پرسه‌زنی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

حسین صبوری در ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۰۹:۲۶

2026-05-04T09:26:29Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۲:۵۶
خط ۳:		خط ۳:
	\| زیرنویس تصویر =		\| زیرنویس تصویر =
	\| image_alt =		\| image_alt =
	\| فایل پادکست =		\| فایل پادکست =پرسه‌زنی.ogg
	\| حجم فایلپادکست =		\| حجم فایلپادکست =8/40
	\| تاریخ پادکست =		\| تاریخ پادکست =14-2-1405
	\| زیرنویس عنوان =		\| زیرنویس عنوان =

حسین صبوری در ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۰۸:۳۰

2026-05-03T08:30:21Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۲:۰۰
خط ۱:		خط ۱:
			{{جعبه اطلاعات مفهوم
			\| تصویر =
			\| زیرنویس تصویر =
			\| image_alt =
			\| فایل پادکست =
			\| حجم فایلپادکست =
			\| تاریخ پادکست =
			\| زیرنویس عنوان =

			\| عنوان اصلی =
			\| عنوان انگلیسی =
			\| عنوان عربی =
			\| عنوان علمی =
			\| شاخه علمی =
			\| نوع مفهوم =
			\| معنای اصطلاحی =
			\| حوزه کاربرد =
			\| گستره جغرافیایی =
			\| منشأ تاریخی =

			\| نخستین کاربرد =
			\| ریشه واژه =
			\| مرتبط با =
			\| اهمیت =
			\| مبدع =
			\| مروج =
			\| مقدس برای =
			\| مورد احترام =
			\| آثار مرتبط =
			}}
	<big>'''پرسه‌زنی؛'''</big> نوعی کشف و شناخت و تجربۀ زیسته از شهر.		<big>'''پرسه‌زنی؛'''</big> نوعی کشف و شناخت و تجربۀ زیسته از شهر.

حمید گلزار در ۴ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۰۸:۲۳

2026-02-23T08:23:42Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۴ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۱۱:۵۳
خط ۱:		خط ۱:
	<big>'''پرسه‌زنی؛'''</big> نوعی کشف و شناخت و تجربۀ زیسته از شهر.		<big>'''پرسه‌زنی؛'''</big> نوعی کشف و شناخت و تجربۀ زیسته از شهر.

	پرسه‌زنی، نوعی سبک زندگی مدرن با نگاه عمیق به اتفاقات شهری است. بسیاری از مهم‌ترین رخدادهای فرهنگی جامعه با پرسه‌زنی قابل درک است و نقش اصلی آن را پرسه‌زن بازی می‌کند که دارای ویژگی‌های جذاب در جامعه است. علل پرسه‌زنی در شهر، اهداف او را به نمایش می‌گذارد.		پرسه‌زنی، نوعی [[سبک زندگی مدرن]] با نگاه عمیق به اتفاقات شهری است. بسیاری از مهم‌ترین رخدادهای فرهنگی جامعه با پرسه‌زنی قابل درک است و نقش اصلی آن را پرسه‌زن بازی می‌کند که دارای ویژگی‌های جذاب در جامعه است. علل پرسه‌زنی در شهر، اهداف او را به نمایش می‌گذارد.
	==مفهوم‌شناسی==		==مفهوم‌شناسی==
	برخی با نگاهی منفی پرسه‌زنی را به‌معنای گردش بیهودة اشخاص بیکار،<ref>[https://www.vajehyab.com/moein/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87+%D8%B2%D8%AF%D9%86 معین، فرهنگ فارسی معین، ذیل واژۀ پرسه‌زدن، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref> پلکیدن، ول‌گشتن و چرخیدن، تعریف کرده‌اند.<ref>[https://www.vajehyab.com/motaradef/%DA%86%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%86 واژگان مترادف و متضاد، ذیل واژۀ چریدن، وب‌سایت واژه‌یاب].</ref> بعضی نیز با نگاهی مثبت، پرسه‌زنی را به‌معنای نوعی ساختن فضای حاکی از خلاقیت‌های روزمره می‌دانند که شکلی از مصرف و نوعی از ساختن فضا و نمودی از خلاقیت‌های روزمره است.<ref>کاظمی و ایازی، [http://ensani.ir/file/download/article/20110104154551-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D9%8A%20%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%85%D8%B1%D9%87.pdf «زندگی روزمره و مراکز خرید در شهر تهران»، 1383ش، ص103.]</ref>		برخی با نگاهی منفی پرسه‌زنی را به‌معنای گردش بیهودة اشخاص بیکار،<ref>[https://www.vajehyab.com/moein/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87+%D8%B2%D8%AF%D9%86 معین، فرهنگ فارسی معین، ذیل واژۀ پرسه‌زدن، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref> پلکیدن، ول‌گشتن و چرخیدن، تعریف کرده‌اند.<ref>[https://www.vajehyab.com/motaradef/%DA%86%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%86 واژگان مترادف و متضاد، ذیل واژۀ چریدن، وب‌سایت واژه‌یاب].</ref> بعضی نیز با نگاهی مثبت، پرسه‌زنی را به‌معنای نوعی ساختن فضای حاکی از خلاقیت‌های روزمره می‌دانند که شکلی از مصرف و نوعی از ساختن فضا و نمودی از خلاقیت‌های روزمره است.<ref>کاظمی و ایازی، [http://ensani.ir/file/download/article/20110104154551-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D9%8A%20%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%85%D8%B1%D9%87.pdf «زندگی روزمره و مراکز خرید در شهر تهران»، 1383ش، ص103.]</ref>

	==تاریخچه==		==تاریخچه==
	اصطلاح پرسه‌زنی (Flaneur) از قرن نوزدهم میلادی، مورد توجه ویژه قرار گرفت که ریشۀ آن، انتقاد شاعران، نویسندگان و روشنفکران از رفتار مردم بود و توسط والتر بنیامین (1892-1940م)<ref>(فیلسوف و نظریه‌پرداز آلمانی به‌عنوان یکی از متفکران کلیدی در مطالعات مدرنیتۀ شهری). صیاد، «خوانش متن به‌مثابه پرسه‌زنی در میان منظر‌های شهری»،1400ش، ص52.</ref> در تحلیلی که از شارل بودلر (1867-1821م)<ref>(شاعر قرن نوزده میلادی که با مدرن شدن کلان‌شهرها به‌عنوان پرسه‌زن به تماشای مناظر بصری جدید پاریس مدرن می‌پرداخت). صیاد، «خوانش متن به‌مثابه پرسه‌زنی در میان منظر‌های شهری»، 1400ش، ص52.</ref> به‌ دست آورد، شکل گرفت.<ref>[https://vista.ir/w/a/21/zndpq/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C «پرسه‌زنی»، وب‌سایت ویستا.] </ref>		اصطلاح پرسه‌زنی (Flaneur) از قرن نوزدهم میلادی، مورد توجه ویژه قرار گرفت که ریشۀ آن، انتقاد شاعران، نویسندگان و روشنفکران از رفتار مردم بود و توسط والتر بنیامین (1892-1940م)<ref>(فیلسوف و نظریه‌پرداز آلمانی به‌عنوان یکی از متفکران کلیدی در مطالعات مدرنیتۀ شهری). صیاد، «خوانش متن به‌مثابه پرسه‌زنی در میان منظر‌های شهری»،1400ش، ص52.</ref> در تحلیلی که از شارل بودلر (1867-1821م)<ref>(شاعر قرن نوزده میلادی که با مدرن شدن کلان‌شهرها به‌عنوان پرسه‌زن به تماشای مناظر بصری جدید پاریس مدرن می‌پرداخت). صیاد، «خوانش متن به‌مثابه پرسه‌زنی در میان منظر‌های شهری»، 1400ش، ص52.</ref> به‌ دست آورد، شکل گرفت.<ref>[https://vista.ir/w/a/21/zndpq/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C «پرسه‌زنی»، وب‌سایت ویستا.] </ref> پرسه‌زنی دارای اشکال مختلفی است. اولین شکل پرسه‌زن عامه است که در دهۀ 1840م، فرهنگ شهری زنده را در بسیاری از روزنامه‌‌ها و مجلات تجاری مطرح و پویا کرد. در این روزنامه‌ها، عکس‌هایی به‌ شکل فردی با کت بلند سیاه‌رنگ، کلاه بر سر، سیگار در دست و عصا یا چتری در دست نشان داده شده که در مکان‌هایی مانند پارک، پاساژ و رستوران حاضر است. دومین شکل پرسه‌زنی، آوانگارد<ref>آوانگارد در اصطلاح ادبیات، طلایه‌دار یا پیشتاز به آغازکنندۀ شیوه‌های نو‌ در شعر و نویسندگی گفته می‌شود. [https://www.vajehyab.com/?q=%D8%A2%D9%88%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF&f=wiki واژه‌نامۀ آزاد، ذیل واژۀ آوانگارد، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref> یا هنرمند است که بودلر، طلایه‌دار متون نقادی دهۀ 1850 تا 1860م است. گاهي پرسه‏‌زن هنرمند در قالب نقاش موبلند در کنار ابزار نقاشي و در میان جماعت و گاهی نيز در شكل خواننده‌اي در منزل با تخيلاتی افسانه‌اي‌ نشان داده شده‌است.<ref>کاظمی و رضایی، «ديالکتيک تمايز و تمايززدايي: پرسه زني و زندگي گروه‌هاي فرودست شهري در مراكز خريد تهران»،1386ش، ص5-4.</ref>
	پرسه‌زنی دارای اشکال مختلفی است. اولین شکل پرسه‌زن عامه است که در دهۀ 1840م، فرهنگ شهری زنده را در بسیاری از روزنامه‌‌ها و مجلات تجاری مطرح و پویا کرد. در این روزنامه‌ها، عکس‌هایی به‌ شکل فردی با کت بلند سیاه‌رنگ، کلاه بر سر، سیگار در دست و عصا یا چتری در دست نشان داده شده که در مکان‌هایی مانند پارک، پاساژ و رستوران حاضر است. دومین شکل پرسه‌زنی، آوانگارد<ref>آوانگارد در اصطلاح ادبیات، طلایه‌دار یا پیشتاز به آغازکنندۀ شیوه‌های نو‌ در شعر و نویسندگی گفته می‌شود. [https://www.vajehyab.com/?q=%D8%A2%D9%88%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF&f=wiki واژه‌نامۀ آزاد، ذیل واژۀ آوانگارد، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref> یا هنرمند است که بودلر، طلایه‌دار متون نقادی دهۀ 1850 تا 1860م است. گاهي پرسه‏‌زن هنرمند در قالب نقاش موبلند در کنار ابزار نقاشي و در میان جماعت و گاهی نيز در شكل خواننده‌اي در منزل با تخيلاتی افسانه‌اي‌ نشان داده شده‌است.<ref>کاظمی و رضایی، «ديالکتيک تمايز و تمايززدايي: پرسه زني و زندگي گروه‌هاي فرودست شهري در مراكز خريد تهران»،1386ش، ص5-4.</ref>

	==ارکان پرسه‌زنی==		==ارکان پرسه‌زنی==
خط ۱۹:		خط ۱۸:
	پرسه‌زنی در شهر به ‌تقویت و بقای جامعه کمک می‌کند. با پرسه‌زنی در شهر و ارتباط حسی با تک‌تک افراد و ارتباط با یکدیگر و با اشیاء شهری، شهر آفریده می‌شود و روابط انسانی شهروندان شکل می‌گیرد.<ref> فکوهی، [https://anthropologyandculture.com/%D8%A2%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%B4-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D8%B2%D9%86%DB%8C/ «آفرینش شهر با پرسه‌زنی» وب‌سایت انسان شناسی و فرهنگ.]</ref> پرسه‌زنی چشم‌اندازی انتقادی به مشاهده مدرنیته دارد و امید می‌رود که پرسه‌زن بتواند بر ضد مصرف‌گرایی مبارزه کند. پرسه‌زنی مشاهدۀ پنهانی مناظر و فضاها و مکان‌های شهری است و به‌دنبال واژگونی نظم رسمی است.<ref> [https://anthropologyandculture.com/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C/ امیری، «پرسه‌زنی»، وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ.]</ref>		پرسه‌زنی در شهر به ‌تقویت و بقای جامعه کمک می‌کند. با پرسه‌زنی در شهر و ارتباط حسی با تک‌تک افراد و ارتباط با یکدیگر و با اشیاء شهری، شهر آفریده می‌شود و روابط انسانی شهروندان شکل می‌گیرد.<ref> فکوهی، [https://anthropologyandculture.com/%D8%A2%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%B4-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D8%B2%D9%86%DB%8C/ «آفرینش شهر با پرسه‌زنی» وب‌سایت انسان شناسی و فرهنگ.]</ref> پرسه‌زنی چشم‌اندازی انتقادی به مشاهده مدرنیته دارد و امید می‌رود که پرسه‌زن بتواند بر ضد مصرف‌گرایی مبارزه کند. پرسه‌زنی مشاهدۀ پنهانی مناظر و فضاها و مکان‌های شهری است و به‌دنبال واژگونی نظم رسمی است.<ref> [https://anthropologyandculture.com/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C/ امیری، «پرسه‌زنی»، وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ.]</ref>
	==پرسه‌زنی و مصرف==		==پرسه‌زنی و مصرف==
	مصرف در دنیای مدرن به زندگی افراد و گروه‌های مختلف معنا و هویت می‌دهد. افراد پرسه‌زن مصرف‌کننده‌ای هستند که به جای خرید کالا، خود فضا را مصرف می‌کنند؛ لذا امر مصرف برای آنها در سطحی بالاتر تعریف می‌شود. استفادۀ این افراد از مراکز خرید مطابق میل‌شان صورت می‌گیرد و منطبق بر استراتژی مراکز خرید نیست؛ بلکه نوعی ضد استراتژی است.<ref>[https://shahreketabonline.com/Products/Details/63701/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%85%D8%B1%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C «درباره پرسه زنی و زندگی روزمره ایرانی»، وب‌سایت شهرکتاب.]</ref>		مصرف در دنیای مدرن به زندگی افراد و گروه‌های مختلف معنا و هویت می‌دهد. افراد پرسه‌زن مصرف‌کننده‌ای هستند که به جای خرید کالا، خود فضا را مصرف می‌کنند؛ لذا امر [[مصرف]] برای آنها در سطحی بالاتر تعریف می‌شود. استفادۀ این افراد از مراکز خرید مطابق میل‌شان صورت می‌گیرد و منطبق بر استراتژی مراکز خرید نیست؛ بلکه نوعی ضد استراتژی است.<ref>[https://shahreketabonline.com/Products/Details/63701/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%85%D8%B1%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C «درباره پرسه زنی و زندگی روزمره ایرانی»، وب‌سایت شهرکتاب.]</ref>

	==پرسه‌زنی در مراکز خرید==		==پرسه‌زنی در مراکز خرید==
	مراکز خرید از جمله پاساژها، مکان‌های حاشیه‌ای برای کنکاش سویه‌های مخفی زندگی خرده‌فرهنگی افراد به ‌شمار می‌آیند.<ref>[https://article.tebyan.net/174742/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D8%B2-%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%AF ناظم زاده، «پرسه‌زنی در مراکز خرید»، وب‌سایت تبیان.]</ref>		مراکز خرید از جمله پاساژها، مکان‌های حاشیه‌ای برای کنکاش سویه‌های مخفی زندگی خرده‌فرهنگی افراد به ‌شمار می‌آیند.<ref>[https://article.tebyan.net/174742/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D8%B2-%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%AF ناظم زاده، «پرسه‌زنی در مراکز خرید»، وب‌سایت تبیان.]</ref> ارتباط [[جنسیت]] با پرسه‌زنی در مراکز خرید پاساژ جایگاهی است که بخش‌هایی از فرهنگ مخفی زنان را در فضای عمومی آشکار می‌کند. پاساژ مکانی برای نشان دادن سبک و سیاق زندگی زنان است. زنان در این مکان‌ها، با حرکت در فضایی که طبقات مختلف اجتماعی، شغلی و نسلی وجود دارد، هویتی تازه و مستقل را می‌پذیرند.<ref>محمدپور و بهمنی، «زنان، پاساژ و مصرف نشانه‌ها»، 1389ش، ص4.</ref>
	ارتباط جنسیت با پرسه‌زنی در مراکز خرید
	پاساژ جایگاهی است که بخش‌هایی از فرهنگ مخفی زنان را در فضای عمومی آشکار می‌کند. پاساژ مکانی برای نشان دادن سبک و سیاق زندگی زنان است. زنان در این مکان‌ها، با حرکت در فضایی که طبقات مختلف اجتماعی، شغلی و نسلی وجود دارد، هویتی تازه و مستقل را می‌پذیرند.<ref>محمدپور و بهمنی، «زنان، پاساژ و مصرف نشانه‌ها»، 1389ش، ص4.</ref>
	==ویژگی‌های شخص پرسه‌زن==		==ویژگی‌های شخص پرسه‌زن==
	* ناظر صحنه‌های تماشایی شهر؛ پرسه‌زن، با این نگاه عمیق، تجربه‌ای کسب می‌کند.		* ناظر صحنه‌های تماشایی شهر؛ پرسه‌زن، با این نگاه عمیق، تجربه‌ای کسب می‌کند.

حمید گلزار در ۳۰ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۰۶

2026-02-19T13:06:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۳۰ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۶:۳۶
خط ۴۲:		خط ۴۲:

	==منابع==		==منابع==
			{{آغاز منابع}}
	* «انسان به‌دلیل «پرسه‌زنی ذهن» از زندگی ناراضی است»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 19 آبان 1389ش.		* «انسان به‌دلیل «پرسه‌زنی ذهن» از زندگی ناراضی است»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 19 آبان 1389ش.
	* امیری، علیرضا، «پرسه‌زنی»، وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ، تاریخ درج مطلب: 10 اردیبهشت 1394ش.		* امیری، علیرضا، «پرسه‌زنی»، وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ، تاریخ درج مطلب: 10 اردیبهشت 1394ش.
خط ۵۶:		خط ۵۷:
	* ناظم‌زاده، فاطمه، «پرسه‌زنی در مراکز خرید»، وب‌سایت تبیان، تاریخ درج مطلب: 15 مرداد 1390ش.		* ناظم‌زاده، فاطمه، «پرسه‌زنی در مراکز خرید»، وب‌سایت تبیان، تاریخ درج مطلب: 15 مرداد 1390ش.
	* واژگان مترادف و متضاد، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: 19 بهمن 1401ش.		* واژگان مترادف و متضاد، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: 19 بهمن 1401ش.
			{{پایان منابع}}

Iranbot: حذف رده‌ها

2025-12-31T10:07:31Z

حذف رده‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۳۷
خط ۵۶:		خط ۵۶:
	* ناظم‌زاده، فاطمه، «پرسه‌زنی در مراکز خرید»، وب‌سایت تبیان، تاریخ درج مطلب: 15 مرداد 1390ش.		* ناظم‌زاده، فاطمه، «پرسه‌زنی در مراکز خرید»، وب‌سایت تبیان، تاریخ درج مطلب: 15 مرداد 1390ش.
	* واژگان مترادف و متضاد، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: 19 بهمن 1401ش.		* واژگان مترادف و متضاد، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: 19 بهمن 1401ش.

	~~[[رده: ویکی‌رز]]~~

حمید فاضل: Wikirosefazel صفحهٔ پرسه زنی را به پرسه‌زنی منتقل کرد

2025-10-19T13:57:34Z

Wikirosefazel صفحهٔ پرسه زنی را به پرسه‌زنی منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ۲۷ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۱۷:۲۷
(بدون تفاوت)

سعید مقدم در ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۳، ساعت ۰۷:۳۸

2024-05-08T07:38:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۳، ساعت ۱۱:۰۸
خط ۵۸:		خط ۵۸:

	[[رده: ویکی‌رز]]		[[رده: ویکی‌رز]]
	~~[[رده: فرهنگ شهروندی]]~~
	~~[[رده: مشارکت اجتماعی]]~~

مهدی مهدوی: /* تاریخچه */

2023-04-08T10:50:21Z

تاریخچه

صفحهٔ تازه

<big>'''پرسه‌زنی؛'''</big> نوعی کشف و شناخت و تجربۀ زیسته از شهر.

پرسه‌زنی، نوعی سبک زندگی مدرن با نگاه عمیق به اتفاقات شهری است. بسیاری از مهم‌ترین رخدادهای فرهنگی جامعه با پرسه‌زنی قابل درک است و نقش اصلی آن را پرسه‌زن بازی می‌کند که دارای ویژگی‌های جذاب در جامعه است. علل پرسه‌زنی در شهر، اهداف او را به نمایش می‌گذارد.
==مفهوم‌شناسی==
برخی با نگاهی منفی پرسه‌زنی را به‌معنای گردش بیهودة اشخاص بیکار،<ref>[https://www.vajehyab.com/moein/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87+%D8%B2%D8%AF%D9%86 معین، فرهنگ فارسی معین، ذیل واژۀ پرسه‌زدن، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref> پلکیدن، ول‌گشتن و چرخیدن، تعریف کرده‌اند.<ref>[https://www.vajehyab.com/motaradef/%DA%86%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%86 واژگان مترادف و متضاد، ذیل واژۀ چریدن، وب‌سایت واژه‌یاب].</ref> بعضی نیز با نگاهی مثبت، پرسه‌زنی را به‌معنای نوعی ساختن فضای حاکی از خلاقیت‌های روزمره می‌دانند که شکلی از مصرف و نوعی از ساختن فضا و نمودی از خلاقیت‌های روزمره است.<ref>کاظمی و ایازی، [http://ensani.ir/file/download/article/20110104154551-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D9%8A%20%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%85%D8%B1%D9%87.pdf «زندگی روزمره و مراکز خرید در شهر تهران»، 1383ش، ص103.]</ref>

==تاریخچه==
اصطلاح پرسه‌زنی (Flaneur) از قرن نوزدهم میلادی، مورد توجه ویژه قرار گرفت که ریشۀ آن، انتقاد شاعران، نویسندگان و روشنفکران از رفتار مردم بود و توسط والتر بنیامین (1892-1940م)<ref>(فیلسوف و نظریه‌پرداز آلمانی به‌عنوان یکی از متفکران کلیدی در مطالعات مدرنیتۀ شهری). صیاد، «خوانش متن به‌مثابه پرسه‌زنی در میان منظر‌های شهری»،1400ش، ص52.</ref> در تحلیلی که از شارل بودلر (1867-1821م)<ref>(شاعر قرن نوزده میلادی که با مدرن شدن کلان‌شهرها به‌عنوان پرسه‌زن به تماشای مناظر بصری جدید پاریس مدرن می‌پرداخت). صیاد، «خوانش متن به‌مثابه پرسه‌زنی در میان منظر‌های شهری»، 1400ش، ص52.</ref> به‌ دست آورد، شکل گرفت.<ref>[https://vista.ir/w/a/21/zndpq/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C «پرسه‌زنی»، وب‌سایت ویستا.] </ref>
پرسه‌زنی دارای اشکال مختلفی است. اولین شکل پرسه‌زن عامه است که در دهۀ 1840م، فرهنگ شهری زنده را در بسیاری از روزنامه‌‌ها و مجلات تجاری مطرح و پویا کرد. در این روزنامه‌ها، عکس‌هایی به‌ شکل فردی با کت بلند سیاه‌رنگ، کلاه بر سر، سیگار در دست و عصا یا چتری در دست نشان داده شده که در مکان‌هایی مانند پارک، پاساژ و رستوران حاضر است. دومین شکل پرسه‌زنی، آوانگارد<ref>آوانگارد در اصطلاح ادبیات، طلایه‌دار یا پیشتاز به آغازکنندۀ شیوه‌های نو‌ در شعر و نویسندگی گفته می‌شود. [https://www.vajehyab.com/?q=%D8%A2%D9%88%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF&f=wiki واژه‌نامۀ آزاد، ذیل واژۀ آوانگارد، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref> یا هنرمند است که بودلر، طلایه‌دار متون نقادی دهۀ 1850 تا 1860م است. گاهي پرسه‏‌زن هنرمند در قالب نقاش موبلند در کنار ابزار نقاشي و در میان جماعت و گاهی نيز در شكل خواننده‌اي در منزل با تخيلاتی افسانه‌اي‌ نشان داده شده‌است.<ref>کاظمی و رضایی، «ديالکتيک تمايز و تمايززدايي: پرسه زني و زندگي گروه‌هاي فرودست شهري در مراكز خريد تهران»،1386ش، ص5-4.</ref>

==ارکان پرسه‌زنی==
برای اینکه پرسه‌زنی شکل بگیرد، چهار رکن لازم است:
* راه رفتن
* مشاهده کردن؛
* فکر کردن؛
* خلق کردن.<ref>[https://vista.ir/w/a/21/zndpq/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C «پرسه زنی»، وب‌سایت ویستا.] </ref>

==مزایای پرسه‌زنی==
پرسه‌زنی در شهر به ‌تقویت و بقای جامعه کمک می‌کند. با پرسه‌زنی در شهر و ارتباط حسی با تک‌تک افراد و ارتباط با یکدیگر و با اشیاء شهری، شهر آفریده می‌شود و روابط انسانی شهروندان شکل می‌گیرد.<ref> فکوهی، [https://anthropologyandculture.com/%D8%A2%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%B4-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D8%B2%D9%86%DB%8C/ «آفرینش شهر با پرسه‌زنی» وب‌سایت انسان شناسی و فرهنگ.]</ref> پرسه‌زنی چشم‌اندازی انتقادی به مشاهده مدرنیته دارد و امید می‌رود که پرسه‌زن بتواند بر ضد مصرف‌گرایی مبارزه کند. پرسه‌زنی مشاهدۀ پنهانی مناظر و فضاها و مکان‌های شهری است و به‌دنبال واژگونی نظم رسمی است.<ref> [https://anthropologyandculture.com/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C/ امیری، «پرسه‌زنی»، وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ.]</ref>
==پرسه‌زنی و مصرف==
مصرف در دنیای مدرن به زندگی افراد و گروه‌های مختلف معنا و هویت می‌دهد. افراد پرسه‌زن مصرف‌کننده‌ای هستند که به جای خرید کالا، خود فضا را مصرف می‌کنند؛ لذا امر مصرف برای آنها در سطحی بالاتر تعریف می‌شود. استفادۀ این افراد از مراکز خرید مطابق میل‌شان صورت می‌گیرد و منطبق بر استراتژی مراکز خرید نیست؛ بلکه نوعی ضد استراتژی است.<ref>[https://shahreketabonline.com/Products/Details/63701/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%85%D8%B1%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C «درباره پرسه زنی و زندگی روزمره ایرانی»، وب‌سایت شهرکتاب.]</ref>

==پرسه‌زنی در مراکز خرید==
مراکز خرید از جمله پاساژها، مکان‌های حاشیه‌ای برای کنکاش سویه‌های مخفی زندگی خرده‌فرهنگی افراد به ‌شمار می‌آیند.<ref>[https://article.tebyan.net/174742/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D8%B2-%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%AF ناظم زاده، «پرسه‌زنی در مراکز خرید»، وب‌سایت تبیان.]</ref>
ارتباط جنسیت با پرسه‌زنی در مراکز خرید
پاساژ جایگاهی است که بخش‌هایی از فرهنگ مخفی زنان را در فضای عمومی آشکار می‌کند. پاساژ مکانی برای نشان دادن سبک و سیاق زندگی زنان است. زنان در این مکان‌ها، با حرکت در فضایی که طبقات مختلف اجتماعی، شغلی و نسلی وجود دارد، هویتی تازه و مستقل را می‌پذیرند.<ref>محمدپور و بهمنی، «زنان، پاساژ و مصرف نشانه‌ها»، 1389ش، ص4.</ref>
==ویژگی‌های شخص پرسه‌زن==
* ناظر صحنه‌های تماشایی شهر؛ پرسه‌زن، با این نگاه عمیق، تجربه‌ای کسب می‌کند.
* منظری برای دیده شدن؛ با متفاوت ظاهر شدن، خود، صحنۀ نمایش دیگران است.
* خستگی‌ناپذیر؛ پرسه‌زن با تماشای جذابیت‌های شهری، خستگی را به خود راه نمی‌دهد؛ تا بتواند از این مناظر لذت کافی ببرد.
* حضوری فعال در اجتماع؛ همواره و مستمر در اجتماع حاضر و ناظر وقایع زندۀ جامعۀ پیرامون است.
* خوش‌مشرب؛ پرسه‌زن با خلق و خوی باز با اطرافیان تعامل دارد.
* قصه‌گویی مهربان؛ پرسه‌زن، آنچه را به نظاره نشسته به زیبایی بازگو می‌کند.
* راهنمای زنده؛ پرسه‌زن با توجه به استمرار و تجربه‌ای که از مکان‌های دیدنی شهر به‌دست آورده، راهنمای مطمئن و کارآمد برای افراد است.
* آشنا با خیابان‌ها و مراکز خرید. <ref>کاظمی و رضایی، «ديالکتيک تمايز و تمايززدايي: پرسه زني و زندگي گروه‌هاي فرودست شهري در مراكز خريد تهران»،1386ش، ص5.</ref>

==تفاوت پرسه‌زنی و ولگردی==
در پرسه‌زنی، شأنیت اجتماعی، آراستگی، خوانندۀ متون شهری و نبوغ از خصوصیات بارزی است که در ولگردی نمی‌توان آنها را یافت.<ref>[https://www.taadolnewspaper.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87-57/148328-%D8%B1%D8%AF-%D9%BE%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C محمدی، «رد پای پرسه‌زنان مجازی»، وب‌سایت تعادل .]</ref> پرسه‌زن اگر مشروعیت خود را در پرسه‌زنی از دست بدهد و اجتماع پذیرش او را نداشته باشد، به یک ولگرد تبدیل خواهد شد که جامعه وجود وی را خطرناک می‌داند.<ref>[http://tehranshenasi.com/1397/02/28/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1/ فکوهی، «پرسه زنی در شهر به مثابه امری فرهنگی»، وب‌سایت تهران‌شناسی.]</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}

==منابع==
* «انسان به‌دلیل «پرسه‌زنی ذهن» از زندگی ناراضی است»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 19 آبان 1389ش.
* امیری، علیرضا، «پرسه‌زنی»، وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ، تاریخ درج مطلب: 10 اردیبهشت 1394ش.
* «پرسه‌زنی» وب‌سایت ویستا، تاریخ بازدید: 19 بهمن 1401ش.
* «درباره پرسه‌زنی و زندگی روزمره ایرانی»، وب‌سایت شهرکتاب، تاریخ بازدید: 8 فروردین 1402ش.
* خانی هنجنی، نجمه و دیگران، «پرسه‌زنان هراز: علل گرایش جوانان به پرسه‌زنی در خیابان هراز آمل»، پژوهش‌های جامعه‌شناسی معاصر، شمارۀ 11، 1396ش.
* صیاد، علیرضا، «خوانش متن به‌ مثابۀ پرسه‌زنی در میان منظر‌های شهری» مجلۀ منظر، شمارۀ 13، زمستان 1400ش.
* فکوهی، ناصر، «آفرینش شهر با پرسه‌زنی»، وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ، تاریخ درج مطلب: 18 تیر 1399ش.
* فکوهی، ناصر، «پرسه‌زنی در شهر به مثابۀ امری فرهنگی»، وب‌سایت تهران‌شناسی، تاریخ درج مطلب: 28 تیر1397ش.
* کاظمی، عباس، ایازی، یوسف، «زندگی روزمره و مراکز خرید در تهران»، نامۀ انسان‌شناسی، سال سوم، شمارۀ 6، 1383ش.
* کاظمی، عباس و رضایی، محمد، «ديالکتيک تمايز و تمایز زدایی: پرسه‌زني و زندگي گروه‌هاي فرودست شهري در مراكز خريد تهران»، تحقیقات فرهنگی، سال اول، شمارۀ 1، 1386ش.
* محمدپور، احمد و بهمنی، مریم «زنان، پاساژ و مصرف نشانه‌ها»، مطالعات راهبردی زنان، دورۀ 12، شمارۀ 47، بهار 1389ش.
* محمدی، هدی، «ردّپای پرسه‌زنان در فضای مجازی»، وب‌سایت تعادل، تاریخ درج مطلب:20 تیر 1398ش. معین، فرهنگ فارسی معین، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: 19 بهمن 1401ش.
* ناظم‌زاده، فاطمه، «پرسه‌زنی در مراکز خرید»، وب‌سایت تبیان، تاریخ درج مطلب: 15 مرداد 1390ش.
* واژگان مترادف و متضاد، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: 19 بهمن 1401ش.

[[رده: ویکی‌رز]]
[[رده: فرهنگ شهروندی]]
[[رده: مشارکت اجتماعی]]