https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%D9%87_%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1واقعه غدیر - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-07T13:05:40Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.44.2https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%D9%87_%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1&diff=47504&oldid=prevخدیجه کریمی: صفحهای تازه حاوی «'''<big>واقعۀ غدیر</big>'''؛ اعلام نصب علی بن ابیطالب در جایگاه ولایت و امامت توسط حضرت محمد.<br> واقعۀ غَدیر رویدادی است که در آن، پیامبر اکرم پس از سفر حج، مسلمانان را در محلی به نام غدیر خم متوقف کرد و در اجتماع آنها، ولایت علی بن ابیطالب...» ایجاد کرد2026-05-23T12:27:34Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''<big>واقعۀ غدیر</big>'''؛ اعلام نصب علی بن ابیطالب در جایگاه ولایت و امامت توسط حضرت محمد.<br> واقعۀ غَدیر رویدادی است که در آن، <a href="/wiki/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%85" class="mw-redirect" title="پیامبر اکرم">پیامبر اکرم</a> پس از سفر <a href="/wiki/%D8%AD%D8%AC" title="حج">حج</a>، <a href="/wiki/%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86" class="mw-redirect" title="مسلمانان">مسلمانان</a> را در محلی به نام غدیر خم متوقف کرد و در اجتماع آنها، ولایت <a href="/wiki/%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8" class="mw-redirect" title="علی بن ابیطالب">علی بن ابیطالب</a>...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''<big>واقعۀ غدیر</big>'''؛ اعلام نصب علی بن ابیطالب در جایگاه ولایت و امامت توسط حضرت محمد.<br><br />
واقعۀ غَدیر رویدادی است که در آن، [[پیامبر اکرم]] پس از سفر [[حج]]، [[مسلمانان]] را در محلی به نام غدیر خم متوقف کرد و در اجتماع آنها، ولایت [[علی بن ابیطالب]] بر مسلمانان و نصب او را بهعنوان جانشین خود از سوی [[خدا]]، اعلام کرد.<br />
==مفهومشناسی==<br />
غدیر در لغت بهمعنای جایی است که آب باران در آن جمع میشود.<ref>[https://www.vajehyab.com/amid/%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1 عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه غدیر.]</ref> خُم نیز مکانی میان [[مکه]] و [[مدینه]] است. واقعۀ غدیر به رویدادی اشاره دارد که در روز هجدهم ماه [[ذیالحجه]] از سال دهم [[هجری قمری|هجرت]] (حجة الوداع)، [[حضرت محمد]] در مکانی به نام غدیر خم، [[امام علی|علی]] را بهعنوان جانشین بعد از خود، به [[مسلمانان]] معرفی کرد.<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/%D8%B9%DB%8C%D8%AF+%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1 دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه عید غدیر.]</ref><br />
<br />
==شرح واقعۀ غدیر==<br />
[[پیامبر اکرم|پیامبر خدا]] در سال دهم [[هجری قمری|هجری]] هنگام بازگشت از آخرین سفر [[حج]]، بر اساس دستور [[خدا]] در آیۀ تبلیغ،<ref> [https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_%D8%AA%D8%A8%D9%84%DB%8C%D8%BA سوره مائده، آیه 67.]</ref> در مکانی بهنام «غدیر خُم» و در میان جمعیت انبوه و چند هزار نفری [[مسلمانان]] از تمام قبایل عرب، [[امام علی|علی]] را بهعنوان جانشین خود معرفی کرد.<ref>امینی، داستان غدیر خم، 1429 ق، ج1، ص14.</ref> در آیۀ تبلیغ، خداوند به پیامبر دستور میدهد تا پیام را به مردم ابلاغ کند و اگر پیام را به مردم نرساند، رسالت پیامبری خود را انجام نداده است. پیامبر پس از خواندن خطبهای طولانی بر فراز بلندی، دست [[امام علی|علی]] را گرفت و تا آنجا بالا برد که سپیدی زیر بغل هر دو نمایان شد و مردم [[امام علی|علی]] را بهخوبی میدیدند. [[پیامبر اکرم|پیامبر]] در این حالت، با صدای رسا گفت: «مَن کُنتُ مَولاهُ، فَعَلِیٌ مَولاه». بر این اساس، [[پیامبر اکرم|پیامبر خدا]] ولایت [[امام علی|علی]] را به همگان اعلام کرد.<ref>امینی، داستان غدیر خم، 1429 ق، ج1، ص18.</ref> پس از ایراد خطبه، مردم و بزرگان، همگی به [[امام علی|علی]] تبریک گفته و با او [[بیعت]] کردند.<ref>حائری، واقعه غدیر، 1393ش، ج1، ص38.</ref> بر اساس دیدگاه [[شیعیان]]، در پی واقعۀ غدیر، آیۀ اکمال<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_%D8%A7%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%84 سوره مائده، آیه 3.]</ref> نازل شده و کامل شدن [[دین]] را بشارت داده است.<ref>انصاری، غدیر در قرآن، قرآن در غدیر، 1387ش، ج3، ص15.</ref><br />
<br />
==آیات واقعۀ غدیر==<br />
آیاتی که در روز عید غدیر نازل شده عبارت است از:<br />
# آیۀ تبلیغ (آیۀ 67 سورۀ مائده)<br />
# آیۀ اکمال (بخشی از آیۀ سوم سورۀ مائده)<br />
<br />
==خطبۀ غدیر==<br />
[[حضرت محمد|پیامبر خدا]] بهمناسبت اعلام ولایت [[علی بن ابیطالب]]، خطبهای طولانی ایراد کرد که در اصطلاح مورخان مسلمان و در فرهنگ [[شیعیان]] به خطبۀ غدیریه، شناخته میشود. پیامبر در این خطبه، فشردهای از معارف توحیدی، آموزههای قرآنی و اهداف رسالت خود را بازگو کرده و از نزدیک شدن زمان رحلت خود، خبر داد. او، ضمن اقرار گرفتن از مردم که پیامبر از خودِ آنها شایستهتر در مدیریت امور مربوط به آنها است و مولای همه محسوب میشود، فضایل [[امام علی]] و سوابق ایمان، هجرت و جهاد او را یادآور شد. او سپس اعلام کرد که امامتِ [[امام علی|علی]] از سوی [[خدا]] بوده و علی، افضل از همگان است. پیامبر در این خطبه، [[علی بن ابیطالب|علی بن ابوطالب]] را با صفاتی چون برادر، وصیّ، وارث علم، خلیفۀ امّت، مفسّر کتاب خدا، پیشوای هدایتگر و ناصر دین خدا ستوده است.<ref>محدثی، فرهنگ غدیر، 1386 ش، ج1، ص246.</ref><br />
<br />
==بیعت مردان در روز غدیر==<br />
برای رسمیت بخشیدن به جانشینیِ [[حضرت علی]]، به دستور پیامبر خدا دو خیمه برپا کردند و مردم دستهدسته ابتدا در خیمۀ پیامبر و بعد در خیمۀ [[امام علی]] وارد شده، [[بیعت]] کرده و به آنها تبریک و تهنیت میگفتند. نقل شده است که این مراسم، سه روز ادامه یافت تا همگان در آن شرکت کردند.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/18881?pageNumber=56&viewType=pdf مجلسی، بحارالانوار، ج21، ص387؛ ج28، ص90؛ ج37، ص166-127؛ به نقل از: انصاری، اسرار غدیر، 1427ق، ص56.]</ref><br />
<br />
==بیعت زنان در روز غدیر==<br />
در روز غدیر، پیامبر دستور داد تا زنان هم با [[امام علی]]، بیعت کنند. برای این منظور، ظرف آبی آورده و پردهای بر روی ظرف آویزان کردند. علی در یک سوی پرده، دست خود را در آب قرار داد و در سوی دیگر زنان با قرار دادن دستِ خود در آب، با او بیعت کردند. همسران پیامبر و دختر او و [[حضرت فاطمه]] نیز، در این روز با [[امام علی]] بیعت کردند.<ref>مجلسی، بحارالانوار، ج21، ص388، به نقل از: انصاری، اسرار غدیر، 1427ق، ص57.</ref><br />
<br />
==فضیلت و اعمال روز غدیر==<br />
در فرهنگ [[شیعیان]]، این روز از جایگاه و عظمت خاصی برخوردار بوده و برای آن بهعنوان روز عید، اعمال و مناسک ویژهای توصیه شده است. [[غسل]]، [[روزه]]، تهنیت گفتن به مؤمنان، دید و بازدید، معطر بودن، پوشیدن لباس نو، هدیه دادن، زیارت امام علی، طعام دادن، ذکر [[صلوات]]، [[صدقه]] دادن، کمک به مؤمنان و رفع حاجت آنها، از اعمالی است که در [[عید غدیر]]، سفارش شده است.<ref>قمی، مفاتیح الجنان، ص457-461.</ref> <br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع==<br />
* قرآن.<br />
* امینی، عبدالحسین، داستان غدیر خم، به تحقیق محمدحسن شفیعی، قم مقدّسه، میراث نبوّت، 1431ق.<br />
* انصاری، محمدباقر، اسرار غدیر، تهران، تک، 1427ق.<br />
* انصاری، محمدباقر، غدیر در قرآن، قرآن در غدیر، قم، دلیل ما، 1387ش.<br />
* حائری، ایوب، واقعه غدیر، به تحقیق حسینعلی عربی، قم، مجمع جهانی اهل بیت، 1393ش.<br />
* حسینی میلانی، علی، آیات غدیر، قم-تهران، الحقائق، 1391ش.<br />
* دهخدا، علیاکبر، لغتنامه، در وبسایت واژهیاب، تاریخ بازدید: 11 دی 1401ش.<br />
* عمید، حسن، فرهنگ فارسی، در وبسایت واژهیاب، تاریخ بازدید: 11 دی 1401ش.<br />
* قمی، شیخ عباس، مفاتیحالجنان، تهران، قلیانی، چاپ 9، 1379ش.<br />
* محدّثی، جواد، فرهنگ غدیر، قم، معروف، 1386ش.</div>خدیجه کریمی