پنج‌تن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

حمید فاضل: اصلاح عنوان مدخل

2026-05-25T12:08:16Z

اصلاح عنوان مدخل

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۴ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۳۸
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:پنج تن.jpg\|جایگزین=پنج تن آل عبا\|بندانگشتی\|نگاره ای از پنج تن آل عبا؛ چهره‌های اصلی زیر عبا: حضرت محمد (ص)، دخترش فاطمه (س)، دامادش علی (ع) و نوه‌هایش حسن و حسین (ع).]]		[[پرونده:پنج تن.jpg\|جایگزین=پنج تن آل عبا\|بندانگشتی\|نگاره ای از پنج تن آل عبا؛ چهره‌های اصلی زیر عبا: حضرت محمد (ص)، دخترش فاطمه (س)، دامادش علی (ع) و نوه‌هایش حسن و حسین (ع).]]
	<big>'''~~پنج تن~~'''</big>؛ عنوانی خاص در فرهنگ شیعیان برای حضرت محمد، امام علی، حضرت فاطمه، امام حسن و امام حسین.		<big>'''پنج‌تن'''</big>؛ عنوانی خاص در فرهنگ شیعیان برای حضرت محمد، امام علی، حضرت فاطمه، امام حسن و امام حسین.

	شیعیان با استناد به حدیث کِساء، حضرت محمد، امام علی، حضرت فاطمه، امام حسن و امام حسین را با عنوان پنج تن یاد می‌کنند. در این حدیث آمده که پیامبر آنان را زیر عبای خود گرد آورد و از خدا خواست تا پاک و منزّه شوند؛ آیه‌ی تطهیر و دیگر آیاتی از قرآن فضیلت معنوی پنج تن را تأیید می‌کنند. در باور ایرانیان، پنج تن جایگاهی فرهنگی و معنوی دارد؛ از قسم و نذر گرفته تا حک نامشان روی نذری‌ها، شعائر دینی، ضریح‌ها و انگشترها. در تعزیه نیز گوشه پنج تن داستان کوتاه و مستقلی درباره آنان روایت می‌کند.		شیعیان با استناد به حدیث کِساء، حضرت محمد، امام علی، حضرت فاطمه، امام حسن و امام حسین را با عنوان پنج تن یاد می‌کنند. در این حدیث آمده که پیامبر آنان را زیر عبای خود گرد آورد و از خدا خواست تا پاک و منزّه شوند؛ آیه‌ی تطهیر و دیگر آیاتی از قرآن فضیلت معنوی پنج تن را تأیید می‌کنند. در باور ایرانیان، پنج تن جایگاهی فرهنگی و معنوی دارد؛ از قسم و نذر گرفته تا حک نامشان روی نذری‌ها، شعائر دینی، ضریح‌ها و انگشترها. در تعزیه نیز گوشه پنج تن داستان کوتاه و مستقلی درباره آنان روایت می‌کند.

	== معرفی ~~پنج تن~~ ==		== معرفی پنج‌تن ==
	شیعیان با استناد به حدیث کِساء، [[حضرت محمد]]، [[امام علی]]، [[حضرت فاطمه]]، [[امام حسن]] و [[امام حسین]] را با عنوان کلی [[پنج تن]]، یاد می‌کنند. از این پنج نفر با عنوان آل عبا، اصحاب کسا و خمسه طیبه نیز یاد می‌شود.<ref>[https://www.vajehyab.com/moein/%D9%BE%D9%86%D8%AC+%D8%AA%D9%86 معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژه پنج تن، سایت واژه‌یاب.]</ref>		شیعیان با استناد به حدیث کِساء، [[حضرت محمد]]، [[امام علی]]، [[حضرت فاطمه]]، [[امام حسن]] و [[امام حسین]] را با عنوان کلی [[پنج تن]]، یاد می‌کنند. از این پنج نفر با عنوان آل عبا، اصحاب کسا و خمسه طیبه نیز یاد می‌شود.<ref>[https://www.vajehyab.com/moein/%D9%BE%D9%86%D8%AC+%D8%AA%D9%86 معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژه پنج تن، سایت واژه‌یاب.]</ref>
	==حدیث کِساء==		==حدیث کِساء==
	در حدیث کساء نقل شده است که روزی پنج تن، در [[خانه]] امام علی، زیر عبای پیامبر خدا گِرد آمدند و پیامبر در آن لحظه، دست به [[دعا]] برداشت و از خداوند خواست تا پلیدی را از آن‌ها دور کرده و آن‌ها را پاک و منزّه کند.<ref>طبرسی، مجمع البیان، ج5، ۱۳۳۹ش، ص138.</ref> مفسران، زمان نزول آیه‌ی تطهیر را بلافاصله پس از این دعا می‌دانند که خداوند در این آیه به پیامبر خود وعده داده است که [[اهل‌بیت\|اهل بیت]] او را از همه آلودگی‌ها دور گرداند.<ref>سوره احزاب، آیه 33.</ref>		در حدیث کساء نقل شده است که روزی پنج تن، در [[خانه]] امام علی، زیر عبای پیامبر خدا گِرد آمدند و پیامبر در آن لحظه، دست به [[دعا]] برداشت و از خداوند خواست تا پلیدی را از آن‌ها دور کرده و آن‌ها را پاک و منزّه کند.<ref>طبرسی، مجمع البیان، ج5، ۱۳۳۹ش، ص138.</ref> مفسران، زمان نزول آیه‌ی تطهیر را بلافاصله پس از این دعا می‌دانند که خداوند در این آیه به پیامبر خود وعده داده است که [[اهل‌بیت\|اهل بیت]] او را از همه آلودگی‌ها دور گرداند.<ref>سوره احزاب، آیه 33.</ref>
	==~~پنج تن~~ در قرآن کریم==		==پنج‌تن در قرآن کریم==
	علاوه ‌بر آیه تطهیر، مفسران، آیاتی دیگر از [[قرآن]] را ناظر به فضیلت و جایگاه معنوی پنج تن می‌دانند. برای مثال، در آیه [[مباهله]]، از امام علی به‌عنوان نفس پیامبر خدا، از فاطمه زهرا به‌عنوان زن برگزیده خاندان پیامبر و از امام حسن و امام حسین به‌عنوان فرزندان پیامبر، یاد شده است.<ref>سوره آل عمران، آیه 61.</ref> آیه اطعام نیز [[اخلاص]] و [[ایثار]] اهل‌بیت پیامبر خدا را هنگام [[روزه\|روزه‌داری]] بیان کرده است.<ref>سوره انسان، آیات 5-9.</ref>		علاوه ‌بر آیه تطهیر، مفسران، آیاتی دیگر از [[قرآن]] را ناظر به فضیلت و جایگاه معنوی پنج تن می‌دانند. برای مثال، در آیه [[مباهله]]، از امام علی به‌عنوان نفس پیامبر خدا، از فاطمه زهرا به‌عنوان زن برگزیده خاندان پیامبر و از امام حسن و امام حسین به‌عنوان فرزندان پیامبر، یاد شده است.<ref>سوره آل عمران، آیه 61.</ref> آیه اطعام نیز [[اخلاص]] و [[ایثار]] اهل‌بیت پیامبر خدا را هنگام [[روزه\|روزه‌داری]] بیان کرده است.<ref>سوره انسان، آیات 5-9.</ref>

خط ۱۴:		خط ۱۴:
	سوره شوری، آیه 23.</ref> همچنین در تفسیر آیات ۱۹ تا ۲۲ سوره الرحمن، از علی و فاطمه، به‌عنوان دو دریا تعبیر شده که حسنین همچون لؤلؤ و مرجان از ملاقات این دو دریا، حاصل شده‌اند.<ref>شوشتری، احقاق الحق و ازهاق الباطل، 1377ش، ج3، ص274-279، ج9، ص107-109؛ <br>		سوره شوری، آیه 23.</ref> همچنین در تفسیر آیات ۱۹ تا ۲۲ سوره الرحمن، از علی و فاطمه، به‌عنوان دو دریا تعبیر شده که حسنین همچون لؤلؤ و مرجان از ملاقات این دو دریا، حاصل شده‌اند.<ref>شوشتری، احقاق الحق و ازهاق الباطل، 1377ش، ج3، ص274-279، ج9، ص107-109؛ <br>
	مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج24، ص97-99 و ج37، ص64 و 73 و 96.</ref> آیات دیگری نیز مطابق بعضی از روایات به مقام معنوی پنج تن اشاره دارد.		مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج24، ص97-99 و ج37، ص64 و 73 و 96.</ref> آیات دیگری نیز مطابق بعضی از روایات به مقام معنوی پنج تن اشاره دارد.
	==~~پنج تن~~ در باور و آیین ایرانیان==		==پنج‌تن در باور و آیین ایرانیان==
	باورهای فرهنگی شیعیان ایران، پیوندی ژرف با جایگاه معنوی پنج تن دارد. پنج تن در قسم، نفرین و دعای مردم ایران، همواره حضور داشته است.<ref>فروتن، فندرسک (تاریخ، سرزمین و فرهنگ)، ۱۳۹۰ش، ص۳۲۷؛ <br>		باورهای فرهنگی شیعیان ایران، پیوندی ژرف با جایگاه معنوی پنج تن دارد. پنج تن در قسم، نفرین و دعای مردم ایران، همواره حضور داشته است.<ref>فروتن، فندرسک (تاریخ، سرزمین و فرهنگ)، ۱۳۹۰ش، ص۳۲۷؛ <br>
	شاملو، کتاب کوچه، دفتر سوم، ۱۳۶۱-۱۳۱۷ش، ص۷۹۵</ref> مردم [[بروجرد]]، از لفظ پنج تن، برای [[شهادت]] بر حق بودن خود استفاده می‌کنند.<ref>کرز‌بر یار‌احمدی، فرهنگ مردم بروجرد، ۱۳۸۸ش، ص۲۱۸.</ref> شاهرودی‌ها، اسامی پنج تن را روی غذاهای [[نذری]] خود، به‌ویژه [[شله‌زرد\|شله زرد]] نذری، حک می‌کنند.<ref>شریعت‌زاده، فرهنگ مردم شاهرود، ج2، ۱۳۷۱ش، ص389.</ref>		شاملو، کتاب کوچه، دفتر سوم، ۱۳۶۱-۱۳۱۷ش، ص۷۹۵</ref> مردم [[بروجرد]]، از لفظ پنج تن، برای [[شهادت]] بر حق بودن خود استفاده می‌کنند.<ref>کرز‌بر یار‌احمدی، فرهنگ مردم بروجرد، ۱۳۸۸ش، ص۲۱۸.</ref> شاهرودی‌ها، اسامی پنج تن را روی غذاهای [[نذری]] خود، به‌ویژه [[شله‌زرد\|شله زرد]] نذری، حک می‌کنند.<ref>شریعت‌زاده، فرهنگ مردم شاهرود، ج2، ۱۳۷۱ش، ص389.</ref>

	مردم شاهرود، مراسمی به‌نام «شمع و چراغ» دارند که در شب‌های شهادت امام حسین و امام حسین برگزار کرده و در طی آن، خدا را به حق پنج تن قسم می‌دهند تا اموات آن‌ها را بیامرزد.<ref>شریعت‌زاده، فرهنگ مردم شاهرود، ج2، ۱۳۷۱ش، ص407-408.</ref> در الموت، هنگام دفن میت، دو قطعه چوب مزین به‌نام پنج تن را در زیر بغل‌های میت قرار می‌دهند. آن‌ها بر این باورند که این دو قطعه چوب، در شب اول قبر و نیز در روز قیامت، عصای مردگان خواهند بود.<ref>حمیدی، مردم‌نگاری الموت، ۱۳۸۴ش، ص۳۰۵.</ref> همچنین ایرانیان برای درمان بیماری‌های سخت، به پنج تن متوسل می‌شوند و خدا را به حق پنج تن [[سوگند]] می‌دهند تا بیمار را شفا دهد.<ref>شهری، طهران قدیم، ج4، ۱۳۸۳ش، ص248.</ref>		مردم شاهرود، مراسمی به‌نام «شمع و چراغ» دارند که در شب‌های شهادت امام حسین و امام حسین برگزار کرده و در طی آن، خدا را به حق پنج تن قسم می‌دهند تا اموات آن‌ها را بیامرزد.<ref>شریعت‌زاده، فرهنگ مردم شاهرود، ج2، ۱۳۷۱ش، ص407-408.</ref> در الموت، هنگام دفن میت، دو قطعه چوب مزین به‌نام پنج تن را در زیر بغل‌های میت قرار می‌دهند. آن‌ها بر این باورند که این دو قطعه چوب، در شب اول قبر و نیز در روز قیامت، عصای مردگان خواهند بود.<ref>حمیدی، مردم‌نگاری الموت، ۱۳۸۴ش، ص۳۰۵.</ref> همچنین ایرانیان برای درمان بیماری‌های سخت، به پنج تن متوسل می‌شوند و خدا را به حق پنج تن [[سوگند]] می‌دهند تا بیمار را شفا دهد.<ref>شهری، طهران قدیم، ج4، ۱۳۸۳ش، ص248.</ref>
	==~~پنج تن~~ در شعائر دینی==		==پنج‌تن در شعائر دینی==
	مردم شیعه، همواره نام پنج تن را بر نمادها و شعائر دینی، حک می‌کنند. عَلَم‌ها، پرچم‌های سوگواری، گنبدها، گلدسته‌ها، منبرها، پیاله‌ها و جام‌های سقاخانه، در و دیوار امام‌زاده‌ها و مکان‌های مقدس ، ضریح امام‌ها و امامزادگان، جانمازها و پوشش نخل‌های سوگواری، همواره منقش به‌نام پنج تن است. از دیگر وسایلی که مورد استقبال مردم ایران است، انگشترهای نقره‌ی مزین به نام پنج تن است.<ref>شاملو، کتاب کوچه، دفتر چهارم، ۱۳۶۱-۱۳۱۷ش، ص1026.</ref>		مردم شیعه، همواره نام پنج تن را بر نمادها و شعائر دینی، حک می‌کنند. عَلَم‌ها، پرچم‌های سوگواری، گنبدها، گلدسته‌ها، منبرها، پیاله‌ها و جام‌های سقاخانه، در و دیوار امام‌زاده‌ها و مکان‌های مقدس ، ضریح امام‌ها و امامزادگان، جانمازها و پوشش نخل‌های سوگواری، همواره منقش به‌نام پنج تن است. از دیگر وسایلی که مورد استقبال مردم ایران است، انگشترهای نقره‌ی مزین به نام پنج تن است.<ref>شاملو، کتاب کوچه، دفتر چهارم، ۱۳۶۱-۱۳۱۷ش، ص1026.</ref>
	==~~پنج تن~~ در تعزیه==		==پنج‌تن در تعزیه==
	از مهم‌ترین گوشه‌های تعزیه، گوشه پنج تن است. گوشه، نسخه‌ای شامل داستانی فرعی، مستقل و کوتاه است که در آغاز یا میانه‌ی [[تعزیه]]، خوانده می‌شود.<ref>نصری اشرفی، نمایش و موسیقی در ایران، ج3، ۱۳۸۳ش، ص294 و 297.</ref> <br>		از مهم‌ترین گوشه‌های تعزیه، گوشه پنج تن است. گوشه، نسخه‌ای شامل داستانی فرعی، مستقل و کوتاه است که در آغاز یا میانه‌ی [[تعزیه]]، خوانده می‌شود.<ref>نصری اشرفی، نمایش و موسیقی در ایران، ج3، ۱۳۸۳ش، ص294 و 297.</ref> <br>
	==پانویس==		==پانویس==

حمید فاضل: حمید فاضل صفحهٔ پنج تن را به پنج‌تن منتقل کرد

2026-05-25T12:07:21Z

حمید فاضل صفحهٔ پنج تن را به پنج‌تن منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ۴ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۳۷
(بدون تفاوت)

زهرا فاضل: صفحه‌ای تازه حاوی «نگاره ای از پنج تن آل عبا؛ چهره‌های اصلی زیر عبا: حضرت محمد (ص)، دخترش فاطمه (س)، دامادش علی (ع) و نوه‌هایش حسن و حسین (ع). '''پنج تن'''؛ عنوانی خاص در فرهنگ شیعیان برای حضرت محمد، امام علی، حضر...» ایجاد کرد

2026-04-20T14:07:50Z

صفحه‌ای تازه حاوی «جایگزین=پنج تن آل عبا|بندانگشتی|نگاره ای از پنج تن آل عبا؛ چهره‌های اصلی زیر عبا: حضرت محمد (ص)، دخترش فاطمه (س)، دامادش علی (ع) و نوه‌هایش حسن و حسین (ع). <big>'''پنج تن'''</big>؛ عنوانی خاص در فرهنگ شیعیان برای حضرت محمد، امام علی، حضر...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

[[پرونده:پنج تن.jpg|جایگزین=پنج تن آل عبا|بندانگشتی|نگاره ای از پنج تن آل عبا؛ چهره‌های اصلی زیر عبا: حضرت محمد (ص)، دخترش فاطمه (س)، دامادش علی (ع) و نوه‌هایش حسن و حسین (ع).]]
<big>'''پنج تن'''</big>؛ عنوانی خاص در فرهنگ شیعیان برای حضرت محمد، امام علی، حضرت فاطمه، امام حسن و امام حسین.

شیعیان با استناد به حدیث کِساء، حضرت محمد، امام علی، حضرت فاطمه، امام حسن و امام حسین را با عنوان پنج تن یاد می‌کنند. در این حدیث آمده که پیامبر آنان را زیر عبای خود گرد آورد و از خدا خواست تا پاک و منزّه شوند؛ آیه‌ی تطهیر و دیگر آیاتی از قرآن فضیلت معنوی پنج تن را تأیید می‌کنند. در باور ایرانیان، پنج تن جایگاهی فرهنگی و معنوی دارد؛ از قسم و نذر گرفته تا حک نامشان روی نذری‌ها، شعائر دینی، ضریح‌ها و انگشترها. در تعزیه نیز گوشه پنج تن داستان کوتاه و مستقلی درباره آنان روایت می‌کند.

== معرفی پنج تن ==
شیعیان با استناد به حدیث کِساء، [[حضرت محمد]]، [[امام علی]]، [[حضرت فاطمه]]، [[امام حسن]] و [[امام حسین]] را با عنوان کلی [[پنج تن]]، یاد می‌کنند. از این پنج نفر با عنوان آل عبا، اصحاب کسا و خمسه طیبه نیز یاد می‌شود.<ref>[https://www.vajehyab.com/moein/%D9%BE%D9%86%D8%AC+%D8%AA%D9%86 معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژه پنج تن، سایت واژه‌یاب.]</ref>
==حدیث کِساء==
در حدیث کساء نقل شده است که روزی پنج تن، در [[خانه]] امام علی، زیر عبای پیامبر خدا گِرد آمدند و پیامبر در آن لحظه، دست به [[دعا]] برداشت و از خداوند خواست تا پلیدی را از آن‌ها دور کرده و آن‌ها را پاک و منزّه کند.<ref>طبرسی، مجمع البیان، ج5، ۱۳۳۹ش، ص138.</ref> مفسران، زمان نزول آیه‌ی تطهیر را بلافاصله پس از این دعا می‌دانند که خداوند در این آیه به پیامبر خود وعده داده است که [[اهل‌بیت|اهل بیت]] او را از همه آلودگی‌ها دور گرداند.<ref>سوره احزاب، آیه 33.</ref>
==پنج تن در قرآن کریم==
علاوه ‌بر آیه تطهیر، مفسران، آیاتی دیگر از [[قرآن]] را ناظر به فضیلت و جایگاه معنوی پنج تن می‌دانند. برای مثال، در آیه [[مباهله]]، از امام علی به‌عنوان نفس پیامبر خدا، از فاطمه زهرا به‌عنوان زن برگزیده خاندان پیامبر و از امام حسن و امام حسین به‌عنوان فرزندان پیامبر، یاد شده است.<ref>سوره آل عمران، آیه 61.</ref> آیه اطعام نیز [[اخلاص]] و [[ایثار]] اهل‌بیت پیامبر خدا را هنگام [[روزه|روزه‌داری]] بیان کرده است.<ref>سوره انسان، آیات 5-9.</ref>

همچنین آیه مودت<ref>سوره شوری، آیه 23.</ref> مفسران سُنی و [[شیعه]]، ناظر به اهل‌بیت دانسته و مودت آن‌ها را اجر رسالت پیامبر معرفی کرده‌اند.<ref>فخر رازی، التفسیر الکبیر، 1420ق، ج27، ص595؛ <br>
سوره شوری، آیه 23.</ref> همچنین در تفسیر آیات ۱۹ تا ۲۲ سوره الرحمن، از علی و فاطمه، به‌عنوان دو دریا تعبیر شده که حسنین همچون لؤلؤ و مرجان از ملاقات این دو دریا، حاصل شده‌اند.<ref>شوشتری، احقاق الحق و ازهاق الباطل، 1377ش، ج3، ص274-279، ج9، ص107-109؛ <br>
مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج24، ص97-99 و ج37، ص64 و 73 و 96.</ref> آیات دیگری نیز مطابق بعضی از روایات به مقام معنوی پنج تن اشاره دارد.
==پنج تن در باور و آیین ایرانیان==
باورهای فرهنگی شیعیان ایران، پیوندی ژرف با جایگاه معنوی پنج تن دارد. پنج تن در قسم، نفرین و دعای مردم ایران، همواره حضور داشته است.<ref>فروتن، فندرسک (تاریخ، سرزمین و فرهنگ)، ۱۳۹۰ش، ص۳۲۷؛ <br>
شاملو، کتاب کوچه، دفتر سوم، ۱۳۶۱-۱۳۱۷ش، ص۷۹۵</ref> مردم [[بروجرد]]، از لفظ پنج تن، برای [[شهادت]] بر حق بودن خود استفاده می‌کنند.<ref>کرز‌بر یار‌احمدی، فرهنگ مردم بروجرد، ۱۳۸۸ش، ص۲۱۸.</ref> شاهرودی‌ها، اسامی پنج تن را روی غذاهای [[نذری]] خود، به‌ویژه [[شله‌زرد|شله زرد]] نذری، حک می‌کنند.<ref>شریعت‌زاده، فرهنگ مردم شاهرود، ج2، ۱۳۷۱ش، ص389.</ref>

مردم شاهرود، مراسمی به‌نام «شمع و چراغ» دارند که در شب‌های شهادت امام حسین و امام حسین برگزار کرده و در طی آن، خدا را به حق پنج تن قسم می‌دهند تا اموات آن‌ها را بیامرزد.<ref>شریعت‌زاده، فرهنگ مردم شاهرود، ج2، ۱۳۷۱ش، ص407-408.</ref> در الموت، هنگام دفن میت، دو قطعه چوب مزین به‌نام پنج تن را در زیر بغل‌های میت قرار می‌دهند. آن‌ها بر این باورند که این دو قطعه چوب، در شب اول قبر و نیز در روز قیامت، عصای مردگان خواهند بود.<ref>حمیدی، مردم‌نگاری الموت، ۱۳۸۴ش، ص۳۰۵.</ref> همچنین ایرانیان برای درمان بیماری‌های سخت، به پنج تن متوسل می‌شوند و خدا را به حق پنج تن [[سوگند]] می‌دهند تا بیمار را شفا دهد.<ref>شهری، طهران قدیم، ج4، ۱۳۸۳ش، ص248.</ref>
==پنج تن در شعائر دینی==
مردم شیعه، همواره نام پنج تن را بر نمادها و شعائر دینی، حک می‌کنند. عَلَم‌ها، پرچم‌های سوگواری، گنبدها، گلدسته‌ها، منبرها، پیاله‌ها و جام‌های سقاخانه، در و دیوار امام‌زاده‌ها و مکان‌های مقدس ، ضریح امام‌ها و امامزادگان، جانمازها و پوشش نخل‌های سوگواری، همواره منقش به‌نام پنج تن است. از دیگر وسایلی که مورد استقبال مردم ایران است، انگشترهای نقره‌ی مزین به نام پنج تن است.<ref>شاملو، کتاب کوچه، دفتر چهارم، ۱۳۶۱-۱۳۱۷ش، ص1026.</ref>
==پنج تن در تعزیه==
از مهم‌ترین گوشه‌های تعزیه، گوشه پنج تن است. گوشه، نسخه‌ای شامل داستانی فرعی، مستقل و کوتاه است که در آغاز یا میانه‌ی [[تعزیه]]، خوانده می‌شود.<ref>نصری اشرفی، نمایش و موسیقی در ایران، ج3، ۱۳۸۳ش، ص294 و 297.</ref> <br>
==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
{{آغاز منابع}}
*قرآن.
*حمیدی، علی‌اکبر و دیگران، مردم‌نگاری الموت، تهران، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، ۱۳۸۴ش.
*خوانساری ابیانه، زین‌العابدین، ابیانه و فرهنگ مردم آن، تهران، گنجینه هنر، ۱۳۷۸ش.
*شاملو، احمد، کتاب کوچه، تهران، مازیار، حرف «الف»، دفتر سوم و چهارم، ۱۳۶۱-۱۳۱۷ش.
*شریعت‌زاده، علی‌اصغر، فرهنگ مردم شاهرود، تهران، مؤلف، ۱۳۷۱ش.
*شوشتری، نورالله بن شریف الدین، احقاق الحق و ازهاق الباطل، با تعلیقات شخاب الدین مرعشی، قم، چاپ محمود مرعشی، ۱۳۷۷ش.
*شهری، جعفر، طهران قدیم، تهران، معین، ۱۳۸۳ش.
*طبرسی، فضل، مجمع البیان، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۳۳۹ش.
*کرز‌بر یار‌احمدی، غلامحسین، فرهنگ مردم بروجرد، به‌تحقیق علی آنی‌‌زاده، تهران، طرح آینده، ۱۳۸۸ش.
*فخر رازی، محمد بن عمر، التفسیر الکبیر، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چ ۳، ۱۴۲۰ق.
*فروتن، اشکان، فندرسک (تاریخ، سرزمین و فرهنگ)، تهران، رسانش، ۱۳۹۰ش.
*معین، محمد، فرهنگ فارسی، سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۷ اردیبهشت ۱۴۰۱ش.
*مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت، مؤسسه الوفاء، ۱۴۰۳ق.
*نصری اشرفی، جهانگیر، نمایش و موسیقی در ایران، تهران، آرون، ۱۳۸۳ش.
{{پایان منابع}}