چندهمسری - تاریخچهٔ نسخه‌ها

رضا عسکری در ۱۳ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۴۷

2026-06-03T15:47:15Z

نمایش تغییرات

علی شاهرودی: ابرابزار

2026-05-10T09:16:08Z

ابرابزار

نمایش تغییرات

Iranbot: حذف رده‌ها

2025-12-31T09:58:36Z

حذف رده‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۲۸
خط ۸۲:		خط ۸۲:
	*مطهری، مرتضی، ‏مجموعه آثار، تهران- قم‏، صدرا، 1377ش‏.		*مطهری، مرتضی، ‏مجموعه آثار، تهران- قم‏، صدرا، 1377ش‏.
	*مطهری، مرتضی، ‏یادداشت‌های شهید مطهری، ‏ تهران- قم‏، صدرا، 1378ش‏.		*مطهری، مرتضی، ‏یادداشت‌های شهید مطهری، ‏ تهران- قم‏، صدرا، 1378ش‏.
	*«نقش اجتماعی زن در دوره جاهلیت»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: 28 اسفند 1395ش.		*«نقش اجتماعی زن در دوره جاهلیت»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: 28 اسفند 1395ش.

	~~[[رده: ویکی‌جنسیت]]~~
	~~[[رده: نهاد خانواده]]~~
	~~[[رده: نهاد حقوق]]~~
	~~[[رده: اسلام]]~~
	~~[[رده: مسائل و آسیب‌های اجتماعی]]~~

حمید گلزار: /* منابع */

2025-03-13T07:34:40Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۳ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۱۱:۰۴
خط ۸۵:		خط ۸۵:

	[[رده: ویکی‌جنسیت]]		[[رده: ویکی‌جنسیت]]
			[[رده: نهاد خانواده]]
			[[رده: نهاد حقوق]]
			[[رده: اسلام]]
			[[رده: مسائل و آسیب‌های اجتماعی]]

حمید گلزار در ۲۰ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۱۳:۲۳

2025-03-10T13:23:28Z

حمید گلزار: /* چندهمسری در ایران */

2025-03-10T08:33:20Z

چندهمسری در ایران

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۰ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۱۲:۰۳
خط ۶۲:		خط ۶۲:

	==چندهمسری در ایران==		==چندهمسری در ایران==
	بر اساس آمار رسمی سال ۱۴۰۱ش، حدود ۱.۵ درصد از ازدواج‌های ثبت‌شده در ایران، شامل چندهمسری است که تقریباً معادل ۳۰۰ هزار مرد ایرانی می‌شود. چندهمسری عمدتاً در استان‌های کرمان، سیستان و بلوچستان، گلستان، کردستان و خراسان جنوبی، دیده می‌شود.<ref name=":0">[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-5/1605109-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «چندهمسری ۳۰۰ هزار مرد ایرانی»، خبرگزاری کار ایران: ایلنا].</ref> چندهمسری در جامعه ایرانی، مقبولیت اجتماعی ندارد و تنها یک راه‌حل برای شرایط خاص است که نمی‌تواند به‌صورت یک الگوی عمومی ترویج شود؛ به‌طور مثال یک پژوهش نشان داده است که چندهمسری میان ایرانیان در دهۀ ~~1360ش،~~ به‌دلیل شرایط جنگی، افزایش داشته است. البته رایج‌ترین شکل چندهمسری در ایران، ازدواج‌های غیررسمی است که ثبت نمی‌شوند.<ref>[https://7sobh.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-35/578913-%D8%AC%D9%87%D8%B4-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%87%D9%87-%D9%87%D8%A7 «جهش چند همسری‌ در ایران»، وب‌سایت روزنامه هفت صبح].</ref>		بر اساس آمار رسمی سال ۱۴۰۱ش، حدود ۱.۵ درصد از ازدواج‌های ثبت‌شده در ایران، شامل چندهمسری است که تقریباً معادل ۳۰۰ هزار مرد ایرانی می‌شود. چندهمسری عمدتاً در استان‌های کرمان، سیستان و بلوچستان، گلستان، کردستان و خراسان جنوبی، دیده می‌شود.<ref name=":0">[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-5/1605109-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «چندهمسری ۳۰۰ هزار مرد ایرانی»، خبرگزاری کار ایران: ایلنا].</ref> چندهمسری در جامعه ایرانی، مقبولیت اجتماعی ندارد و تنها یک راه‌حل برای شرایط خاص است که نمی‌تواند به‌صورت یک الگوی عمومی ترویج شود؛ به‌طور مثال یک پژوهش نشان داده است که چندهمسری میان ایرانیان در دهۀ ۱۳۶۰ش، به‌دلیل شرایط جنگی، افزایش داشته است. البته رایج‌ترین شکل چندهمسری در ایران، ازدواج‌های غیررسمی است که ثبت نمی‌شوند.<ref>[https://7sobh.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-35/578913-%D8%AC%D9%87%D8%B4-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%87%D9%87-%D9%87%D8%A7 «جهش چند همسری‌ در ایران»، وب‌سایت روزنامه هفت صبح].</ref>

	رواج چندهمسری در برخی مناطق ایران، بیشتر به دلایل اقتصادی و سنتی است، نه به‌عنوان یک انتخاب آگاهانه و مورد پذیرش زنان. انگارۀ شناختی رایج میان ایرانیان دربارۀ چندهمسری آن است که مردان از برقراری عدالت میان چند همسر ناتوان هستند و چندهمسری در عمل، موجب افزایش تنش‌های خانوادگی، کاهش رضایت زناشویی و حتی تضعیف روابط میان فرزندان و والدین می‌شود.<ref>[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-5/1605109-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «چندهمسری ۳۰۰ هزار مرد ایرانی»، خبرگزاری کار ایران: ایلنا].</ref>		رواج چندهمسری در برخی مناطق ایران، بیشتر به دلایل اقتصادی و سنتی است، نه به‌عنوان یک انتخاب آگاهانه و مورد پذیرش زنان. انگارۀ شناختی رایج میان ایرانیان دربارۀ چندهمسری آن است که مردان از برقراری عدالت میان چند همسر ناتوان هستند و چندهمسری در عمل، موجب افزایش تنش‌های خانوادگی، کاهش رضایت زناشویی و حتی تضعیف روابط میان فرزندان و والدین می‌شود.<ref>[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-5/1605109-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «چندهمسری ۳۰۰ هزار مرد ایرانی»، خبرگزاری کار ایران: ایلنا].</ref>

قاسم ابراهیمی پور: /* اسلام و چندهمسری */

2025-03-04T18:07:02Z

اسلام و چندهمسری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۴ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۲۱:۳۷
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	بر اساس ماده ۱۶ احوال شخصیه زرتشتیان؛ تعدد زوجات برای زن و مرد زرتشتی جایز نیست.<ref>[https://haftasman.urd.ac.ir/article_66704_4376aef194ab38ea1d7d9b6a81624773.pdf قائم‌مقام فراهانی، «موقعیت زنان در دین زرتشتی بر اساس کتب فقهی و حقوقی»، 1392ش، ص116.]</ref> ویل دورانت، چندزنی را روش رایج در اجتماعات اولیه می‌داند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/86415/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87 رمضان‌نرگسی، «بازتاب چندهمسری در جامعه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> در ایران، چین، هند، مصر، یونان و روم باستان تعدد زوجات قانونی بود؛ منتها به‌دلیل شرایط اقلیمی، قانون چندزنی تنها در روم لغو شد.<ref> [https://www.porseman.com/article/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%D8%B2%D9%88%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%86/117948 «تعدد زوجات در ادیان»، وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان.]</ref>		بر اساس ماده ۱۶ احوال شخصیه زرتشتیان؛ تعدد زوجات برای زن و مرد زرتشتی جایز نیست.<ref>[https://haftasman.urd.ac.ir/article_66704_4376aef194ab38ea1d7d9b6a81624773.pdf قائم‌مقام فراهانی، «موقعیت زنان در دین زرتشتی بر اساس کتب فقهی و حقوقی»، 1392ش، ص116.]</ref> ویل دورانت، چندزنی را روش رایج در اجتماعات اولیه می‌داند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/86415/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87 رمضان‌نرگسی، «بازتاب چندهمسری در جامعه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> در ایران، چین، هند، مصر، یونان و روم باستان تعدد زوجات قانونی بود؛ منتها به‌دلیل شرایط اقلیمی، قانون چندزنی تنها در روم لغو شد.<ref> [https://www.porseman.com/article/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%D8%B2%D9%88%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%86/117948 «تعدد زوجات در ادیان»، وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان.]</ref>

	میان بابلی‌ها، آشوری‌ها، سرخپوستان آمریکا<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/86415/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87 رمضان‌نرگسی، «بازتاب چندهمسری در جامعه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> و در عصر جاهلیت نیز تعدد زوجات امر رایج به‌شمار می‌رفت.<ref> [https://www.mizanonline.ir/fa/news/291452/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%87%D9%84%DB%8C%D8%AA «نقش اجتماعی زن در دوره جاهلیت»، خبرگزاری میزان.]</ref> اسلام تک همسری را بهتر دانسته و چندزنی را به‌دلیل ضرورت‌های اجتماعی محدود و مشروط ساخت.<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص346.</ref> امروزه؛ چندزنی در بیش از ۷۵ % از جوامع یافت می‌شود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/86415/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87 رمضان‌نرگسی، «بازتاب چندهمسری در جامعه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>		میان بابلی‌ها، آشوری‌ها، سرخپوستان آمریکا<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/86415/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87 رمضان‌نرگسی، «بازتاب چندهمسری در جامعه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> و در عصر جاهلیت نیز تعدد زوجات امر رایج به‌شمار می‌رفت.<ref> [https://www.mizanonline.ir/fa/news/291452/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%87%D9%84%DB%8C%D8%AA «نقش اجتماعی زن در دوره جاهلیت»، خبرگزاری میزان.]</ref> اسلام تک همسری را بهتر دانسته و چندزنی را به‌دلیل ضرورت‌های اجتماعی محدود و مشروط ساخت.<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص346.</ref> امروزه؛ چندزنی در بیش از ۷۵% از جوامع یافت می‌شود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/86415/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87 رمضان‌نرگسی، «بازتاب چندهمسری در جامعه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
	==عوامل چندهمسری==		==عوامل چندهمسری==

خط ۳۶:		خط ۳۶:
	مهم‌ترین عاملی که پدیدة چندزنی را تقویت می‌کند افزایش جمعیت زنان نسبت به مردان است و بر همین مبنا؛ مرتضی مطهری بر خلاف تصور عمومی که چندزنی را ستم علیه زن می‌داند، تعدد زوجات را از حقوق زنان و تکلیفی به عهده مردان تلقی می‌کند.<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص325.</ref>		مهم‌ترین عاملی که پدیدة چندزنی را تقویت می‌کند افزایش جمعیت زنان نسبت به مردان است و بر همین مبنا؛ مرتضی مطهری بر خلاف تصور عمومی که چندزنی را ستم علیه زن می‌داند، تعدد زوجات را از حقوق زنان و تکلیفی به عهده مردان تلقی می‌کند.<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص325.</ref>

	همچنین داشتن فرزند امر غریزی است و عقیم بودن زن موجب می‌شود که مرد همسر جدیدی انتخاب کند. در برخی جوامع، داشتن زنان و فرزندان زیاد حاکی از منزلت بالای اجتماعی مرد بوده و همین امر نقش مؤثری در ترویج چندزنی در جوامع بشری داشته است. <ref> [https://www.porseman.com/article/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%D8%B2%D9%88%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%86/117948 «تعدد زوجات در ادیان»، وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان.]</ref>		همچنین داشتن فرزند امر غریزی است و عقیم بودن زن موجب می‌شود که مرد همسر جدیدی انتخاب کند. در برخی جوامع، داشتن زنان و فرزندان زیاد حاکی از منزلت بالای اجتماعی مرد بوده و همین امر نقش مؤثری در ترویج چندزنی در جوامع بشری داشته است.<ref> [https://www.porseman.com/article/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%D8%B2%D9%88%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%86/117948 «تعدد زوجات در ادیان»، وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان.]</ref>

	منتسکیو با اشاره به شرایط محیطی، ‏ معتقد است؛ در آب و هوای شرق، زن زودتر بالغ و سریع‌تر پیر می‏شود، از سوی دیگر، نیروی جنسی مرد بیشتر تقویت می‌شود؛ لذا رسم چندزنی در کشورهای غربی کمتر بوده و در مشرق زمین تبدیل به سنت اجتماعی شده است.<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص317.</ref>		منتسکیو با اشاره به شرایط محیطی، ‏ معتقد است؛ در آب و هوای شرق، زن زودتر بالغ و سریع‌تر پیر می‏شود، از سوی دیگر، نیروی جنسی مرد بیشتر تقویت می‌شود؛ لذا رسم چندزنی در کشورهای غربی کمتر بوده و در مشرق زمین تبدیل به سنت اجتماعی شده است.<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص317.</ref>
خط ۵۵:		خط ۵۵:
	==اسلام و چندهمسری==		==اسلام و چندهمسری==

	در نگرش اسلام؛ ~~تک‌همسری، طبیعی‏ترین~~ شکل زناشویی بوده و هرکدامی از زوجین با دلبستگی متقابل، منافع جنسی دیگری را مختص به خود ~~می‏داند~~<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص299.</ref> و این مثل عامیانه که: «خدا یکی، زن یکی»، اعتقادی مطابق با عهد زناشویی و ارزش‌های اسلامی است؛ <ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص347.</ref> منتها اسلام به‌دلیل الزامات اجتماعی، چندزنی را بر خلاف چندشوهری به‌طور کلی لغو نکرد، بلکه آن را محدود به چهار زن و مشروط به شرایطی کرد.<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص303.</ref>		در نگرش اسلام؛ [[تک‌همسری]]، طبیعی‏‌ترین شکل زناشویی بوده و هرکدامی از زوجین با دلبستگی متقابل، منافع جنسی دیگری را مختص به خود می‌‏داند<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص299.</ref> و این مثل عامیانه که: «خدا یکی، زن یکی»، اعتقادی مطابق با عهد زناشویی و ارزش‌های اسلامی است؛ <ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص347.</ref> منتها اسلام به‌دلیل الزامات اجتماعی، چندزنی را بر خلاف چندشوهری به‌طور کلی لغو نکرد، بلکه آن را محدود به چهار زن و مشروط به شرایطی کرد.<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص303.</ref>

	مهم‌ترین شرط تعدد زوجات در اسلام، تامین نفقه و رعایت عدالت میان همسران است؛ بر مبنای آیه ۳ سوره نساء، مردها در صورتی مجاز به داشتن چند همسر هستند که در تامین نیازهای معیشتی و روابط زناشویی، بتوانند عدالت را میان آن‌ها رعایت کنند؛ <ref>قرائتی، تفسیر نور، 1383ش، ج‏2، ص241.</ref> اگر افرادی چنین توانمندی را در خود ندیده و نتوانند با همسران‌شان بر مبنای عدالت رفتار کنند، مکلف هستد که به یک همسر اکتفا کنند.<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص358.</ref>		مهم‌ترین شرط تعدد زوجات در اسلام، تامین نفقه و رعایت عدالت میان همسران است؛ بر مبنای آیه ۳ سوره نساء، مردها در صورتی مجاز به داشتن چند همسر هستند که در تامین نیازهای معیشتی و روابط زناشویی، بتوانند عدالت را میان آن‌ها رعایت کنند؛ <ref>قرائتی، تفسیر نور، 1383ش، ج‏2، ص241.</ref> اگر افرادی چنین توانمندی را در خود ندیده و نتوانند با همسران‌شان بر مبنای عدالت رفتار کنند، مکلف هستد که به یک همسر اکتفا کنند.<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص358.</ref>
خط ۶۲:		خط ۶۲:

	==چندهمسری در ایران==		==چندهمسری در ایران==
	بر اساس آمار رسمی سال ۱۴۰۱ش، حدود ۱.۵ درصد از ازدواج‌های ثبت‌شده در ایران، شامل چندهمسری است که تقریباً معادل ۳۰۰ هزار مرد ایرانی می‌شود. چندهمسری عمدتاً در استان‌های کرمان، سیستان و بلوچستان، گلستان، کردستان و خراسان جنوبی، دیده می‌شود.<ref name=":0">[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-5/1605109-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «چندهمسری ۳۰۰ هزار مرد ایرانی»، خبرگزاری کار ایران: ایلنا].</ref> چندهمسری در جامعه ایرانی، مقبولیت اجتماعی ندارد و تنها یک راه‌حل برای شرایط خاص است که نمی‌تواند به‌صورت یک الگوی عمومی ترویج شود؛ به‌طور مثال یک پژوهش نشان داده است که چندهمسری میان ایرانیان در دهۀ ~~1360ش~~ به‌دلیل شرایط جنگی، افزایش داشته است. البته رایج‌ترین شکل چندهمسری در ایران، ازدواج‌های غیررسمی است که ثبت نمی‌شوند.<ref>[https://7sobh.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-35/578913-%D8%AC%D9%87%D8%B4-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%87%D9%87-%D9%87%D8%A7 «جهش چند همسری‌ در ایران»، وب‌سایت روزنامه هفت صبح].</ref>		بر اساس آمار رسمی سال ۱۴۰۱ش، حدود ۱.۵ درصد از ازدواج‌های ثبت‌شده در ایران، شامل چندهمسری است که تقریباً معادل ۳۰۰ هزار مرد ایرانی می‌شود. چندهمسری عمدتاً در استان‌های کرمان، سیستان و بلوچستان، گلستان، کردستان و خراسان جنوبی، دیده می‌شود.<ref name=":0">[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-5/1605109-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «چندهمسری ۳۰۰ هزار مرد ایرانی»، خبرگزاری کار ایران: ایلنا].</ref> چندهمسری در جامعه ایرانی، مقبولیت اجتماعی ندارد و تنها یک راه‌حل برای شرایط خاص است که نمی‌تواند به‌صورت یک الگوی عمومی ترویج شود؛ به‌طور مثال یک پژوهش نشان داده است که چندهمسری میان ایرانیان در دهۀ 1360ش، به‌دلیل شرایط جنگی، افزایش داشته است. البته رایج‌ترین شکل چندهمسری در ایران، ازدواج‌های غیررسمی است که ثبت نمی‌شوند.<ref>[https://7sobh.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-35/578913-%D8%AC%D9%87%D8%B4-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%87%D9%87-%D9%87%D8%A7 «جهش چند همسری‌ در ایران»، وب‌سایت روزنامه هفت صبح].</ref>

	رواج چندهمسری در برخی مناطق ایران، بیشتر به دلایل اقتصادی و سنتی است، نه به‌عنوان یک انتخاب آگاهانه و مورد پذیرش زنان. انگارۀ شناختی رایج میان ایرانیان دربارۀ چندهمسری آن است که مردان از برقراری عدالت میان چند همسر ناتوان هستند و چندهمسری در عمل، موجب افزایش تنش‌های خانوادگی، کاهش رضایت زناشویی و حتی تضعیف روابط میان فرزندان و والدین می‌شود.<ref>[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-5/1605109-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «چندهمسری ۳۰۰ هزار مرد ایرانی»، خبرگزاری کار ایران: ایلنا].</ref>		رواج چندهمسری در برخی مناطق ایران، بیشتر به دلایل اقتصادی و سنتی است، نه به‌عنوان یک انتخاب آگاهانه و مورد پذیرش زنان. انگارۀ شناختی رایج میان ایرانیان دربارۀ چندهمسری آن است که مردان از برقراری عدالت میان چند همسر ناتوان هستند و چندهمسری در عمل، موجب افزایش تنش‌های خانوادگی، کاهش رضایت زناشویی و حتی تضعیف روابط میان فرزندان و والدین می‌شود.<ref>[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-5/1605109-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «چندهمسری ۳۰۰ هزار مرد ایرانی»، خبرگزاری کار ایران: ایلنا].</ref>

حمید فاضل: /* تعریف چندهمسری */

2025-03-04T07:42:30Z

تعریف چندهمسری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۴ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۱۱:۱۲
خط ۴:		خط ۴:
	==تعریف چندهمسری==		==تعریف چندهمسری==

	چندهمسری در مقابل تک‌همسری بوده و شامل چندشوهری و چندزنی می‌شود؛ اما معمولا به الگوی چندزنی اطلاق می‌شود. این اصطلاح به‌معنای نوعی ازدواج است که داشتن بیش از یک زن را مجاز می‌شمارد. اصطلاح چندهمسری از حیث ریشه‌شناسی تعدد زوج یا زوجه را مشخص نمی‌کند، اما کاربرد تاریخی آن همیشه به‌مفهوم زناشویی مرد با بیش از یک زن بوده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/86415/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87 رمضان‌نرگسی، «بازتاب چندهمسری در جامعه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> شکل دیگر چندهمسری، چند شوهری است، اما این‌که یک زن در آن واحد بیش از یک شوهر داشته باشد به‌طور محدود در تاریخ بشر وجود داشته است.<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص300.</ref>		چندهمسری در مقابل [[تک‌همسری]] بوده و شامل چندشوهری و چندزنی می‌شود؛ اما معمولا به الگوی چندزنی اطلاق می‌شود. این اصطلاح به‌معنای نوعی ازدواج است که داشتن بیش از یک زن را مجاز می‌شمارد. اصطلاح چندهمسری از حیث ریشه‌شناسی تعدد زوج یا زوجه را مشخص نمی‌کند، اما کاربرد تاریخی آن همیشه به‌مفهوم زناشویی مرد با بیش از یک زن بوده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/86415/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87 رمضان‌نرگسی، «بازتاب چندهمسری در جامعه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> شکل دیگر چندهمسری، چند شوهری است، اما این‌که یک زن در آن واحد بیش از یک شوهر داشته باشد به‌طور محدود در تاریخ بشر وجود داشته است.<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص300.</ref>
	==دیدگاه‌های نظری دربارۀ چندهمسری==		==دیدگاه‌های نظری دربارۀ چندهمسری==

حمید فاضل: /* چندهمسری در ایران */

2025-03-04T07:41:42Z

چندهمسری در ایران

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۴ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۱۱:۱۱
خط ۶۱:		خط ۶۱:
	در چارچوب الگوی چندزنی که اسلام پیشنهاد کرده است، مصالح فردی و نیازهای اجتماعی تامین می‌شود.<ref> [https://www.porseman.com/article/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%D8%B2%D9%88%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%86/117948 «تعدد زوجات در ادیان»، وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان.]</ref> از منظر برخی محققین؛ آسیب‌های ناشی از چندزنی عمدتاً ناشی از عدم تربیت درست افراد است؛ اگر نظام تربیتی اسلام به درستی در جامعه تطبیق شود آرامش در خانواده‌های چندزنی نیز حاکم می‌شود؛ <ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/86415/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87 رمضان‌نرگسی، «بازتاب چندهمسری در جامعه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> زیرا تعدد زوجات یک راه حل مناسب و متناسب با دیدگاه کلان اجتماعی است که تطبیق آن نیاز به تدبیر جدی دارد.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1611741321-9942-95-3.pdf خانی و دیگران، «بازپژوهی تحلیلی دلالت آیه 3 سوره نساء بر اصل تک‌همسری یا چندهمسری»، 1399ش، ص65.]</ref>		در چارچوب الگوی چندزنی که اسلام پیشنهاد کرده است، مصالح فردی و نیازهای اجتماعی تامین می‌شود.<ref> [https://www.porseman.com/article/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%D8%B2%D9%88%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%86/117948 «تعدد زوجات در ادیان»، وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان.]</ref> از منظر برخی محققین؛ آسیب‌های ناشی از چندزنی عمدتاً ناشی از عدم تربیت درست افراد است؛ اگر نظام تربیتی اسلام به درستی در جامعه تطبیق شود آرامش در خانواده‌های چندزنی نیز حاکم می‌شود؛ <ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/86415/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87 رمضان‌نرگسی، «بازتاب چندهمسری در جامعه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> زیرا تعدد زوجات یک راه حل مناسب و متناسب با دیدگاه کلان اجتماعی است که تطبیق آن نیاز به تدبیر جدی دارد.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1611741321-9942-95-3.pdf خانی و دیگران، «بازپژوهی تحلیلی دلالت آیه 3 سوره نساء بر اصل تک‌همسری یا چندهمسری»، 1399ش، ص65.]</ref>

	== چندهمسری در ایران ==		==چندهمسری در ایران==
	بر اساس آمار رسمی سال ۱۴۰۱ش، حدود ۱.۵ درصد از ازدواج‌های ثبت‌شده در ایران، شامل چندهمسری است که تقریباً معادل ۳۰۰ هزار مرد ایرانی می‌شود. چندهمسری عمدتاً در استان‌های کرمان، سیستان و بلوچستان، گلستان، کردستان و خراسان جنوبی، دیده می‌شود.<ref name=":0">[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-5/1605109-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «چندهمسری ۳۰۰ هزار مرد ایرانی»، خبرگزاری کار ایران: ایلنا].</ref> چندهمسری در جامعه ایرانی، مقبولیت اجتماعی ندارد و تنها یک راه‌حل برای شرایط خاص است که نمی‌تواند به‌صورت یک الگوی عمومی ترویج شود؛ به‌طور مثال یک پژوهش نشان داده است که چندهمسری میان ایرانیان در دهۀ 1360ش به‌دلیل شرایط جنگی، افزایش داشته است. البته رایج‌ترین شکل چندهمسری در ایران، ازدواج‌های غیررسمی است که ثبت نمی‌شوند.<ref>[https://7sobh.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-35/578913-%D8%AC%D9%87%D8%B4-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%87%D9%87-%D9%87%D8%A7 «جهش چند همسری‌ در ایران»، وب‌سایت روزنامه هفت صبح].</ref>		بر اساس آمار رسمی سال ۱۴۰۱ش، حدود ۱.۵ درصد از ازدواج‌های ثبت‌شده در ایران، شامل چندهمسری است که تقریباً معادل ۳۰۰ هزار مرد ایرانی می‌شود. چندهمسری عمدتاً در استان‌های کرمان، سیستان و بلوچستان، گلستان، کردستان و خراسان جنوبی، دیده می‌شود.<ref name=":0">[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-5/1605109-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «چندهمسری ۳۰۰ هزار مرد ایرانی»، خبرگزاری کار ایران: ایلنا].</ref> چندهمسری در جامعه ایرانی، مقبولیت اجتماعی ندارد و تنها یک راه‌حل برای شرایط خاص است که نمی‌تواند به‌صورت یک الگوی عمومی ترویج شود؛ به‌طور مثال یک پژوهش نشان داده است که چندهمسری میان ایرانیان در دهۀ 1360ش به‌دلیل شرایط جنگی، افزایش داشته است. البته رایج‌ترین شکل چندهمسری در ایران، ازدواج‌های غیررسمی است که ثبت نمی‌شوند.<ref>[https://7sobh.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-35/578913-%D8%AC%D9%87%D8%B4-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%87%D9%87-%D9%87%D8%A7 «جهش چند همسری‌ در ایران»، وب‌سایت روزنامه هفت صبح].</ref>

	رواج چندهمسری در برخی مناطق ایران، بیشتر به دلایل اقتصادی و سنتی است، نه به‌عنوان یک انتخاب آگاهانه و مورد پذیرش زنان. انگارۀ شناختی رایج میان ایرانیان دربارۀ چندهمسری آن است که مردان از برقراری عدالت میان چند همسر ناتوان هستند و چندهمسری در عمل، موجب افزایش تنش‌های خانوادگی، کاهش رضایت زناشویی و حتی تضعیف روابط میان فرزندان و والدین می‌شود.<ref ~~name="~~:0" />		رواج چندهمسری در برخی مناطق ایران، بیشتر به دلایل اقتصادی و سنتی است، نه به‌عنوان یک انتخاب آگاهانه و مورد پذیرش زنان. انگارۀ شناختی رایج میان ایرانیان دربارۀ چندهمسری آن است که مردان از برقراری عدالت میان چند همسر ناتوان هستند و چندهمسری در عمل، موجب افزایش تنش‌های خانوادگی، کاهش رضایت زناشویی و حتی تضعیف روابط میان فرزندان و والدین می‌شود.<ref>[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-5/1605109-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «چندهمسری ۳۰۰ هزار مرد ایرانی»، خبرگزاری کار ایران: ایلنا].</ref>

	==پانویس==		==پانویس==

حمید فاضل: /* اسلام و چندهمسری */

2025-03-04T07:39:34Z

اسلام و چندهمسری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۴ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۱۱:۰۹
خط ۶۰:		خط ۶۰:

	در چارچوب الگوی چندزنی که اسلام پیشنهاد کرده است، مصالح فردی و نیازهای اجتماعی تامین می‌شود.<ref> [https://www.porseman.com/article/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%D8%B2%D9%88%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%86/117948 «تعدد زوجات در ادیان»، وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان.]</ref> از منظر برخی محققین؛ آسیب‌های ناشی از چندزنی عمدتاً ناشی از عدم تربیت درست افراد است؛ اگر نظام تربیتی اسلام به درستی در جامعه تطبیق شود آرامش در خانواده‌های چندزنی نیز حاکم می‌شود؛ <ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/86415/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87 رمضان‌نرگسی، «بازتاب چندهمسری در جامعه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> زیرا تعدد زوجات یک راه حل مناسب و متناسب با دیدگاه کلان اجتماعی است که تطبیق آن نیاز به تدبیر جدی دارد.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1611741321-9942-95-3.pdf خانی و دیگران، «بازپژوهی تحلیلی دلالت آیه 3 سوره نساء بر اصل تک‌همسری یا چندهمسری»، 1399ش، ص65.]</ref>		در چارچوب الگوی چندزنی که اسلام پیشنهاد کرده است، مصالح فردی و نیازهای اجتماعی تامین می‌شود.<ref> [https://www.porseman.com/article/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%D8%B2%D9%88%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%86/117948 «تعدد زوجات در ادیان»، وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان.]</ref> از منظر برخی محققین؛ آسیب‌های ناشی از چندزنی عمدتاً ناشی از عدم تربیت درست افراد است؛ اگر نظام تربیتی اسلام به درستی در جامعه تطبیق شود آرامش در خانواده‌های چندزنی نیز حاکم می‌شود؛ <ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/86415/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87 رمضان‌نرگسی، «بازتاب چندهمسری در جامعه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> زیرا تعدد زوجات یک راه حل مناسب و متناسب با دیدگاه کلان اجتماعی است که تطبیق آن نیاز به تدبیر جدی دارد.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1611741321-9942-95-3.pdf خانی و دیگران، «بازپژوهی تحلیلی دلالت آیه 3 سوره نساء بر اصل تک‌همسری یا چندهمسری»، 1399ش، ص65.]</ref>

			== چندهمسری در ایران ==
			بر اساس آمار رسمی سال ۱۴۰۱ش، حدود ۱.۵ درصد از ازدواج‌های ثبت‌شده در ایران، شامل چندهمسری است که تقریباً معادل ۳۰۰ هزار مرد ایرانی می‌شود. چندهمسری عمدتاً در استان‌های کرمان، سیستان و بلوچستان، گلستان، کردستان و خراسان جنوبی، دیده می‌شود.<ref name=":0">[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-5/1605109-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «چندهمسری ۳۰۰ هزار مرد ایرانی»، خبرگزاری کار ایران: ایلنا].</ref> چندهمسری در جامعه ایرانی، مقبولیت اجتماعی ندارد و تنها یک راه‌حل برای شرایط خاص است که نمی‌تواند به‌صورت یک الگوی عمومی ترویج شود؛ به‌طور مثال یک پژوهش نشان داده است که چندهمسری میان ایرانیان در دهۀ 1360ش به‌دلیل شرایط جنگی، افزایش داشته است. البته رایج‌ترین شکل چندهمسری در ایران، ازدواج‌های غیررسمی است که ثبت نمی‌شوند.<ref>[https://7sobh.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-35/578913-%D8%AC%D9%87%D8%B4-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%87%D9%87-%D9%87%D8%A7 «جهش چند همسری‌ در ایران»، وب‌سایت روزنامه هفت صبح].</ref>

			رواج چندهمسری در برخی مناطق ایران، بیشتر به دلایل اقتصادی و سنتی است، نه به‌عنوان یک انتخاب آگاهانه و مورد پذیرش زنان. انگارۀ شناختی رایج میان ایرانیان دربارۀ چندهمسری آن است که مردان از برقراری عدالت میان چند همسر ناتوان هستند و چندهمسری در عمل، موجب افزایش تنش‌های خانوادگی، کاهش رضایت زناشویی و حتی تضعیف روابط میان فرزندان و والدین می‌شود.<ref name=":0" />

	==پانویس==		==پانویس==
خط ۶۷:		خط ۷۲:

	*قرآن کریم		*قرآن کریم
	*
	*«تعدد زوجات در ادیان»، وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان، تاریخ درج مطلب: 2 آبان 1391ش.		*«تعدد زوجات در ادیان»، وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان، تاریخ درج مطلب: 2 آبان 1391ش.
	*		*«جهش چند همسری‌ در ایران»، وب‌سایت روزنامه هفت صبح، تاریخ انتشار: 14 اسفند 1403ش.
			*«چندهمسری ۳۰۰ هزار مرد ایرانی»، خبرگزاری کار ایران: ایلنا، تاریخ انتشار: 13 اسفند 1403ش.
	*خانی، محمدرضا و دیگران، «بازپژوهی تحلیلی دلالت آیه 3 سوره نساء بر اصل تک‌همسری یا چندهمسری»، پژوهش‌های قرآنی، سال 25، شماره2، تابستان 1399ش.		*خانی، محمدرضا و دیگران، «بازپژوهی تحلیلی دلالت آیه 3 سوره نساء بر اصل تک‌همسری یا چندهمسری»، پژوهش‌های قرآنی، سال 25، شماره2، تابستان 1399ش.
	*
	*رمضان‌نرگسی، رضا، «بازتاب چندهمسری در جامعه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 27 اسفند 1388ش.		*رمضان‌نرگسی، رضا، «بازتاب چندهمسری در جامعه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 27 اسفند 1388ش.
	*
	*«زن در دین یهود»، در وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان، تاریخ درج مطلب: 2 اسفند 1394ش.		*«زن در دین یهود»، در وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان، تاریخ درج مطلب: 2 اسفند 1394ش.
	*
	*قائم‌مقام فراهانی، ناهید السادات، «موقعیت زنان در دین زرتشتی بر اساس کتب فقهی و حقوقی»، دو فصلنامه هفت آسمان، دوره پانزدهم، شماره 60، اسفند 1392ش.		*قائم‌مقام فراهانی، ناهید السادات، «موقعیت زنان در دین زرتشتی بر اساس کتب فقهی و حقوقی»، دو فصلنامه هفت آسمان، دوره پانزدهم، شماره 60، اسفند 1392ش.
	*
	*قرائتی، محسن، ‏ تفسیر نور، تهران، ‏ مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن، ‏1383ش. ‏		*قرائتی، محسن، ‏ تفسیر نور، تهران، ‏ مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن، ‏1383ش. ‏
	*
	*مطهری، مرتضی، ‏مجموعه آثار، تهران- قم‏، صدرا، 1377ش‏.		*مطهری، مرتضی، ‏مجموعه آثار، تهران- قم‏، صدرا، 1377ش‏.
	*
	*مطهری، مرتضی، ‏یادداشت‌های شهید مطهری، ‏ تهران- قم‏، صدرا، 1378ش‏.		*مطهری، مرتضی، ‏یادداشت‌های شهید مطهری، ‏ تهران- قم‏، صدرا، 1378ش‏.
	*
	*«نقش اجتماعی زن در دوره جاهلیت»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: 28 اسفند 1395ش.		*«نقش اجتماعی زن در دوره جاهلیت»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: 28 اسفند 1395ش.

	[[رده: ویکی‌جنسیت]]		[[رده: ویکی‌جنسیت]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۰ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۱۶:۵۳
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	==جنسیت و چندهمسری==		==جنسیت و چندهمسری==

	گزارش‌های مردم‌شناسان حاکی از گرایش طبیعی اقوام ابتدایی به چندزنی است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/86415/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87 رمضان‌نرگسی، «بازتاب چندهمسری در جامعه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> دانشمندان آن را ~~نشاندهندة~~ تمایل طبیعی مردان به‌ چندزنی و گرایش فطری زنان به تک‌همسری می‌دانند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/86415/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87 رمضان‌نرگسی، «بازتاب چندهمسری در جامعه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> گرایش به چندزنی در رویکرد روان‌شناسی نیز، بر مبنای تفاوت‌های طبیعی و روانی زنان و مردان توجیه می‌شود؛ برخی دانشمندان معتقدند؛ زنان به‌طور طبیعی تک‌همسرگرا و متنفر از تنوع همسر بوده و می‌خواهند در پناه عاطفی و عملی یک مرد باشند. <ref> [https://www.porseman.com/article/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%D8%B2%D9%88%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%86/117948 «تعدد زوجات در ادیان»، وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان.]</ref>		گزارش‌های مردم‌شناسان حاکی از گرایش طبیعی اقوام ابتدایی به چندزنی است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/86415/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87 رمضان‌نرگسی، «بازتاب چندهمسری در جامعه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> دانشمندان آن را نشان‌دهندۀ تمایل طبیعی مردان به‌ چندزنی و گرایش فطری زنان به تک‌همسری می‌دانند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/86415/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87 رمضان‌نرگسی، «بازتاب چندهمسری در جامعه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> گرایش به چندزنی در رویکرد روان‌شناسی نیز، بر مبنای تفاوت‌های طبیعی و روانی زنان و مردان توجیه می‌شود؛ برخی دانشمندان معتقدند؛ زنان به‌طور طبیعی تک‌همسرگرا و متنفر از تنوع همسر بوده و می‌خواهند در پناه عاطفی و عملی یک مرد باشند. <ref> [https://www.porseman.com/article/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%D8%B2%D9%88%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%86/117948 «تعدد زوجات در ادیان»، وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان.]</ref>

	عقیده رایج ~~روان‏شناسان~~ و فیلسوفان اجتماعی غرب بر این است که مرد، متمایل به چندهمسری آفریده شده و تک‌همسری بر خلاف طبیعت او است.<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص338.</ref> به تعبیر مرتضی مطهری؛ زن متکی و مرد تکیه‌گاه است.<ref>مطهری، یادداشت‌ها، 1378ش، ج‏11، ص492.</ref> این امر از منظر قرآن نیز مورد تایید است؛ <ref>[http://www.parsquran.com/data/showall.php?sura=4&ayat=%DB%B3%DB%B4&user=far&lang=far سوره نساء، آیه 34.]</ref> لذا تنوع همسری در زنان، نوعی بیماری دانسته می‌شود. الزامات اجتماعی، چندهمسرگرایی طبیعی مردان را توسعه داده است.<ref> [https://www.porseman.com/article/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%D8%B2%D9%88%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%86/117948 «تعدد زوجات در ادیان»، وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان.]</ref>		عقیده رایج روان‏‌شناسان و فیلسوفان اجتماعی غرب بر این است که مرد، متمایل به چندهمسری آفریده شده و تک‌همسری بر خلاف طبیعت او است.<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص338.</ref> به تعبیر مرتضی مطهری؛ زن متکی و مرد تکیه‌گاه است.<ref>مطهری، یادداشت‌ها، 1378ش، ج‏11، ص492.</ref> این امر از منظر قرآن نیز مورد تایید است؛ <ref>[http://www.parsquran.com/data/showall.php?sura=4&ayat=%DB%B3%DB%B4&user=far&lang=far سوره نساء، آیه 34.]</ref> لذا تنوع همسری در زنان، نوعی بیماری دانسته می‌شود. الزامات اجتماعی، چندهمسرگرایی طبیعی مردان را توسعه داده است.<ref> [https://www.porseman.com/article/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%D8%B2%D9%88%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%86/117948 «تعدد زوجات در ادیان»، وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان.]</ref>

	فراتر از گرایش‌های متفاوت زن و مرد در تعدد همسر؛ چندشوهری موجب اختلاط نسل می‌شود و این امر از یک سوی با ~~غریزة~~ علاقه به فرزند و اصل اطمینان پدری مخالف است<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص311.</ref> و از سوی دیگر با گرایش فطری انسان به داشتن سلسله نسبی مشخص، نمی‌سازد. چنین عواملی موجب شده است که چندشوهری در جوامع بشری تبدیل به رسم رایج نشود.<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص302.</ref>		فراتر از گرایش‌های متفاوت زن و مرد در تعدد همسر؛ چندشوهری موجب اختلاط نسل می‌شود و این امر از یک سوی با غریزۀ علاقه به فرزند و اصل اطمینان پدری مخالف است<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص311.</ref> و از سوی دیگر با گرایش فطری انسان به داشتن سلسله نسبی مشخص، نمی‌سازد. چنین عواملی موجب شده است که چندشوهری در جوامع بشری تبدیل به رسم رایج نشود.<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص302.</ref>
	==چندهمسری در ادیان و اقوام==		==چندهمسری در ادیان و اقوام==

	چندهمسری ~~ریشة~~ کهن در ادیان و جوامع بشری دارد؛ <ref> [https://www.porseman.com/article/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%D8%B2%D9%88%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%86/117948 «تعدد زوجات در ادیان»، وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان.]</ref> در آیین یهود، تعدد همسر برای مرد هیچ محدودیتی نداشته و تنها شرطش این است که مرد بتواند نفقه همسران خود را تامین کند.<ref> [https://www.porseman.com/article/%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%8A%D9%86-%D9%8A%D9%87%D9%88%D8%AF/54945 «زن در دین یهود»، در وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان.]</ref>		چندهمسری ریشۀ کهن در ادیان و جوامع بشری دارد؛ <ref> [https://www.porseman.com/article/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%D8%B2%D9%88%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%86/117948 «تعدد زوجات در ادیان»، وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان.]</ref> در آیین یهود، تعدد همسر برای مرد هیچ محدودیتی نداشته و تنها شرطش این است که مرد بتواند نفقه همسران خود را تامین کند.<ref> [https://www.porseman.com/article/%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%8A%D9%86-%D9%8A%D9%87%D9%88%D8%AF/54945 «زن در دین یهود»، در وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان.]</ref>

	در مسیحیت نص خاصی در مورد ممنوعیت چندزنی وجود ندارد، بلکه در رساله پولس مطالبی است که جواز تعدد زوجات را می‌رساند. همچنین در ادیان کنفسیوس و بودا چندزنی مجاز دانسته شده است و در دین لیکی که در چین پیروانی دارد، تعداد زنانی که یک مرد می‌تواند بگیرد تا ۲۳۰ نفر است.<ref> [https://www.porseman.com/article/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%D8%B2%D9%88%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%86/117948 «تعدد زوجات در ادیان»، وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان.]</ref>		در مسیحیت نص خاصی در مورد ممنوعیت چندزنی وجود ندارد، بلکه در رساله پولس مطالبی است که جواز تعدد زوجات را می‌رساند. همچنین در ادیان کنفسیوس و بودا چندزنی مجاز دانسته شده است و در دین لیکی که در چین پیروانی دارد، تعداد زنانی که یک مرد می‌تواند بگیرد تا ۲۳۰ نفر است.<ref> [https://www.porseman.com/article/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%D8%B2%D9%88%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%86/117948 «تعدد زوجات در ادیان»، وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان.]</ref>
خط ۳۴:		خط ۳۴:
	برخی محققین، ریشه چندهمسری را در طبیعت مردانه دانسته و معتقدند؛ مرد ذاتا چندهمسری است و صرفا تقیدات اخلاقی، تنگناهای اقتصادی و نظارت دائمی زوجه می‏تواند تک‌همسری را بر او تحمیل کند.<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص338.</ref>		برخی محققین، ریشه چندهمسری را در طبیعت مردانه دانسته و معتقدند؛ مرد ذاتا چندهمسری است و صرفا تقیدات اخلاقی، تنگناهای اقتصادی و نظارت دائمی زوجه می‏تواند تک‌همسری را بر او تحمیل کند.<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص338.</ref>

	مهم‌ترین عاملی که ~~پدیدة~~ چندزنی را تقویت می‌کند افزایش جمعیت زنان نسبت به مردان است و بر همین مبنا؛ مرتضی مطهری بر خلاف تصور عمومی که چندزنی را ستم علیه زن می‌داند، تعدد زوجات را از حقوق زنان و تکلیفی به عهده مردان تلقی می‌کند.<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص325.</ref>		مهم‌ترین عاملی که پدیدۀ چندزنی را تقویت می‌کند افزایش جمعیت زنان نسبت به مردان است و بر همین مبنا؛ مرتضی مطهری بر خلاف تصور عمومی که چندزنی را ستم علیه زن می‌داند، تعدد زوجات را از حقوق زنان و تکلیفی به عهده مردان تلقی می‌کند.<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص325.</ref>

	همچنین داشتن فرزند امر غریزی است و عقیم بودن زن موجب می‌شود که مرد همسر جدیدی انتخاب کند. در برخی جوامع، داشتن زنان و فرزندان زیاد حاکی از منزلت بالای اجتماعی مرد بوده و همین امر نقش مؤثری در ترویج چندزنی در جوامع بشری داشته است.<ref> [https://www.porseman.com/article/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%D8%B2%D9%88%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%86/117948 «تعدد زوجات در ادیان»، وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان.]</ref>		همچنین داشتن فرزند امر غریزی است و عقیم بودن زن موجب می‌شود که مرد همسر جدیدی انتخاب کند. در برخی جوامع، داشتن زنان و فرزندان زیاد حاکی از منزلت بالای اجتماعی مرد بوده و همین امر نقش مؤثری در ترویج چندزنی در جوامع بشری داشته است.<ref> [https://www.porseman.com/article/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%D8%B2%D9%88%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%86/117948 «تعدد زوجات در ادیان»، وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان.]</ref>
خط ۵۷:		خط ۵۷:
	در نگرش اسلام؛ [[تک‌همسری]]، طبیعی‏‌ترین شکل زناشویی بوده و هرکدامی از زوجین با دلبستگی متقابل، منافع جنسی دیگری را مختص به خود می‌‏داند<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص299.</ref> و این مثل عامیانه که: «خدا یکی، زن یکی»، اعتقادی مطابق با عهد زناشویی و ارزش‌های اسلامی است؛ <ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص347.</ref> منتها اسلام به‌دلیل الزامات اجتماعی، چندزنی را بر خلاف چندشوهری به‌طور کلی لغو نکرد، بلکه آن را محدود به چهار زن و مشروط به شرایطی کرد.<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص303.</ref>		در نگرش اسلام؛ [[تک‌همسری]]، طبیعی‏‌ترین شکل زناشویی بوده و هرکدامی از زوجین با دلبستگی متقابل، منافع جنسی دیگری را مختص به خود می‌‏داند<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص299.</ref> و این مثل عامیانه که: «خدا یکی، زن یکی»، اعتقادی مطابق با عهد زناشویی و ارزش‌های اسلامی است؛ <ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص347.</ref> منتها اسلام به‌دلیل الزامات اجتماعی، چندزنی را بر خلاف چندشوهری به‌طور کلی لغو نکرد، بلکه آن را محدود به چهار زن و مشروط به شرایطی کرد.<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص303.</ref>

	مهم‌ترین شرط تعدد زوجات در ~~اسلام،~~ تامین نفقه و رعایت عدالت میان همسران است؛ بر مبنای آیه ۳ سوره نساء، مردها در صورتی مجاز به داشتن چند همسر هستند که در تامین نیازهای معیشتی و روابط زناشویی، بتوانند عدالت را میان آن‌ها رعایت کنند؛ <ref>قرائتی، تفسیر نور، 1383ش، ج‏2، ص241.</ref> اگر افرادی چنین توانمندی را در خود ندیده و نتوانند با همسران‌شان بر مبنای عدالت رفتار کنند، مکلف هستد که به یک همسر اکتفا کنند.<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص358.</ref>		مهم‌ترین شرط [[تعدد زوجات در قرآن\|تعدد زوجات در اسلام]]، تامین نفقه و رعایت عدالت میان همسران است؛ بر مبنای آیه ۳ سوره نساء، مردها در صورتی مجاز به داشتن چند همسر هستند که در تامین نیازهای معیشتی و روابط زناشویی، بتوانند عدالت را میان آن‌ها رعایت کنند؛ <ref>قرائتی، تفسیر نور، 1383ش، ج‏2، ص241.</ref> اگر افرادی چنین توانمندی را در خود ندیده و نتوانند با همسران‌شان بر مبنای عدالت رفتار کنند، مکلف هستد که به یک همسر اکتفا کنند.<ref>مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج‏19، ص358.</ref>

	در چارچوب الگوی چندزنی که اسلام پیشنهاد کرده است، مصالح فردی و نیازهای اجتماعی تامین می‌شود.<ref> [https://www.porseman.com/article/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%D8%B2%D9%88%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%86/117948 «تعدد زوجات در ادیان»، وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان.]</ref> از منظر برخی محققین؛ آسیب‌های ناشی از چندزنی عمدتاً ناشی از عدم تربیت درست افراد است؛ اگر نظام تربیتی اسلام به درستی در جامعه تطبیق شود آرامش در خانواده‌های چندزنی نیز حاکم می‌شود؛ <ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/86415/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87 رمضان‌نرگسی، «بازتاب چندهمسری در جامعه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> زیرا تعدد زوجات یک راه حل مناسب و متناسب با دیدگاه کلان اجتماعی است که تطبیق آن نیاز به تدبیر جدی دارد.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1611741321-9942-95-3.pdf خانی و دیگران، «بازپژوهی تحلیلی دلالت آیه 3 سوره نساء بر اصل تک‌همسری یا چندهمسری»، 1399ش، ص65.]</ref>		در چارچوب الگوی چندزنی که اسلام پیشنهاد کرده است، مصالح فردی و نیازهای اجتماعی تامین می‌شود.<ref> [https://www.porseman.com/article/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%D8%B2%D9%88%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%86/117948 «تعدد زوجات در ادیان»، وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان.]</ref> از منظر برخی محققین؛ آسیب‌های ناشی از چندزنی عمدتاً ناشی از عدم تربیت درست افراد است؛ اگر نظام تربیتی اسلام به درستی در جامعه تطبیق شود آرامش در خانواده‌های چندزنی نیز حاکم می‌شود؛ <ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/86415/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87 رمضان‌نرگسی، «بازتاب چندهمسری در جامعه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> زیرا تعدد زوجات یک راه حل مناسب و متناسب با دیدگاه کلان اجتماعی است که تطبیق آن نیاز به تدبیر جدی دارد.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1611741321-9942-95-3.pdf خانی و دیگران، «بازپژوهی تحلیلی دلالت آیه 3 سوره نساء بر اصل تک‌همسری یا چندهمسری»، 1399ش، ص65.]</ref>