افشان بستاکچی: صفحه‌ای تازه حاوی «'''پرسونه؛''' نوعی آیین سوگواری مرسوم در مناطق لرنشین. پُرسونه، نوعی رسم کهن و رایج در میان لر‌ها به‌خصوص استان لرستان در مراسم سوگواری است. وجود روابط خانوادگی صمیمی سبب شده بسیاری از خویشاوندان و دوستان به‌منظور رفع مشکلات و دغدغه‌ها...» ایجاد کرد

2026-04-18T14:17:52Z

صفحه‌ای تازه حاوی «<big>'''پرسونه؛'''</big> نوعی آیین سوگواری مرسوم در مناطق لرنشین. پُرسونه، نوعی رسم کهن و رایج در میان لر‌ها به‌خصوص استان لرستان در مراسم سوگواری است. وجود روابط خانوادگی صمیمی سبب شده بسیاری از خویشاوندان و دوستان به‌منظور رفع مشکلات و دغدغه‌ها...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

<big>'''پرسونه؛'''</big> نوعی آیین سوگواری مرسوم در مناطق لرنشین.

پُرسونه، نوعی رسم کهن و رایج در میان لر‌ها به‌خصوص استان لرستان در مراسم سوگواری است. وجود روابط خانوادگی صمیمی سبب شده بسیاری از خویشاوندان و دوستان به‌منظور رفع مشکلات و دغدغه‌های مالی [[خانواده|خانوادۀ]] متوفی کمک‌های مالی را به‌صورت پرسونه برای تأمین مخارج مراسم [[ترحیم]] به آنها [[هدیه]] دهند. این امر در رفع مشکلات اقتصادی خانواده‌های کم بضاعت و حفظ [[عزت نفس|عزت فردی]] و اجتماعی آنها مؤثر بوده و به‌نوعی حس همدردی و کمک‌رسانی اقوام و آشنایان را نسبت به یکدیگر در شرایط سخت مادی و روحی نشان می‌دهد.
==مفهوم‌شناسی==
برگزاری مراسم سوگواری و ترحیم متوفی در لرستان با مجموعه‌ای از آداب و رسوم‌ همراه است. پُرسونه از جمله این آداب و سنن است که سبب تحکیم روابط اجتماعی و فرهنگی بین مردم این منطقه می‌شود.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/keyword/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9%87 . باقری، «آیین‌های مرگ و مویه در لرستان»، 1390ش، ص79-80.]</ref> پرسونه نوعی رسم کهن در مراسم‌های سوگواری بوده و به‌معنای کمک مادی <ref> [https://borna.news/fa/news/1342450/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%BE%D8%B3%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA . علایی‌پور، «پرسونه سنتی پسندیده که در حال فراموشی است»، خبرگزاری برنا.]</ref> و مالی از طرف اقوام و خویشاوندان به خانوادۀ متوفی برای تأمین مخارج مراسم [[عزاداری]] شخص متوفی است. در گذشته این کمک‌ها و هدایا به‌صورت کالا‌های اساسی و [[خوراک|مواد غذایی]] <ref> [https://shoaresal.ir/fa/news/229389/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D9%84-%D8%AF%D8%A7%D8%BA%E2%80%8C%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86 . «پرسونه، سنتی نیک و مرهمی بر دل داغ‌دیدگان»، وب‌سایت خبری- تحلیلی شعار سال.]</ref>شامل روغن، گوسفند، قند، [[چای]] و [[برنج]] بوده است؛ اما با گذشت زمان پول جایگزین این کالاها شده است.<ref> [https://lorestan.iqna.ir/fa/news/3838250/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B3%D9%88%DA%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%84%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9% . «نگاهی به مراسم سوگواری در لرستان/ از «پرسونه» تا «سیاه‌برداران»»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن: ایکنا.]</ref>

==تاریخچه==
پرسونه، سنتی دیرینه و قدیمی در لرستان <ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/keyword/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9%87 . باقری، «آیین‌های مرگ و مویه در لرستان»، 1390ش، ص79-80.]</ref> و عشایر مناطق لرنشین است. <ref> [https://www.farsnews.ir/lorestan/news/13980603001117/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D9%87%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D9%84-%D8%AF%D8%A7%D8%BA%E2%80%8C%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7 . «پرسونه، سنتی نیک و مرهمی بر دل داغ‌دیدگان»، خبرگزاری فارس.]</ref> در گذشته در این منطقه رسم عزاداری به یک یا دو روز ختم نمی‌شد؛ بلکه اقوام و آشنایان از نقاط مختلف به [[خانه|منزل]] متوفی آمده و چندین روز در کنار آنها به عزاداری می‌پرداختند.<ref> [https://lorestan.iqna.ir/fa/news/3838250/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B3%D9%88%DA%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%84%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9% . «نگاهی به مراسم سوگواری در لرستان/ از «پرسونه» تا «سیاه‌برداران»»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن: ایکنا.]</ref> این امر سبب تحمیل هزینه‌های زیاد بر خانوادۀ عزادار می‌شد و بسیاری از آنها نمی‌توانستند هزینه‌های پذیرایی از مهمان‌های خود را تأمین کنند.<ref> [https://shoaresal.ir/fa/news/229389/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D9%84-%D8%AF%D8%A7%D8%BA%E2%80%8C%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86 . «پرسونه، سنتی نیک و مرهمی بر دل داغ‌دیدگان»، وب‌سایت خبری- تحلیلی شعار سال.]</ref> به‌همین منظور خویشاوندان علاوه بر حضور در مراسم سوگواری، برای تأمین مخارج [[آیین تدفین|مراسم ترحیم]] به خانوادۀ متوفی کمک می‌کردند. در این رسم، مبلغ پرسونه تعیین نمی‌شود و تنها حس همدردی و کمک‌رسانی در شرایط سخت را میان اقوام لر نشان می‌دهد.<ref>[https://shoaresal.ir/fa/news/229389/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D9%84-%D8%AF%D8%A7%D8%BA%E2%80%8C%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86 . «پرسونه، سنتی نیک و مرهمی بر دل داغ‌دیدگان»، وب‌سایت خبری- تحلیلی شعار سال.]</ref>

==فلسفۀ شکل‌گیری==
در لرستان و بسیاری از مناطق لر‌نشین به‌دلیل غالب بودن فضای عشیره‌ای و طایفه‌ای، ارتباطات گسترده و صمیمی با یکدیگر وجود دارد که سبب شده آنها از مشکلات یکدیگر باخبر باشند. <ref> [https://shoaresal.ir/fa/news/229389/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D9%84-%D8%AF%D8%A7%D8%BA%E2%80%8C%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86 . «پرسونه، سنتی نیک و مرهمی بر دل داغ‌دیدگان»، وب‌سایت خبری- تحلیلی شعار سال.]</ref> در این مناطق هنگامی که شخصی فوت می‌کند در شب [[خاکسپاری|خاکسپاري]] اقوام و نزدیکان در خانۀ صاحبان عزا جمع شده و پس از صرف شام براي شادي روح متوفی، فاتحه‌اي قرائت کرده و مبلغي را به‌عنوان پرسونه به خانواده متوفي هدیه مي‌کنند.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/keyword/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9%87 . باقری، «آیین‌های مرگ و مویه در لرستان»، 1390ش، ص79-80.]</ref>

==کارکردها==
'''اقتصادی'''
پرسونه، کمک مالی به خانواده‌هایی است که به‌دلیل شرایط نامطلوب اقتصادی علاوه بر غم از دست‌دادن عزیز خود با مشکلات اقتصادی نیز رو‌به‌رو هستند.<ref> [https://www.farsnews.ir/lorestan/news/13980603001117/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D9%87%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D9%84-%D8%AF%D8%A7%D8%BA%E2%80%8C%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7 . «پرسونه، سنتی نیک و مرهمی بر دل داغ‌دیدگان »، خبرگزاری فارس.]</ref> کمک مادی به این خانواده‌ها بخشی از مشکلات آنها را کاهش داده و سبب ترویج و تقویت حس همدردی <ref>[https://www.farsnews.ir/lorestan/news/13980603001117/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D9%87%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D9%84-%D8%AF%D8%A7%D8%BA%E2%80%8C%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7 . «پرسونه، سنتی نیک و مرهمی بر دل داغ‌دیدگان »، خبرگزاری فارس.]</ref> و کمک‌رسانی به افراد و خانواده‌های عزادار نیز می‌شود.<ref> [https://borna.news/fa/news/1342450/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%BE%D8%B3%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA . علایی‌پور، «پرسونه سنتی پسندیده که در حال فراموشی است»، خبرگزاری برنا.]</ref>

'''فرهنگی'''
کارشناسان معتقدند تنوع و تعدد آیین‌ها و آداب و رسوم، غنای فرهنگی یک جامعه را به‌دنبال دارد. پرسونه نیز به‌عنوان یک رسم بومی و منطقه‌ای سبب استحکام روابط اجتماعی افراد یک جامعه شده است. <ref> [https://shoaresal.ir/fa/news/229389/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D9%84-%D8%AF%D8%A7%D8%BA%E2%80%8C%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86 . «پرسونه، سنتی نیک و مرهمی بر دل داغ‌دیدگان»، وب‌سایت خبری- تحلیلی شعار سال.]</ref>

'''اجتماعی'''
پرسونه یک سنت نیک و نوعی حرکت و مشارکت جمعی است که سبب افزایش مسئولیت‌پذیری اجتماعی میان افراد یک جامعه می‌شود. <ref> [https://www.farsnews.ir/lorestan/news/13980603001117/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D9%87%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D9%84-%D8%AF%D8%A7%D8%BA%E2%80%8C%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7 . «پرسونه، سنتی نیک و مرهمی بر دل داغ‌دیدگان »، خبرگزاری فارس.]</ref> رسم پرسونه برگرفته از احادیث و روایات است و ریشۀ [[دین]]ی دارد. روایات متعددی از [[حضرت محمد|پیامبر]] و اهل‌بیت در رابطه با طعام دادن به خانوادۀ مصیبت‌زده و کمک به آنها آمده است. این سنت حسنه سبب عزت فردی و اجتماعی برای خانوادۀ مصیبت‌زده شده و برادری دینی میان افراد یک جامعه را افزایش می‌دهد. چنین رسم‌ها و سنت‌هایی در شرایط حساس، کینه‌توزی را میان خانواده‌ها کاهش داده و حسن ظن را افزایش می‌دهد.<ref>[https://www.farsnews.ir/lorestan/news/13980603001117/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D9%87%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D9%84-%D8%AF%D8%A7%D8%BA%E2%80%8C%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7 . «پرسونه، سنتی نیک و مرهمی بر دل داغ‌دیدگان »، خبرگزاری فارس.]</ref>

==چالش‌ها==
امروزه با گسترش سبک زندگی مدرن، رسم پرسونه نیز دچار آسیب‌هایی شده <ref> [https://shoaresal.ir/fa/news/229389/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D9%84-%D8%AF%D8%A7%D8%BA%E2%80%8C%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86 . «پرسونه، سنتی نیک و مرهمی بر دل داغ‌دیدگان»، وب‌سایت خبری- تحلیلی شعار سال.]</ref> و کم‌کم به فراموشی سپرده شده است. <ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/keyword/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9%87 . باقری، «آیین‌های مرگ و مویه در لرستان»، 1390ش، ص79-80.]</ref> کاهش روابط خانوادگی و دور‌همی‌های اقوام سبب شده آنها کمتر از مشکلات یکدیگر با خبر باشند. همچنین برخی خانواده‌ها به دلایل مختلفی مانند نشان دادن برتری مادی خود <ref>[https://shoaresal.ir/fa/news/229389/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D9%84-%D8%AF%D8%A7%D8%BA%E2%80%8C%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86 . «پرسونه، سنتی نیک و مرهمی بر دل داغ‌دیدگان»، وب‌سایت خبری- تحلیلی شعار سال.]</ref> از پذیرش پرسونه، خودداری می‌کنند که این امر سبب می‌شود تا خانواده‌های کم بضاعت نیز به‌منظور حفظ حرمت و آبروداری از گرفتن پرسونه امتناع ورزند. <ref> [https://borna.news/fa/news/1342450/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%BE%D8%B3%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA . علایی‌پور، «پرسونه سنتی پسندیده که در حال فراموشی است»، خبرگزاری برنا.]</ref> تداوم این نگرش‌ها سبب از بین‌رفتن این سنت حسنۀ قدیمی شده است. <ref> [https://lorestan.iqna.ir/fa/news/3838250/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B3%D9%88%DA%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%84%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9% . «نگاهی به مراسم سوگواری در لرستان/ از «پرسونه» تا «سیاه‌برداران»»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن: ایکنا.]</ref> این در حالی است که همچنان بسیاری از خانواده‌ها و طوایف، پرسونه را یک سنت پسندیده می‌دانند.<ref>[https://shoaresal.ir/fa/news/229389/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D9%84-%D8%AF%D8%A7%D8%BA%E2%80%8C%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86 . «پرسونه، سنتی نیک و مرهمی بر دل داغ‌دیدگان»، وب‌سایت خبری- تحلیلی شعار سال.]</ref>

==راه‌کار‌های احیای رسم پرسونه==
از جمله راهکار‌های احیای رسم پرسونه، استفاده از افراد دارای نفوذ کلام و بزرگان طوایف است <ref> [https://www.farsnews.ir/lorestan/news/13980603001117/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D9%87%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D9%84-%D8%AF%D8%A7%D8%BA%E2%80%8C%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7 . «پرسونه، سنتی نیک و مرهمی بر دل داغ‌دیدگان »، خبرگزاری فارس.]</ref> که با تأثیر‌گذاری بر سایر خویشاوندان و اقوام خود به حفظ و احیای این رسم کهن کمک کنند. <ref>[https://shoaresal.ir/fa/news/229389/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D9%84-%D8%AF%D8%A7%D8%BA%E2%80%8C%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86 . «پرسونه، سنتی نیک و مرهمی بر دل داغ‌دیدگان»، وب‌سایت خبری- تحلیلی شعار سال.]</ref> همچنین فرهنگ‌سازی و هنجار شمردن این‌گونه رسوم از سوی رسانه‌های محلی <ref> [https://borna.news/fa/news/1342450/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%BE%D8%B3%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA . علایی‌پور، «پرسونه سنتی پسندیده که در حال فراموشی است»، خبرگزاری برنا.]</ref> و پرداختن به مزایا و محاسن سنت‌های بومی از دیگر راهکار‌های تقویت سنت پرسونه در میان اقوام لر است. تبلیغ و ترویج این رسم در میان افراد جامعه، توسط قشر روحانی و کارشناسان مذهبی در محافل مذهبی و مردمی از دیگر راه‌کارهای احیای رسم پرسونه است.<ref>[https://shoaresal.ir/fa/news/229389/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D9%84-%D8%AF%D8%A7%D8%BA%E2%80%8C%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86 . «پرسونه، سنتی نیک و مرهمی بر دل داغ‌دیدگان»، وب‌سایت خبری- تحلیلی شعار سال.]</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
* باقری، رحمان، «آیین‌های مرگ و مویه در لرستان»، مجلۀ فرهنگ مردم ایران، شمارۀ 26، 1390ش.
* «پرسونه، سنتی نیک و مرهمی بر دل داغ‌دیدگان»، وب‌سایت خبری- تحلیلی شعار سال، تاریخ درج مطلب: 5 شهریور 1398ش.
* «پرسونه، سنتی نیک و مرهمی بر دل داغ‌دیدگان»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 4 شهریور 1398ش.
* علایی‌پور، محسن، «پرسونه سنتی پسندیده که در حال فراموشی است»، خبرگزاری برنا، تاریخ درج مطلب: 1 تیر 1401ش.
* «نگاهی به مراسم سوگواری در لرستان/ از «پرسونه» تا «سیاه‌برداران»»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن: ایکنا، تاریخ درج مطلب: 10 شهریور 1398ش.

پرسونه - تاریخچهٔ نسخه‌ها