https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%B7%D8%A7%D8%A8_%D8%A2%D8%B4%D9%BE%D8%B2%DB%8C 2026-06-07T14:03:17Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.44.2 https://iranpedia.net/w/index.php?title=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%B7%D8%A7%D8%A8_%D8%A2%D8%B4%D9%BE%D8%B2%DB%8C&diff=29924&oldid=prev 2026-04-19T13:40:43Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «<a href="/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%B7%D8%A7%D8%A8_%D8%A2%D8%B4%D9%BE%D8%B2%DB%8C.jpg&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="پرونده:کتاب مستطاب آشپزی.jpg (صفحه وجود ندارد)">جایگزین=کتاب مستطاب آشپزی|بندانگشتی|کتاب مستطاب آشپزی</a> {{درشت|&#039;&#039;&#039;کتاب مستطاب آشپزی&#039;&#039;&#039;}}؛ کتابی دربارهٔ آشپزی و ابراز آن کتاب مستطاب آشپزی، اثر <a href="/wiki/%D9%86%D8%AC%D9%81_%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1%DB%8C" title="نجف دریابندری">نجف دریابندری</a> (۱۳۰۸–۱۳۹۹ش) است. نام این <a href="/wiki/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8" title="کتاب">کتاب</a> «<a href="/wiki/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%B7%D8%A7%D8%A8_%D8%A2%D8%B4%D9%BE%D8%B2%DB%8C" title="کتاب مستطاب آشپزی">کتاب مستطاب آشپزی</a>: ا...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>[[پرونده:کتاب مستطاب آشپزی.jpg|جایگزین=کتاب مستطاب آشپزی|بندانگشتی|کتاب مستطاب آشپزی]]<br /> {{درشت|&#039;&#039;&#039;کتاب مستطاب آشپزی&#039;&#039;&#039;}}؛ کتابی دربارهٔ آشپزی و ابراز آن<br /> <br /> کتاب مستطاب آشپزی، اثر [[نجف دریابندری]] (۱۳۰۸–۱۳۹۹ش) است. نام این [[کتاب]] «[[کتاب مستطاب آشپزی]]: از [[سیر]] تا پیاز» است که به‌صورتی مصور دربارهٔ [[خوراک|خوراک‌های]] ایرانی و فرنگی توضیحاتی داده است. نوشتن این کتاب، با همکاری همسرش، فهیمه راستکار در ۲ جلد به سرانجام رسید و شامل، یک پیشگفتار، ۳۲ بخش، ۱۳۸ فصل و ۴ پیوست است.<br /> <br /> در ۱۳۹۶ش، نجف دریابندری، به پاس نوشتن این اثر شگفت‌انگیز، به‌عنوان گنجینه زنده بشری در میراث خوراک به ثبت کمیته ملی [[میراث فرهنگی ناملموس ایران|میراث ناملموس]] رسید.<br /> <br /> ==محتوای کتاب مستطاب آشپزی==<br /> در ۳ بخش نخست، این کتاب به‌معرفی راه و روش [[آشپزی ایرانی]] و فرنگی (چینی، رومی، هندی، ترکی، عربی، اسپانیایی، ژاپنی، ایتالیایی، فرانسوی و روسی)، آشپزخانه و موارد خوراکی پرداخته است و در بخش‌های پسینی به موارد دیگری همچون نوشیدنی‌های سرد و گرم، سالادها و بورانی‌ها، سس‌ها، آش و سوپ، پیش‌غذا (اردور)، چلو و [[پلو]]، [[آبگوشت]] و [[اشکنه]]، خوراک‌ها، [[تاس کباب]]، [[کوفته]] و [[دلمه]]، پاستا و پیتزا، سوفله، کباب و [[بریانی|بریان]]، تنوری، شامی، کتلت، روغن‌جوش، ماهی و میوه‌های دریایی، کوکو و [[خاگینه]]، [[سیب‌زمینی]]، خوراک بنشن، کالباس و سوسیس و پاته، ساندویچ، شکار، اندرونه (دل، جگر، قلوه، مغز و زبان)، غذاهای بازیافته، گیاه‌خواری و [[خام‌ گیاه‌‌خواری|خام‌خواری]]، دسر و شیرینی، [[مربا]] و مارمالاد، [[ترشی]] و شور، و در نهایت به مبحث [[نان]] پرداخته است.&lt;ref&gt;[http://portal.nlai.ir/EI/Wiki%20Pages/کتاب%20مستطاب%20آشپزی.aspx اسماعیلی، «کتاب مستطاب آشپزی»، سایت دانشنامه ایران زمین.]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> دریابندری، در بخش نخست هر بخش نیز به بیان برخی دانستنی‌های لازم در رابطه با تاریخچه، شناخت و [[آداب]] خوراکی‌ها پرداخته است. پیوست‌های این کتاب نیز در ۴ فصل آمده که شامل:<br /> #فریزر، یخ‌بندی مواد خوراکی و خوراک‌های یخ‌بسته؛<br /> #فرموج پز (مایکروویو) و طرز استفاده از آن؛<br /> #فرهنگ واژه‌ها و اصطلاحات؛<br /> #و در نهایت پیوستی با ۵ نمایه است که شامل فهرست تفصیلی مطالب، غذاهای ایرانی و غیرایرانی برخی از سرزمین‌ها، غذاهای بدون گوشت، خوراک‌های تهیه شده از گوشت شکار و راهنمای عمومی است.&lt;ref&gt;دریابندری، کتاب مستطاب آشپزی: از سیر تا پیاز، ج2، 1379ش.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==ماجرای نگارش کتاب مستطاب آشپزی==<br /> دریابندری، خود می‌گوید که در زندان با هنر آشپزی آشنا شده و پس از آزادی، به‌دلیل ماجراجویی خود و همسرش، فهیمه راستکار، آشپزی به یکی از سرگرمی‌های آن دو تبدیل شد. ایده اولیهٔ نگارش کتاب نیز در یک شب و زمانی‌که وی نوعی غذای مکزیکی را برای مهمان خود، محمد زهرایی مدیر انتشارات کارنامه، تهیه می‌کند، شکل گرفته و در نهایت در طول ۸ سال با همکاری فهیمه راستکار این کار به ثمر می‌رسد.&lt;ref&gt;[https://www.isna.ir/news/96051107347/نجف-دریابندری-ثبت-ملی-شد «نجف دریابندری ثبت ملی شد»، سایت ایسنا.]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> <br /> ==منابع==<br /> *اسماعیلی، فاطمه، «کتاب مستطاب آشپزی»، سایت دانشنامه ایران زمین، تاریخ بازدید: ۱۴ آذر ۱۴۰۰ش.<br /> *دریابندری، نجف و راستکار، فهمیه، کتاب مستطاب آشپزی: از سیر تا پیاز، تهران، کارنامه، چ۲، ۱۳۷۹ش.<br /> *«نجف دریابندری ثبت ملی شد»، سایت ایسنا، تاریخ بارگذاری: ۱۱ مرداد ۱۳۹۶، تاریخ بازدید: ۱۴ آذر ۱۴۰۰ش.</div>

زهرا فاضل