<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86_%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AF</id>
	<title>پیراهن مراد - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86_%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AF"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86_%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AF&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-08T01:42:29Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.44.2</generator>
	<entry>
		<id>https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86_%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AF&amp;diff=43685&amp;oldid=prev</id>
		<title>زهرا غلامی: ایجاد لینک داخلی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86_%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AF&amp;diff=43685&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-05-09T15:26:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;ایجاد لینک داخلی&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۸:۵۶&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l3&quot;&gt;خط ۳:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۳:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;پیراهن مراد (پیرهن مراد / پیرن مراد)،&amp;lt;ref&amp;gt;عسکری‌عالم، فرهنگ واژگان لری و لکی، ۱۳۸۴ش، ص۱۳۸؛ سرلک، واژه‌نامۀ گویش بختیاری چهارلنگ، ۱۳۸۱ش، ص۱۰۱.&amp;lt;/ref&amp;gt;  پیراهنی است که خانم‌ها در روز ۲۷ رمضان با پول تکدی‌گری خریداری کرده و در مسجد میان دو نماز ظهر و عصر می‌دوزند. آن‌ها لباس را بر تن می‌کنند تا حاجت‌شان برآورده شود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://vajehyab.com/amid/پیراهن عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه پیراهن]؛ [https://vajehyab.com/dehkhoda/پیراهن دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه پیراهن]؛ داعی‌الاسلام، فرهنگ نظام، ذیل واژه پیراهن.&amp;lt;/ref&amp;gt;  در گویش یزدی به این آیین، لقمه مراد&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.irna.ir/news/83331732/حنابران-و-پیراهن-مراد-بازتابی-از-تجلی-آیین-های-بانوان-روزه-دار «حنابران و پیراهن مراد؛ بازتابی از تجلی آیین‌های بانوان روزه‌دار ایرانی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  و در گویش لری به آن جُوِه مراد یا جومِه مراد می‌گویند.&amp;lt;ref&amp;gt;عسکری‌عالم، فرهنگ واژگان لری و لکی، ۱۳۸۴ش، ص۱۳۸؛ سرلک، واژه‌نامۀ گویش بختیاری چهارلنگ، ۱۳۸۱ش، ص۱۰۱. &amp;lt;/ref&amp;gt;  مردم، جهت برطرف شدن نیاز خود یا جهت بخت‌گشایی نیز پیراهن مراد، حنای مراد، یا آجیل مراد نذر می‌کنند.&amp;lt;ref&amp;gt;شاملو، كتاب كوچه، ۱۳۷۷-۱۳۷۸ش، حرف ب، دفتر سوم، ‌ص۲۲۱۶-۲۱۱۷. &amp;lt;/ref&amp;gt;  برخی به این آیین کیسه‌دوزی می‌گویند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.irna.ir/news/83331732/حنابران-و-پیراهن-مراد-بازتابی-از-تجلی-آیین-های-بانوان-روزه-دار «حنابران و پیراهن مراد؛ بازتابی از تجلی آیین‌های بانوان روزه‌دار ایرانی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  پیراهن مراد معمولا سفید، ساده و بدون هیچ تزیینی است.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;پیراهن مراد (پیرهن مراد / پیرن مراد)،&amp;lt;ref&amp;gt;عسکری‌عالم، فرهنگ واژگان لری و لکی، ۱۳۸۴ش، ص۱۳۸؛ سرلک، واژه‌نامۀ گویش بختیاری چهارلنگ، ۱۳۸۱ش، ص۱۰۱.&amp;lt;/ref&amp;gt;  پیراهنی است که خانم‌ها در روز ۲۷ رمضان با پول تکدی‌گری خریداری کرده و در مسجد میان دو نماز ظهر و عصر می‌دوزند. آن‌ها لباس را بر تن می‌کنند تا حاجت‌شان برآورده شود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://vajehyab.com/amid/پیراهن عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه پیراهن]؛ [https://vajehyab.com/dehkhoda/پیراهن دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه پیراهن]؛ داعی‌الاسلام، فرهنگ نظام، ذیل واژه پیراهن.&amp;lt;/ref&amp;gt;  در گویش یزدی به این آیین، لقمه مراد&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.irna.ir/news/83331732/حنابران-و-پیراهن-مراد-بازتابی-از-تجلی-آیین-های-بانوان-روزه-دار «حنابران و پیراهن مراد؛ بازتابی از تجلی آیین‌های بانوان روزه‌دار ایرانی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  و در گویش لری به آن جُوِه مراد یا جومِه مراد می‌گویند.&amp;lt;ref&amp;gt;عسکری‌عالم، فرهنگ واژگان لری و لکی، ۱۳۸۴ش، ص۱۳۸؛ سرلک، واژه‌نامۀ گویش بختیاری چهارلنگ، ۱۳۸۱ش، ص۱۰۱. &amp;lt;/ref&amp;gt;  مردم، جهت برطرف شدن نیاز خود یا جهت بخت‌گشایی نیز پیراهن مراد، حنای مراد، یا آجیل مراد نذر می‌کنند.&amp;lt;ref&amp;gt;شاملو، كتاب كوچه، ۱۳۷۷-۱۳۷۸ش، حرف ب، دفتر سوم، ‌ص۲۲۱۶-۲۱۱۷. &amp;lt;/ref&amp;gt;  برخی به این آیین کیسه‌دوزی می‌گویند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.irna.ir/news/83331732/حنابران-و-پیراهن-مراد-بازتابی-از-تجلی-آیین-های-بانوان-روزه-دار «حنابران و پیراهن مراد؛ بازتابی از تجلی آیین‌های بانوان روزه‌دار ایرانی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  پیراهن مراد معمولا سفید، ساده و بدون هیچ تزیینی است.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==آیین پیراهن مراد در فرهنگ مردم==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==آیین پیراهن مراد در فرهنگ مردم==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در بیشتر مناطق ایران معمولا کسی که نذر پیراهن مراد دارد،‌ روز ۱ یا ۲۷ ماه رمضان از خانواده‌هایی که مردی با نام محمد یا علی دارند پول گدایی می‌کند. او روزة سکوت گرفته و با این پول پارچه‌ای را خریداری می‌کند. سپس به مسجد، امام‌زاده یا مکان مذهبی رفته و میان دو نماز پیراهن مراد را دوخته و بر تن می‌کند. او نذر می‌کند تا پیراهن را تا زمان برآورده شدن حاجات خود از تن بیرون نیاورد.&amp;lt;ref&amp;gt;پیراهن مراد، ۱۳۳۶ش، ص۲۹۹؛ شهری، طهران قدیم، ۱۳۸۳ش، ج۳، ص۳۷۰؛ وکیلیان، رمضان در فرهنگ مردم، ۱۳۷۰ش، ج۱، ص۱۲۴-۱۲۵. &amp;lt;/ref&amp;gt;  این کار گاهی تا چند سال به طول می‌انجامد و فرد جز در موارد ضروری و نظافت خود، پیراهن را از تن بیرون نمی‌آورد.&amp;lt;ref&amp;gt;وکیلیان، رمضان در فرهنگ مردم، ۱۳۷۰ش، ج۱، ص۱۲۴.&amp;lt;/ref&amp;gt;  این آیین در نقاط مختلف متفاوت است. در بروجرد زنان از ۷ خانه که زنی با نام فاطمه دارند پارچه گدایی می‌کنند. آن‌ها این پارچه را در شب ۲۷ ماه رمضان در مسجد به کمک ۷ دختر نابالغ برای خود می‌دوزند.&amp;lt;ref&amp;gt;شکورزاده، عقاید و رسوم مردم خراسان، ۱۳۶۳ش، ص۹۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;  در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تهران، &lt;/del&gt;خانم‌ها در روز ۲۷ رمضان در حالی‌که زینت‌های فراوان با خود به‌همراه دارند پیراهن مراد را برای خود می‌دوزند.&amp;lt;ref&amp;gt;هدایت، فرهنگ عامیانۀ مردم ایران، ۱۳۸۱ش، ص۴۹.&amp;lt;/ref&amp;gt;  آن‌ها پول پارچه را از مردانی که تنها یک همسر دارند گرفته و پارچه را از مغازه‌ای که رو به قبله باشد خریداری می‌کنند.&amp;lt;ref&amp;gt;پیراهن مراد، ۱۳۳۶ش، ص۲۹۹.&amp;lt;/ref&amp;gt;  خانم‌ها در یزد از ۷ سید پول گرفته و برای خود پیراهن مراد می‌دوزند. در بیرجند، خانم‌ها در شب ۲۷ ماه رمضان با صورت‌های پوشیده با سبدی دارای آینه، شانه و سرمه‌دان به خانة مردم می‌روند. آن‌ها با قاشق (کفچلز) به در می‌زنند. صاحب‌خانه پس از استفاده از سرمه و شانه خود را در آینه دیده و پولی در سبد قرار می‌دهد. این آیین «بیست ‌و هفتمان» نامیده می‌شود. خانم تا پیش از ظهر فردا با این پول‌ها، پارچه‌ای خریده و برای خود پیراهن می‌دوزد تا با این پیراهن در کل سال، سالم و شاد بماند.&amp;lt;ref&amp;gt;رضایی، بیرجندنامه، ۱۳۸۱ش، ص۴۹۴-۴۹۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;  خانم‌ها در شهر لاریجان (در استان مازندران) در شب چهارشنبه سوری، کیسه‌ای به‌دست گرفته و پول جمع می‌کنند. آن‌ها با این پول برای خود پیراهن مراد می‌دوزند.&amp;lt;ref&amp;gt;پورکریم، «آیین جشن چهارشنبه‌سوری در ایران»، ۱۳۴۷-۱۳۴۸ش، ص۲۱.&amp;lt;/ref&amp;gt;  در شهرکرد اگر خانمی پای سفره‌ای حاجت‌روا می‌شد یا از دست صاحب سفره غذایی خورده و به مراد خود می‌رسید، نذر می‌کرد مدتی پیراهن او را بر تن کند. کسانی که بعد از مدت‌ها نذر و نیاز، دارای فرزند می‌شوند، نیز نوعی پیراهن مراد بر تن فرزند خود می‌کنند. این پیراهن به امام یا امام‌زاده‌ای که حاجت فرد را داده منسوب است. برخی، جهت رفتن به کربلا و مکه دستمال مراد، چارقد مراد یا دیگر پوشاک مراد بر تن می‌کنند.&amp;lt;ref&amp;gt;مستوفی، شرح زندگانی من، ۱۳۸۶ش، ج۱، ص۴۸۴؛ شهری، طهران قدیم، ۱۳۸۳ش، ج۳، ص۳۷۰-۳۷۱؛ شریعت‌زاده، فرهنگ مردم شاهرود، ۱۳۷۱ش، ص۳۹۷-۳۹۸.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در بیشتر مناطق ایران معمولا کسی که نذر پیراهن مراد دارد،‌ روز ۱ یا ۲۷ ماه رمضان از خانواده‌هایی که مردی با نام محمد یا علی دارند پول گدایی می‌کند. او روزة سکوت گرفته و با این پول پارچه‌ای را خریداری می‌کند. سپس به مسجد، امام‌زاده یا مکان مذهبی رفته و میان دو نماز پیراهن مراد را دوخته و بر تن می‌کند. او نذر می‌کند تا پیراهن را تا زمان برآورده شدن حاجات خود از تن بیرون نیاورد.&amp;lt;ref&amp;gt;پیراهن مراد، ۱۳۳۶ش، ص۲۹۹؛ شهری، طهران قدیم، ۱۳۸۳ش، ج۳، ص۳۷۰؛ وکیلیان، رمضان در فرهنگ مردم، ۱۳۷۰ش، ج۱، ص۱۲۴-۱۲۵. &amp;lt;/ref&amp;gt;  این کار گاهی تا چند سال به طول می‌انجامد و فرد جز در موارد ضروری و نظافت خود، پیراهن را از تن بیرون نمی‌آورد.&amp;lt;ref&amp;gt;وکیلیان، رمضان در فرهنگ مردم، ۱۳۷۰ش، ج۱، ص۱۲۴.&amp;lt;/ref&amp;gt;  این آیین در نقاط مختلف متفاوت است. در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;بروجرد&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;زنان از ۷ خانه که زنی با نام فاطمه دارند پارچه گدایی می‌کنند. آن‌ها این پارچه را در شب ۲۷ ماه رمضان در مسجد به کمک ۷ دختر نابالغ برای خود می‌دوزند.&amp;lt;ref&amp;gt;شکورزاده، عقاید و رسوم مردم خراسان، ۱۳۶۳ش، ص۹۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;  در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[تهران]]، &lt;/ins&gt;خانم‌ها در روز ۲۷ رمضان در حالی‌که زینت‌های فراوان با خود به‌همراه دارند پیراهن مراد را برای خود می‌دوزند.&amp;lt;ref&amp;gt;هدایت، فرهنگ عامیانۀ مردم ایران، ۱۳۸۱ش، ص۴۹.&amp;lt;/ref&amp;gt;  آن‌ها پول پارچه را از مردانی که تنها یک همسر دارند گرفته و پارچه را از مغازه‌ای که رو به قبله باشد خریداری می‌کنند.&amp;lt;ref&amp;gt;پیراهن مراد، ۱۳۳۶ش، ص۲۹۹.&amp;lt;/ref&amp;gt;  خانم‌ها در یزد از ۷ سید پول گرفته و برای خود پیراهن مراد می‌دوزند. در بیرجند، خانم‌ها در شب ۲۷ ماه رمضان با صورت‌های پوشیده با سبدی دارای آینه، شانه و سرمه‌دان به خانة مردم می‌روند. آن‌ها با قاشق (کفچلز) به در می‌زنند. صاحب‌خانه پس از استفاده از سرمه و شانه خود را در آینه دیده و پولی در سبد قرار می‌دهد. این آیین «بیست ‌و هفتمان» نامیده می‌شود. خانم تا پیش از ظهر فردا با این پول‌ها، پارچه‌ای خریده و برای خود پیراهن می‌دوزد تا با این پیراهن در کل سال، سالم و شاد بماند.&amp;lt;ref&amp;gt;رضایی، بیرجندنامه، ۱۳۸۱ش، ص۴۹۴-۴۹۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;  خانم‌ها در شهر لاریجان (در استان مازندران) در شب چهارشنبه سوری، کیسه‌ای به‌دست گرفته و پول جمع می‌کنند. آن‌ها با این پول برای خود پیراهن مراد می‌دوزند.&amp;lt;ref&amp;gt;پورکریم، «آیین جشن چهارشنبه‌سوری در ایران»، ۱۳۴۷-۱۳۴۸ش، ص۲۱.&amp;lt;/ref&amp;gt;  در شهرکرد اگر خانمی پای سفره‌ای حاجت‌روا می‌شد یا از دست صاحب سفره غذایی خورده و به مراد خود می‌رسید، نذر می‌کرد مدتی پیراهن او را بر تن کند. کسانی که بعد از مدت‌ها نذر و نیاز، دارای فرزند می‌شوند، نیز نوعی پیراهن مراد بر تن فرزند خود می‌کنند. این پیراهن به امام یا امام‌زاده‌ای که حاجت فرد را داده منسوب است. برخی، جهت رفتن به کربلا و مکه دستمال مراد، چارقد مراد یا دیگر پوشاک مراد بر تن می‌کنند.&amp;lt;ref&amp;gt;مستوفی، شرح زندگانی من، ۱۳۸۶ش، ج۱، ص۴۸۴؛ شهری، طهران قدیم، ۱۳۸۳ش، ج۳، ص۳۷۰-۳۷۱؛ شریعت‌زاده، فرهنگ مردم شاهرود، ۱۳۷۱ش، ص۳۹۷-۳۹۸.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;   &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;   &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;برخی از تکدی‌گری پیراهن مراد نمی‌دوزند. آن‌ها جوراب یا چارقدی خریداری کرده و پس از نماز پسین (نماز عصر) می‌پوشند؛ تا حاجت‌روا شوند.&amp;lt;ref&amp;gt;کتیرایی، از خشت تا خشت، ۱۳۷۸ش، ص۱۱۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;  مردم پس از اتمام نذر، پیراهن مراد را به‌عنوان کالایی ارزشمند نزد خود نگه‌داری می‌کنند.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;برخی از تکدی‌گری پیراهن مراد نمی‌دوزند. آن‌ها جوراب یا چارقدی خریداری کرده و پس از نماز پسین (نماز عصر) می‌پوشند؛ تا حاجت‌روا شوند.&amp;lt;ref&amp;gt;کتیرایی، از خشت تا خشت، ۱۳۷۸ش، ص۱۱۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;  مردم پس از اتمام نذر، پیراهن مراد را به‌عنوان کالایی ارزشمند نزد خود نگه‌داری می‌کنند.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>زهرا غلامی</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86_%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AF&amp;diff=32009&amp;oldid=prev</id>
		<title>حانیه کلهر: صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;big&gt;&#039;&#039;&#039;پیراهَن مُراد&#039;&#039;&#039;&lt;/big&gt;؛ جامه‌ای که فرد، جهت برآورده شدن حاجت بر تن می‌کند.  پیراهن مراد (پیرهن مراد / پیرن مراد)،&lt;ref&gt;عسکری‌عالم، فرهنگ واژگان لری و لکی، ۱۳۸۴ش، ص۱۳۸؛ سرلک، واژه‌نامۀ گویش بختیاری چهارلنگ، ۱۳۸۱ش، ص۱۰۱.&lt;/ref&gt;  پیراهنی است که خانم...» ایجاد کرد</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranpedia.net/w/index.php?title=%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86_%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AF&amp;diff=32009&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-04-28T11:18:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;صفحه‌ای تازه حاوی «&amp;lt;big&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;پیراهَن مُراد&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/big&amp;gt;؛ جامه‌ای که فرد، جهت برآورده شدن حاجت بر تن می‌کند.  پیراهن مراد (پیرهن مراد / پیرن مراد)،&amp;lt;ref&amp;gt;عسکری‌عالم، فرهنگ واژگان لری و لکی، ۱۳۸۴ش، ص۱۳۸؛ سرلک، واژه‌نامۀ گویش بختیاری چهارلنگ، ۱۳۸۱ش، ص۱۰۱.&amp;lt;/ref&amp;gt;  پیراهنی است که خانم...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحهٔ تازه&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;big&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;پیراهَن مُراد&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/big&amp;gt;؛ جامه‌ای که فرد، جهت برآورده شدن حاجت بر تن می‌کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پیراهن مراد (پیرهن مراد / پیرن مراد)،&amp;lt;ref&amp;gt;عسکری‌عالم، فرهنگ واژگان لری و لکی، ۱۳۸۴ش، ص۱۳۸؛ سرلک، واژه‌نامۀ گویش بختیاری چهارلنگ، ۱۳۸۱ش، ص۱۰۱.&amp;lt;/ref&amp;gt;  پیراهنی است که خانم‌ها در روز ۲۷ رمضان با پول تکدی‌گری خریداری کرده و در مسجد میان دو نماز ظهر و عصر می‌دوزند. آن‌ها لباس را بر تن می‌کنند تا حاجت‌شان برآورده شود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://vajehyab.com/amid/پیراهن عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه پیراهن]؛ [https://vajehyab.com/dehkhoda/پیراهن دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه پیراهن]؛ داعی‌الاسلام، فرهنگ نظام، ذیل واژه پیراهن.&amp;lt;/ref&amp;gt;  در گویش یزدی به این آیین، لقمه مراد&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.irna.ir/news/83331732/حنابران-و-پیراهن-مراد-بازتابی-از-تجلی-آیین-های-بانوان-روزه-دار «حنابران و پیراهن مراد؛ بازتابی از تجلی آیین‌های بانوان روزه‌دار ایرانی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  و در گویش لری به آن جُوِه مراد یا جومِه مراد می‌گویند.&amp;lt;ref&amp;gt;عسکری‌عالم، فرهنگ واژگان لری و لکی، ۱۳۸۴ش، ص۱۳۸؛ سرلک، واژه‌نامۀ گویش بختیاری چهارلنگ، ۱۳۸۱ش، ص۱۰۱. &amp;lt;/ref&amp;gt;  مردم، جهت برطرف شدن نیاز خود یا جهت بخت‌گشایی نیز پیراهن مراد، حنای مراد، یا آجیل مراد نذر می‌کنند.&amp;lt;ref&amp;gt;شاملو، كتاب كوچه، ۱۳۷۷-۱۳۷۸ش، حرف ب، دفتر سوم، ‌ص۲۲۱۶-۲۱۱۷. &amp;lt;/ref&amp;gt;  برخی به این آیین کیسه‌دوزی می‌گویند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.irna.ir/news/83331732/حنابران-و-پیراهن-مراد-بازتابی-از-تجلی-آیین-های-بانوان-روزه-دار «حنابران و پیراهن مراد؛ بازتابی از تجلی آیین‌های بانوان روزه‌دار ایرانی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  پیراهن مراد معمولا سفید، ساده و بدون هیچ تزیینی است. &lt;br /&gt;
==آیین پیراهن مراد در فرهنگ مردم==&lt;br /&gt;
در بیشتر مناطق ایران معمولا کسی که نذر پیراهن مراد دارد،‌ روز ۱ یا ۲۷ ماه رمضان از خانواده‌هایی که مردی با نام محمد یا علی دارند پول گدایی می‌کند. او روزة سکوت گرفته و با این پول پارچه‌ای را خریداری می‌کند. سپس به مسجد، امام‌زاده یا مکان مذهبی رفته و میان دو نماز پیراهن مراد را دوخته و بر تن می‌کند. او نذر می‌کند تا پیراهن را تا زمان برآورده شدن حاجات خود از تن بیرون نیاورد.&amp;lt;ref&amp;gt;پیراهن مراد، ۱۳۳۶ش، ص۲۹۹؛ شهری، طهران قدیم، ۱۳۸۳ش، ج۳، ص۳۷۰؛ وکیلیان، رمضان در فرهنگ مردم، ۱۳۷۰ش، ج۱، ص۱۲۴-۱۲۵. &amp;lt;/ref&amp;gt;  این کار گاهی تا چند سال به طول می‌انجامد و فرد جز در موارد ضروری و نظافت خود، پیراهن را از تن بیرون نمی‌آورد.&amp;lt;ref&amp;gt;وکیلیان، رمضان در فرهنگ مردم، ۱۳۷۰ش، ج۱، ص۱۲۴.&amp;lt;/ref&amp;gt;  این آیین در نقاط مختلف متفاوت است. در بروجرد زنان از ۷ خانه که زنی با نام فاطمه دارند پارچه گدایی می‌کنند. آن‌ها این پارچه را در شب ۲۷ ماه رمضان در مسجد به کمک ۷ دختر نابالغ برای خود می‌دوزند.&amp;lt;ref&amp;gt;شکورزاده، عقاید و رسوم مردم خراسان، ۱۳۶۳ش، ص۹۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;  در تهران، خانم‌ها در روز ۲۷ رمضان در حالی‌که زینت‌های فراوان با خود به‌همراه دارند پیراهن مراد را برای خود می‌دوزند.&amp;lt;ref&amp;gt;هدایت، فرهنگ عامیانۀ مردم ایران، ۱۳۸۱ش، ص۴۹.&amp;lt;/ref&amp;gt;  آن‌ها پول پارچه را از مردانی که تنها یک همسر دارند گرفته و پارچه را از مغازه‌ای که رو به قبله باشد خریداری می‌کنند.&amp;lt;ref&amp;gt;پیراهن مراد، ۱۳۳۶ش، ص۲۹۹.&amp;lt;/ref&amp;gt;  خانم‌ها در یزد از ۷ سید پول گرفته و برای خود پیراهن مراد می‌دوزند. در بیرجند، خانم‌ها در شب ۲۷ ماه رمضان با صورت‌های پوشیده با سبدی دارای آینه، شانه و سرمه‌دان به خانة مردم می‌روند. آن‌ها با قاشق (کفچلز) به در می‌زنند. صاحب‌خانه پس از استفاده از سرمه و شانه خود را در آینه دیده و پولی در سبد قرار می‌دهد. این آیین «بیست ‌و هفتمان» نامیده می‌شود. خانم تا پیش از ظهر فردا با این پول‌ها، پارچه‌ای خریده و برای خود پیراهن می‌دوزد تا با این پیراهن در کل سال، سالم و شاد بماند.&amp;lt;ref&amp;gt;رضایی، بیرجندنامه، ۱۳۸۱ش، ص۴۹۴-۴۹۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;  خانم‌ها در شهر لاریجان (در استان مازندران) در شب چهارشنبه سوری، کیسه‌ای به‌دست گرفته و پول جمع می‌کنند. آن‌ها با این پول برای خود پیراهن مراد می‌دوزند.&amp;lt;ref&amp;gt;پورکریم، «آیین جشن چهارشنبه‌سوری در ایران»، ۱۳۴۷-۱۳۴۸ش، ص۲۱.&amp;lt;/ref&amp;gt;  در شهرکرد اگر خانمی پای سفره‌ای حاجت‌روا می‌شد یا از دست صاحب سفره غذایی خورده و به مراد خود می‌رسید، نذر می‌کرد مدتی پیراهن او را بر تن کند. کسانی که بعد از مدت‌ها نذر و نیاز، دارای فرزند می‌شوند، نیز نوعی پیراهن مراد بر تن فرزند خود می‌کنند. این پیراهن به امام یا امام‌زاده‌ای که حاجت فرد را داده منسوب است. برخی، جهت رفتن به کربلا و مکه دستمال مراد، چارقد مراد یا دیگر پوشاک مراد بر تن می‌کنند.&amp;lt;ref&amp;gt;مستوفی، شرح زندگانی من، ۱۳۸۶ش، ج۱، ص۴۸۴؛ شهری، طهران قدیم، ۱۳۸۳ش، ج۳، ص۳۷۰-۳۷۱؛ شریعت‌زاده، فرهنگ مردم شاهرود، ۱۳۷۱ش، ص۳۹۷-۳۹۸.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
برخی از تکدی‌گری پیراهن مراد نمی‌دوزند. آن‌ها جوراب یا چارقدی خریداری کرده و پس از نماز پسین (نماز عصر) می‌پوشند؛ تا حاجت‌روا شوند.&amp;lt;ref&amp;gt;کتیرایی، از خشت تا خشت، ۱۳۷۸ش، ص۱۱۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;  مردم پس از اتمام نذر، پیراهن مراد را به‌عنوان کالایی ارزشمند نزد خود نگه‌داری می‌کنند. &lt;br /&gt;
==پیراهن مراد در ادبیات عامه==&lt;br /&gt;
در ادبیات عامه، هرگاه فردی برای کسب منفعتی تلاش کرده ولی موجب زیان‌رسیدن به دیگران شده است می‌گویند: یارو پیراهن مراد می‌دوزد، سوزنش می‌رود پای ما.&amp;lt;ref&amp;gt;شاملو، كتاب كوچه، ۱۳۷۷-۱۳۷۸ش، حرف پ، دفتر دوم، ص۹۷۷؛ ذوالفقاری، فرهنگ بزرگ ضرب‌المثل‌های فارسی، ۱۳۸۸ش، ج۱، ص۶۵۴.&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}} &lt;br /&gt;
==منابع==&lt;br /&gt;
* پوركریم، هوشنگ، «آیین جشن چهارشنبه‌سوری در ایران»، هنر و مردم، تهران، شماره ۷۷، ۱۳۴۷- ۱۳۴۸ش.&lt;br /&gt;
* «پیراهن مراد»، اطلاعات ماهانه، تهران، شماره ۱۱۰، ۱۳۳۶ش.&lt;br /&gt;
* «حنابران و پیراهن مراد؛ بازتابی از تجلی آیین‌های بانوان روزه‌دار ایرانی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۱۰ خرداد ۱۳۹۸ش.  &lt;br /&gt;
* داعی‌الاسلام، محمدعلی، فرهنگ نظام، تهران، دانش، چ۲، ۱۳۶۲ش.&lt;br /&gt;
* دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۷ تیر ۱۴۰۱ش. &lt;br /&gt;
* ذوالفقاری، حسن، فرهنگ بزرگ ضرب‌المثل‌های فارسی، تهران، معین، ۱۳۸۸ش. &lt;br /&gt;
* رضایی، جمال، بیرجندنامه، به‌تحقیق محمود رفیعی، تهران، هیرمند، چ۱، ۱۳۸۱ش.&lt;br /&gt;
* سرلک، رضا، واژه‌نامۀ گویش بختیاری چهارلنگ، تهران، آثار، چ۱، ۱۳۸۱ش. &lt;br /&gt;
* شاملو، احمد، كتاب كوچه، تهران، مازیار، چ۱، ۱۳۷۷-۱۳۷۸ش.&lt;br /&gt;
* شریعت‌زاده، علی‌اصغر، فرهنگ مردم شاهرود، تهران، مؤلف، چ۱، ۱۳۷۱ش.&lt;br /&gt;
* شكورزاده، ابراهیم، عقاید و رسوم مردم خراسان، تهران، سروش، چ۲، ۱۳۶۳ش.&lt;br /&gt;
* شهری، جعفر، طهران قدیم، تهران، معین، ۱۳۸۳ش.&lt;br /&gt;
* عسکری‌عالم، علی‌مردان، فرهنگ واژگان لری و لکی، خرم‌آباد، افلاک، چ۱، ۱۳۸۴ش.&lt;br /&gt;
* عمید، حسن، فرهنگ فارسی، سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۷ تیر ۱۴۰۱ش. &lt;br /&gt;
* كتیرایی، محمود، از خشت تا خشت، تهران، ثالث، چ۱، ۱۳۷۸ش.&lt;br /&gt;
* مستوفی، عبدالله، شرح زندگانی من، تهران، هرمس، چ۱، ۱۳۸۶ش.&lt;br /&gt;
* وكیلیان، احمد، رمضان در فرهنگ مردم، تهران، الهدی، ۱۳۷۰ش.&lt;br /&gt;
* هدایت، صادق، فرهنگ عامیانۀ مردم ایران، به‌تحقیق جهانگیر هدایت، تهران، چشمه، چ۴، ۱۳۸۱ش.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>حانیه کلهر</name></author>
	</entry>
</feed>