هشتی\|بندانگشتی\|سقف هشتی]]
	هشتی خانه‌ها گاهی ساده و گاهی تزئین‌شده بودند.<ref>[https://hirbodnegare.com/%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87/ . «هشتی‌خانه (هشتی در معماری خانه‌های قدیمی ایرانی)»، وب‌سایت هیربدنگاره.]</ref> هشتی‌ها در بیشتر خانه‌ها، با ارتفاع کم و متناسب با فضای ورودی طراحی می‌شدند؛ اما در بناهای بزرگ، بلندتر و مزین بودند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/856929/fa . چلونگریان و دیگران، «بررسی الگوهای معماری ورودی درخانه‌های سنتی ایرانی و ارائه راهبرد در بقای ورودی خانه‌های معاصر (خانه‌های شهر اصفهان)»، وب‌سایت پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، 1394ش.]</ref>		هشتی خانه‌ها گاهی ساده و گاهی تزئین‌شده بودند.<ref>[https://hirbodnegare.com/%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87/ . «هشتی‌خانه (هشتی در معماری خانه‌های قدیمی ایرانی)»، وب‌سایت هیربدنگاره.]</ref> هشتی‌ها در بیشتر خانه‌ها، با ارتفاع کم و متناسب با فضای ورودی طراحی می‌شدند؛ اما در بناهای بزرگ، بلندتر و مزین بودند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/856929/fa . چلونگریان و دیگران، «بررسی الگوهای معماری ورودی درخانه‌های سنتی ایرانی و ارائه راهبرد در بقای ورودی خانه‌های معاصر (خانه‌های شهر اصفهان)»، وب‌سایت پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، 1394ش.]</ref>

خط ۸۶:		خط ۸۶:

	==نمونه‌های تاریخی در معماری==		==نمونه‌های تاریخی در معماری==
			[[پرونده:هشتی3.jpeg\|جایگزین=مسجد شیخ فضل الله \|بندانگشتی\|مسجد شیخ فضل الله نوری در اصفهان]]
	سیر تحول هشتی‌ها در معماری ایرانی، با تمام فراز و نشیب‌های خود، منجر به خلق آثار برجسته‌ای چون ورودی‌های مسجد شاه و شیخ لطف‌الله اصفهان در دوره صفوی، مسجد آقابزرگ و سپه‌سالار تهران در دوره قاجار و ورودی‌های بی‌نظیر خانه‌های قاجاری در کاشان، اصفهان و نائین شد.<ref>[https://www.emaratkhorshid.com/%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ . پارسی، «فضای ورودی در معماری ایرانی»، وب‌سایت عمارت خورشید.]</ref>		سیر تحول هشتی‌ها در معماری ایرانی، با تمام فراز و نشیب‌های خود، منجر به خلق آثار برجسته‌ای چون ورودی‌های مسجد شاه و شیخ لطف‌الله اصفهان در دوره صفوی، مسجد آقابزرگ و سپه‌سالار تهران در دوره قاجار و ورودی‌های بی‌نظیر خانه‌های قاجاری در کاشان، اصفهان و نائین شد.<ref>[https://www.emaratkhorshid.com/%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ . پارسی، «فضای ورودی در معماری ایرانی»، وب‌سایت عمارت خورشید.]</ref>

imported>سلیمانی در ۲۴ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۱۸:۱۹

2025-07-15T18:19:36Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۴ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۲۱:۴۹
خط ۸:		خط ۸:

	==تفاوت هشتی با حیاط و دالان==		==تفاوت هشتی با حیاط و دالان==
			[[پرونده:هشتی.jpeg\|جایگزین=حیاط قدیمی\|بندانگشتی\|فضای ورودی خانه های قدیمی]]
	حیاط، فضای اصلی خانه است که بخش‌های مختلف بنا به آن باز می‌شود و مرکزیت بیشتری دارد. هشتی مابین حیاط و در ورودی است<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5911595/%D8%AD%D9%81%D8%B8-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D9%85-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C . کریمی، «حفظ حریم محارم خانه با ایجاد هشتی در خانه‌های تاریخی»، خبرگزاری مهر.]</ref> که به‌عنوان فضای محافظتی، عمل می‌کند.<ref>[https://civilica.com/doc/1985792/ . اسمی‌خانی، «هشتی در معماری ایرانی»، وب‌سایت سویلیکا.]</ref> ارتباط هشتی به حیاط یا سایر قسمت‌ها از طریق دالان انجام می‌شود. این فضا معمولاً ساده و بدون تزئین است. در خانه‌های کوچک و ساده گاهی دالان نقش هشتی را نیز به‌عهده‌ می‌گیرد.<ref>[https://www.emaratkhorshid.com/%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ . پارسی، «فضای ورودی در معماری ایرانی»، وب‌سایت عمارت خورشید.]</ref>		حیاط، فضای اصلی خانه است که بخش‌های مختلف بنا به آن باز می‌شود و مرکزیت بیشتری دارد. هشتی مابین حیاط و در ورودی است<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5911595/%D8%AD%D9%81%D8%B8-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D9%85-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C . کریمی، «حفظ حریم محارم خانه با ایجاد هشتی در خانه‌های تاریخی»، خبرگزاری مهر.]</ref> که به‌عنوان فضای محافظتی، عمل می‌کند.<ref>[https://civilica.com/doc/1985792/ . اسمی‌خانی، «هشتی در معماری ایرانی»، وب‌سایت سویلیکا.]</ref> ارتباط هشتی به حیاط یا سایر قسمت‌ها از طریق دالان انجام می‌شود. این فضا معمولاً ساده و بدون تزئین است. در خانه‌های کوچک و ساده گاهی دالان نقش هشتی را نیز به‌عهده‌ می‌گیرد.<ref>[https://www.emaratkhorshid.com/%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ . پارسی، «فضای ورودی در معماری ایرانی»، وب‌سایت عمارت خورشید.]</ref>

خط ۱۶:		خط ۱۶:

	ورودی، به‌عنوان یک فضای واسط میان بیرون و درون، از ابتدایی‌ترین دوره‌های معماری تا امروز جزو اجزای اصلی ساختمان بوده است.<ref>[https://www.emaratkhorshid.com/%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ . پارسی، «فضای ورودی در معماری ایرانی»، وب‌سایت عمارت خورشید.]</ref> از زمان زرتشتیان، ورودی خانه‌های سنتی را به‌شکل هشتی می‌ساختند. در ابتدا، طراحی هشت‌ضلعی در حوض [[حمام عمومی\|حمام‌های عمومی]] به‌کار رفت و سپس ورودی این حمام‌ها نیز چنین شکلی یافت. به‌مرور، این الگو به معماری منازل راه پیدا کرد.<ref>[https://www.brick-saleprice.ir/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/448-%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C.html . «هشتی در معماری ایرانی»، وب‌سایت سپهر سفالین نیرومند.]</ref>		ورودی، به‌عنوان یک فضای واسط میان بیرون و درون، از ابتدایی‌ترین دوره‌های معماری تا امروز جزو اجزای اصلی ساختمان بوده است.<ref>[https://www.emaratkhorshid.com/%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ . پارسی، «فضای ورودی در معماری ایرانی»، وب‌سایت عمارت خورشید.]</ref> از زمان زرتشتیان، ورودی خانه‌های سنتی را به‌شکل هشتی می‌ساختند. در ابتدا، طراحی هشت‌ضلعی در حوض [[حمام عمومی\|حمام‌های عمومی]] به‌کار رفت و سپس ورودی این حمام‌ها نیز چنین شکلی یافت. به‌مرور، این الگو به معماری منازل راه پیدا کرد.<ref>[https://www.brick-saleprice.ir/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/448-%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C.html . «هشتی در معماری ایرانی»، وب‌سایت سپهر سفالین نیرومند.]</ref>
			[[پرونده:هشتی1.jpeg\|جایگزین=حوض هشتی__غسل میترا\|بندانگشتی\|حوض های حمام های عمومی به تقلید از غسل میترا در حوض هشت ضلعی، به صورت هشت ضلعی درست می کردند. ]]
	اگرچه هشتی پیش از اسلام رواج داشت؛ اما با ورود اسلام به ایران، به اوج زیبایی و کارایی خود رسید و در تاریخ به نمادی از فرهنگ و هنر ایرانی‌ اسلامی بدل شد.<ref>[https://hashtioffice.com/%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C/ . «هشتی و چهار نمونه برجسته آن در معماری ایران»، وب‌سایت هستی‌آفیس.]</ref>		اگرچه هشتی پیش از اسلام رواج داشت؛ اما با ورود اسلام به ایران، به اوج زیبایی و کارایی خود رسید و در تاریخ به نمادی از فرهنگ و هنر ایرانی‌ اسلامی بدل شد.<ref>[https://hashtioffice.com/%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C/ . «هشتی و چهار نمونه برجسته آن در معماری ایران»، وب‌سایت هستی‌آفیس.]</ref>

سعید مقدم: /* فلسفۀ طراحی هشتی */

2025-06-21T13:30:07Z

فلسفۀ طراحی هشتی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۳۱ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۷:۰۰
خط ۴۷:		خط ۴۷:
	==فلسفۀ طراحی هشتی==		==فلسفۀ طراحی هشتی==

	در خانه‌های سنتی ایرانی، ورودی به‌صورت هشتی با عملکردی چندمنظوره و کارآمد طراحی شد.<ref>[https://hashtioffice.com/%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C/ . «هشتی و چهار نمونه برجسته آن در معماری ایران»، وب‌سایت هستی‌آفیس.]</ref> هشتی‌ها در معماری ایرانی عملکردی دینی و فرهنگی دارند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/869803/fa . حسینی‌جوادی و نیک‌فال‌آذر، «بازشناسی فرهنگ محرمیت و تاثیر آن بر کالبد معماری»، 1394ش، ص9-8.]</ref> هشتی از منظر دینی، به حفظ حریم کمک کرده و از دید مستقیم به فضای خصوصی جلوگیری می‌کند.<ref>[https://archilearn.net/blog/%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%B4%DA%A9%D9%84/ . «هشتی خانه‌های قدیمی (ورودی هشتی‌شکل)»، وبلاگ آرچی‌لرن.]</ref> از نظر ارزشی و ملی، هشتی‌ها فضایی برای مهمان‌نوازی و آمادگی ذهنی برای ورود به فضای اصلی هستند و سکوهایی برای استراحت و آشنایی غیرمستقیم با محیط خانه فراهم می‌آورند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/526437/fa . خلاق‌دوست، معروفی، «گونه‌شناسی الگوی هشتی در معماری مسکن درون‌گرای ایران (اصفهان، یزد، کاشان)»، 1399ش، ص48.]</ref>		در خانه‌های سنتی ایرانی، ورودی به‌صورت هشتی با عملکردی چندمنظوره و کارآمد طراحی شد.<ref>[https://hashtioffice.com/%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C/ . «هشتی و چهار نمونه برجسته آن در معماری ایران»، وب‌سایت هستی‌آفیس.]</ref> هشتی‌ها در معماری ایرانی عملکردی دینی و فرهنگی دارند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/869803/fa . حسینی‌جوادی و نیک‌فال‌آذر، «بازشناسی فرهنگ محرمیت و تاثیر آن بر کالبد معماری»، 1394ش، ص9-8.]</ref> هشتی از منظر دینی، به حفظ [[حریم خصوصی\|حریم]] کمک کرده و از دید مستقیم به فضای خصوصی جلوگیری می‌کند.<ref>[https://archilearn.net/blog/%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%B4%DA%A9%D9%84/ . «هشتی خانه‌های قدیمی (ورودی هشتی‌شکل)»، وبلاگ آرچی‌لرن.]</ref> از نظر ارزشی و ملی، هشتی‌ها فضایی برای مهمان‌نوازی و آمادگی ذهنی برای ورود به فضای اصلی هستند و سکوهایی برای استراحت و آشنایی غیرمستقیم با محیط خانه فراهم می‌آورند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/526437/fa . خلاق‌دوست، معروفی، «گونه‌شناسی الگوی هشتی در معماری مسکن درون‌گرای ایران (اصفهان، یزد، کاشان)»، 1399ش، ص48.]</ref>

	==ویژگی‌های هشتی==		==ویژگی‌های هشتی==

سعید مقدم: /* تعریف هشتی */

2025-06-21T13:29:02Z

تعریف هشتی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۳۱ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۶:۵۹
خط ۵:		خط ۵:
	==تعریف هشتی==		==تعریف هشتی==

	هشتی به‌معنای فضایی سرپوشیده در بخش ورودی ساختمان است که معمولاً به‌شکل هشت‌ضلعی، گرد یا چندضلعی ساخته می‌شود.<ref>[https://vajehyab.com/moein/%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C?q=%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C . معین، فرهنگ معین، ذیل واژه هشتی.]</ref> در معماری سنتی، این فضا با نام‌هایی مانند کریاس، طاق، ~~ایوان،~~ رواق و آسمانه نیز شناخته می‌شد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5911595/%D8%AD%D9%81%D8%B8-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D9%85-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C . کریمی، «حفظ حریم محارم خانه با ایجاد هشتی در خانه‌های تاریخی»، خبرگزاری مهر.]</ref> هشتی، به فضایی میان درون و بیرون ساختمان گفته می‌شود<ref>[https://archilearn.net/blog/%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%B4%DA%A9%D9%84/ . «هشتی خانه‌های قدیمی (ورودی هشتی‌شکل)»، وبلاگ آرچی‌لرن.]</ref> که در اشکال مختلف و با فضایی مسقف طراحی شده و گاهی محل اتصال و ورود چندین خانه است.<ref>[https://www.chidaneh.com/blog/post/32352 . «هشتی ایرانی را به ورودی خانه‌های امروزی بیاورید»، وب‌سایت چیدانه.]</ref>		هشتی به‌معنای فضایی سرپوشیده در بخش ورودی ساختمان است که معمولاً به‌شکل هشت‌ضلعی، گرد یا چندضلعی ساخته می‌شود.<ref>[https://vajehyab.com/moein/%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C?q=%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C . معین، فرهنگ معین، ذیل واژه هشتی.]</ref> در معماری سنتی، این فضا با نام‌هایی مانند کریاس، طاق، [[ایوان]]، رواق و آسمانه نیز شناخته می‌شد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5911595/%D8%AD%D9%81%D8%B8-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D9%85-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C . کریمی، «حفظ حریم محارم خانه با ایجاد هشتی در خانه‌های تاریخی»، خبرگزاری مهر.]</ref> هشتی، به فضایی میان درون و بیرون ساختمان گفته می‌شود<ref>[https://archilearn.net/blog/%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%B4%DA%A9%D9%84/ . «هشتی خانه‌های قدیمی (ورودی هشتی‌شکل)»، وبلاگ آرچی‌لرن.]</ref> که در اشکال مختلف و با فضایی مسقف طراحی شده و گاهی محل اتصال و ورود چندین خانه است.<ref>[https://www.chidaneh.com/blog/post/32352 . «هشتی ایرانی را به ورودی خانه‌های امروزی بیاورید»، وب‌سایت چیدانه.]</ref>

	==تفاوت هشتی با حیاط و دالان==		==تفاوت هشتی با حیاط و دالان==