حانیه کلهر: صفحه‌ای تازه حاوی «سفره هفت‌سین هفت‌سین؛ هفت نماد برگزیده برای سفره‌ی نوروزی که نام آن‌ها با حرف سین آغاز می‌شود.
هفت‌سین از مشهورترین آیین‌های نوروزی است و مراد از آن، قرار دادن هفت چیز بر سفره نوروزی است که نام آنها با حرف سین...» ایجاد کرد

2026-04-27T10:34:10Z

صفحه‌ای تازه حاوی «300px|thumb|left|سفره هفت‌سین هفت‌سین؛ هفت نماد برگزیده برای سفره‌ی نوروزی که نام آن‌ها با حرف سین آغاز می‌شود.<br> هفت‌سین از مشهورترین آیین‌های نوروزی است و مراد از آن، قرار دادن هفت چیز بر سفره نوروزی است که نام آنها با حرف سین...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

[[پرونده:هفت.jpg|300px|thumb|left|سفره هفت‌سین]]
هفت‌سین؛ هفت نماد برگزیده برای سفره‌ی نوروزی که نام آن‌ها با حرف سین آغاز می‌شود.<br>
هفت‌سین از مشهورترین [[آیین‌های نوروزی]] است و مراد از آن، قرار دادن هفت چیز بر سفره نوروزی است که نام آنها با حرف سین شروع می‌شود. هفت‌سین معمولا از میان [[سیب]]، [[سیاهدانه]]، [[سنجد]]، [[سماق]]، [[سیر]]، [[سرکه]]، [[سبزه]]، [[سبزی]] و [[سمنو]] گزینش می‌شود.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D9%87%D9%81%D8%AA+%D8%B3%DB%8C%D9%86 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه‌ی هفت‌سین.]</ref> خانواده‌های ایرانی سفره‌ی هفت‌سین را روی زمین و یا روی میز پهن می‌کنند و هنگام [[تحویل سال]]، دور آن می‌نشینند. در بالای [[سفره]]، [[آینه]]، [[شمع‌دان]] و [[قرآن]] گذاشته می‌شود و گاهی [[ماهی قرمز]]، [[گل]] و [[تخم‌مرغ]] رنگی نیز به آن اضافه می‌شود. همچنین در سفره‌ی هفت‌سین، خوراکی‌های مانند [[آجیل‌]]، [[شیرینی]] و [[میوه]] نیز قرار داده می‌شود. بزرگترهای خانواده در بالای [[سفره]] می‌نشینند، [[قرآن]] می‌خوانند و برای کوچکترها [[دعا]] می‌کنند. گاهی بزرگترها با [[دیوان حافظ]] برای [[خانواده|اهل خانه]]، [[فال]] می‌گیرند. پس از [[تحویل سال]]، بزرگترها اسکناس‌های نو را که از قبل لای [[قرآن]] گذاشته‌اند به‌عنوان [[عیدی]] به کوچکترها می‌دهند و اعضای خانواده، [[نوروز]] را به یکدیگر [[شاباش|شادباش]] می‌گویند.<ref>[http://old.roshd.ir/Default.aspx?tabid=267&SSOReturnPage=Check&Rand=0 «سفره‌ی هفت‌سین»، وب‌سایت دانشنامه رشد.]</ref> برخی از خانواده‌ها سفره‌ی هفت‌سین را تا روز [[سیزده‌بدر|سیزدهم فروردین]] پهن می‌گذارند و در آن روز [[سبزه]] را به آب روان می‌سپارند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1541711/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%87%D9%81%D8%AA-%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 دهقانی، «پیشینه‌ی هفت‌سین در ایران»، ۱۳۹۸ش، ص۳۷4.] </ref> از سفره‌ی هفت‌سین یا شبیه آن، در [[شب چله]] و همچنین در [[جشن ازدواج]] نیز استفاده می‌شود.
==پیشینه‌ی سفره‌ی هفت‌سین==
برخی پژوهشگران معتقدند که در گذشته، مردم سفره‌ای با هفت نماد برای [[نوروز]] یا [[جشن مهرگان]] می‌چیدند که نام آنها با سین آغاز نمی‌شد<ref>بیرونی، آثار الباقیة عن القرون الخالیة، ۱۳۹۰ش، ص۵۴۰.</ref> و هفت‌شین، هفت‌میم و یا هفت‌چین بوده است. هفت شین شامل [[شراب]]، [[شهد]]، [[شیرینی]]، [[شمشاد]]، [[شقایق]]، [[شاخه نبات]] و [[شمع]] بود که با ورود [[اسلام]] به [[ایران]] از میان رفت. هفت‌چین مربوط به دوره‌ی هخامنشیان است که در هفت کاسه‌ی چینی، [[خوراک]] می‌گذاشتند. هفت‌میم شامل [[میوه]]، [[ماهی]]، [[مرغ]]، [[ماست]]، [[مربا]]، [[مسقطی]] و [[میگو]] بوده است.<ref>رضی، گاه‌شماری و جشن‌های ایران باستان، ۱۳۹۲ش، ص۶۴۰.</ref> ابوریحان بیرونی (سده پنجم هجری) به سبز کردن هفت نوع غله‌ی مختلف برای [[نوروز]] اشاره کرده است. در سفرنامه‌های اواخر دوره قاجار نیز به سفره‌ی هفت‌سین اشاره شده است. طاش کبری‌زاده درباره‌ی [[نوروز]] نوشته ‌است که [[ایرانیان]] در [[نوروز]] هفت چیز که در [[زبان عربی]] با سین آغاز می‌شود، سر سفره‌ی خود می‌گذارند و آن‌ها عبارت‌اند از: [[شکر]] (السکر)، [[کنجد]] (السمسم)، یک نوع آرد سفید (السمید)، [[به]] (السفرجل)، [[سماق]]، سداب (السذاب) و سقنقور.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1541711/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%87%D9%81%D8%AA-%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 دهقانی، «پیشینه‌ی هفت‌سین در ایران»، ۱۳۹۸ش، ص۳۷۲.] </ref> در برخی اسناد، هفت‌سین را به هفت [[سینی]] ربط داده‌اند.<ref>رضی، گاه‌شماری و جشن‌های ایران باستان، ۱۳۹۲ش، ص۶۴۱.</ref> ساسانیان در [[نوروز]] هفت دانه بر هفت ستون می‌کاشتند و یا از هفت غله، [[نان]] می‌پختند. <br>
در گذشته افغان‌ها، تاجیک‌ها و ارمنی‌ها، سفره‌ی هفت‌سین نداشتند و همچنین [[کرد|کردها]] و [[زرتشتیان]] که به آیین‌های باستانی ایرانی معتقد بودند نیز سفره‌ی هفت‌سین نمی‌انداختند؛ اما به‌ تازگی شهرنشینان [[زرتشتی]] سفره‌ی هفت‌سین پهن می‌کنند. در سال‌های اخیر مردم افغانستان و مناطق کردنشین [[ایران]] و همچنین مردم پاکستان و جمهوری آذربایجان هم در نوروز سفره‌ی هفت‌سین می‌اندازند.

==قداست عدد هفت نزد ایرانیان==
ایرانیان باستان، عدد هفت را عددی خوش یمن می‌دانستند. پیشینه‌ی این انگاره، به دوران [[آیین مهر]] یا [[میترا]] نسبت داده می‌شود. عدد هفت در زبان باستان، «امرداد» نامیده می‌شد که به‌معنی زندگی و جاودانگی است.
==نمادشناسی هفت‌سین==
هر یک از اجزای هفت‌سین نماد چیزی است؛ برای نمونه:
# [[سبزه]]، نماد سرسبزی، حیات و شادابی
# [[سیب]]، نماد [[تندرستی]]
# [[سیر]]، نماد زدودن [[بیماری|بیماری‌ها]]
# [[سمنو]]، نماد خیر و [[برکت]]
# [[سنجد]]، نماد [[عشق]] و مهر
# [[سرکه]]، نماد [[جاودانگی]]
# [[سماق]]، نماد پایداری در برابر سختی‌ها<ref> [https://www.iranhotelonline.com/blog/post-1969/هر-یک-از-سین-های-نوروزی،-نماد-چه-چیزی-هستند؟ «هر یک از سین‌های نوروزی، نماد چه چیزی هستند؟»، سایت ایران هتل آنلاین، ۱۲ اسفند ۱۴۰۰ش.]</ref>

==دیگر اجزای سفره‌ی هفت‌سین==
در کنار هفت نماد سفره‌ی هفت‌سین از چیزهای دیگری نیز استفاده می‌شود. از جمله‌ی این اجزا می‌توان به [[آینه]]، کتاب [[قرآن]]، [[شاهنامه فردوسی]]، [[دیوان حافظ]]، [[شمعدان]] که در آن تعداد شمع‌ها باید برابر با تعداد فرزندان [[خانواده]] باشد، [[تخم‌مرغ]] رنگی که نماد زایش و باروری است، [[گل سنبل]]، [[آجیل]]، [[سنگک|نان سنگک]] که نماد [[برکت]] و [[روزی]] است، [[شیرینی]]، [[گلاب]] ، تُنگ یا کاسه‌ی آب حاوی برگ یا [[ماهی]] یا [[انار]] یا [[ترنج]] و یا سایر مرکبات، [[بیدمشک]]، [[بادبزن]]، [[سکه]] که نماد ثروت و دارایی است، [[ساعت]]، [[اسپند]] برای پیشگیری از [[چشم‌زخم]] و [[سبزی خوردن]] اشاره کرد.<ref>[http://old.roshd.ir/Default.aspx?tabid=267&SSOReturnPage=Check&Rand=0 «سفره‌ی هفت‌سین»، وب‌سایت دانشنامه رشد.]</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
* بیرونی، ابوریحان، آثار الباقیة عن القرون الخالیة، ترجمه عزیزالله علیزاده، تهران، فردوس، چ1، ۱۳۹۰ش.
* دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید:۹ فروردین ۱۴۰۱ش.
* دهقانی، مجید، «پیشینه هفت‌سین در ایران»، دوماهنامه بخارا، شماره ۱۳۰، فروردین و اردیبهشت ۱۳۹۸ش.
* رضی، هاشم، گاه‌شماری و جشن‌های ایران باستان، تهران، بهجت، چاپ چهارم، ۱۳۹۲ش.
* «سفره‌ی هفت‌سین»، وب‌سایت دانشنامه رشد، تاریخ بازدید: ۱۱ فروردین ۱۴۰۱ش.
* «هر یک از سین‌های نوروزی، نماد چه چیزی هستند؟»، سایت ایران هتل آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۰ش.

هفت‌سین - تاریخچهٔ نسخه‌ها