پای‌پوش - تاریخچهٔ نسخه‌ها

حمید گلزار: حمید گلزار صفحهٔ پاپوش را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به پای‌پوش منتقل کرد

2026-06-06T08:21:35Z

حمید گلزار صفحهٔ پاپوش را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به پای‌پوش منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ۱۶ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۵۱
(بدون تفاوت)

حسین صبوری در ۳۰ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۱۲:۱۷

2026-04-19T12:17:37Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۳۰ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۴۷
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	\| مورد احترام =		\| مورد احترام =
	\| آثار مرتبط =		\| آثار مرتبط =
			}}
	'''<big>پاپوش</big>'''؛ پاافزاری برای پوشاندن پا تا مچ یا ساق پا.		'''<big>پاپوش</big>'''؛ پاافزاری برای پوشاندن پا تا مچ یا ساق پا.

حسین صبوری در ۳۰ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۱۲:۱۶

2026-04-19T12:16:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۳۰ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۴۶
خط ۱:		خط ۱:
	~~[[پرونده:~~Picture4 (1).png\|~~جایگزین~~=~~تاریخچه پاپوش در ایران\|بندانگشتی\|~~ظرفی‌ سفالی‌ به‌ شکل‌ یک‌ جفت‌ کفش‌ نوک برگشته ~~،حسنلو ]]~~		{{جعبه اطلاعات مفهوم
			\| تصویر =Picture4 (1).png
			\| زیرنویس تصویر =ظرفی‌ سفالی‌ به‌ شکل‌ یک‌ جفت‌ کفش‌ نوک برگشته ،حسنلو
			\| image_alt =تاریخچه پاپوش در ایران
			\| فایل پادکست =پاپوش.ogg
			\| حجم فایلپادکست =10/1
			\| تاریخ پادکست =30-1-1405
			\| زیرنویس عنوان =

			\| عنوان اصلی =
			\| عنوان انگلیسی =
			\| عنوان عربی =
			\| عنوان علمی =
			\| شاخه علمی =
			\| نوع مفهوم =
			\| معنای اصطلاحی =
			\| حوزه کاربرد =
			\| گستره جغرافیایی =
			\| منشأ تاریخی =

			\| نخستین کاربرد =
			\| ریشه واژه =
			\| مرتبط با =
			\| اهمیت =
			\| مبدع =
			\| مروج =
			\| مقدس برای =
			\| مورد احترام =
			\| آثار مرتبط =
	'''<big>پاپوش</big>'''؛ پاافزاری برای پوشاندن پا تا مچ یا ساق پا.		'''<big>پاپوش</big>'''؛ پاافزاری برای پوشاندن پا تا مچ یا ساق پا.

حمید فاضل در ۳ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۱۲:۳۰

2026-02-22T12:30:13Z

حمید گلزار در ۳۰ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۰۲

2026-02-19T13:02:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۳۰ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۶:۳۲
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	==پانویس==		==پانویس==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	==منابع==		==منابع==
			{{آغاز منابع}}
	*«پوشیدن پاپوش در سجده»، وب‌سایت اندیشه برتر، تاریخ بازدید: ۸ آذر ۱۴۰۱ش.		*«پوشیدن پاپوش در سجده»، وب‌سایت اندیشه برتر، تاریخ بازدید: ۸ آذر ۱۴۰۱ش.
	*جعفرپور، علی و نوری مجیدی، مهرداد، «وضعیت پوشاک زنان در عصر صفوی (با تکیه بر سفرنامه‌نویسان فرنگی)»، در مجله مسکویه، پیش‌شماره ۵، زمستان ۱۳۸۵ش.		*جعفرپور، علی و نوری مجیدی، مهرداد، «وضعیت پوشاک زنان در عصر صفوی (با تکیه بر سفرنامه‌نویسان فرنگی)»، در مجله مسکویه، پیش‌شماره ۵، زمستان ۱۳۸۵ش.
خط ۵۹:		خط ۶۱:
	*«نحوه اثبات پاپوش»، وب‌سایت مؤسسه حقوقی رهپویان، تاریخ درج مطلب: ۵ اسفند۱۴۰۰ش.		*«نحوه اثبات پاپوش»، وب‌سایت مؤسسه حقوقی رهپویان، تاریخ درج مطلب: ۵ اسفند۱۴۰۰ش.
	*نظری، ساره، «پوشاک زنان در پنج دوره تاریخی از ورود اسلام به ایران»، در نشریه پژوهش در هنر و علوم انسانی، سال دوم، شماره ۳، اردیبهشت ۱۳۹۶ش.		*نظری، ساره، «پوشاک زنان در پنج دوره تاریخی از ورود اسلام به ایران»، در نشریه پژوهش در هنر و علوم انسانی، سال دوم، شماره ۳، اردیبهشت ۱۳۹۶ش.
			{{پایان منابع}}

Iranbot: حذف رده‌ها

2025-12-31T10:07:29Z

حذف رده‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۳۷
خط ۵۹:		خط ۵۹:
	*«نحوه اثبات پاپوش»، وب‌سایت مؤسسه حقوقی رهپویان، تاریخ درج مطلب: ۵ اسفند۱۴۰۰ش.		*«نحوه اثبات پاپوش»، وب‌سایت مؤسسه حقوقی رهپویان، تاریخ درج مطلب: ۵ اسفند۱۴۰۰ش.
	*نظری، ساره، «پوشاک زنان در پنج دوره تاریخی از ورود اسلام به ایران»، در نشریه پژوهش در هنر و علوم انسانی، سال دوم، شماره ۳، اردیبهشت ۱۳۹۶ش.		*نظری، ساره، «پوشاک زنان در پنج دوره تاریخی از ورود اسلام به ایران»، در نشریه پژوهش در هنر و علوم انسانی، سال دوم، شماره ۳، اردیبهشت ۱۳۹۶ش.
	~~[[رده: ویکی‌رز]]~~

imported>سلیمانی در ۱۳ مرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۶:۵۵

2025-08-04T16:55:31Z

مریم پاسوار: صفحه‌ای تازه حاوی «'''پاپوش'''؛ پاافزاری برای پوشاندن پا تا مچ یا ساق پا. در اولین آثار به دست آمده از نقوش ایران باستان، زنان و مردان ایرانی همیشه با پاپوش‌ ترسیم شده‌اند. اقوام ایرانی در گذر زمان، به فراخور فرهنگ و اقلیم خاص خود، پاپوش‌هایی را با کارکردها...» ایجاد کرد

2023-03-19T09:46:27Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''<big>پاپوش</big>'''؛ پاافزاری برای پوشاندن پا تا مچ یا ساق پا. در اولین آثار به دست آمده از نقوش ایران باستان، زنان و مردان ایرانی همیشه با پاپوش‌ ترسیم شده‌اند. اقوام ایرانی در گذر زمان، به فراخور فرهنگ و اقلیم خاص خود، پاپوش‌هایی را با کارکردها...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''<big>پاپوش</big>'''؛ پاافزاری برای پوشاندن پا تا مچ یا ساق پا.

در اولین آثار به دست آمده از نقوش ایران باستان، زنان و مردان ایرانی همیشه با پاپوش‌ ترسیم شده‌اند. اقوام ایرانی در گذر زمان، به فراخور فرهنگ و اقلیم خاص خود، پاپوش‌هایی را با کارکردهای متفاوت، طراحی و استفاده می‌کرده‌اند. انواع پاپوش‌ها در «موزه کفش ایران» واقع در شهر تبریز جمع‌آوری و به نمایش گذاشته شده است.
==مفهوم‌شناسی==
پاپوش به‌معنای کفش، پای‌افزار و هر آن چیزی تعریف شده که پا را بپوشاند.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D9%BE%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B4 عمید، فرهنگ فارسی عمید، ذیل واژه پاپوش، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref> کاربرد اختصاصی واژه پاپوش را کفش مخملینی مزین به‌ یراق‌های طلا و الماس‌های بدلی دانسته‌اند که زنان ایرانی در‌ قرن گذشته در منزل به‌ پا می‌کردند.<ref>[https://lamtakam.com/dictionaries/hoshyar/19510/%D9%BE%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B4 فرهنگ فارسی هوشیار، ذیل واژه پاپوش، وب‌سایت لام‌تاکام.]</ref> کلمۀ پاپوش، وارد زبان عربی شده است. امروزه پاپوش، به‌صورت واژۀ «البابوج»، در بسیاری از کشورهای عربی، برای انواع دمپایی و کفش کاربرد دارد.<ref> [https://www.almaany.com/ar/dict/ar-ar/%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AC/ جمعی از نویسندگان، معجم الوسیط، ذیل واژه بابوج، وب‌سایت المعانی.]</ref>

==تاریخچه==
بررسی نقوش، حجاری‌ها و مجسمه‌های ایران پیش از اسلام نشان می‌دهد که پاپوش‌های زنان و مردان در دورۀ مادها، از چرم یک تکه‌ای ساخته شده است که مانند جوراب به‌ ‌پا کشیده می‌شد.4 اقوام پارسی نیز از پاپوش‌های دورۀ مادها استفاده می‌کردند و همچنین پاپوشی دوتکه داشتند که با بند به‌هم متصل می‌شد.<ref> [https://www.magiran.com/paper/186758 طالب‌پور، «بررسی تغییرات لباس زنان در فلات ایران (تا دوران اسلامی)»، ص۱۰.]</ref> در دورۀ اشکانی، پاپوش زنان و مردان، همان کفش دورۀ پارسی است؛ اما در هیچ‌یک از نقوش دورۀ ساسانی، به‌دلیل بلند بودن پیراهن‌های زنان، پاپوش آنان دیده نمی‌شود.<ref>[https://www.magiran.com/paper/186758 طالب‌پور، «بررسی تغییرات لباس زنان در فلات ایران (تا دوران اسلامی)»، ص۱۳.]</ref>

دورۀ اسلامی، شاهد تنوع بیشتری از پاپوش‌ها است؛ در دورۀ زندیه از نعلین‌های نوک برگشتۀ چرمی استفاده می‌شد.<ref>[https://civilica.com/doc/684434/ نظری، «پوشاک زنان در پنج دوره تاریخی از ورود اسلام به ایران»، ص۱۰۶.]</ref> پاپوش‌های عصر صفوی کفش‌های ساق‌بلندِ چرمی بودند<ref> [https://www.sid.ir/paper/177563/fa#downloadbottom جعفرپور و نوری مجیدی، «وضعیت پوشاک زنان در عصر صفوی (با تکیه بر سفرنامه‌نویسان فرنگی)»، ص۶۳.]</ref> و در عصر قاجار، بیشتر از نوعی دمپاییِ پاشنه‌دار استفاده می‌شد که فقط پنجۀ پا در آن قرار می‌گرفت. <ref>[https://civilica.com/doc/684434/ نظری، «پوشاک زنان در پنج دوره تاریخی از ورود اسلام به ایران»، ص۱۰۷.]</ref>

==پاپوش‌های سنتی نقاط مختلف ایران==
پاپوش‌ها در نقاط مختلف ایران، تحت تأثیر شرایط فرهنگی و اقلیمی، به‌اشکال متنوعی مانند گیوه، چارق، گالش، نعلین، اُرسی، چاموش و سُواس دیده می‌شوند. این پاپوش‌ها، هم زنانه و هم ‌مردانه هستند؛ البته پاپوش‌های زنانه از ظرافت و تزیینات بیشتری برخوردار هستند:
* گیوه: پاپوشی است با تختی از جنس چرم یا پارچه‌های ضخیم کوبیده، با رویه‌ای قلاب‌بافی شده از نخ سفید یا رنگین. استفاده از گیوه در سرتاسر ایران بیشترین گستردگی را دارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۵.]</ref>
* چارق: واژه‌ای ترکی است به‌معنای پاپوش. چارق، کفشی خشن، با قالب بزرگ و بدون رویه و اغلب بدون پاشنه است. این پاپوش به‌دلیل ضدآب بودن، بیشتر در مناطق مرطوب روستایی استفاده می‌شود.<ref> [http://noo.rs/IKgUj فروزنده محفوظ، «پوشاک سنتی زنان و مردان ایران»، ص۷۰.]</ref>
* گالش: پاپوشی است سیاه‌رنگ و از جنس پلاستیک که اولین بار از روسیه وارد ایران شد. به‌دلیل ضدآب بودن در مناطق شمالی استفادۀ بیشتری دارد.<ref> [https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۶و ۱۴۸.]</ref>
* نعلین: نوعی از پاپوشِ پشت‌باز، از جنس چرم‌های رنگین با پاشنه‌ای از جنس استخوان که به ‌کف آن میخ‌کوب می‌کنند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۴.]</ref>
* گُرگوی: پاپوشی با تختِ چرمی و رویه‌ای از جنس جیر به‌شکل ضربدر است. <ref> [https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۵.]</ref>
* چاموش: کفشی از جنس چرم گاومیش و سرخ‌رنگ که دهانۀ آن به‌وسیلۀ قیطانِ چرمی به‌دور مچ پا بسته می‌شود.<ref> [https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۹.]</ref>
* سُواس: نوعی دمپایی یا کفش ساده از جنس الیاف گیاهی است که از آن بیشتر در مناطق جنوبی مانند خوزستان، سیستان و بلوچستان و سواحل خلیج فارس استفاده می‌شده است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۵۷و ۱۵۸.]</ref>
==موزۀ کفش ایران==
موزۀ کفش تبریز، با مجموعه‌ای بزرگ از پاپوش‌های سنتیِ همۀ شهر‌های ایران، در سال ۱۳۹۴ش در عمارت شهرداری تبریز تأسیس شده است.<ref> [https://www.yjc.ir/fa/news/7385018/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%DA%A9%D9%81%D8%B4-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85% «روایتی متفاوت از تاریخ کفش ایران در یکی از موزه‌های تبریز»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> این موزه با بیش از ۲۰۰ نوع پاپوش و مجموعه‌ای از تجهیزات کفاشی، هفتمین موزۀ کفش دنیا به ‌حساب می‌آید.<ref>[https://akhbarsanat.com/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%DA%A9%D9%81%D8%B4-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2%D8%8C-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%DA%A9%D9%81%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7/ «موزة کفش تبریز، هفتمین موزة کفش در دنیا»،‌ وب‌سایت اخبار صنعت چرم و کفش.]</ref> یکی از قدیمی‌ترین کفش‌های این موزه به ‌قبل از ۴۵۰ سال برمی‌گردد که از جنس چرم بوفالو است.<ref> «روایتی متفاوت از تاریخ کفش ایران در یکی از موزه‌های تبریز»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.</ref>
==پاپوش در ادبیات فارسی==
در ضرب‌المثل‌ها و اشعار فارسی از واژۀ پاپوش استفاده شده است. سلیم تهرانی در غزلی گفته است: <ref>[https://ganjoor.net/salim/divan/ghazal/sh238 سلیم تهرانی، غزلیات، غزل شماره۲۳۸، بیت۹، وب‌سایت گنجور.]</ref>
{{آغاز نستعلیق}}
{{شعر|نستعلیق}}
{{ب|به‌اقتضای قضا کار خویش را بگذار|که سعی بیهده پاپوش می‌درد، مثل است}}
{{پایان شعر}}
{{پایان نستعلیق}}

در ضرب‌المثل‌هایی این واژه به کار رفته‌ است: پاپوش برای شیطان دوختن،<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%BE%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B4 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه پاپوش، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref> کنایه از گُربُز و مکاربودن است.<ref> [https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%DA%AF%D8%B1%D8%A8%D8%B2 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژة گُربُز، وب‌سایت واژه‌یاب.] </ref> پاپوش برای کسی دوختن نیز کنایه از ایجاد دردسر و یا توطئه‌کردن برای کسی است.<ref> [https://www.vajehyab.com/moein/%D9%BE%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B4 معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژة پاپوش، وب‌سایت واژه‌یاب.] </ref> ریشۀ این ضرب‌المثل به آنجا برمی‌گردد که «ردّ‌پا» در صحنۀ جرم، یکی از مهم‌ترین مدارک اثبات جرم به‌حساب می‌آید. در گذشته، گاهی مجرمین، پاپوشی مشابه پاپوش فرد دیگری می‌دوختند تا رد‌پایی مشابه آن فرد را در صحنۀ جنایت ایجاد کنند تا او در معرض اتهام قرار گیرد.<ref>[https://bdoon.ir/%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D9%88-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B6%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AB%D9%84-%D9%BE%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B4-%D8%AF%D9%88%D8%AE%D8%AA%D9%86/ «ریشه و داستان ضرب‌المثل پاپوش دوختن»، وب‌سایت بدون.]</ref>
==پاپوش در هنگام وضو و نماز==
به ‌فتوای فقیهان شیعه، مسح در وضو بر روی کفش یا پاپوش باطل است و باید بر ‌روی پوست پا باشد.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D9%85%D8%B3%D8%AD_%D8%A8%D8%B1_%D8%AE%D9%81%DB%8C%D9%86 «مسح بر خُفّین»، وب‌سایت ویکی‌شیعه.]</ref>

طبق نظر مراجع تقلید، در سجده، پوشیدن پاپوشی که ضخیم‌تر از جوراب و نازک‌تر از کفش باشد، اگر عرفاً سرانگشت بزرگ پا روی زمین قرار بگیرد – هر چند با واسطه - اشکالی ندارد.<ref>[https://btid.org/fa/news/131287 «پوشیدن پاپوش در سجده»، وب‌سایت اندیشه برتر.]</ref>
==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
* «پوشیدن پاپوش در سجده»، وب‌سایت اندیشه برتر، تاریخ بازدید: ۸ آذر ۱۴۰۱ش.
* جعفرپور، علی و نوری مجیدی، مهرداد، «وضعیت پوشاک زنان در عصر صفوی (با تکیه بر سفرنامه‌نویسان فرنگی)»، در مجله مسکویه، پیش‌شماره ۵، زمستان ۱۳۸۵ش.
* جمعی از نویسندگان، فرهنگ فارسی هوشیار، وب‌سایت لام‌تاکام، تاریخ بازدید: ۷ آذر ۱۴۰۱ش.
* جمعی از نویسندگان، معجم الوسیط، وب‌سایت المعانی، تاریخ بازدید: ۱۶ آبان‌ ۱۴۰۱ش.
* دادور، ابوالقاسم و پورکاظمی، لیلا، «پاپوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، در نشریه زن در توسعه و سیاست، شماره ۲۷، زمستان ۱۳۸۸ش.
* ذیلابی، نگار، «تاریخ اجتماعی کفش و حرفه کفاشی در جهان سنتی اسلام»، در پژوهش‌نامه تاریخ تمدن اسلامی، دوره ۵۴، شماره ۱، شهریور ۱۴۰۰ش.
* «روایتی متفاوت از تاریخ کفش ایران در یکی از موزه‌های تبریز»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۲۲ خرداد ۱۳۹۹ش.
* «ریشه و داستان ضرب‌المثل پاپوش دوختن»، وب‌سایت بدون، تاریخ بازدید: ۱ بهمن ۱۴۰۱ش.
* سلیم تهرانی، محمدقلی، غزلیات، وب‌سایت گنجور، تاریخ بازدید: ۱۷ آبان ۱۴۰۱ش.
* طالب‌پور، فریده، «بررسی تغییرات لباس زنان در فلات ایران (تا دوران اسلامی)»، در مجله جلوه هنر، شماره ۲۲، بهار و تابستان ۱۳۸۲ش.
* عمید، حسن، فرهنگ فارسی عمید، ذیل واژه پاپوش، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۱۶ آبان ۱۴۰۱ش.
* فروزنده محفوظ، صدیقه، «پوشاک سنتی زنان و مردان ایران»، در نشریه فرهنگ مردم، شماره ۲۱ و ۲۲، بهار و تابستان ۱۳۸۶ش.
* «کفش‌های تاریخی و سنتی ایران»، مجله اینترنتی کوکا، تاریخ بازدید: ۱ بهمن‌ماه ۱۴۰۱ش.
* «مسح بر خُفین»، وب‌سایت ویکی‌شیعه، تاریخ بازدید: ۸ آذرماه ۱۴۰۱ش.
* معین، محمد، فرهنگ فارسی، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۱۷ آبان ۱۴۰۱ش.
* «موزه کفش تبریز»، وب‌سایت کتاب اول، تاریخ بازدید: ۱ بهمن‌ماه ۱۴۰۱ش.
* «موزۀ کفش تبریز، هفتمین موزۀ کفش در دنیا»،‌ وب‌سایت اخبار صنعت چرم و کفش، تاریخ درج مطلب: ۲۷ مهرماه ۱۳۹۹ش.
* «نحوه اثبات پاپوش»، وب‌سایت مؤسسه حقوقی رهپویان، تاریخ درج مطلب: ۵ اسفند۱۴۰۰ش.
* نظری، ساره، «پوشاک زنان در پنج دوره تاریخی از ورود اسلام به ایران»، در نشریه پژوهش در هنر و علوم انسانی، سال دوم، شماره ۳، اردیبهشت ۱۳۹۶ش.
[[رده: ویکی‌رز]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۳ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۱۶:۰۰
خط ۲:		خط ۲:
	'''<big>پاپوش</big>'''؛ پاافزاری برای پوشاندن پا تا مچ یا ساق پا.		'''<big>پاپوش</big>'''؛ پاافزاری برای پوشاندن پا تا مچ یا ساق پا.

	در اولین آثار به دست آمده از نقوش ایران ~~باستان،~~ زنان و مردان ایرانی همیشه با پاپوش‌ ترسیم شده‌اند. اقوام ایرانی در گذر زمان، به فراخور فرهنگ و اقلیم خاص خود، پاپوش‌هایی را با کارکردهای متفاوت، طراحی و استفاده می‌کرده‌اند. انواع پاپوش‌ها در ~~«موزه~~ کفش ~~ایران»~~ واقع در شهر تبریز جمع‌آوری و به نمایش گذاشته شده است.		در اولین آثار به دست آمده از نقوش [[ایران باستان]]، [[زن ایرانی\|زنان]] و [[مرد ایرانی\|مردان]] ایرانی همیشه با [[پاپوش‌]] ترسیم شده‌اند. [[اقوام ایرانی]] در گذر زمان، به فراخور [[فرهنگ]] و [[اقلیم]] خاص خود، پاپوش‌هایی را با کارکردهای متفاوت، طراحی و استفاده می‌کرده‌اند. انواع پاپوش‌ها در [[موزه کفش ایران]] واقع در شهر [[تبریز]] جمع‌آوری و به نمایش گذاشته شده است.
	==مفهوم‌شناسی==		==مفهوم‌شناسی==
	پاپوش به‌معنای کفش، پای‌افزار و هر آن چیزی تعریف شده که پا را بپوشاند.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D9%BE%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B4 عمید، فرهنگ فارسی عمید، ذیل واژه پاپوش، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref> کاربرد اختصاصی واژه پاپوش را کفش مخملینی مزین به‌ یراق‌های طلا و الماس‌های بدلی دانسته‌اند که زنان ایرانی در‌ قرن گذشته در منزل به‌ پا می‌کردند.<ref>[https://lamtakam.com/dictionaries/hoshyar/19510/%D9%BE%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B4 فرهنگ فارسی هوشیار، ذیل واژه پاپوش، وب‌سایت لام‌تاکام.]</ref> کلمۀ پاپوش، وارد زبان عربی شده است. امروزه پاپوش، به‌صورت واژۀ «البابوج»، در بسیاری از کشورهای عربی، برای انواع دمپایی و کفش کاربرد دارد.<ref> [https://www.almaany.com/ar/dict/ar-ar/%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AC/ جمعی از نویسندگان، معجم الوسیط، ذیل واژه بابوج، وب‌سایت المعانی.]</ref>		پاپوش به‌معنای کفش، پای‌افزار و هر آن چیزی تعریف شده که پا را بپوشاند.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D9%BE%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B4 عمید، فرهنگ فارسی عمید، ذیل واژه پاپوش، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref> کاربرد اختصاصی واژه پاپوش را کفش مخملینی مزین به‌ یراق‌های طلا و الماس‌های بدلی دانسته‌اند که زنان ایرانی در‌ قرن گذشته در منزل به‌ پا می‌کردند.<ref>[https://lamtakam.com/dictionaries/hoshyar/19510/%D9%BE%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B4 فرهنگ فارسی هوشیار، ذیل واژه پاپوش، وب‌سایت لام‌تاکام.]</ref> کلمۀ پاپوش، وارد زبان عربی شده است. امروزه پاپوش، به‌صورت واژۀ «البابوج»، در بسیاری از کشورهای عربی، برای انواع دمپایی و کفش کاربرد دارد.<ref> [https://www.almaany.com/ar/dict/ar-ar/%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AC/ جمعی از نویسندگان، معجم الوسیط، ذیل واژه بابوج، وب‌سایت المعانی.]</ref>

	==تاریخچه==		==تاریخچه==
	بررسی نقوش، حجاری‌ها و مجسمه‌های ایران پیش از اسلام نشان می‌دهد که پاپوش‌های زنان و مردان در دورۀ مادها، از چرم یک تکه‌ای ساخته شده است که مانند جوراب به‌ ‌پا کشیده می‌شد.4 اقوام پارسی نیز از پاپوش‌های دورۀ مادها استفاده می‌کردند و همچنین پاپوشی دوتکه داشتند که با بند به‌هم متصل می‌شد.<ref> [https://www.magiran.com/paper/186758 طالب‌پور، «بررسی تغییرات لباس زنان در فلات ایران (تا دوران اسلامی)»، ص۱۰.]</ref> در دورۀ اشکانی، پاپوش زنان و مردان، همان کفش دورۀ پارسی است؛ اما در هیچ‌یک از نقوش دورۀ ساسانی، به‌دلیل بلند بودن پیراهن‌های زنان، پاپوش آنان دیده نمی‌شود.<ref>[https://www.magiran.com/paper/186758 طالب‌پور، «بررسی تغییرات لباس زنان در فلات ایران (تا دوران اسلامی)»، ص۱۳.]</ref>		بررسی نقوش، حجاری‌ها و مجسمه‌های ایران پیش از [[اسلام]] نشان می‌دهد که پاپوش‌های زنان و مردان در دورۀ مادها، از چرم یک تکه‌ای ساخته شده است که مانند جوراب به‌ ‌پا کشیده می‌شد.4 اقوام پارسی نیز از پاپوش‌های دورۀ مادها استفاده می‌کردند و همچنین پاپوشی دوتکه داشتند که با بند به‌هم متصل می‌شد.<ref> [https://www.magiran.com/paper/186758 طالب‌پور، «بررسی تغییرات لباس زنان در فلات ایران (تا دوران اسلامی)»، ص۱۰.]</ref> در دورۀ اشکانی، پاپوش زنان و مردان، همان کفش دورۀ پارسی است؛ اما در هیچ‌یک از نقوش دورۀ ساسانی، به‌دلیل بلند بودن پیراهن‌های زنان، پاپوش آنان دیده نمی‌شود.<ref>[https://www.magiran.com/paper/186758 طالب‌پور، «بررسی تغییرات لباس زنان در فلات ایران (تا دوران اسلامی)»، ص۱۳.]</ref>

	دورۀ اسلامی، شاهد تنوع بیشتری از پاپوش‌ها است؛ در دورۀ زندیه از نعلین‌های نوک برگشتۀ چرمی استفاده می‌شد.<ref>[https://civilica.com/doc/684434/ نظری، «پوشاک زنان در پنج دوره تاریخی از ورود اسلام به ایران»، ص۱۰۶.]</ref> پاپوش‌های عصر صفوی کفش‌های ساق‌بلندِ چرمی بودند<ref> [https://www.sid.ir/paper/177563/fa#downloadbottom جعفرپور و نوری مجیدی، «وضعیت پوشاک زنان در عصر صفوی (با تکیه بر سفرنامه‌نویسان فرنگی)»، ص۶۳.]</ref> و در عصر قاجار، بیشتر از نوعی دمپاییِ پاشنه‌دار استفاده می‌شد که فقط پنجۀ پا در آن قرار می‌گرفت. <ref>[https://civilica.com/doc/684434/ نظری، «پوشاک زنان در پنج دوره تاریخی از ورود اسلام به ایران»، ص۱۰۷.]</ref>		دورۀ اسلامی، شاهد تنوع بیشتری از پاپوش‌ها است؛ در دورۀ زندیه از نعلین‌های نوک برگشتۀ چرمی استفاده می‌شد.<ref>[https://civilica.com/doc/684434/ نظری، «پوشاک زنان در پنج دوره تاریخی از ورود اسلام به ایران»، ص۱۰۶.]</ref> پاپوش‌های عصر صفوی کفش‌های ساق‌بلندِ چرمی بودند<ref> [https://www.sid.ir/paper/177563/fa#downloadbottom جعفرپور و نوری مجیدی، «وضعیت پوشاک زنان در عصر صفوی (با تکیه بر سفرنامه‌نویسان فرنگی)»، ص۶۳.]</ref> و در عصر قاجار، بیشتر از نوعی دمپاییِ پاشنه‌دار استفاده می‌شد که فقط پنجۀ پا در آن قرار می‌گرفت. <ref>[https://civilica.com/doc/684434/ نظری، «پوشاک زنان در پنج دوره تاریخی از ورود اسلام به ایران»، ص۱۰۷.]</ref>
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	*گیوه: پاپوشی است با تختی از جنس چرم یا پارچه‌های ضخیم کوبیده، با رویه‌ای قلاب‌بافی شده از نخ سفید یا رنگین. استفاده از گیوه در سرتاسر ایران بیشترین گستردگی را دارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۵.]</ref>		*گیوه: پاپوشی است با تختی از جنس چرم یا پارچه‌های ضخیم کوبیده، با رویه‌ای قلاب‌بافی شده از نخ سفید یا رنگین. استفاده از گیوه در سرتاسر ایران بیشترین گستردگی را دارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۵.]</ref>
	*چارق: واژه‌ای ترکی است به‌معنای پاپوش. چارق، کفشی خشن، با قالب بزرگ و بدون رویه و اغلب بدون پاشنه است. این پاپوش به‌دلیل ضدآب بودن، بیشتر در مناطق مرطوب روستایی استفاده می‌شود.<ref> [http://noo.rs/IKgUj فروزنده محفوظ، «پوشاک سنتی زنان و مردان ایران»، ص۷۰.]</ref>		*چارق: واژه‌ای ترکی است به‌معنای پاپوش. چارق، کفشی خشن، با قالب بزرگ و بدون رویه و اغلب بدون پاشنه است. این پاپوش به‌دلیل ضدآب بودن، بیشتر در مناطق مرطوب روستایی استفاده می‌شود.<ref> [http://noo.rs/IKgUj فروزنده محفوظ، «پوشاک سنتی زنان و مردان ایران»، ص۷۰.]</ref>
	*گالش: پاپوشی است سیاه‌رنگ و از جنس پلاستیک که اولین بار از روسیه وارد ایران شد. به‌دلیل ضدآب بودن در مناطق شمالی استفادۀ بیشتری دارد.<ref> [https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۶و ۱۴۸.]</ref>		*گالش: پاپوشی است سیاه‌رنگ و از جنس پلاستیک که اولین بار از [[روسیه]] وارد ایران شد. به‌دلیل ضدآب بودن در مناطق شمالی استفادۀ بیشتری دارد.<ref> [https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۶و ۱۴۸.]</ref>
	*نعلین: نوعی از پاپوشِ پشت‌باز، از جنس چرم‌های رنگین با پاشنه‌ای از جنس استخوان که به ‌کف آن میخ‌کوب می‌کنند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۴.]</ref>		*نعلین: نوعی از پاپوشِ پشت‌باز، از جنس چرم‌های رنگین با پاشنه‌ای از جنس استخوان که به ‌کف آن میخ‌کوب می‌کنند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۴.]</ref>
	*گُرگوی: پاپوشی با تختِ چرمی و رویه‌ای از جنس جیر به‌شکل ضربدر است. <ref> [https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۵.]</ref>		*گُرگوی: پاپوشی با تختِ چرمی و رویه‌ای از جنس جیر به‌شکل ضربدر است. <ref> [https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۵.]</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۳ مرداد ۱۴۰۴، ساعت ۲۰:۲۵
خط ۱:		خط ۱:
			[[پرونده:Picture4 (1).png\|جایگزین=تاریخچه پاپوش در ایران\|بندانگشتی\|ظرفی‌ سفالی‌ به‌ شکل‌ یک‌ جفت‌ کفش‌ نوک برگشته ،حسنلو ]]
	'''<big>پاپوش</big>'''؛ پاافزاری برای پوشاندن پا تا مچ یا ساق پا.		'''<big>پاپوش</big>'''؛ پاافزاری برای پوشاندن پا تا مچ یا ساق پا.

خط ۱۲:		خط ۱۳:
	==پاپوش‌های سنتی نقاط مختلف ایران==		==پاپوش‌های سنتی نقاط مختلف ایران==
	پاپوش‌ها در نقاط مختلف ایران، تحت تأثیر شرایط فرهنگی و اقلیمی، به‌اشکال متنوعی مانند گیوه، چارق، گالش، نعلین، اُرسی، چاموش و سُواس دیده می‌شوند. این پاپوش‌ها، هم زنانه و هم ‌مردانه هستند؛ البته پاپوش‌های زنانه از ظرافت و تزیینات بیشتری برخوردار هستند:		پاپوش‌ها در نقاط مختلف ایران، تحت تأثیر شرایط فرهنگی و اقلیمی، به‌اشکال متنوعی مانند گیوه، چارق، گالش، نعلین، اُرسی، چاموش و سُواس دیده می‌شوند. این پاپوش‌ها، هم زنانه و هم ‌مردانه هستند؛ البته پاپوش‌های زنانه از ظرافت و تزیینات بیشتری برخوردار هستند:
	* گیوه: پاپوشی است با تختی از جنس چرم یا پارچه‌های ضخیم کوبیده، با رویه‌ای قلاب‌بافی شده از نخ سفید یا رنگین. استفاده از گیوه در سرتاسر ایران بیشترین گستردگی را دارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۵.]</ref>		*گیوه: پاپوشی است با تختی از جنس چرم یا پارچه‌های ضخیم کوبیده، با رویه‌ای قلاب‌بافی شده از نخ سفید یا رنگین. استفاده از گیوه در سرتاسر ایران بیشترین گستردگی را دارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۵.]</ref>
	* چارق: واژه‌ای ترکی است به‌معنای پاپوش. چارق، کفشی خشن، با قالب بزرگ و بدون رویه و اغلب بدون پاشنه است. این پاپوش به‌دلیل ضدآب بودن، بیشتر در مناطق مرطوب روستایی استفاده می‌شود.<ref> [http://noo.rs/IKgUj فروزنده محفوظ، «پوشاک سنتی زنان و مردان ایران»، ص۷۰.]</ref>		*چارق: واژه‌ای ترکی است به‌معنای پاپوش. چارق، کفشی خشن، با قالب بزرگ و بدون رویه و اغلب بدون پاشنه است. این پاپوش به‌دلیل ضدآب بودن، بیشتر در مناطق مرطوب روستایی استفاده می‌شود.<ref> [http://noo.rs/IKgUj فروزنده محفوظ، «پوشاک سنتی زنان و مردان ایران»، ص۷۰.]</ref>
	* گالش: پاپوشی است سیاه‌رنگ و از جنس پلاستیک که اولین بار از روسیه وارد ایران شد. به‌دلیل ضدآب بودن در مناطق شمالی استفادۀ بیشتری دارد.<ref> [https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۶و ۱۴۸.]</ref>		*گالش: پاپوشی است سیاه‌رنگ و از جنس پلاستیک که اولین بار از روسیه وارد ایران شد. به‌دلیل ضدآب بودن در مناطق شمالی استفادۀ بیشتری دارد.<ref> [https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۶و ۱۴۸.]</ref>
	* نعلین: نوعی از پاپوشِ پشت‌باز، از جنس چرم‌های رنگین با پاشنه‌ای از جنس استخوان که به ‌کف آن میخ‌کوب می‌کنند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۴.]</ref>		*نعلین: نوعی از پاپوشِ پشت‌باز، از جنس چرم‌های رنگین با پاشنه‌ای از جنس استخوان که به ‌کف آن میخ‌کوب می‌کنند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۴.]</ref>
	* گُرگوی: پاپوشی با تختِ چرمی و رویه‌ای از جنس جیر به‌شکل ضربدر است. <ref> [https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۵.]</ref>		*گُرگوی: پاپوشی با تختِ چرمی و رویه‌ای از جنس جیر به‌شکل ضربدر است. <ref> [https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۵.]</ref>
	* چاموش: کفشی از جنس چرم گاومیش و سرخ‌رنگ که دهانۀ آن به‌وسیلۀ قیطانِ چرمی به‌دور مچ پا بسته می‌شود.<ref> [https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۹.]</ref>		*چاموش: کفشی از جنس چرم گاومیش و سرخ‌رنگ که دهانۀ آن به‌وسیلۀ قیطانِ چرمی به‌دور مچ پا بسته می‌شود.<ref> [https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۹.]</ref>
	* سُواس: نوعی دمپایی یا کفش ساده از جنس الیاف گیاهی است که از آن بیشتر در مناطق جنوبی مانند خوزستان، سیستان و بلوچستان و سواحل خلیج فارس استفاده می‌شده است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۵۷و ۱۵۸.]</ref>		*سُواس: نوعی دمپایی یا کفش ساده از جنس الیاف گیاهی است که از آن بیشتر در مناطق جنوبی مانند خوزستان، سیستان و بلوچستان و سواحل خلیج فارس استفاده می‌شده است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۵۷و ۱۵۸.]</ref>
			[[پرونده:کفشششپ.jpg\|جایگزین=موزه کفش تبریز\|بندانگشتی\|موزه کفش تبریز]]

	==موزۀ کفش ایران==		==موزۀ کفش ایران==
	موزۀ کفش تبریز، با مجموعه‌ای بزرگ از پاپوش‌های سنتیِ همۀ شهر‌های ایران، در سال ۱۳۹۴ش در عمارت شهرداری تبریز تأسیس شده است.<ref> [https://www.yjc.ir/fa/news/7385018/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%DA%A9%D9%81%D8%B4-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85% «روایتی متفاوت از تاریخ کفش ایران در یکی از موزه‌های تبریز»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> این موزه با بیش از ۲۰۰ نوع پاپوش و مجموعه‌ای از تجهیزات کفاشی، هفتمین موزۀ کفش دنیا به ‌حساب می‌آید.<ref>[https://akhbarsanat.com/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%DA%A9%D9%81%D8%B4-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2%D8%8C-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%DA%A9%D9%81%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7/ «موزة کفش تبریز، هفتمین موزة کفش در دنیا»،‌ وب‌سایت اخبار صنعت چرم و کفش.]</ref> یکی از قدیمی‌ترین کفش‌های این موزه به ‌قبل از ۴۵۰ سال برمی‌گردد که از جنس چرم بوفالو است.<ref> «روایتی متفاوت از تاریخ کفش ایران در یکی از موزه‌های تبریز»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.</ref>		موزۀ کفش تبریز، با مجموعه‌ای بزرگ از پاپوش‌های سنتیِ همۀ شهر‌های ایران، در سال ۱۳۹۴ش در عمارت شهرداری تبریز تأسیس شده است.<ref> [https://www.yjc.ir/fa/news/7385018/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%DA%A9%D9%81%D8%B4-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85% «روایتی متفاوت از تاریخ کفش ایران در یکی از موزه‌های تبریز»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> این موزه با بیش از ۲۰۰ نوع پاپوش و مجموعه‌ای از تجهیزات کفاشی، هفتمین موزۀ کفش دنیا به ‌حساب می‌آید.<ref>[https://akhbarsanat.com/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%DA%A9%D9%81%D8%B4-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2%D8%8C-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%DA%A9%D9%81%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7/ «موزة کفش تبریز، هفتمین موزة کفش در دنیا»،‌ وب‌سایت اخبار صنعت چرم و کفش.]</ref> یکی از قدیمی‌ترین کفش‌های این موزه به ‌قبل از ۴۵۰ سال برمی‌گردد که از جنس چرم بوفالو است.<ref> «روایتی متفاوت از تاریخ کفش ایران در یکی از موزه‌های تبریز»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.</ref>
خط ۳۷:		خط ۴۰:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}
	==منابع==		==منابع==
	* «پوشیدن پاپوش در سجده»، وب‌سایت اندیشه برتر، تاریخ بازدید: ۸ آذر ۱۴۰۱ش.		*«پوشیدن پاپوش در سجده»، وب‌سایت اندیشه برتر، تاریخ بازدید: ۸ آذر ۱۴۰۱ش.
	* جعفرپور، علی و نوری مجیدی، مهرداد، «وضعیت پوشاک زنان در عصر صفوی (با تکیه بر سفرنامه‌نویسان فرنگی)»، در مجله مسکویه، پیش‌شماره ۵، زمستان ۱۳۸۵ش.		*جعفرپور، علی و نوری مجیدی، مهرداد، «وضعیت پوشاک زنان در عصر صفوی (با تکیه بر سفرنامه‌نویسان فرنگی)»، در مجله مسکویه، پیش‌شماره ۵، زمستان ۱۳۸۵ش.
	* جمعی از نویسندگان، فرهنگ فارسی هوشیار، وب‌سایت لام‌تاکام، تاریخ بازدید: ۷ آذر ۱۴۰۱ش.		*جمعی از نویسندگان، فرهنگ فارسی هوشیار، وب‌سایت لام‌تاکام، تاریخ بازدید: ۷ آذر ۱۴۰۱ش.
	* جمعی از نویسندگان، معجم الوسیط، وب‌سایت المعانی، تاریخ بازدید: ۱۶ آبان‌ ۱۴۰۱ش.		*جمعی از نویسندگان، معجم الوسیط، وب‌سایت المعانی، تاریخ بازدید: ۱۶ آبان‌ ۱۴۰۱ش.
	* دادور، ابوالقاسم و پورکاظمی، لیلا، «پاپوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، در نشریه زن در توسعه و سیاست، شماره ۲۷، زمستان ۱۳۸۸ش.		*دادور، ابوالقاسم و پورکاظمی، لیلا، «پاپوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، در نشریه زن در توسعه و سیاست، شماره ۲۷، زمستان ۱۳۸۸ش.
	* ذیلابی، نگار، «تاریخ اجتماعی کفش و حرفه کفاشی در جهان سنتی اسلام»، در پژوهش‌نامه تاریخ تمدن اسلامی، دوره ۵۴، شماره ۱، شهریور ۱۴۰۰ش.		*ذیلابی، نگار، «تاریخ اجتماعی کفش و حرفه کفاشی در جهان سنتی اسلام»، در پژوهش‌نامه تاریخ تمدن اسلامی، دوره ۵۴، شماره ۱، شهریور ۱۴۰۰ش.
	* «روایتی متفاوت از تاریخ کفش ایران در یکی از موزه‌های تبریز»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۲۲ خرداد ۱۳۹۹ش.		*«روایتی متفاوت از تاریخ کفش ایران در یکی از موزه‌های تبریز»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۲۲ خرداد ۱۳۹۹ش.
	* «ریشه و داستان ضرب‌المثل پاپوش دوختن»، وب‌سایت بدون، تاریخ بازدید: ۱ بهمن ۱۴۰۱ش.		*«ریشه و داستان ضرب‌المثل پاپوش دوختن»، وب‌سایت بدون، تاریخ بازدید: ۱ بهمن ۱۴۰۱ش.
	* سلیم تهرانی، محمدقلی، غزلیات، وب‌سایت گنجور، تاریخ بازدید: ۱۷ آبان ۱۴۰۱ش.		*سلیم تهرانی، محمدقلی، غزلیات، وب‌سایت گنجور، تاریخ بازدید: ۱۷ آبان ۱۴۰۱ش.
	* طالب‌پور، فریده، «بررسی تغییرات لباس زنان در فلات ایران (تا دوران اسلامی)»، در مجله جلوه هنر، شماره ۲۲، بهار و تابستان ۱۳۸۲ش.		*طالب‌پور، فریده، «بررسی تغییرات لباس زنان در فلات ایران (تا دوران اسلامی)»، در مجله جلوه هنر، شماره ۲۲، بهار و تابستان ۱۳۸۲ش.
	* عمید، حسن، فرهنگ فارسی عمید، ذیل واژه پاپوش، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۱۶ آبان ۱۴۰۱ش.		*عمید، حسن، فرهنگ فارسی عمید، ذیل واژه پاپوش، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۱۶ آبان ۱۴۰۱ش.
	* فروزنده محفوظ، صدیقه، «پوشاک سنتی زنان و مردان ایران»، در نشریه فرهنگ مردم، شماره ۲۱ و ۲۲، بهار و تابستان ۱۳۸۶ش.		*فروزنده محفوظ، صدیقه، «پوشاک سنتی زنان و مردان ایران»، در نشریه فرهنگ مردم، شماره ۲۱ و ۲۲، بهار و تابستان ۱۳۸۶ش.
	* «کفش‌های تاریخی و سنتی ایران»، مجله اینترنتی کوکا، تاریخ بازدید: ۱ بهمن‌ماه ۱۴۰۱ش.		*«کفش‌های تاریخی و سنتی ایران»، مجله اینترنتی کوکا، تاریخ بازدید: ۱ بهمن‌ماه ۱۴۰۱ش.
	* «مسح بر خُفین»، وب‌سایت ویکی‌شیعه، تاریخ بازدید: ۸ آذرماه ۱۴۰۱ش.		*«مسح بر خُفین»، وب‌سایت ویکی‌شیعه، تاریخ بازدید: ۸ آذرماه ۱۴۰۱ش.
	* معین، محمد، فرهنگ فارسی، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۱۷ آبان ۱۴۰۱ش.		*معین، محمد، فرهنگ فارسی، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۱۷ آبان ۱۴۰۱ش.
	* «موزه کفش تبریز»، وب‌سایت کتاب اول، تاریخ بازدید: ۱ بهمن‌ماه ۱۴۰۱ش.		*«موزه کفش تبریز»، وب‌سایت کتاب اول، تاریخ بازدید: ۱ بهمن‌ماه ۱۴۰۱ش.
	* «موزۀ کفش تبریز، هفتمین موزۀ کفش در دنیا»،‌ وب‌سایت اخبار صنعت چرم و کفش، تاریخ درج مطلب: ۲۷ مهرماه ۱۳۹۹ش.		*«موزۀ کفش تبریز، هفتمین موزۀ کفش در دنیا»،‌ وب‌سایت اخبار صنعت چرم و کفش، تاریخ درج مطلب: ۲۷ مهرماه ۱۳۹۹ش.
	* «نحوه اثبات پاپوش»، وب‌سایت مؤسسه حقوقی رهپویان، تاریخ درج مطلب: ۵ اسفند۱۴۰۰ش.		*«نحوه اثبات پاپوش»، وب‌سایت مؤسسه حقوقی رهپویان، تاریخ درج مطلب: ۵ اسفند۱۴۰۰ش.
	* نظری، ساره، «پوشاک زنان در پنج دوره تاریخی از ورود اسلام به ایران»، در نشریه پژوهش در هنر و علوم انسانی، سال دوم، شماره ۳، اردیبهشت ۱۳۹۶ش.		*نظری، ساره، «پوشاک زنان در پنج دوره تاریخی از ورود اسلام به ایران»، در نشریه پژوهش در هنر و علوم انسانی، سال دوم، شماره ۳، اردیبهشت ۱۳۹۶ش.
	[[رده: ویکی‌رز]]		[[رده: ویکی‌رز]]