https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%BE%D9%84_%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87_%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85پل قلعه حاتم - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-07T19:32:50Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.44.2https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%BE%D9%84_%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87_%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85&diff=45483&oldid=prevسمیه عزیزی: صفحهای تازه حاوی «'''<big>پل قلعه حاتم</big>'''، پُلی تاریخی در روستای قلعه حاتمِ شهرستان بروجرد. پل قلعه حاتم در پنج کیلومتری شهرستان بروجرد و در روستایی بزرگ بهنام قلعه حاتم بر سر جادۀ بروجرد - اشترینان و ملایر قرار گرفته است<ref>[https://seeiran.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D9%8...» ایجاد کرد2026-05-14T12:16:59Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''<big>پل قلعه حاتم</big>'''، پُلی تاریخی در روستای قلعه حاتمِ شهرستان بروجرد. پل قلعه حاتم در پنج کیلومتری شهرستان بروجرد و در روستایی بزرگ بهنام قلعه حاتم بر سر جادۀ <a href="/wiki/%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%AC%D8%B1%D8%AF" title="بروجرد">بروجرد</a> - اشترینان و ملایر قرار گرفته است<ref>[https://seeiran.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D9%8...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''<big>پل قلعه حاتم</big>'''، پُلی تاریخی در روستای قلعه حاتمِ شهرستان بروجرد. <br />
<br />
پل قلعه حاتم در پنج کیلومتری شهرستان بروجرد و در روستایی بزرگ بهنام قلعه حاتم بر سر جادۀ [[بروجرد]] - اشترینان و ملایر قرار گرفته است<ref>[https://seeiran.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85/ «روستای قلعه حاتم»، وبسایت سیری در ایران.]</ref>. کارشناسان، پُل را مربوط به دورۀ قاجار<ref>[https://www.yjc.news/fa/news/5558033/%D9%BE%D9%84-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85-%D8%B4%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%86%D8%AF%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C «پل قلعه حاتم، شاهکار تاریخی مهندسی ایرانی»، خبرگزاری باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> و از قدیمیترین پلهای استان لرستان<ref>[https://intoday.ir/hatam-castle-bridge-boroujerd/ «پل قلعه حاتم بروجرد»، وبسایت این تودی.]</ref> دانستهاند.<br />
==کارکردها==<br />
از نظر کارشناسان، پل قلعه حاتم، دارای معماری دقیق و مهندسیساز<ref>[https://www.eghamat24.com/blog/8110/qaleh-ye-hatam-bridge-in-borujerd کهلکی، « پل قلعه حاتم در بروجرد»، وبلاگ اقامت 24.]</ref> است و کارکردهایی به شرح زیر دارد:<br />
* برقرارکنندۀ ارتباط بین دو طرف روستا؛ <br />
* آسانسازی رفت و آمد مردم؛ <br />
* انتقال آب به روستاهای دیگر<ref>[https://www.alaedin.travel/attractions/iran/borujerd/ghale-hatam-bridge/%D9%BE%D9%84-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%AC%D8%B1%D8%AF «پل قلعه حاتم بروجرد»، وبسایت علاءالدین تراول.]</ref>؛ <br />
* انتقال آب آشامیدنی به شهر بروجرد؛ <br />
* آبیاری باغها و زمینهای کشاورزی.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/%D9%BE%D9%84-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85/ «پل قلعه حاتم، شاهکاری تاریخی برای انتقال آب در بروجرد»، مجلۀ گردشگری اِلی گشت.]</ref> <br />
==معماری==<br />
پل قلعه حاتم از سنگ، مَلات ساروج<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/%D9%BE%D9%84-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85/ «پل قلعه حاتم، شاهکاری تاریخی برای انتقال آب در بروجرد»، مجلۀ گردشگری اِلی گشت.]</ref>، آهک و آجر سفالین<ref>[https://www.alaedin.travel/attractions/iran/borujerd/ghale-hatam-bridge/%D9%BE%D9%84-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%AC%D8%B1%D8%AF «پل قلعه حاتم بروجرد»، وبسایت علاءالدین تراول.]</ref> بر روی رودی بهنام «باغشاه» یا «ماء شاه» ساخته شده است که به زبان محلی به آن «ماشا» میگویند<ref>[https://www.yjc.news/fa/news/5558033/%D9%BE%D9%84-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85-%D8%B4%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%86%D8%AF%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C «پل قلعه حاتم، شاهکار تاریخی مهندسی ایرانی»، خبرگزاری باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>. این رود یکی از شاخههای رودخانۀ سِزار است.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/%D9%BE%D9%84-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85/ «پل قلعه حاتم، شاهکاری تاریخی برای انتقال آب در بروجرد»، مجلۀ گردشگری اِلی گشت.]</ref> آجرهای هر چشمه، با ظرافت<ref>[https://www.eghamat24.com/blog/8110/qaleh-ye-hatam-bridge-in-borujerd کهلکی، « پل قلعه حاتم در بروجرد»، وبلاگ اقامت 24.]</ref> بر روی هم قرار گرفته و به اندازۀ ۲۲ در ۲۲ سانتیمتر<ref>[https://boomneshin.com/%D9%BE%D9%84-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%AC%D8%B1%D8%AF/ «پل قلعه حاتم در بروجرد»، وبسایت بومنشین.]</ref> است. در ساختِ شرق و غربِ پل، از مصالح سنگی استفاده شده است. شیب کمِ پل، آب باران را جاری میکند و مانع فشار به پایۀ پل میشود<ref>[https://boomneshin.com/%D9%BE%D9%84-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%AC%D8%B1%D8%AF/ «پل قلعه حاتم در بروجرد»، وبسایت بومنشین.]</ref>. انتقال آب از غرب به شرق از طریق جوی باریکی از جنس سنگ، انجام میشود. جنس پایۀ پل از آهک و سنگ و به شکل مثلثی، بیضی و شش ضلعی<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/%D9%BE%D9%84-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85/ «پل قلعه حاتم، شاهکاری تاریخی برای انتقال آب در بروجرد»، مجلۀ گردشگری اِلی گشت.]</ref> و موجشکن<ref>«[https://mrbilit.com/mag/qale-hatam-historical-bridge/ پل قلعه حاتم»، مجله مستر بلیط.]</ref> است. وجود آهک در ساخت پایۀ پل، موجب میشود تا هنگام تماس با آب، بر استحکام آن افزوده شود<ref>[http://www.borolak.com/%DA%A9%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D9%85/%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%AC%D8%B1%D8%AF-%D8%8C-%D8%B4%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%AC%D8%B1%D8%AF «قلعه حاتم بروجرد، شاهکار معماری اسلامی در بروجرد»، وبسایت برولاک.]</ref>. <br />
پل قلعه حاتم، 261 متر طول و ۲.۵ متر عرض<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/%D9%BE%D9%84-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85/ «پل قلعه حاتم، شاهکاری تاریخی برای انتقال آب در بروجرد»، مجلۀ گردشگری اِلی گشت.]</ref> دارد. در این جاذبۀ گردشگری، چهارده چشمۀ طاق آجری به کار رفته است<ref>[https://www.alaedin.travel/attractions/iran/borujerd/ghale-hatam-bridge/%D9%BE%D9%84-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%AC%D8%B1%D8%AF پل قلعه حاتم [[بروجرد]]، وبسایت علاءالدین تراول.]</ref>. قوس طاقها بهصورت جناغی و با تیزی نامحسوس است<ref>[https://www.alaedin.travel/attractions/iran/borujerd/ghale-hatam-bridge/%D9%BE%D9%84-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%AC%D8%B1%D8%AF «پل قلعه حاتم»، مجله مستر بلیط.]</ref>. زمین کشاورزی، باغ میوه و خانههای مسکونی در اطراف پل وجود دارد. <br />
==مسیر دسترسی== <br />
پل قلعه حاتم، در پنج کیلومتری شمال غربِ شهرستان بروجرد و در انتهای روستا، با طی کردن مسیر پانصد متری، دیده میشود<ref>[https://www.alaedin.travel/attractions/iran/borujerd/ghale-hatam-bridge/%D9%BE%D9%84-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%AC%D8%B1%D8%AF «پل قلعه حاتم بروجرد»، وبسایت علاءالدین تراول.]</ref>. بازدید از این اثر تاریخی، شبانهروزی<ref>[https://intoday.ir/hatam-castle-bridge-boroujerd/ « پل قلعه حاتم بروجرد»، وبسایت این تودی.]</ref>، رایگان<ref>[https://mrbilit.com/mag/qale-hatam-historical-bridge/ «پل قلعه حاتم»، مجله مستر بلیط.]</ref> و با خودرو شخصی قابل دسترسی است<ref>[https://boomneshin.com/%D9%BE%D9%84-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%AC%D8%B1%D8%AF/ «پل قلعه حاتم در بروجرد»، وبسایت بومنشین.]</ref>. این جاذبۀ گردشگری، امکانات رفاهی برای گردشگران ندارد<ref>[https://intoday.ir/hatam-castle-bridge-boroujerd/ « پل قلعه حاتم بروجرد»، وبسایت این تودی.]</ref>. <br />
==وضعیت کنونی==<br />
این پل تاریخی، با تحول خدمات شهری و تأمین آب شهر بروجرد از چشمههای روستای وَنایی، مورد بیتوجهی قرار گرفت. با گذشت زمان، بخشهایی از پل فرسوده و در سال 1370ش، بازسازی شد<ref>[https://mrbilit.com/mag/qale-hatam-historical-bridge/ «پل قلعه حاتم»، مجله مستر بلیط.]</ref>. این جاذبۀ گردشگری، در سال 1378ش در فهرست آثار ملی ایران، به ثبت رسیده است<ref>[https://www.alaedin.travel/attractions/iran/borujerd/ghale-hatam-bridge/%D9%BE%D9%84-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%AC%D8%B1%D8%AF «پل قلعه حاتم بروجرد»، وبسایت علاءالدین تراول.]</ref>. از سال 1397ش، نوسازی جادۀ منتهی به پل، در دستور کار قرار گرفته است<ref>[https://www.sarpoosh.com/culture-thought/culturalheritage/culturalheritage970503460.html «بی توجهی مسئولان به پل تاریخی قلعه حاتم»، وبسایت سرپوش.]</ref>. این پل تاریخی با قدمت یکصد سال، با گذشت هجده سال از ثبت ملی آن، همچنان مسیر ناهمواری دارد که مانع جذب گردشگر است. طبق نظر کارشناسان، با ارائۀ طرح جامع و جذب اعتبار از طرف مسئولان، مرمت پل انجام و زمینۀ حضور بازدیدکنندگان فراهم خواهد شد<ref>[https://www.dana.ir/news/1276698.html/%D8%A7%D8%AB%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%AA-%DB%8C%DA%A9-%D9%82%D8%B1%D9%86-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF--%D9%BE-%D9%84-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%AC%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D8%B1-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1- «اثری تاریخی با قدمت یک قرن، راه دسترسی ندارد! پُل قلعه حاتم بروجرد در انتظار گردشگر!»، شبکه اطلاعرسانی دانا.]</ref>. <br />
==مکانهای تفریحی اطراف پل==<br />
پارک جنگلی شهید بهشتی و باغ رستوران ستارخان از جمله مکانهای تفریحی نزدیک پل قلعه حاتم است<ref>[https://intoday.ir/hatam-castle-bridge-boroujerd/ «پل قلعه حاتم بروجرد»، وبسایت این تودی.]</ref>. <br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع==<br />
* «اثری تاریخی با قدمت یک قرن، راه دسترسی ندارد! پُل قلعه حاتم بروجرد در انتظار گردشگر!»، شبکه اطلاعرسانی دانا، تاریخ درج مطلب: 20 دی 1396ش.<br />
* «بیتوجهی مسئولان به پل تاریخی قلعه حاتم»، وبسایت سرپوش، تاریخ درج مطلب: 12 مرداد ۱۳۹۷ش.<br />
* «پل تاریخی قلعه حاتم بروجرد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب:11 فروردین 1401ش.<br />
* «پل قلعه حاتم بروجرد»، وبسایت علاءالدین تراول، تاریخ بازدید: 13 مهر 1401ش.<br />
* «پل قلعه حاتم، شاهکاری تاریخی برای انتقال آب در بروجرد»، مجلۀ گردشگری اِلی گشت، تاریخ درج مطلب: 22 مهر 1398ش.<br />
* «پل قلعه حاتم، شاهکار تاریخی مهندسی ایرانی»، خبرگزاری باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب:19 فروردین 1395ش.<br />
* «پل قلعه حاتم»، مجله مستر بلیط، تاریخ درج مطلب: 12 بهمن 1398ش.<br />
* «پل قلعه حاتم بروجرد»، وبسایت این تودی، 9 آگوست 2020م.<br />
* «پل قلعه حاتم در بروجرد»، وبسایت بومنشین، تاریخ بازدید: 13 مهر 1401ش.<br />
* «روستای قلعه حاتم»، وبسایت سیری در ایران، تاریخ درج مطلب: 17 فروردین 1396ش.<br />
* «قلعه حاتم بروجرد، شاهکار معماری اسلامی در بروجرد»، وبسایت برولاک، تاریخ درج مطلب: 6 شهریور 1397ش.<br />
* کهلکی، مرتضی، «پل قلعه حاتم در بروجرد»، وبلاگ اقامت 24، تاریخ درج مطلب: 9 مرداد 1397ش.</div>سمیه عزیزی