پوشاک دوران افشاریان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

حسین صبوری در ۱۱ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۰۹

2026-03-31T11:09:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۱ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۳۹
خط ۱:		خط ۱:
			{{جعبه اطلاعات مفهوم
			\| تصویر =
			\| زیرنویس تصویر =
			\| image_alt =
			\| فایل پادکست =پوشاک دوران افشاریان.ogg
			\| حجم فایلپادکست =3/14
			\| تاریخ پادکست =11-1-1405
			\| زیرنویس عنوان =

			\| عنوان اصلی =
			\| عنوان انگلیسی =
			\| عنوان عربی =
			\| عنوان علمی =
			\| شاخه علمی =
			\| نوع مفهوم =
			\| معنای اصطلاحی =
			\| حوزه کاربرد =
			\| گستره جغرافیایی =
			\| منشأ تاریخی =

			\| نخستین کاربرد =
			\| ریشه واژه =
			\| مرتبط با =
			\| اهمیت =
			\| مبدع =
			\| مروج =
			\| مقدس برای =
			\| مورد احترام =
			\| آثار مرتبط =
			}}
	'''{{درشت\|پوشاک دوران افشاریان}}'''؛ تن‌پوش مردم ایران در دوره افشاریان.		'''{{درشت\|پوشاک دوران افشاریان}}'''؛ تن‌پوش مردم ایران در دوره افشاریان.

حمید فاضل: ابرابزار

2026-02-25T10:15:08Z

ابرابزار

نمایش تغییرات

Iranbot: حذف رده‌ها

2025-12-31T10:07:35Z

حذف رده‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۳۷
خط ۵۰:		خط ۵۰:
	*متین، پیمان، پوشاک ایرانیان، تهران، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1383ش.		*متین، پیمان، پوشاک ایرانیان، تهران، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1383ش.
	*نجفی، موسی، مقدمه تحلیلی تاریخ تحولات سیاسی ایران، تهران، منیر، چاپ دوم، 1378ش.		*نجفی، موسی، مقدمه تحلیلی تاریخ تحولات سیاسی ایران، تهران، منیر، چاپ دوم، 1378ش.
	~~[[رده: ویکی‌رز]]~~

سعید مقدم: /* سیر تحول پوشاک در دوره افشاریان */

2025-06-08T09:39:40Z

سیر تحول پوشاک در دوره افشاریان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۸ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۰۹
خط ۴:		خط ۴:

	==سیر تحول پوشاک در دوره افشاریان==		==سیر تحول پوشاک در دوره افشاریان==
	پوشاک دوره افشاریان به‌دلیل اوضاع نا‌آرام و جنگ، از توجه اجتماعی کمتری برخوردار بود و به‌همین دلیل پوشاک این دوره دچار تغییر و تحول چندانی نشد.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1489804/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86?q=%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9%20 اشرف‌پور، «پوشاک در دوران افشاریان و زندیان»، 1395ش، ص132.]</ref> مدارک موجود از پوشاک افشاریان بسیار محدود است و تنها راه رسیدن به پوشاک این دوره، توجه به نقاشی‌ها و تصاویر به‌جا‌مانده از نادرشاه و حکومت افشاریان است.<ref>راوندی، تاریخ اجتماعی ایران، 1352ش، ج3، ص216.</ref> در این دوره از تجملات لباس‌ها کاسته شده و لباس‌ها شکل و فرمی ساده‌تر داشتند. از ویژگی‌های پوشاک این دوره، کوتاه‌شدن دامن پیراهن‌ها و قبا بود و شکل و حالت شلوار (به‌صورت تنگ یا گشاد) اهمیت بیشتری یافت.<ref>نجفی، مقدمه تحلیلی تاریخ تحولات سیاسی ایران، 1378ش، ص74.</ref>		پوشاک دوره افشاریان به‌دلیل اوضاع نا‌آرام و جنگ، از توجه اجتماعی کمتری برخوردار بود و به‌همین دلیل پوشاک این دوره دچار تغییر و تحول چندانی نشد.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1489804/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86?q=%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9%20 اشرف‌پور، «پوشاک در دوران افشاریان و زندیان»، 1395ش، ص132.]</ref> مدارک موجود از پوشاک افشاریان بسیار محدود است و تنها راه رسیدن به پوشاک این دوره، توجه به نقاشی‌ها و تصاویر به‌جا‌مانده از نادرشاه و حکومت افشاریان است.<ref>راوندی، تاریخ اجتماعی ایران، 1352ش، ج3، ص216.</ref> در این دوره از تجملات لباس‌ها کاسته شده و لباس‌ها شکل و فرمی ساده‌تر داشتند. از ویژگی‌های پوشاک این دوره، کوتاه‌شدن دامن پیراهن‌ها و [[قبا]] بود و شکل و حالت شلوار (به‌صورت تنگ یا گشاد) اهمیت بیشتری یافت.<ref>نجفی، مقدمه تحلیلی تاریخ تحولات سیاسی ایران، 1378ش، ص74.</ref>

	==پوشاک مردان==		==پوشاک مردان==
خط ۳۲:		خط ۳۲:
	زنان در این دوره شلوار‌های گشاد و راسته که اغلب به آن آستری دوخته می‌شد، می‌پوشیدند. جنس شلوار‌ها به‌طور معمول از پارچه زری یا ابریشم بود و اکثراً به‌وسیله مروارید‌هایی تزیین می‌شد.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/78024/245/text بژگی، «بحثی در لباس و پوشش مردم ایران در دوره افشاریه»، 1391ش، ص253.]</ref>		زنان در این دوره شلوار‌های گشاد و راسته که اغلب به آن آستری دوخته می‌شد، می‌پوشیدند. جنس شلوار‌ها به‌طور معمول از پارچه زری یا ابریشم بود و اکثراً به‌وسیله مروارید‌هایی تزیین می‌شد.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/78024/245/text بژگی، «بحثی در لباس و پوشش مردم ایران در دوره افشاریه»، 1391ش، ص253.]</ref>
	===سربند===		===سربند===
	~~سربند~~ زنان در درون خانه شامل چارقدی بلند بود که مو‌های بلند آنان را می‌پوشاند. در بیرون از خانه نیز از چاقچور، چادر مشکی و روبند استفاده می‌کردند.<ref>شاملویی، تاریخ ایران از ماد تا پهلوی، 1347ش، ص119.</ref> روبند، پارچه نخی مستطیل‌شکل و دارای شکاف افقی دراز و از جنس تور بود که از بین این شکاف‌ها محیط بیرون را نگاه می‌کردند.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/78024/245/text بژگی، «بحثی در لباس و پوشش مردم ایران در دوره افشاریه»، 1391ش، ص254.]</ref>		[[سرپوش زنان اشکانی\|سرپوش]] زنان در درون خانه شامل چارقدی بلند بود که مو‌های بلند آنان را می‌پوشاند. در بیرون از خانه نیز از چاقچور، چادر مشکی و روبند استفاده می‌کردند.<ref>شاملویی، تاریخ ایران از ماد تا پهلوی، 1347ش، ص119.</ref> روبند، پارچه نخی مستطیل‌شکل و دارای شکاف افقی دراز و از جنس تور بود که از بین این شکاف‌ها محیط بیرون را نگاه می‌کردند.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/78024/245/text بژگی، «بحثی در لباس و پوشش مردم ایران در دوره افشاریه»، 1391ش، ص254.]</ref>
	===پاپوش===		===پاپوش===
	یک نمونه از کفش زنان این دوره، کفش راحتی از جنس مخمل گلدوزی‌شده بود که با یراق‌های طلایی یا ابریشمی آراسته می‌شد. نوع دیگر آن، چکمه پارچه‌ای معروف به چاقچور بود که شلوار درون این چکمه‌ها قرار می‌گرفت.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/78024/245/text بژگی، «بحثی در لباس و پوشش مردم ایران در دوره افشاریه»، 1391ش، ص254.]</ref>		یک نمونه از کفش زنان این دوره، کفش راحتی از جنس مخمل گلدوزی‌شده بود که با یراق‌های طلایی یا ابریشمی آراسته می‌شد. نوع دیگر آن، چکمه پارچه‌ای معروف به چاقچور بود که شلوار درون این چکمه‌ها قرار می‌گرفت.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/78024/245/text بژگی، «بحثی در لباس و پوشش مردم ایران در دوره افشاریه»، 1391ش، ص254.]</ref>

	==پوشاک نبرد==		==پوشاک نبرد==
	ارتش ایران در دوره نادرشاه افشار شامل سوارگان، پیادگان، توپچیان و مهندسان بودند. گروه سوارگان را دو دسته به نام قزلباش‌ها و سپاه خراسان تشکیل می‌دادند. قزلباش‌ها از کلاه چهار ترک قرمز‌رنگ به‌همراه دستاری از ابریشم سفید یا رنگی استفاده می‌کردند و تن‌پوش نبرد آنان همانند دوره صفویه شامل کلاه‌خود، زره و چکمه بلند بود که هم سوارگان و هم پیادگان از آنها استفاده می‌کردند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/78024/245/text بژگی، «بحثی در لباس و پوشش مردم ایران در دوره افشاریه»، 1391ش، ص260 و 261.]</ref> کلاه‌های رزمی این دوره مزین به عبارت‌های توحیدی، یا الله، یا رحمان، یا رحیم و یا کریم بوده است.<ref>فلور، حکومت نادرشاه، 1368ش، ص106 و 107.</ref>		ارتش ایران در دوره نادرشاه افشار شامل سوارگان، پیادگان، توپچیان و مهندسان بودند. گروه سوارگان را دو دسته به نام قزلباش‌ها و سپاه خراسان تشکیل می‌دادند. قزلباش‌ها از کلاه چهار ترک قرمز‌رنگ به‌همراه دستاری از ابریشم سفید یا رنگی استفاده می‌کردند و تن‌پوش نبرد آنان همانند دوره صفویه شامل کلاه‌خود، زره و چکمه بلند بود که هم سوارگان و هم پیادگان از آنها استفاده می‌کردند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/78024/245/text بژگی، «بحثی در لباس و پوشش مردم ایران در دوره افشاریه»، 1391ش، ص260 و 261.]</ref> کلاه‌های رزمی این دوره مزین به عبارت‌های توحیدی، یا الله، یا رحمان، یا رحیم و یا کریم بوده است.<ref>فلور، حکومت نادرشاه، 1368ش، ص106 و 107.</ref>
	==پانویس==		==پانویس==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

imported>علیرضا آزادوار: لینک داخلی دستار

2025-05-26T10:30:33Z

لینک داخلی دستار

imported>الهام سادات میرترابی در ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۲، ساعت ۰۴:۴۶

2023-05-04T04:46:51Z

صفحهٔ تازه

'''<big>پوشاک دوران افشاریان</big>'''؛ تن‌پوش مردم ایران در دوره افشاریان.

پوشاک افشاریان ادامه پوشاک دوره صفویه ولی با شکل و فرمی بسیار ساده‌تر و بی‌تکلف‌تر نسبت به دوره‌های قبل است. از ویژگی‌های بارز پوشاک این دوره می‌توان به کوتاه‌شدن دامن پیراهن‌ها و قبا اشاره کرد.

==سیر تحول پوشاک در دوره افشاریان==
پوشاک دوره افشاریان به‌دلیل اوضاع نا‌آرام و جنگ، از توجه اجتماعی کمتری برخوردار بود و به‌همین دلیل پوشاک این دوره دچار تغییر و تحول چندانی نشد.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1489804/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86?q=%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9%20 اشرف‌پور، «پوشاک در دوران افشاریان و زندیان»، 1395ش، ص132.]</ref> مدارک موجود از پوشاک افشاریان بسیار محدود است و تنها راه رسیدن به پوشاک این دوره، توجه به نقاشی‌ها و تصاویر به‌جا‌مانده از نادرشاه و حکومت افشاریان است.<ref>راوندی، تاریخ اجتماعی ایران، 1352ش، ج3، ص216.</ref> در این دوره از تجملات لباس‌ها کاسته شده و لباس‌ها شکل و فرمی ساده‌تر داشتند. از ویژگی‌های پوشاک این دوره، کوتاه‌شدن دامن پیراهن‌ها و قبا بود و شکل و حالت شلوار (به‌صورت تنگ یا گشاد) اهمیت بیشتری یافت.<ref>نجفی، مقدمه تحلیلی تاریخ تحولات سیاسی ایران، 1378ش، ص74.</ref>

==پوشاک مردان==
پوشش مردمان افشاریان شامل جُبّه، پیراهن، قبا، شلوار، کمربند و شال کمر، کلاه و کفش بوده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1489804/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86?q=%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9%20 اشرف‌پور، «پوشاک در دوران افشاریان و زندیان»، 1395ش، ص132 و 133.]</ref>
===جُبّه===
تن‌پوش بسیاری از مردان این دوره جبه (لباس بلند و گشاد) بود. جبه‌های افراد ثروتمند عموماً با پارچه ماهوت اعلا دوخته می‌شد و قشر متوسط به‌دلیل اینکه توانایی خرید ماهوت نداشتند، برای تهیۀ جبه از پارچه‌های ایرانی و دستباف مثل بَرَک و چوخا استفاده می‌کردند.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/78024/245/text بژگی، «بحثی در لباس و پوشش مردم ایران در دوره افشاریه»، 1391ش، ص248 و 249.]</ref>
===پیراهن===
مردان در این دوره پیراهن نخی سفید یقۀ گرد با دوخت ساده می‌پوشیدند. لباسی که در هنگام جنگ، زیرِ پیراهنِ رویی می‌پوشیدند، پیراهن زیر نامیده می‌شد.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/78024/245/text بژگی، «بحثی در لباس و پوشش مردم ایران در دوره افشاریه»، 1391ش، ص258.]</ref> عده کمی از مردم از پارچه ابریشمی برای دوخت پیراهن استفاده می‌کردند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/78024/245/text بژگی، «بحثی در لباس و پوشش مردم ایران در دوره افشاریه»، 1391ش، ص249.]</ref>
===قبا===
در این دوره قبا‌ (تن‌پوش رویی) به‌صورت بالاتنه چسبان با دامنی گشاد و کوتاه‌تر از دورۀ قبل ‌و بعد از افشاریان بوده است. قباها آستین‌های سمبوسه‌دار بلند و کوتاه داشته است که هنگام پوشیدن نوع آستین کوتاه آن، پیراهنی نیز با آستین سمبوسه‌ای از زیر قبا پوشیده می‌شد. بعضی از این قباها با پنبه‌دوزی یا یراق‌دوزی و قیطان‌دوزی تزیین می‌شده است.<ref>غیبی، هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، 1391ش، ص481.</ref>
===شلوار===
مردان این دوره از شلوار‌های لیفه‌دار و گشاد که از پارچه ابریشمی یا پنبه‌ای دوخته می‌شده، استفاده می‌کردند. همچنین این شلوار‌ها در قسمت جلو دارای بند بوده که دنباله بند اضافی آن از قسمت جلو آویزان بود.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/78024/245/text بژگی، «بحثی در لباس و پوشش مردم ایران در دوره افشاریه»، 1391ش، ص249.]</ref>
===کمربند و شال کمر===
در دورۀ افشاریان عامه مردم از شال کمر و پادشاهان و درباریان گوهر‌نشان از کمربند استفاده می‌کردند. کمربند و شال کمر هر دو روی قبا بسته می‌شد.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/78024/245/text بژگی، «بحثی در لباس و پوشش مردم ایران در دوره افشاریه»، 1391ش، ص259.]</ref>
===کلاه===
نادرشاه افشار از کلاه استوانه‌ای‌شکل و بلندی استفاده می‌کرد که قسمت بالای آن به‌صورت زیگ زاگ به سه یا چهار گوشه ختم و با انواع جواهرات تزیین می‌شد. این کلاه به کلاه نادری معروف بود که معمولاً قرمز رنگ بوده و شالی ابریشمی یا پشمی به دور آن می‌بستند.<ref>شهشهانی، تاریخچه پوشش سر در ایران، 1374ش، ص141.</ref> کلاه مردم عادی این دوره، کلاه نمدی بلند بود که به دور آن دستاری می‌بستند و نوع بدون دستار نیز در میان افسران رواج داشت.<ref>متین، پوشاک ایرانیان، 1383ش، ص52.</ref>
===پوشش پا===
کفش مردان این دوره شامل گیوه، چاروق، نعلین یا کفش چرمی است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/78024/245/text بژگی، «بحثی در لباس و پوشش مردم ایران در دوره افشاریه»، 1391ش، ص249.]</ref> علاوه بر کفش، ساق‌بند نیز در این دوره رواج داشته که مردان به دور پاهای خود می‌بستند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1489804/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86?q=%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9%20 اشرف‌پور، «پوشاک در دوران افشاریان و زندیان»، 1395ش، ص133.]</ref>

==پوشاک زنان==
پوشاک زنان افشاریه ادامه پوشاک دوره صفویه ولی بسیار ساده‌تر از دوره قبل خود بوده و از پارچه‌های ظریف‌تر و خوش‌نقش‌تر نسبت به پوشاک مردان افشاری انتخاب می‌شده است.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1489804/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86?q=%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9%20 اشرف‌پور، «پوشاک در دوران افشاریان و زندیان»، 1395ش، ص134.]</ref>
===پیراهن===
زنان در این دوره از پیراهن‌های بسیار کوتاه و بدون یقه استفاده می‌کردند که به‌وسیله دکمه‌ای زرین در زیر گلو بسته می‌شد. جنس این پیراهن‌ها از پارچه ابریشمی گلدوزی‌شده بوده و دور یقه لباس را دو تا سه سری مروارید کوچک می‌دوختند. روی پیراهن نیز نیم‌تنه‌ای به نام اَرخالُق با جنس اطلس آستر‌دار، می‌پوشیدند.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/78024/245/text بژگی، «بحثی در لباس و پوشش مردم ایران در دوره افشاریه»، 1391ش، ص253.]</ref>
===چاپکین===
قبای زنان این دوره چاپکین نام دارد که فاقد یقه بوده و قسمت جلوی آن باز بوده است و از سمت چپ به راست روی هم قرار می‌گرفت و در سمت راست به‌وسیله سه دکمه بسته می‌شد.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1489804/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86?q=%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9%20 اشرف‌پور، «پوشاک در دوران افشاریان و زندیان»، 1395ش، ص134 و 135.]</ref>
===شلوار===
زنان در این دوره شلوار‌های گشاد و راسته که اغلب به آن آستری دوخته می‌شد، می‌پوشیدند. جنس شلوار‌ها به‌طور معمول از پارچه زری یا ابریشم بود و اکثراً به‌وسیله مروارید‌هایی تزیین می‌شد.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/78024/245/text بژگی، «بحثی در لباس و پوشش مردم ایران در دوره افشاریه»، 1391ش، ص253.]</ref>
===سربند===
سربند زنان در درون خانه شامل چارقدی بلند بود که مو‌های بلند آنان را می‌پوشاند. در بیرون از خانه نیز از چاقچور، چادر مشکی و روبند استفاده می‌کردند.<ref>شاملویی، تاریخ ایران از ماد تا پهلوی، 1347ش، ص119.</ref> روبند، پارچه نخی مستطیل‌شکل و دارای شکاف افقی دراز و از جنس تور بود که از بین این شکاف‌ها محیط بیرون را نگاه می‌کردند.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/78024/245/text بژگی، «بحثی در لباس و پوشش مردم ایران در دوره افشاریه»، 1391ش، ص254.]</ref>
===پاپوش===
یک نمونه از کفش زنان این دوره، کفش راحتی از جنس مخمل گلدوزی‌شده بود که با یراق‌های طلایی یا ابریشمی آراسته می‌شد. نوع دیگر آن، چکمه پارچه‌ای معروف به چاقچور بود که شلوار درون این چکمه‌ها قرار می‌گرفت.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/78024/245/text بژگی، «بحثی در لباس و پوشش مردم ایران در دوره افشاریه»، 1391ش، ص254.]</ref>

==پوشاک نبرد==
ارتش ایران در دوره نادرشاه افشار شامل سوارگان، پیادگان، توپچیان و مهندسان بودند. گروه سوارگان را دو دسته به نام قزلباش‌ها و سپاه خراسان تشکیل می‌دادند. قزلباش‌ها از کلاه چهار ترک قرمز‌رنگ به‌همراه دستاری از ابریشم سفید یا رنگی استفاده می‌کردند و تن‌پوش نبرد آنان همانند دوره صفویه شامل کلاه‌خود، زره و چکمه بلند بود که هم سوارگان و هم پیادگان از آنها استفاده می‌کردند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/78024/245/text بژگی، «بحثی در لباس و پوشش مردم ایران در دوره افشاریه»، 1391ش، ص260 و 261.]</ref> کلاه‌های رزمی این دوره مزین به عبارت‌های توحیدی، یا الله، یا رحمان، یا رحیم و یا کریم بوده است.<ref>فلور، حکومت نادرشاه، 1368ش، ص106 و 107.</ref>
==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
* اشرف‌پور، تارا، «پوشاک در دوران افشاریان و زندیان»، مجله سیاه مشق، شماره 1، مهر 1395ش.
* بژگی، طیبه، «بحثی در لباس و پوشش مردم ایران در دوره افشاریه»، مجله تاریخ‌پژوهی، شماره 53، زمستان 1391ش.
* راوندی، مرتضی، تاریخ اجتماعی ایران، تهران، امیرکبیر، 1352ش.
* شاملویی، حبیب‌اللّه، تاریخ ایران از ماد تا پهلوی، تهران، صفی علیشاه، 1347ش.
* شهشهانی، سهیلا، تاریخچه پوشش سر در ایران، تهران، مدبر، 1374ش.
* غیبی، مهر‌آسا، هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، تهران، هیرمند، چاپ چهارم، 1391ش.
* فلور، ویلم، حکومت نادرشاه، ترجمه ابوالقاسم سری، تهران، توس، 1368ش.
* متین، پیمان، پوشاک ایرانیان، تهران، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1383ش.
* نجفی، موسی، مقدمه تحلیلی تاریخ تحولات سیاسی ایران، تهران، منیر، چاپ دوم، 1378ش.
[[رده: ویکی‌رز]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۵ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۴:۰۰
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	در دورۀ افشاریان عامه مردم از شال کمر و پادشاهان و درباریان گوهر‌نشان از کمربند استفاده می‌کردند. کمربند و شال کمر هر دو روی قبا بسته می‌شد.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/78024/245/text بژگی، «بحثی در لباس و پوشش مردم ایران در دوره افشاریه»، 1391ش، ص259.]</ref>		در دورۀ افشاریان عامه مردم از شال کمر و پادشاهان و درباریان گوهر‌نشان از کمربند استفاده می‌کردند. کمربند و شال کمر هر دو روی قبا بسته می‌شد.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/78024/245/text بژگی، «بحثی در لباس و پوشش مردم ایران در دوره افشاریه»، 1391ش، ص259.]</ref>
	===کلاه===		===کلاه===
	نادرشاه افشار از کلاه استوانه‌ای‌شکل و بلندی استفاده می‌کرد که قسمت بالای آن به‌صورت زیگ زاگ به سه یا چهار گوشه ختم و با انواع جواهرات تزیین می‌شد. این کلاه به کلاه نادری معروف بود که معمولاً قرمز رنگ بوده و شالی ابریشمی یا پشمی به دور آن می‌بستند.<ref>شهشهانی، تاریخچه پوشش سر در ایران، 1374ش، ص141.</ref> کلاه مردم عادی این دوره، کلاه نمدی بلند بود که به دور آن دستاری می‌بستند و نوع بدون دستار نیز در میان افسران رواج داشت.<ref>متین، پوشاک ایرانیان، 1383ش، ص52.</ref>		نادرشاه افشار از کلاه استوانه‌ای‌شکل و بلندی استفاده می‌کرد که قسمت بالای آن به‌صورت زیگ زاگ به سه یا چهار گوشه ختم و با انواع جواهرات تزیین می‌شد. این کلاه به کلاه نادری معروف بود که معمولاً قرمز رنگ بوده و شالی ابریشمی یا پشمی به دور آن می‌بستند.<ref>شهشهانی، تاریخچه پوشش سر در ایران، 1374ش، ص141.</ref> کلاه مردم عادی این دوره، کلاه نمدی بلند بود که به دور آن [[دستار\|دستاری]] می‌بستند و نوع بدون دستار نیز در میان افسران رواج داشت.<ref>متین، پوشاک ایرانیان، 1383ش، ص52.</ref>
	===پوشش پا===		===پوشش پا===
	کفش مردان این دوره شامل گیوه، چاروق، نعلین یا کفش چرمی است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/78024/245/text بژگی، «بحثی در لباس و پوشش مردم ایران در دوره افشاریه»، 1391ش، ص249.]</ref> علاوه بر کفش، ساق‌بند نیز در این دوره رواج داشته که مردان به دور پاهای خود می‌بستند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1489804/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86?q=%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9%20 اشرف‌پور، «پوشاک در دوران افشاریان و زندیان»، 1395ش، ص133.]</ref>		کفش مردان این دوره شامل گیوه، چاروق، نعلین یا کفش چرمی است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/78024/245/text بژگی، «بحثی در لباس و پوشش مردم ایران در دوره افشاریه»، 1391ش، ص249.]</ref> علاوه بر کفش، ساق‌بند نیز در این دوره رواج داشته که مردان به دور پاهای خود می‌بستند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1489804/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86?q=%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9%20 اشرف‌پور، «پوشاک در دوران افشاریان و زندیان»، 1395ش، ص133.]</ref>
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}
	==منابع==		==منابع==
	* اشرف‌پور، تارا، «پوشاک در دوران افشاریان و زندیان»، مجله سیاه مشق، شماره 1، مهر 1395ش.		*اشرف‌پور، تارا، «پوشاک در دوران افشاریان و زندیان»، مجله سیاه مشق، شماره 1، مهر 1395ش.
	* بژگی، طیبه، «بحثی در لباس و پوشش مردم ایران در دوره افشاریه»، مجله تاریخ‌پژوهی، شماره 53، زمستان 1391ش.		*بژگی، طیبه، «بحثی در لباس و پوشش مردم ایران در دوره افشاریه»، مجله تاریخ‌پژوهی، شماره 53، زمستان 1391ش.
	* راوندی، مرتضی، تاریخ اجتماعی ایران، تهران، امیرکبیر، 1352ش.		*راوندی، مرتضی، تاریخ اجتماعی ایران، تهران، امیرکبیر، 1352ش.
	* شاملویی، حبیب‌اللّه، تاریخ ایران از ماد تا پهلوی، تهران، صفی علیشاه، 1347ش.		*شاملویی، حبیب‌اللّه، تاریخ ایران از ماد تا پهلوی، تهران، صفی علیشاه، 1347ش.
	* شهشهانی، سهیلا، تاریخچه پوشش سر در ایران، تهران، مدبر، 1374ش.		*شهشهانی، سهیلا، تاریخچه پوشش سر در ایران، تهران، مدبر، 1374ش.
	* غیبی، مهر‌آسا، هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، تهران، هیرمند، چاپ چهارم، 1391ش.		*غیبی، مهر‌آسا، هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، تهران، هیرمند، چاپ چهارم، 1391ش.
	* فلور، ویلم، حکومت نادرشاه، ترجمه ابوالقاسم سری، تهران، توس، 1368ش.		*فلور، ویلم، حکومت نادرشاه، ترجمه ابوالقاسم سری، تهران، توس، 1368ش.
	* متین، پیمان، پوشاک ایرانیان، تهران، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1383ش.		*متین، پیمان، پوشاک ایرانیان، تهران، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1383ش.
	* نجفی، موسی، مقدمه تحلیلی تاریخ تحولات سیاسی ایران، تهران، منیر، چاپ دوم، 1378ش.		*نجفی، موسی، مقدمه تحلیلی تاریخ تحولات سیاسی ایران، تهران، منیر، چاپ دوم، 1378ش.
	[[رده: ویکی‌رز]]		[[رده: ویکی‌رز]]