پیش‌نویس:بهشت غرب - تاریخچهٔ نسخه‌ها

رضا عسکری: /* پانویس */

2026-06-06T11:41:07Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۶ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۱۱
خط ۸۰:		خط ۸۰:
	==پانویس==		==پانویس==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}
			{{پانویس پیش‌نویس}}

	==منابع==		==منابع==

رضا عسکری در ۱۶ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۴۰

2026-06-06T11:40:49Z

نمایش تغییرات

حمید فرهمندی راد: /* مواجهه جامعه ایران با انگاره «بهشت غرب» */

2026-05-26T00:44:48Z

مواجهه جامعه ایران با انگاره «بهشت غرب»

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۵ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۴:۱۴
خط ۶۹:		خط ۶۹:
	این شیفتگی به تدریج نوعی خودباختگی، بیگانه‌زدگی و فرهنگ «ما نمی‌توانیم» را از اواسط قاجار تا دوران پهلوی نهادینه کرد.<ref>خامنه‌ای، دوران جدید عالم، ۱۳۹۸ش، ص۱۰۴.</ref> در این دوره، نگاهی منفی به مواریث ارزشمند تاریخی شکل گرفت و ترجیح مطلق هر پدیده غربی بر ایرانی رواج یافت؛<ref>خامنه‌ای، دوران جدید عالم، ۱۳۹۸ش، ص۱۰۴.</ref> تلاش برای تغییر ظواهر جامعه مانند کشف حجاب بانوان<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۷۱.</ref> و بازتاب گسترده این رویکرد در ادبیات آن دوره، در همین راستا ارزیابی می‌شود.<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۶۹.</ref>		این شیفتگی به تدریج نوعی خودباختگی، بیگانه‌زدگی و فرهنگ «ما نمی‌توانیم» را از اواسط قاجار تا دوران پهلوی نهادینه کرد.<ref>خامنه‌ای، دوران جدید عالم، ۱۳۹۸ش، ص۱۰۴.</ref> در این دوره، نگاهی منفی به مواریث ارزشمند تاریخی شکل گرفت و ترجیح مطلق هر پدیده غربی بر ایرانی رواج یافت؛<ref>خامنه‌ای، دوران جدید عالم، ۱۳۹۸ش، ص۱۰۴.</ref> تلاش برای تغییر ظواهر جامعه مانند کشف حجاب بانوان<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۷۱.</ref> و بازتاب گسترده این رویکرد در ادبیات آن دوره، در همین راستا ارزیابی می‌شود.<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۶۹.</ref>

	با این وجود، انگاره «بهشت غرب» بدون مخالف نماند و به عرصه‌ای برای درگیری فکری بدل شد.<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۷۰.</ref> عالمان دینی در برابر مظاهر سلطه فرهنگ غرب ایستادگی کردند.<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۶۳.</ref> با گذشت زمان و نمایان شدن پیامدهای غرب‌زدگی، رویکرد منفعلانه روشنفکران اولیه<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۸۲۸.</ref> جای خود را به نگاهی انتقادی در میان نخبگان متأخر<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۸۳۷.</ref> چون [[مرتضی مطهری]]، [[جلال آل‌احمد]]<ref>آل احمد، غرب‌زدگی، ص۵۱.</ref> و [[علی شریعتی]] داد.<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۸۳۷.</ref> این سیر تاریخیِ بیداری، سرانجام با وقوع انقلاب اسلامی به رهبری [[امام خمینی]] به نقطه عطف خود رسید؛ جریانی که کوشید با نفی خودباختگی، هویت اصیل تمدنی و دینی را به ملت ایران بازگرداند و مسیر استقلال فکری را هموار سازد.<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۶۶۷.</ref> این درگیری و تقابل فکری بعد از انقلاب نیز ادامه داشته است. از نظر امام خمینی، گرچه ملت ایران از پادشاهی پهلوی آسوده گشت اما به این زودی‌ها از ~~تربيت‏يافتگان~~ غرب و شرق نجات نخواهد یافت.<ref>[امام] خميني، صحیفه نور، وب‌سایت کتابخانه مدرسه فقاهت.</ref>		با این وجود، انگاره «بهشت غرب» بدون مخالف نماند و به عرصه‌ای برای درگیری فکری بدل شد.<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۷۰.</ref> عالمان دینی در برابر مظاهر سلطه فرهنگ غرب ایستادگی کردند.<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۶۳.</ref> با گذشت زمان و نمایان شدن پیامدهای غرب‌زدگی، رویکرد منفعلانه روشنفکران اولیه<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۸۲۸.</ref> جای خود را به نگاهی انتقادی در میان نخبگان متأخر<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۸۳۷.</ref> چون [[مرتضی مطهری]]، [[جلال آل‌احمد]]<ref>آل احمد، غرب‌زدگی، ص۵۱.</ref> و [[علی شریعتی]] داد.<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۸۳۷.</ref> این سیر تاریخیِ بیداری، سرانجام با وقوع انقلاب اسلامی به رهبری [[امام خمینی]] به نقطه عطف خود رسید؛ جریانی که کوشید با نفی خودباختگی، هویت اصیل تمدنی و دینی را به ملت ایران بازگرداند و مسیر استقلال فکری را هموار سازد.<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۶۶۷.</ref> این درگیری و تقابل فکری بعد از انقلاب نیز ادامه داشته است. از نظر امام خمینی، گرچه ملت ایران از پادشاهی پهلوی آسوده گشت اما به این زودی‌ها از تربیت‌یافتگان غرب و شرق نجات نخواهد یافت.<ref>[امام] خميني، صحیفه نور، وب‌سایت کتابخانه مدرسه فقاهت.</ref>

	==پانویس==		==پانویس==

حمید فرهمندی راد: /* پیامدهای انگاره‌ی «بهشت غرب» */

2026-05-26T00:37:16Z

پیامدهای انگاره‌ی «بهشت غرب»

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۵ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۴:۰۷
خط ۴۴:		خط ۴۴:
	به باور کارشناسان و پژوهشگران حوزه‌های فرهنگی و اجتماعی، شکل‌گیری انگاره‌ی «بهشت غرب» پیامدهای مخربی برای جوامع شرقی به همراه داشته است. بعضی از پیامدها عبارت است از:		به باور کارشناسان و پژوهشگران حوزه‌های فرهنگی و اجتماعی، شکل‌گیری انگاره‌ی «بهشت غرب» پیامدهای مخربی برای جوامع شرقی به همراه داشته است. بعضی از پیامدها عبارت است از:

	۱. '''احساس حقارت''': به زعم پژوهشگران، استعمار با ~~خقِ~~ دوگانه‌ی «غربِ پیشرفته و عقلانی» در برابر «شرقِ عقب‌مانده و احساساتی»، نوعی عقده‌ی [[حقارت]] در جوامع شرقی ایجاد کرد.<ref>موسوی، «غرب‌زدگی و ریشه‌های روانی، فلسفی و تمدنی»، وب‌سایت دانشگاه فرهنگیان.</ref> انسان شرقی با درونی کردن این تصویر، دچار ازخودبیگانگی شده و دستاوردهای خود را بی‌ارزش و داشته‌های غرب را اصیل می‌پندارد. در این حالت، فرد حتی برای شناخت هویت تاریخی خود به منابع غربی و خاورشناسان رجوع می‌کند که نتیجه‌ی آن تحقیر مضاعف خویشتن است.<ref>موسوی، «غرب‌زدگی و ریشه‌های روانی، فلسفی و تمدنی»، وب‌سایت دانشگاه فرهنگیان.</ref>		۱. '''احساس حقارت''': به زعم پژوهشگران، استعمار با خلقِ دوگانه‌ی «غربِ پیشرفته و عقلانی» در برابر «شرقِ عقب‌مانده و احساساتی»، نوعی عقده‌ی [[حقارت]] در جوامع شرقی ایجاد کرد.<ref>موسوی، «غرب‌زدگی و ریشه‌های روانی، فلسفی و تمدنی»، وب‌سایت دانشگاه فرهنگیان.</ref> انسان شرقی با درونی کردن این تصویر، دچار ازخودبیگانگی شده و دستاوردهای خود را بی‌ارزش و داشته‌های غرب را اصیل می‌پندارد. در این حالت، فرد حتی برای شناخت هویت تاریخی خود به منابع غربی و خاورشناسان رجوع می‌کند که نتیجه‌ی آن تحقیر مضاعف خویشتن است.<ref>موسوی، «غرب‌زدگی و ریشه‌های روانی، فلسفی و تمدنی»، وب‌سایت دانشگاه فرهنگیان.</ref>

	۲. '''غرب‌زدگی''': [[غرب‌زدگی]] به معنای دلبستگی کورکورانه و نامعقول به تمدن غرب است. این شیفتگی که با اعتماد بی‌دریغ و خامی همراه است،<ref>شایگان، آسیا در برابر غرب، ۱۳۹۹ش، ص۵۷.</ref> مانع از شناخت عمیق و راهیابی به کانون محرک تفکر غربی می‌شود. از نگاه بعضی کارشناسان مطالعات فرهنگی، فرد غرب‌زده نه به تفکر غربی راه می‌یابد و نه پیوندی با میراث قومی خود دارد و به اصطلاح از آنجا رانده و از اینجا مانده می‌شود.<ref>شایگان، آسیا در برابر غرب، ۱۳۹۹ش، ص۵۷.</ref>		۲. '''غرب‌زدگی''': [[غرب‌زدگی]] به معنای دلبستگی کورکورانه و نامعقول به تمدن غرب است. این شیفتگی که با اعتماد بی‌دریغ و خامی همراه است،<ref>شایگان، آسیا در برابر غرب، ۱۳۹۹ش، ص۵۷.</ref> مانع از شناخت عمیق و راهیابی به کانون محرک تفکر غربی می‌شود. از نگاه بعضی کارشناسان مطالعات فرهنگی، فرد غرب‌زده نه به تفکر غربی راه می‌یابد و نه پیوندی با میراث قومی خود دارد و به اصطلاح از آنجا رانده و از اینجا مانده می‌شود.<ref>شایگان، آسیا در برابر غرب، ۱۳۹۹ش، ص۵۷.</ref>

رضا عسکری: رضا عسکری صفحهٔ بهشت غرب را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به پیش‌نویس:بهشت غرب منتقل کرد

2026-05-25T21:45:56Z

رضا عسکری صفحهٔ بهشت غرب را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به پیش‌نویس:بهشت غرب منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ۵ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۱:۱۵
(بدون تفاوت)

حمید فرهمندی راد: /* پیامدهای انگاره‌ی «بهشت غرب» */

2026-05-25T21:13:07Z

پیامدهای انگاره‌ی «بهشت غرب»

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۵ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۰:۴۳
خط ۵۴:		خط ۵۴:
	۵. '''گسست و بیگانگی تمدن‌های غیرغربی از یکدیگر''': به عقیده‌ی بعضی از پژوهشگران تاریخ تمدن، در حالی که تمدن‌های بزرگ آسیایی در گذشته ارتباط و تبادل فرهنگی پویایی با یکدیگر داشتند، اما امروزه به دلیل اینکه غرب به «کعبه‌ی آمال» تبدیل شده، این تمدن‌ها از یکدیگر بیگانه شده‌اند<ref>شایگان، آسیا در برابر غرب، ۱۳۹۹ش، ص۱۷۳.</ref> و یکدیگر را تنها از دریچه‌ی نگاه غرب<ref>آل احمد، غرب‌زدگی، ص۱۳۳.</ref> و خاورشناسان می‌شناسند.<ref>شایگان، آسیا در برابر غرب، ۱۳۹۹ش، ص۱۷۹.</ref>		۵. '''گسست و بیگانگی تمدن‌های غیرغربی از یکدیگر''': به عقیده‌ی بعضی از پژوهشگران تاریخ تمدن، در حالی که تمدن‌های بزرگ آسیایی در گذشته ارتباط و تبادل فرهنگی پویایی با یکدیگر داشتند، اما امروزه به دلیل اینکه غرب به «کعبه‌ی آمال» تبدیل شده، این تمدن‌ها از یکدیگر بیگانه شده‌اند<ref>شایگان، آسیا در برابر غرب، ۱۳۹۹ش، ص۱۷۳.</ref> و یکدیگر را تنها از دریچه‌ی نگاه غرب<ref>آل احمد، غرب‌زدگی، ص۱۳۳.</ref> و خاورشناسان می‌شناسند.<ref>شایگان، آسیا در برابر غرب، ۱۳۹۹ش، ص۱۷۹.</ref>

	۶. '''مصرف‌گرایی و تقلید کورکورانه''': در انگاره‌ی بهشت غرب، تنها راه برون‌رفت از وضع موجود و رسیدن به پیشرفت، «تقلید مطلق از غرب» دانسته می‌شود.<ref>ابوطالبی، ارتجاع روشنفکری بعد از انقلاب اسلامی، ۱۳۸۷ش، ص۱۶۶.</ref> یکی از بارزترین نمودهای این تقلید، مصرف کالاهای غربی است؛ تا جایی که مصرف‌زدگی به مایه‌ی افتخار و نشانه‌ی تمدن تبدیل می‌گردد.<ref>شریعتی، بازگشت به خویشتن، ۱۳۵۶ش، ص۱۹.</ref>		۶. '''مصرف‌گرایی و تقلید کورکورانه''': در انگاره‌ی بهشت غرب، تنها راه برون‌رفت از وضع موجود و رسیدن به پیشرفت، «تقلید مطلق از غرب» دانسته می‌شود.<ref>ابوطالبی، ارتجاع روشنفکری بعد از انقلاب اسلامی، ۱۳۸۷ش، ص۱۶۶.</ref> یکی از بارزترین نمودهای این تقلید، مصرف کالاهای غربی است؛ تا جایی که [[مصرف‌زدگی]] به مایه‌ی افتخار و نشانه‌ی تمدن تبدیل می‌گردد.<ref>شریعتی، بازگشت به خویشتن، ۱۳۵۶ش، ص۱۹.</ref>

	۷. '''وادادگی و پرهیز از رقابت''': برخی محققان و تحلیلگران بر این باورند که [[خودتحقیری]] ناشی از غرب‌زدگی، جسارت رقابت با غرب یا تلاش برای رسیدن به جایگاهی برتر<ref>آل احمد، غرب‌زدگی، ص۴۶.</ref> را از جامعه سلب می‌کند.<ref>غلامی، «پانزده ویژگی جریان غرب‌زده در ایران و دنیای اسلام»، خبرگزاری مهر.</ref> این وضعیت، به‌جای ترغیب به تلاش برای استقلال اقتصادی، به تسلیم در برابر فرهنگ و اقتصاد غرب می‌انجامد.<ref>شایگان، آسیا در برابر غرب، ۱۳۹۹ش، ص۴۹.</ref> مدیر یا مسؤلی که شیفتۀ غرب است، نه‌تنها تلاشی برای استقلال نمی‌کند، بلکه در مسیر به شکست کشاندن طرح‌های مبتکرانه‌ی داخلی که مغایر با الگوهای غربی باشد، سنگ‌اندازی می‌کند.<ref>غلامی، «پانزده ویژگی جریان غرب‌زده در ایران و دنیای اسلام»، خبرگزاری مهر.</ref>		۷. '''وادادگی و پرهیز از رقابت''': برخی محققان و تحلیلگران بر این باورند که [[خودتحقیری]] ناشی از غرب‌زدگی، جسارت رقابت با غرب یا تلاش برای رسیدن به جایگاهی برتر<ref>آل احمد، غرب‌زدگی، ص۴۶.</ref> را از جامعه سلب می‌کند.<ref>غلامی، «پانزده ویژگی جریان غرب‌زده در ایران و دنیای اسلام»، خبرگزاری مهر.</ref> این وضعیت، به‌جای ترغیب به تلاش برای استقلال اقتصادی، به تسلیم در برابر فرهنگ و اقتصاد غرب می‌انجامد.<ref>شایگان، آسیا در برابر غرب، ۱۳۹۹ش، ص۴۹.</ref> مدیر یا مسؤلی که شیفتۀ غرب است، نه‌تنها تلاشی برای استقلال نمی‌کند، بلکه در مسیر به شکست کشاندن طرح‌های مبتکرانه‌ی داخلی که مغایر با الگوهای غربی باشد، سنگ‌اندازی می‌کند.<ref>غلامی، «پانزده ویژگی جریان غرب‌زده در ایران و دنیای اسلام»، خبرگزاری مهر.</ref>

	'''۸. زمینه‌ساز استعمار''': تحلیلگران تاریخ و سیاست تأکید دارند که نگاه خوش‌بینانه و اعتماد مطلق به غرب، زمینه‌ساز نفوذ استعمار شده و در طول تاریخ موجب گردیده تا برخی از روشنفکران، خواسته یا ناخواسته، در راستای اهداف بیگانگان عمل کنند.<ref>ابوطالبی، ارتجاع روشنفکری بعد از انقلاب اسلامی، ۱۳۸۷ش، ص۱۶۳.</ref>		'''۸. زمینه‌ساز استعمار''': تحلیلگران تاریخ و سیاست تأکید دارند که نگاه خوش‌بینانه و اعتماد مطلق به غرب، زمینه‌ساز نفوذ [[استعمار]] شده و در طول تاریخ موجب گردیده تا برخی از روشنفکران، خواسته یا ناخواسته، در راستای اهداف بیگانگان عمل کنند.<ref>ابوطالبی، ارتجاع روشنفکری بعد از انقلاب اسلامی، ۱۳۸۷ش، ص۱۶۳.</ref>

	== مواجهه جامعه ایران با انگاره «بهشت غرب» ==		== مواجهه جامعه ایران با انگاره «بهشت غرب» ==

حمید فرهمندی راد: /* مواجهه جامعه ایران با انگاره «بهشت غرب» */

2026-05-25T21:10:56Z

مواجهه جامعه ایران با انگاره «بهشت غرب»

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۵ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۰:۴۰
خط ۶۹:		خط ۶۹:
	این شیفتگی به تدریج نوعی خودباختگی، بیگانه‌زدگی و فرهنگ «ما نمی‌توانیم» را از اواسط قاجار تا دوران پهلوی نهادینه کرد.<ref>خامنه‌ای، دوران جدید عالم، ۱۳۹۸ش، ص۱۰۴.</ref> در این دوره، نگاهی منفی به مواریث ارزشمند تاریخی شکل گرفت و ترجیح مطلق هر پدیده غربی بر ایرانی رواج یافت؛<ref>خامنه‌ای، دوران جدید عالم، ۱۳۹۸ش، ص۱۰۴.</ref> تلاش برای تغییر ظواهر جامعه مانند کشف حجاب بانوان<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۷۱.</ref> و بازتاب گسترده این رویکرد در ادبیات آن دوره، در همین راستا ارزیابی می‌شود.<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۶۹.</ref>		این شیفتگی به تدریج نوعی خودباختگی، بیگانه‌زدگی و فرهنگ «ما نمی‌توانیم» را از اواسط قاجار تا دوران پهلوی نهادینه کرد.<ref>خامنه‌ای، دوران جدید عالم، ۱۳۹۸ش، ص۱۰۴.</ref> در این دوره، نگاهی منفی به مواریث ارزشمند تاریخی شکل گرفت و ترجیح مطلق هر پدیده غربی بر ایرانی رواج یافت؛<ref>خامنه‌ای، دوران جدید عالم، ۱۳۹۸ش، ص۱۰۴.</ref> تلاش برای تغییر ظواهر جامعه مانند کشف حجاب بانوان<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۷۱.</ref> و بازتاب گسترده این رویکرد در ادبیات آن دوره، در همین راستا ارزیابی می‌شود.<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۶۹.</ref>

	با این وجود، انگاره «بهشت غرب» بدون مخالف نماند و به عرصه‌ای برای درگیری فکری بدل شد.<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۷۰.</ref> عالمان دینی در برابر مظاهر سلطه فرهنگ غرب ایستادگی کردند.<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۶۳.</ref> با گذشت زمان و نمایان شدن پیامدهای غرب‌زدگی، رویکرد منفعلانه روشنفکران اولیه<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۸۲۸.</ref> جای خود را به نگاهی انتقادی در میان نخبگان متأخر<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۸۳۷.</ref> چون [[مرتضی مطهری]]، جلال آل‌احمد<ref>آل احمد، غرب‌زدگی، ص۵۱.</ref> و [[علی شریعتی]] داد.<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۸۳۷.</ref> این سیر تاریخیِ بیداری، سرانجام با وقوع انقلاب اسلامی به رهبری [[امام خمینی]] به نقطه عطف خود رسید؛ جریانی که کوشید با نفی خودباختگی، هویت اصیل تمدنی و دینی را به ملت ایران بازگرداند و مسیر استقلال فکری را هموار سازد.<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۶۶۷.</ref> این درگیری و تقابل فکری بعد از انقلاب نیز ادامه داشته است. از نظر امام خمینی، گرچه ملت ایران از پادشاهی پهلوی آسوده گشت اما به این زودی‌ها از تربيت‏يافتگان غرب و شرق نجات نخواهد یافت.<ref>[امام] خميني، صحیفه نور، وب‌سایت کتابخانه مدرسه فقاهت.</ref>		با این وجود، انگاره «بهشت غرب» بدون مخالف نماند و به عرصه‌ای برای درگیری فکری بدل شد.<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۷۰.</ref> عالمان دینی در برابر مظاهر سلطه فرهنگ غرب ایستادگی کردند.<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۶۳.</ref> با گذشت زمان و نمایان شدن پیامدهای غرب‌زدگی، رویکرد منفعلانه روشنفکران اولیه<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۸۲۸.</ref> جای خود را به نگاهی انتقادی در میان نخبگان متأخر<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۸۳۷.</ref> چون [[مرتضی مطهری]]، [[جلال آل‌احمد]]<ref>آل احمد، غرب‌زدگی، ص۵۱.</ref> و [[علی شریعتی]] داد.<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۸۳۷.</ref> این سیر تاریخیِ بیداری، سرانجام با وقوع انقلاب اسلامی به رهبری [[امام خمینی]] به نقطه عطف خود رسید؛ جریانی که کوشید با نفی خودباختگی، هویت اصیل تمدنی و دینی را به ملت ایران بازگرداند و مسیر استقلال فکری را هموار سازد.<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۶۶۷.</ref> این درگیری و تقابل فکری بعد از انقلاب نیز ادامه داشته است. از نظر امام خمینی، گرچه ملت ایران از پادشاهی پهلوی آسوده گشت اما به این زودی‌ها از تربيت‏يافتگان غرب و شرق نجات نخواهد یافت.<ref>[امام] خميني، صحیفه نور، وب‌سایت کتابخانه مدرسه فقاهت.</ref>

	==پانویس==		==پانویس==

حمید فرهمندی راد: /* مواجهه جامعه ایران با انگاره «بهشت غرب» */

2026-05-25T21:08:56Z

مواجهه جامعه ایران با انگاره «بهشت غرب»

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۵ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۰:۳۸
خط ۶۱:		خط ۶۱:

	== مواجهه جامعه ایران با انگاره «بهشت غرب» ==		== مواجهه جامعه ایران با انگاره «بهشت غرب» ==
	در تاریخ و فرهنگ کهن ایرانی، از دنیای غرب عموماً با عنوان «فرنگ» یاد می‌شد. در گذشته، اطلاعات جامعه از غرب ناچیز بود و نگاه مثبتی نیز به آن وجود نداشت؛ چنان‌که در متون کهن مانند [[گلستان (کتاب)\|گلستان]] سعدی، واژگان «فرنگ» و «فرنگی» غالباً با صفاتی چون کافر و خصم همراه بوده است.<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۶۹.</ref>		در تاریخ و فرهنگ کهن ایرانی، از دنیای غرب عموماً با عنوان «فرنگ» یاد می‌شد. در گذشته، اطلاعات جامعه از غرب ناچیز بود و نگاه مثبتی نیز به آن وجود نداشت؛ چنان‌که در متون کهن مانند [[گلستان (کتاب)\|گلستان]] سعدی، واژگان [[«فرنگ»]] و [[«فرنگی»]] غالباً با صفاتی چون کافر و خصم همراه بوده است.<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۶۹.</ref>

	با این حال، در قرن نوزدهم میلادی،<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۶۹.</ref> و با افزایش تماس‌ها، سفرهای حاکمان قاجار و محصلان ایرانی به اروپا و آمریکا، نفوذ غرب در دستگاه حاکمه<ref>قانون‌پرور،فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۷۰.</ref> و نیز نگارش آثاری چون حاجی بابای اصفهانی در سال۱۸۲۴ میلادی<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۶۹.</ref> تصویر غرب در نگاه فرهنگ عامه و به‌ویژه نخبگان دگرگون شد.<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۷۰.</ref>		با این حال، در قرن نوزدهم میلادی،<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۶۹.</ref> و با افزایش تماس‌ها، سفرهای حاکمان قاجار و محصلان ایرانی به اروپا و آمریکا، نفوذ غرب در دستگاه حاکمه<ref>قانون‌پرور،فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۷۰.</ref> و نیز نگارش آثاری چون حاجی بابای اصفهانی در سال۱۸۲۴ میلادی<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۶۹.</ref> تصویر غرب در نگاه فرهنگ عامه و به‌ویژه نخبگان دگرگون شد.<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۷۰.</ref>
خط ۶۹:		خط ۶۹:
	این شیفتگی به تدریج نوعی خودباختگی، بیگانه‌زدگی و فرهنگ «ما نمی‌توانیم» را از اواسط قاجار تا دوران پهلوی نهادینه کرد.<ref>خامنه‌ای، دوران جدید عالم، ۱۳۹۸ش، ص۱۰۴.</ref> در این دوره، نگاهی منفی به مواریث ارزشمند تاریخی شکل گرفت و ترجیح مطلق هر پدیده غربی بر ایرانی رواج یافت؛<ref>خامنه‌ای، دوران جدید عالم، ۱۳۹۸ش، ص۱۰۴.</ref> تلاش برای تغییر ظواهر جامعه مانند کشف حجاب بانوان<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۷۱.</ref> و بازتاب گسترده این رویکرد در ادبیات آن دوره، در همین راستا ارزیابی می‌شود.<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۶۹.</ref>		این شیفتگی به تدریج نوعی خودباختگی، بیگانه‌زدگی و فرهنگ «ما نمی‌توانیم» را از اواسط قاجار تا دوران پهلوی نهادینه کرد.<ref>خامنه‌ای، دوران جدید عالم، ۱۳۹۸ش، ص۱۰۴.</ref> در این دوره، نگاهی منفی به مواریث ارزشمند تاریخی شکل گرفت و ترجیح مطلق هر پدیده غربی بر ایرانی رواج یافت؛<ref>خامنه‌ای، دوران جدید عالم، ۱۳۹۸ش، ص۱۰۴.</ref> تلاش برای تغییر ظواهر جامعه مانند کشف حجاب بانوان<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۷۱.</ref> و بازتاب گسترده این رویکرد در ادبیات آن دوره، در همین راستا ارزیابی می‌شود.<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۶۹.</ref>

	با این وجود، انگاره «بهشت غرب» بدون مخالف نماند و به عرصه‌ای برای درگیری فکری بدل شد.<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۷۰.</ref> عالمان دینی در برابر مظاهر سلطه فرهنگ غرب ایستادگی کردند.<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۶۳.</ref> با گذشت زمان و نمایان شدن پیامدهای غرب‌زدگی، رویکرد منفعلانه روشنفکران اولیه<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۸۲۸.</ref> جای خود را به نگاهی انتقادی در میان نخبگان متأخر<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۸۳۷.</ref> چون مرتضی ~~مطهری،~~ جلال آل‌احمد<ref>آل احمد، غرب‌زدگی، ص۵۱.</ref> و علی شریعتی داد.<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۸۳۷.</ref> این سیر تاریخیِ بیداری، سرانجام با وقوع انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی به نقطه عطف خود رسید؛ جریانی که کوشید با نفی خودباختگی، هویت اصیل تمدنی و دینی را به ملت ایران بازگرداند و مسیر استقلال فکری را هموار سازد.<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۶۶۷.</ref> این درگیری و تقابل فکری بعد از انقلاب نیز ادامه داشته است. از نظر امام خمینی، گرچه ملت ایران از پادشاهی پهلوی آسوده گشت اما به این زودی‌ها از تربيت‏يافتگان غرب و شرق نجات نخواهد یافت.<ref>[امام] خميني، صحیفه نور، وب‌سایت کتابخانه مدرسه فقاهت.</ref>		با این وجود، انگاره «بهشت غرب» بدون مخالف نماند و به عرصه‌ای برای درگیری فکری بدل شد.<ref>قانون‌پرور، فرنگ در آینه ایرانی، ۱۳۷۵ش، ص۷۰.</ref> عالمان دینی در برابر مظاهر سلطه فرهنگ غرب ایستادگی کردند.<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۶۳.</ref> با گذشت زمان و نمایان شدن پیامدهای غرب‌زدگی، رویکرد منفعلانه روشنفکران اولیه<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۸۲۸.</ref> جای خود را به نگاهی انتقادی در میان نخبگان متأخر<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۸۳۷.</ref> چون [[مرتضی مطهری]]، جلال آل‌احمد<ref>آل احمد، غرب‌زدگی، ص۵۱.</ref> و [[علی شریعتی]] داد.<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۸۳۷.</ref> این سیر تاریخیِ بیداری، سرانجام با وقوع انقلاب اسلامی به رهبری [[امام خمینی]] به نقطه عطف خود رسید؛ جریانی که کوشید با نفی خودباختگی، هویت اصیل تمدنی و دینی را به ملت ایران بازگرداند و مسیر استقلال فکری را هموار سازد.<ref>دهدار، غرب‌شناسی علمای شیعه در تجربه ایران معاصر، ۱۳۹۳ش، ص۶۶۷.</ref> این درگیری و تقابل فکری بعد از انقلاب نیز ادامه داشته است. از نظر امام خمینی، گرچه ملت ایران از پادشاهی پهلوی آسوده گشت اما به این زودی‌ها از تربيت‏يافتگان غرب و شرق نجات نخواهد یافت.<ref>[امام] خميني، صحیفه نور، وب‌سایت کتابخانه مدرسه فقاهت.</ref>

	==پانویس==		==پانویس==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

حمید فرهمندی راد: /* پیامدهای انگاره‌ی «بهشت غرب» */

2026-05-25T21:03:08Z

پیامدهای انگاره‌ی «بهشت غرب»

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۵ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۰:۳۳
خط ۵۴:		خط ۵۴:
	۵. '''گسست و بیگانگی تمدن‌های غیرغربی از یکدیگر''': به عقیده‌ی بعضی از پژوهشگران تاریخ تمدن، در حالی که تمدن‌های بزرگ آسیایی در گذشته ارتباط و تبادل فرهنگی پویایی با یکدیگر داشتند، اما امروزه به دلیل اینکه غرب به «کعبه‌ی آمال» تبدیل شده، این تمدن‌ها از یکدیگر بیگانه شده‌اند<ref>شایگان، آسیا در برابر غرب، ۱۳۹۹ش، ص۱۷۳.</ref> و یکدیگر را تنها از دریچه‌ی نگاه غرب<ref>آل احمد، غرب‌زدگی، ص۱۳۳.</ref> و خاورشناسان می‌شناسند.<ref>شایگان، آسیا در برابر غرب، ۱۳۹۹ش، ص۱۷۹.</ref>		۵. '''گسست و بیگانگی تمدن‌های غیرغربی از یکدیگر''': به عقیده‌ی بعضی از پژوهشگران تاریخ تمدن، در حالی که تمدن‌های بزرگ آسیایی در گذشته ارتباط و تبادل فرهنگی پویایی با یکدیگر داشتند، اما امروزه به دلیل اینکه غرب به «کعبه‌ی آمال» تبدیل شده، این تمدن‌ها از یکدیگر بیگانه شده‌اند<ref>شایگان، آسیا در برابر غرب، ۱۳۹۹ش، ص۱۷۳.</ref> و یکدیگر را تنها از دریچه‌ی نگاه غرب<ref>آل احمد، غرب‌زدگی، ص۱۳۳.</ref> و خاورشناسان می‌شناسند.<ref>شایگان، آسیا در برابر غرب، ۱۳۹۹ش، ص۱۷۹.</ref>

	۶. '''مصرف‌گرایی و تقلید کورکورانه''': در انگاره‌ی بهشت غرب، ، تنها راه برون‌رفت از وضع موجود و رسیدن به پیشرفت، «تقلید مطلق از غرب» دانسته می‌شود.<ref>ابوطالبی، ارتجاع روشنفکری بعد از انقلاب اسلامی، ۱۳۸۷ش، ص۱۶۶.</ref> یکی از بارزترین نمودهای این تقلید، مصرف کالاهای غربی است؛ تا جایی که مصرف‌زدگی به مایه‌ی افتخار و نشانه‌ی تمدن تبدیل می‌گردد.<ref>شریعتی، بازگشت به خویشتن، ۱۳۵۶ش، ص۱۹.</ref>		۶. '''مصرف‌گرایی و تقلید کورکورانه''': در انگاره‌ی بهشت غرب، تنها راه برون‌رفت از وضع موجود و رسیدن به پیشرفت، «تقلید مطلق از غرب» دانسته می‌شود.<ref>ابوطالبی، ارتجاع روشنفکری بعد از انقلاب اسلامی، ۱۳۸۷ش، ص۱۶۶.</ref> یکی از بارزترین نمودهای این تقلید، مصرف کالاهای غربی است؛ تا جایی که مصرف‌زدگی به مایه‌ی افتخار و نشانه‌ی تمدن تبدیل می‌گردد.<ref>شریعتی، بازگشت به خویشتن، ۱۳۵۶ش، ص۱۹.</ref>

	۷. '''وادادگی و پرهیز از رقابت''': برخی محققان و تحلیلگران بر این باورند که [[خودتحقیری]] ناشی از غرب‌زدگی، جسارت رقابت با غرب یا تلاش برای رسیدن به جایگاهی برتر<ref>آل احمد، غرب‌زدگی، ص۴۶.</ref> را از جامعه سلب می‌کند.<ref>غلامی، «پانزده ویژگی جریان غرب‌زده در ایران و دنیای اسلام»، خبرگزاری مهر.</ref> این وضعیت، به‌جای ترغیب به تلاش برای استقلال اقتصادی، به تسلیم در برابر فرهنگ و اقتصاد غرب می‌انجامد.<ref>شایگان، آسیا در برابر غرب، ۱۳۹۹ش، ص۴۹.</ref> مدیر یا مسؤلی که شیفتۀ غرب است، نه‌تنها تلاشی برای استقلال نمی‌کند، بلکه در مسیر به شکست کشاندن طرح‌های مبتکرانه‌ی داخلی که مغایر با الگوهای غربی باشد، سنگ‌اندازی می‌کند.<ref>غلامی، «پانزده ویژگی جریان غرب‌زده در ایران و دنیای اسلام»، خبرگزاری مهر.</ref>		۷. '''وادادگی و پرهیز از رقابت''': برخی محققان و تحلیلگران بر این باورند که [[خودتحقیری]] ناشی از غرب‌زدگی، جسارت رقابت با غرب یا تلاش برای رسیدن به جایگاهی برتر<ref>آل احمد، غرب‌زدگی، ص۴۶.</ref> را از جامعه سلب می‌کند.<ref>غلامی، «پانزده ویژگی جریان غرب‌زده در ایران و دنیای اسلام»، خبرگزاری مهر.</ref> این وضعیت، به‌جای ترغیب به تلاش برای استقلال اقتصادی، به تسلیم در برابر فرهنگ و اقتصاد غرب می‌انجامد.<ref>شایگان، آسیا در برابر غرب، ۱۳۹۹ش، ص۴۹.</ref> مدیر یا مسؤلی که شیفتۀ غرب است، نه‌تنها تلاشی برای استقلال نمی‌کند، بلکه در مسیر به شکست کشاندن طرح‌های مبتکرانه‌ی داخلی که مغایر با الگوهای غربی باشد، سنگ‌اندازی می‌کند.<ref>غلامی، «پانزده ویژگی جریان غرب‌زده در ایران و دنیای اسلام»، خبرگزاری مهر.</ref>

حمید فرهمندی راد: /* پیامدهای انگاره‌ی «بهشت غرب» */

2026-05-25T21:01:15Z

پیامدهای انگاره‌ی «بهشت غرب»

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۵ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۰:۳۱
خط ۴۴:		خط ۴۴:
	به باور کارشناسان و پژوهشگران حوزه‌های فرهنگی و اجتماعی، شکل‌گیری انگاره‌ی «بهشت غرب» پیامدهای مخربی برای جوامع شرقی به همراه داشته است. بعضی از پیامدها عبارت است از:		به باور کارشناسان و پژوهشگران حوزه‌های فرهنگی و اجتماعی، شکل‌گیری انگاره‌ی «بهشت غرب» پیامدهای مخربی برای جوامع شرقی به همراه داشته است. بعضی از پیامدها عبارت است از:

	۱. '''احساس حقارت''': به زعم پژوهشگران، استعمار با خقِ دوگانه‌ی «غربِ پیشرفته و عقلانی» در برابر «شرقِ عقب‌مانده و احساساتی»، نوعی عقده‌ی حقارت در جوامع شرقی ایجاد کرد.<ref>موسوی، «غرب‌زدگی و ریشه‌های روانی، فلسفی و تمدنی»، وب‌سایت دانشگاه فرهنگیان.</ref> انسان شرقی با درونی کردن این تصویر، دچار ازخودبیگانگی شده و دستاوردهای خود را بی‌ارزش و داشته‌های غرب را اصیل می‌پندارد. در این حالت، فرد حتی برای شناخت هویت تاریخی خود به منابع غربی و خاورشناسان رجوع می‌کند که نتیجه‌ی آن تحقیر مضاعف خویشتن است.<ref>موسوی، «غرب‌زدگی و ریشه‌های روانی، فلسفی و تمدنی»، وب‌سایت دانشگاه فرهنگیان.</ref>		۱. '''احساس حقارت''': به زعم پژوهشگران، استعمار با خقِ دوگانه‌ی «غربِ پیشرفته و عقلانی» در برابر «شرقِ عقب‌مانده و احساساتی»، نوعی عقده‌ی [[حقارت]] در جوامع شرقی ایجاد کرد.<ref>موسوی، «غرب‌زدگی و ریشه‌های روانی، فلسفی و تمدنی»، وب‌سایت دانشگاه فرهنگیان.</ref> انسان شرقی با درونی کردن این تصویر، دچار ازخودبیگانگی شده و دستاوردهای خود را بی‌ارزش و داشته‌های غرب را اصیل می‌پندارد. در این حالت، فرد حتی برای شناخت هویت تاریخی خود به منابع غربی و خاورشناسان رجوع می‌کند که نتیجه‌ی آن تحقیر مضاعف خویشتن است.<ref>موسوی، «غرب‌زدگی و ریشه‌های روانی، فلسفی و تمدنی»، وب‌سایت دانشگاه فرهنگیان.</ref>

	۲. '''غرب‌زدگی''': غرب‌زدگی به معنای دلبستگی کورکورانه و نامعقول به تمدن غرب است. این شیفتگی که با اعتماد بی‌دریغ و خامی همراه است،<ref>شایگان، آسیا در برابر غرب، ۱۳۹۹ش، ص۵۷.</ref> مانع از شناخت عمیق و راهیابی به کانون محرک تفکر غربی می‌شود. از نگاه بعضی کارشناسان مطالعات فرهنگی، فرد غرب‌زده نه به تفکر غربی راه می‌یابد و نه پیوندی با میراث قومی خود دارد و به اصطلاح از آنجا رانده و از اینجا مانده می‌شود.<ref>شایگان، آسیا در برابر غرب، ۱۳۹۹ش، ص۵۷.</ref>		۲. '''غرب‌زدگی''': [[غرب‌زدگی]] به معنای دلبستگی کورکورانه و نامعقول به تمدن غرب است. این شیفتگی که با اعتماد بی‌دریغ و خامی همراه است،<ref>شایگان، آسیا در برابر غرب، ۱۳۹۹ش، ص۵۷.</ref> مانع از شناخت عمیق و راهیابی به کانون محرک تفکر غربی می‌شود. از نگاه بعضی کارشناسان مطالعات فرهنگی، فرد غرب‌زده نه به تفکر غربی راه می‌یابد و نه پیوندی با میراث قومی خود دارد و به اصطلاح از آنجا رانده و از اینجا مانده می‌شود.<ref>شایگان، آسیا در برابر غرب، ۱۳۹۹ش، ص۵۷.</ref>

	۳. '''انکار تمدن بومی و تحقیر مؤلفه‌های دینی''': بعضی تجربه‌های تاریخی نشان داده، شیفتگی به غرب باعث می‌شود افراد نه‌تنها تمدن گذشته‌ی خود مانند تمدن ایران اسلامی را انکار کنند،<ref>ابوطالبی، ارتجاع روشنفکری بعد از انقلاب اسلامی، ۱۳۸۷ش، ص۱۶۸.</ref> بلکه مظاهر دینی و فرهنگی بومی را نیز متروک بدانند. برای مثال، زبان دینی مانند عربی، ارزش خود را از دست داده و زبان‌های غربی صرفاً به دلیل تعلق به «دنیای متمدن» رواج و برتری می‌یابند.<ref>جعفریان، «صد سالگی حوزه: مجموعه مقالات به مناسبت صد ساله شدن حوزه علمیه قم نوروز ۱۳۰۱-۱۴۰۱»، ۱۴۰۰ش، ج۲، ص۵۹۶.</ref>		۳. '''انکار تمدن بومی و تحقیر مؤلفه‌های دینی''': بعضی تجربه‌های تاریخی نشان داده، شیفتگی به غرب باعث می‌شود افراد نه‌تنها تمدن گذشته‌ی خود مانند تمدن ایران اسلامی را انکار کنند،<ref>ابوطالبی، ارتجاع روشنفکری بعد از انقلاب اسلامی، ۱۳۸۷ش، ص۱۶۸.</ref> بلکه مظاهر دینی و فرهنگی بومی را نیز متروک بدانند. برای مثال، زبان دینی مانند عربی، ارزش خود را از دست داده و زبان‌های غربی صرفاً به دلیل تعلق به «دنیای متمدن» رواج و برتری می‌یابند.<ref>جعفریان، «صد سالگی حوزه: مجموعه مقالات به مناسبت صد ساله شدن حوزه علمیه قم نوروز ۱۳۰۱-۱۴۰۱»، ۱۴۰۰ش، ج۲، ص۵۹۶.</ref>
خط ۵۶:		خط ۵۶:
	۶. '''مصرف‌گرایی و تقلید کورکورانه''': در انگاره‌ی بهشت غرب، ، تنها راه برون‌رفت از وضع موجود و رسیدن به پیشرفت، «تقلید مطلق از غرب» دانسته می‌شود.<ref>ابوطالبی، ارتجاع روشنفکری بعد از انقلاب اسلامی، ۱۳۸۷ش، ص۱۶۶.</ref> یکی از بارزترین نمودهای این تقلید، مصرف کالاهای غربی است؛ تا جایی که مصرف‌زدگی به مایه‌ی افتخار و نشانه‌ی تمدن تبدیل می‌گردد.<ref>شریعتی، بازگشت به خویشتن، ۱۳۵۶ش، ص۱۹.</ref>		۶. '''مصرف‌گرایی و تقلید کورکورانه''': در انگاره‌ی بهشت غرب، ، تنها راه برون‌رفت از وضع موجود و رسیدن به پیشرفت، «تقلید مطلق از غرب» دانسته می‌شود.<ref>ابوطالبی، ارتجاع روشنفکری بعد از انقلاب اسلامی، ۱۳۸۷ش، ص۱۶۶.</ref> یکی از بارزترین نمودهای این تقلید، مصرف کالاهای غربی است؛ تا جایی که مصرف‌زدگی به مایه‌ی افتخار و نشانه‌ی تمدن تبدیل می‌گردد.<ref>شریعتی، بازگشت به خویشتن، ۱۳۵۶ش، ص۱۹.</ref>

	۷. '''وادادگی و پرهیز از رقابت''': برخی محققان و تحلیلگران بر این باورند که خودتحقیری ناشی از غرب‌زدگی، جسارت رقابت با غرب یا تلاش برای رسیدن به جایگاهی برتر<ref>آل احمد، غرب‌زدگی، ص۴۶.</ref> را از جامعه سلب می‌کند.<ref>غلامی، «پانزده ویژگی جریان غرب‌زده در ایران و دنیای اسلام»، خبرگزاری مهر.</ref> این وضعیت، به‌جای ترغیب به تلاش برای استقلال اقتصادی، به تسلیم در برابر فرهنگ و اقتصاد غرب می‌انجامد.<ref>شایگان، آسیا در برابر غرب، ۱۳۹۹ش، ص۴۹.</ref> مدیر یا مسؤلی که شیفتۀ غرب است، نه‌تنها تلاشی برای استقلال نمی‌کند، بلکه در مسیر به شکست کشاندن طرح‌های مبتکرانه‌ی داخلی که مغایر با الگوهای غربی باشد، سنگ‌اندازی می‌کند.<ref>غلامی، «پانزده ویژگی جریان غرب‌زده در ایران و دنیای اسلام»، خبرگزاری مهر.</ref>		۷. '''وادادگی و پرهیز از رقابت''': برخی محققان و تحلیلگران بر این باورند که [[خودتحقیری]] ناشی از غرب‌زدگی، جسارت رقابت با غرب یا تلاش برای رسیدن به جایگاهی برتر<ref>آل احمد، غرب‌زدگی، ص۴۶.</ref> را از جامعه سلب می‌کند.<ref>غلامی، «پانزده ویژگی جریان غرب‌زده در ایران و دنیای اسلام»، خبرگزاری مهر.</ref> این وضعیت، به‌جای ترغیب به تلاش برای استقلال اقتصادی، به تسلیم در برابر فرهنگ و اقتصاد غرب می‌انجامد.<ref>شایگان، آسیا در برابر غرب، ۱۳۹۹ش، ص۴۹.</ref> مدیر یا مسؤلی که شیفتۀ غرب است، نه‌تنها تلاشی برای استقلال نمی‌کند، بلکه در مسیر به شکست کشاندن طرح‌های مبتکرانه‌ی داخلی که مغایر با الگوهای غربی باشد، سنگ‌اندازی می‌کند.<ref>غلامی، «پانزده ویژگی جریان غرب‌زده در ایران و دنیای اسلام»، خبرگزاری مهر.</ref>

	'''۸. زمینه‌ساز استعمار''': تحلیلگران تاریخ و سیاست تأکید دارند که نگاه خوش‌بینانه و اعتماد مطلق به غرب، زمینه‌ساز نفوذ استعمار شده و در طول تاریخ موجب گردیده تا برخی از روشنفکران، خواسته یا ناخواسته، در راستای اهداف بیگانگان عمل کنند.<ref>ابوطالبی، ارتجاع روشنفکری بعد از انقلاب اسلامی، ۱۳۸۷ش، ص۱۶۳.</ref>		'''۸. زمینه‌ساز استعمار''': تحلیلگران تاریخ و سیاست تأکید دارند که نگاه خوش‌بینانه و اعتماد مطلق به غرب، زمینه‌ساز نفوذ استعمار شده و در طول تاریخ موجب گردیده تا برخی از روشنفکران، خواسته یا ناخواسته، در راستای اهداف بیگانگان عمل کنند.<ref>ابوطالبی، ارتجاع روشنفکری بعد از انقلاب اسلامی، ۱۳۸۷ش، ص۱۶۳.</ref>

	== مواجهه جامعه ایران با انگاره «بهشت غرب» ==		== مواجهه جامعه ایران با انگاره «بهشت غرب» ==