کلاه قره‌گل - تاریخچهٔ نسخه‌ها

حسین صبوری در ۳ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۲۸

2026-04-23T11:28:08Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۳ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۵۸
خط ۳:		خط ۳:
	\| زیرنویس تصویر =تقری؛ نوعی از انواع کلاه قره گل		\| زیرنویس تصویر =تقری؛ نوعی از انواع کلاه قره گل
	\| image_alt =		\| image_alt =
	\| فایل پادکست =		\| فایل پادکست =کلاه قره‌گل.ogg
	\| حجم فایلپادکست =		\| حجم فایلپادکست =9/47
	\| تاریخ پادکست =		\| تاریخ پادکست =3-2-1405
	\| زیرنویس عنوان =		\| زیرنویس عنوان =

حسین صبوری در ۲۶ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۰۴:۵۱

2026-04-15T04:51:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۶ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۰۸:۲۱
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	\| آثار مرتبط =		\| آثار مرتبط =
	}}		}}
	~~[[پرونده:کلاه تقری.jpg\|200px\|بندانگشتی\|تقری؛ نوعی از انواع کلاه قره گل]]~~
	<big>'''کلاه قره‌گل؛'''</big> کلاهی تهیه‌شده از پوست بره قره‌گل.		<big>'''کلاه قره‌گل؛'''</big> کلاهی تهیه‌شده از پوست بره قره‌گل.

حسین صبوری در ۲۶ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۰۴:۵۱

2026-04-15T04:51:20Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۶ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۰۸:۲۱
خط ۱:		خط ۱:
			{{جعبه اطلاعات مفهوم
			\| تصویر =کلاه تقری.jpg\|200px
			\| زیرنویس تصویر =تقری؛ نوعی از انواع کلاه قره گل
			\| image_alt =
			\| فایل پادکست =
			\| حجم فایلپادکست =
			\| تاریخ پادکست =
			\| زیرنویس عنوان =

			\| عنوان اصلی =
			\| عنوان انگلیسی =
			\| عنوان عربی =
			\| عنوان علمی =
			\| شاخه علمی =
			\| نوع مفهوم =
			\| معنای اصطلاحی =
			\| حوزه کاربرد =
			\| گستره جغرافیایی =
			\| منشأ تاریخی =

			\| نخستین کاربرد =
			\| ریشه واژه =
			\| مرتبط با =
			\| اهمیت =
			\| مبدع =
			\| مروج =
			\| مقدس برای =
			\| مورد احترام =
			\| آثار مرتبط =
			}}
	[[پرونده:کلاه تقری.jpg\|200px\|بندانگشتی\|تقری؛ نوعی از انواع کلاه قره گل]]		[[پرونده:کلاه تقری.jpg\|200px\|بندانگشتی\|تقری؛ نوعی از انواع کلاه قره گل]]
	<big>'''کلاه قره‌گل؛'''</big> کلاهی تهیه‌شده از پوست بره قره‌گل.		<big>'''کلاه قره‌گل؛'''</big> کلاهی تهیه‌شده از پوست بره قره‌گل.

حمید فاضل: اصلاح هندسه بحث

2026-02-23T11:31:47Z

اصلاح هندسه بحث

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۴ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۱۵:۰۱
خط ۲:		خط ۲:
	<big>'''کلاه قره‌گل؛'''</big> کلاهی تهیه‌شده از پوست بره قره‌گل.		<big>'''کلاه قره‌گل؛'''</big> کلاهی تهیه‌شده از پوست بره قره‌گل.

	کلاه ~~قَره‌گل (Karakul)،~~ مدل خاصی از کلاه است که ~~در منطقۀ غرب آسیا~~ تهیه و ~~مورد~~ استفاده ~~قرار می‌گیرد~~. این کلاه ~~از پوست گوسفند نژاد~~ قره‌گل ~~تهیه~~ می‌شود. ~~حامد کرزای~~ این کلاه را به شهرت ~~جهانی رساند~~ و استفاده از ~~این~~ کلاه ~~همزمان با ریاست جمهوری وی افزایش یافت~~. ~~کشورهای افغانستان، ایران،~~ ازبکستان و روسیه از ~~کشورهای اصلی پرورش گوسفند~~ قره‌گل هستند.		کلاه قره‌گل مدل خاصی از [[کلاه]] است که از پوست گوسفند نژاد [[قره‌گل (گوسفند)\|قره‌گل]] تهیه می‌شود. این گوسفند دارای پشم مجعد و سیاه است و پوست بره‌های تازه‌متولدشده از این نژاد، برای تهیه کلاه استفاده می‌شود. این کلاه در کشورهای اروپایی با نام استراخان و در بازارهای جهانی با عنوان خز ایرانی شناخته می‌شود. انواع کلاه قره‌گل شامل مدل‌های قرغزی، تقری، شاپو و آستراخانی است و ارزش آن بر اساس رنگ تعیین می‌شود. این کلاه در [[افغانستان]] به کلاه افغانستانی شهرت دارد و استفاده [[حامد کرزی]] از آن، شهرت جهانی‌اش را افزایش داد. کلاه قره‌گل نماد فرهنگی و جایگاه اجتماعی به شمار می‌رود و مسلمانان در اعیاد دینی از آن استفاده می‌کنند. [[ایران]]، [[ازبکستان]]، افغانستان و [[روسیه]] از تولیدکنندگان برتر پوست قره‌گل با کیفیت مشابه هستند.

	==مفهوم‌شناسی==		==مفهوم‌شناسی==
	[[File:بره-قَره گُل.jpg\|thumb\|بره قَره گُل]]		[[File:بره-قَره گُل.jpg\|thumb\|بره قَره گُل]]
	قره‌گل در زبان ترکی به‌‌معنی دریاچه سیاه و یا گُل سیاه است.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/904955/%da%af%d9%88%d8%b3%d9%81%d9%86%d8%af-%d9%82%d8%b1%d9%87-%da%af%d9%84-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-2 عرفانی، «گوسفند قره‌گل در ایران»، 1345ش، ص21.]</ref> قره‌گل همچنین به نژادی از گوسفند گفته می‌شود که از پشم مرغوبی برخوردار بوده و در برابر سرما و گرمای شدید بسیار مقاوم است. این پوست در دمای 45 تا 30 درجه سانتی‌گراد می‌تواند دوام بیاورد.<ref>[https://khamakshop.com/%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84%D8%8C-%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/ «کلاه قره‌گل زینت مراسمات افغانستان»، وب¬سایت مجلۀ خامک.]</ref> از پوست این گوسفند، کلاهی به‌همین نام تولید می‌شود.<ref> [http://afghanpaper.com/nbody.php?id=25575 «کلاه قره قل با نام جهانی کلاه کرزی»، شبکه اطلاع‌رسانی افغانستان.]</ref> پوست این حیوان در زمان تولد سیاه و مجعد است، به‌همین دلیل ترکمن‌ها آن را به امواج دریاچه سیاه همانند کرده‌اند و نام قره‌گل را بر آن نهاده‌اند. برخی نیز معتقدند این نام از محلی به نام قره‌گل در نزدیکی بخارا که این نوع گوسفند در آن پرورش می‌یافت، اقتباس شده است. پوست قره‌گل در کشورهای اروپایی مانند بلژیک، فرانسه، سوئیس و انگلستان به استراخان شهرت دارد<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/905154/%DA%AF%D9%88%D8%B3%D9%81%D9%86%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D9%87-%DA%AF%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86?q=%DA%AF%D9%88%D8%B3%D9%81%D9%86%D8%AF%20%D9%82%D8%B1%D9%87%20%DA%AF%D9%84&score=24.0&rownu عرفانی، «گوسفند قره‌گل در ایران»، 1345ش، ص5.]</ref> و در بازارهای جهانی با نام خز ایرانی فروش می‌رود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/904955/%da%af%d9%88%d8%b3%d9%81%d9%86%d8%af-%d9%82%d8%b1%d9%87-%da%af%d9%84-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-2 عرفانی، «گوسفند قره‌گل در ایران»، 1345ش، ص21.]</ref>		قره‌گل در زبان ترکی به‌‌معنی دریاچه سیاه و یا گُل سیاه است.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/904955/%da%af%d9%88%d8%b3%d9%81%d9%86%d8%af-%d9%82%d8%b1%d9%87-%da%af%d9%84-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-2 عرفانی، «گوسفند قره‌گل در ایران»، 1345ش، ص21.]</ref> قره‌گل همچنین به نژادی از گوسفند گفته می‌شود که از پشم مرغوبی برخوردار بوده و در برابر سرما و گرمای شدید بسیار مقاوم است. این پوست در دمای 45 تا 30 درجه سانتی‌گراد می‌تواند دوام بیاورد.<ref>[https://khamakshop.com/%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84%D8%8C-%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/ «کلاه قره‌گل زینت مراسمات افغانستان»، وب¬سایت مجلۀ خامک.]</ref> از پوست این گوسفند، کلاهی به‌همین نام تولید می‌شود.<ref> [http://afghanpaper.com/nbody.php?id=25575 «کلاه قره قل با نام جهانی کلاه کرزی»، شبکه اطلاع‌رسانی افغانستان.]</ref> پوست این حیوان در زمان تولد سیاه و مجعد است، به‌همین دلیل ترکمن‌ها آن را به امواج دریاچه سیاه همانند کرده‌اند و نام قره‌گل را بر آن نهاده‌اند. برخی نیز معتقدند این نام از محلی به نام قره‌گل در نزدیکی بخارا که این نوع گوسفند در آن پرورش می‌یافت، اقتباس شده است. پوست قره‌گل در کشورهای اروپایی مانند بلژیک، فرانسه، سوئیس و انگلستان به استراخان شهرت دارد<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/905154/%DA%AF%D9%88%D8%B3%D9%81%D9%86%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D9%87-%DA%AF%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86?q=%DA%AF%D9%88%D8%B3%D9%81%D9%86%D8%AF%20%D9%82%D8%B1%D9%87%20%DA%AF%D9%84&score=24.0&rownu عرفانی، «گوسفند قره‌گل در ایران»، 1345ش، ص5.]</ref> و در بازارهای جهانی با نام خز ایرانی فروش می‌رود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/904955/%da%af%d9%88%d8%b3%d9%81%d9%86%d8%af-%d9%82%d8%b1%d9%87-%da%af%d9%84-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-2 عرفانی، «گوسفند قره‌گل در ایران»، 1345ش، ص21.]</ref>

	زیستگاه اولیۀ این گوسفند ازبکستان بوده است و حدود 1400 سال قبل از میلاد این حیوان شناخته شده است. این حیوان در آسیای مرکزی، ایران و افغانستان پرورش داده می‌شود.<ref> [http://www.topfarmer.ir/livestock-poultry-blog/karakul-sheep-and-features-of-karakul-sheep «گوسفند قره‌گل و خصوصیات ویژگی‌های گوسفند قره‌گل»، وب‌سایت تاپ فارمر.]</ref> تهیه کلاه قره‌گل در افغانستان به‌علت داشتن مرغوب‌ترین پوست قره‌گل بسیار رونق دارد و به کشور‌های فنلاند و چین صادر می‌شود.<ref> [http://www.iana.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-10/46672-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84-%D8%AF% «نگاهی به تولید کلاه و پوست قره‌قل در افغانستان»، وب‌سایت ایانا.]</ref> کلاه قره‌گل در افغانستان به کلاه افغانستانی نیز معروف است و جزو صنایع دستی مشهور در افغانستان به شمار می‌آید.<ref> [https://kolahat.com/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84/ «آشنایی با کلاه قره‌گل»، وب‌سایت کلاهت.]</ref>		زیستگاه اولیۀ این گوسفند ازبکستان بوده است و حدود 1400 سال قبل از میلاد این حیوان شناخته شده است. این حیوان در آسیای مرکزی، ایران و افغانستان پرورش داده می‌شود.<ref> [http://www.topfarmer.ir/livestock-poultry-blog/karakul-sheep-and-features-of-karakul-sheep «گوسفند قره‌گل و خصوصیات ویژگی‌های گوسفند قره‌گل»، وب‌سایت تاپ فارمر.]</ref> تهیه کلاه قره‌گل در افغانستان به‌علت داشتن مرغوب‌ترین پوست قره‌گل بسیار رونق دارد و به کشور‌های فنلاند و چین صادر می‌شود.<ref> [http://www.iana.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-10/46672-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84-%D8%AF% «نگاهی به تولید کلاه و پوست قره‌قل در افغانستان»، وب‌سایت ایانا.]</ref> کلاه قره‌گل در افغانستان به کلاه افغانستانی نیز معروف است و جزو صنایع دستی مشهور در افغانستان به شمار می‌آید.<ref> [https://kolahat.com/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84/ «آشنایی با کلاه قره‌گل»، وب‌سایت کلاهت.]</ref>

	==مراحل تولید کلاه قره‌گل==		==مراحل تولید کلاه قره‌گل==
خط ۳۳:		خط ۳۴:
	[[پرونده:سلطان امیر حبیب الله.jpg\|200px\|بندانگشتی\|سلطان امیر حبیب الله با کلاه قره‌گل]]		[[پرونده:سلطان امیر حبیب الله.jpg\|200px\|بندانگشتی\|سلطان امیر حبیب الله با کلاه قره‌گل]]
	[[پرونده:لئونید-برژنف.jpg\|200px\|بندانگشتی\|لئونید برژنف سیاست‌مدار و دبیرکل کمیته مرکزی حزب کمونیست اتحادیه شوروی با کلاه قره‌گل]]		[[پرونده:لئونید-برژنف.jpg\|200px\|بندانگشتی\|لئونید برژنف سیاست‌مدار و دبیرکل کمیته مرکزی حزب کمونیست اتحادیه شوروی با کلاه قره‌گل]]
	استفاده حامد کرزی، رئیس‌جمهور افغانستان، در پوشش خود از این کلاه، شهرت آن را جهانی کرد؛ به‌طوری که بسیاری از شهروندان خارجی نام کلاه را به نام ‌کلاه‌ کرزی‌ می‌شناسند.<ref> [https://www.farsnews.ir/af/news/13951110000886/-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA «قره‌قل کلاهی که با کرزی شهرت جهانی یافت»، فارس نیوز.]</ref> استفاده از این کلاه در دوران طالبان ممنوع شده است.<ref> [https://khamakshop.com/%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84%D8%8C-%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/ «کلاه قره‌گل زینت مراسمات افغانستان»، وب¬سایت مجلۀ خامک.] </ref>		استفاده حامد کرزی، رئیس‌جمهور افغانستان، در پوشش خود از این کلاه، شهرت آن را جهانی کرد؛ به‌طوری که بسیاری از شهروندان خارجی نام کلاه را به نام ‌کلاه‌ کرزی‌ می‌شناسند.<ref> [https://www.farsnews.ir/af/news/13951110000886/-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA «قره‌قل کلاهی که با کرزی شهرت جهانی یافت»، فارس نیوز.]</ref> استفاده از این کلاه در دوران طالبان ممنوع شده است.<ref> [https://khamakshop.com/%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84%D8%8C-%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/ «کلاه قره‌گل زینت مراسمات افغانستان»، وب¬سایت مجلۀ خامک.] </ref>

	==نمادشناسی کلاه قره‌گل==		==نمادشناسی کلاه قره‌گل==
	کلاه قره‌گل در گذشته کلاه شاهانه و پرطرفداری بوده است. افراد ثروتمند، اعضای خانواده‌های بزرگ و مهم و مأموران دولتی در افغانستان از این کلاه استفاده می‌کردند.<ref>[https://khamakshop.com/%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84%D8%8C-%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/ «کلاه قره‌گل زینت مراسمات افغانستان»، وب‌سایت مجلۀ خامک.]</ref> این کلاه نماد فرهنگی از سنت‌ها و ادیان کشورهای مختلف است که در پوشش مردان مورد استفاده قرار می‌گیرد. مسلمانان در کشور‌های مختلف اسلامی مانند پاکستان، افغانستان و ازبکستان در اعیاد دینی، همچون عید قربان و عید فطر از این کلاه استفاده می‌کنند. در فرهنگ منطقه غرب آسیا استفاده‌کننده این کلاه انسان محترم و بلندمرتبه‌ای به شمار می‌آید.<ref> [https://avareurgente.com/fa/16-klah-jalb-kh-rhbran-mzhby-dr-srasr-jhan-br-sr-my-gzarnd «16 کلاه جالبی که رهبران مذهبی در سراسر جهان بر سر می‌گذارند»، وب¬سایت آوار اورجنت.]</ref> استفاده از این پوشش عموماً در میان افراد جوان و میان‌سال مرسوم نیست.<ref> [https://kolahat.com/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84/ «آشنایی با کلاه قره‌گل»، وب‌سایت کلاهت.]</ref>		کلاه قره‌گل در گذشته کلاه شاهانه و پرطرفداری بوده است. افراد ثروتمند، اعضای خانواده‌های بزرگ و مهم و مأموران دولتی در افغانستان از این کلاه استفاده می‌کردند.<ref>[https://khamakshop.com/%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84%D8%8C-%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/ «کلاه قره‌گل زینت مراسمات افغانستان»، وب‌سایت مجلۀ خامک.]</ref> این کلاه نماد فرهنگی از سنت‌ها و ادیان کشورهای مختلف است که در پوشش مردان مورد استفاده قرار می‌گیرد. مسلمانان در کشور‌های مختلف اسلامی مانند پاکستان، افغانستان و ازبکستان در اعیاد دینی، همچون عید قربان و عید فطر از این کلاه استفاده می‌کنند. در فرهنگ منطقه غرب آسیا استفاده‌کننده این کلاه انسان محترم و بلندمرتبه‌ای به شمار می‌آید.<ref> [https://avareurgente.com/fa/16-klah-jalb-kh-rhbran-mzhby-dr-srasr-jhan-br-sr-my-gzarnd «16 کلاه جالبی که رهبران مذهبی در سراسر جهان بر سر می‌گذارند»، وب¬سایت آوار اورجنت.]</ref> استفاده از این پوشش عموماً در میان افراد جوان و میان‌سال مرسوم نیست.<ref> [https://kolahat.com/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84/ «آشنایی با کلاه قره‌گل»، وب‌سایت کلاهت.]</ref>

	==بازار پوست قره‌گل==		==بازار پوست قره‌گل==
	تجارت پوست قره‌گل به‌علت ظرافت و زیبایی که دارد به‌صورت ویژه در جهان انجام می‌گیرد. تجارت این پوست در آمریکا و اروپا رونق بسیاری دارد. پرورش گوسفند قره‌گل باعث رونق و کمک به اقتصاد کشور‌ها شده است. ایران ایران جزء کشورهای برتر در بازار فروش پوست این گوسفند است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/904955/%da%af%d9%88%d8%b3%d9%81%d9%86%d8%af-%d9%82%d8%b1%d9%87-%da%af%d9%84-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-2 عرفانی، «گوسفند قره‌گل در ایران»، 1345ش، ص21.]</ref>		تجارت پوست قره‌گل به‌علت ظرافت و زیبایی که دارد به‌صورت ویژه در جهان انجام می‌گیرد. تجارت این پوست در آمریکا و اروپا رونق بسیاری دارد. پرورش گوسفند قره‌گل باعث رونق و کمک به اقتصاد کشور‌ها شده است. ایران ایران جزء کشورهای برتر در بازار فروش پوست این گوسفند است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/904955/%da%af%d9%88%d8%b3%d9%81%d9%86%d8%af-%d9%82%d8%b1%d9%87-%da%af%d9%84-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-2 عرفانی، «گوسفند قره‌گل در ایران»، 1345ش، ص21.]</ref>
	~~<br>~~

	==مقایسۀ کیفیت پوست قره‌گل در کشورهای تولیدکننده==		==مقایسۀ کیفیت پوست قره‌گل در کشورهای تولیدکننده==

Iranbot: حذف رده‌ها

2025-12-31T10:07:59Z

حذف رده‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۳۷
خط ۷۰:		خط ۷۰:
	*«گوسفند قره‌گل و خصوصیات و ویژگی‌های گوسفند قره‌گل»، وب‌سایت تاپ فارمر، تاریخ بازدید: 15 مرداد 1402ش.		*«گوسفند قره‌گل و خصوصیات و ویژگی‌های گوسفند قره‌گل»، وب‌سایت تاپ فارمر، تاریخ بازدید: 15 مرداد 1402ش.
	*«نگاهی به تولید کلاه و پوست قره‌قل در افغانستان»، وب‌سایت ایانا، تاریخ درج مطلب: 4 مرداد 1396ش.		*«نگاهی به تولید کلاه و پوست قره‌قل در افغانستان»، وب‌سایت ایانا، تاریخ درج مطلب: 4 مرداد 1396ش.

	~~[[رده: ویکی‌رز]]~~

حمید فاضل: Wikirosefazel صفحهٔ کلاه قره گل را به کلاه قره‌گل منتقل کرد

2025-10-19T13:59:16Z

Wikirosefazel صفحهٔ کلاه قره گل را به کلاه قره‌گل منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۲۷ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۱۷:۲۹
(بدون تفاوت)

سعید مقدم در ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۳، ساعت ۰۷:۴۴

2024-05-08T07:44:13Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۳، ساعت ۱۱:۱۴
خط ۷۲:		خط ۷۲:

	[[رده: ویکی‌رز]]		[[رده: ویکی‌رز]]
	~~[[رده: مد و پوشش]]~~

علیرضا محمددوست در ۱۶ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۱۱:۰۸

2024-03-06T11:08:48Z

صفحهٔ تازه

[[پرونده:کلاه تقری.jpg|200px|بندانگشتی|تقری؛ نوعی از انواع کلاه قره گل]]
<big>'''کلاه قره‌گل؛'''</big> کلاهی تهیه‌شده از پوست بره قره‌گل.

کلاه قَره‌گل (Karakul)، مدل خاصی از کلاه است که در منطقۀ غرب آسیا تهیه و مورد استفاده قرار می‌گیرد. این کلاه از پوست گوسفند نژاد قره‌گل تهیه می‌شود. حامد کرزای این کلاه را به شهرت جهانی رساند و استفاده از این کلاه همزمان با ریاست جمهوری وی افزایش یافت. کشورهای افغانستان، ایران، ازبکستان و روسیه از کشورهای اصلی پرورش گوسفند قره‌گل هستند.
==مفهوم‌شناسی==
[[File:بره-قَره گُل.jpg|thumb|بره قَره گُل]]
قره‌گل در زبان ترکی به‌‌معنی دریاچه سیاه و یا گُل سیاه است.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/904955/%da%af%d9%88%d8%b3%d9%81%d9%86%d8%af-%d9%82%d8%b1%d9%87-%da%af%d9%84-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-2 عرفانی، «گوسفند قره‌گل در ایران»، 1345ش، ص21.]</ref> قره‌گل همچنین به نژادی از گوسفند گفته می‌شود که از پشم مرغوبی برخوردار بوده و در برابر سرما و گرمای شدید بسیار مقاوم است. این پوست در دمای 45 تا 30 درجه سانتی‌گراد می‌تواند دوام بیاورد.<ref>[https://khamakshop.com/%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84%D8%8C-%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/ «کلاه قره‌گل زینت مراسمات افغانستان»، وب¬سایت مجلۀ خامک.]</ref> از پوست این گوسفند، کلاهی به‌همین نام تولید می‌شود.<ref> [http://afghanpaper.com/nbody.php?id=25575 «کلاه قره قل با نام جهانی کلاه کرزی»، شبکه اطلاع‌رسانی افغانستان.]</ref> پوست این حیوان در زمان تولد سیاه و مجعد است، به‌همین دلیل ترکمن‌ها آن را به امواج دریاچه سیاه همانند کرده‌اند و نام قره‌گل را بر آن نهاده‌اند. برخی نیز معتقدند این نام از محلی به نام قره‌گل در نزدیکی بخارا که این نوع گوسفند در آن پرورش می‌یافت، اقتباس شده است. پوست قره‌گل در کشورهای اروپایی مانند بلژیک، فرانسه، سوئیس و انگلستان به استراخان شهرت دارد<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/905154/%DA%AF%D9%88%D8%B3%D9%81%D9%86%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D9%87-%DA%AF%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86?q=%DA%AF%D9%88%D8%B3%D9%81%D9%86%D8%AF%20%D9%82%D8%B1%D9%87%20%DA%AF%D9%84&score=24.0&rownu عرفانی، «گوسفند قره‌گل در ایران»، 1345ش، ص5.]</ref> و در بازارهای جهانی با نام خز ایرانی فروش می‌رود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/904955/%da%af%d9%88%d8%b3%d9%81%d9%86%d8%af-%d9%82%d8%b1%d9%87-%da%af%d9%84-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-2 عرفانی، «گوسفند قره‌گل در ایران»، 1345ش، ص21.]</ref>

زیستگاه اولیۀ این گوسفند ازبکستان بوده است و حدود 1400 سال قبل از میلاد این حیوان شناخته شده است. این حیوان در آسیای مرکزی، ایران و افغانستان پرورش داده می‌شود.<ref> [http://www.topfarmer.ir/livestock-poultry-blog/karakul-sheep-and-features-of-karakul-sheep «گوسفند قره‌گل و خصوصیات ویژگی‌های گوسفند قره‌گل»، وب‌سایت تاپ فارمر.]</ref> تهیه کلاه قره‌گل در افغانستان به‌علت داشتن مرغوب‌ترین پوست قره‌گل بسیار رونق دارد و به کشور‌های فنلاند و چین صادر می‌شود.<ref> [http://www.iana.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-10/46672-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84-%D8%AF% «نگاهی به تولید کلاه و پوست قره‌قل در افغانستان»، وب‌سایت ایانا.]</ref> کلاه قره‌گل در افغانستان به کلاه افغانستانی نیز معروف است و جزو صنایع دستی مشهور در افغانستان به شمار می‌آید.<ref> [https://kolahat.com/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84/ «آشنایی با کلاه قره‌گل»، وب‌سایت کلاهت.]</ref>

==مراحل تولید کلاه قره‌گل==
#ابتدا بره حداکثر سه روزه را ذبح می‌کنند.
#پوست بره را یک روز در نمک و شوره قرار داده و استراحت می‌دهند تا پشم بره خوب بخوابد.
#در این مرحله پوست را آش‌کاری می‌کنند.
#پوست را مجدد آب‌جو می‌زنند و به مدت 18 تا 20 روز میان پوست گاو استراحت می‌دهند.
#پس از آن پوست را از میان پوست گاو بیرون آورده سپس شسته و در آفتاب خشک می‌کنند.
#در مرحله آخر پوست را با چوب زدن خوب تکانده و قسمت‌های نازک را قیچی کرده و پوست را برای دوخت کلاه آماده می‌کنند.<ref> [https://kolahat.com/product/black-sheep-hat-klt-t96/ «کلاه قره‌قل پوست بره»، وب‌سایت کلاهت.]</ref>

==انواع کلاه قره‌گل==
[[پرونده:قرغزی.jpg|200px|بندانگشتی|قرغزی؛ نوعی از انواع کلاه قره گل]]
*'''تقری؛''' به کلاه بُز‌کش نیز معروف است. این کلاه با قدی کوتاه و فُرمی گِرد از پوست قره‌گل دوخته می‌شود.
*'''کلاه قَرغزی؛''' این کلاه به‌شکل مخروطی و بیضی است و در انتهای خود فرورفتگی جهت سهولت گذاشتن و برداشتن کلاه توسط دوزنده ایجاد می‌شود.
*'''کلاه شاپو قره‌گل؛''' این کلاه در اروپا به شکل کلاه شاپو با استفاده از پوست قره‌گل برای استفاده زنان دوخته می‌شود.<ref> [https://pajhwok.com/fa/opinion/%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84/ پوپل، «پوست قره‌قل»، وب‌سایت آژانس خبری پژواک.]</ref>
*'''کلاه آستراخانی؛''' این نوع کلاه در روسیه، آذربایجان، ایران و ترکیه مورد استفاده قرار گرفته است. این کلاه استفاده نظامی داشته و در روسیه «کره‌کل پهپاخ» نامیده می‌شود.<ref> [http://afved.blogfa.com/tag/%DA%AF%D9%88%D8%B3%D9%81%D9%86%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84 «گوسفند قره‌گل»، وب¬سایت گاهنامه دانشجویان افغانستان مقیم روسیه.]</ref>

==رنگ کلاه==
[[پرونده:کلاه قَرغزی1.jpg|200px|بندانگشتی|رنگ کلاه‌های قره‌گل]]
ارزش این کلاه بر اساس رنگ‌های آن تعیین می‌شود و از جمله کلاه‌های گران قیمت جهان است. رنگ سیاه این کلاه به‌عنوان گران‌ترین نوع آن و سپس خاکستری و در نهایت رنگ شتری به‌عنوان ارزان‌ترین آن به فروش می‌رسد.<ref>[https://kolahat.com/product/black-sheep-hat-klt-t96/ «کلاه قره‌قل پوست بره»، وب‌سایت کلاهت.]</ref>

==پوشش کلاه قره‌گل در میان سیاست‌مداران==
[[پرونده:حامد کرزی.jpg|200px|بندانگشتی|حامد کرزی با پوشش کلاه قره‌گل]]
[[پرونده:سلطان امیر حبیب الله.jpg|200px|بندانگشتی|سلطان امیر حبیب الله با کلاه قره‌گل]]
[[پرونده:لئونید-برژنف.jpg|200px|بندانگشتی|لئونید برژنف سیاست‌مدار و دبیرکل کمیته مرکزی حزب کمونیست اتحادیه شوروی با کلاه قره‌گل]]
استفاده حامد کرزی، رئیس‌جمهور افغانستان، در پوشش خود از این کلاه، شهرت آن را جهانی کرد؛ به‌طوری که بسیاری از شهروندان خارجی نام کلاه را به نام ‌کلاه‌ کرزی‌ می‌شناسند.<ref> [https://www.farsnews.ir/af/news/13951110000886/-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA «قره‌قل کلاهی که با کرزی شهرت جهانی یافت»، فارس نیوز.]</ref> استفاده از این کلاه در دوران طالبان ممنوع شده است.<ref> [https://khamakshop.com/%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84%D8%8C-%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/ «کلاه قره‌گل زینت مراسمات افغانستان»، وب¬سایت مجلۀ خامک.] </ref>

==نمادشناسی کلاه قره‌گل==
کلاه قره‌گل در گذشته کلاه شاهانه و پرطرفداری بوده است. افراد ثروتمند، اعضای خانواده‌های بزرگ و مهم و مأموران دولتی در افغانستان از این کلاه استفاده می‌کردند.<ref>[https://khamakshop.com/%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84%D8%8C-%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/ «کلاه قره‌گل زینت مراسمات افغانستان»، وب‌سایت مجلۀ خامک.]</ref> این کلاه نماد فرهنگی از سنت‌ها و ادیان کشورهای مختلف است که در پوشش مردان مورد استفاده قرار می‌گیرد. مسلمانان در کشور‌های مختلف اسلامی مانند پاکستان، افغانستان و ازبکستان در اعیاد دینی، همچون عید قربان و عید فطر از این کلاه استفاده می‌کنند. در فرهنگ منطقه غرب آسیا استفاده‌کننده این کلاه انسان محترم و بلندمرتبه‌ای به شمار می‌آید.<ref> [https://avareurgente.com/fa/16-klah-jalb-kh-rhbran-mzhby-dr-srasr-jhan-br-sr-my-gzarnd «16 کلاه جالبی که رهبران مذهبی در سراسر جهان بر سر می‌گذارند»، وب¬سایت آوار اورجنت.]</ref> استفاده از این پوشش عموماً در میان افراد جوان و میان‌سال مرسوم نیست.<ref> [https://kolahat.com/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84/ «آشنایی با کلاه قره‌گل»، وب‌سایت کلاهت.]</ref>

==بازار پوست قره‌گل==
تجارت پوست قره‌گل به‌علت ظرافت و زیبایی که دارد به‌صورت ویژه در جهان انجام می‌گیرد. تجارت این پوست در آمریکا و اروپا رونق بسیاری دارد. پرورش گوسفند قره‌گل باعث رونق و کمک به اقتصاد کشور‌ها شده است. ایران ایران جزء کشورهای برتر در بازار فروش پوست این گوسفند است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/904955/%da%af%d9%88%d8%b3%d9%81%d9%86%d8%af-%d9%82%d8%b1%d9%87-%da%af%d9%84-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-2 عرفانی، «گوسفند قره‌گل در ایران»، 1345ش، ص21.]</ref>
<br>

==مقایسۀ کیفیت پوست قره‌گل در کشورهای تولیدکننده==
پوست قره‌گل در روسیه، ایران و افغانستان به‌علت مشابهت آب‌و‌هوایی دارای کیفیتی یکسان است. از میان چهار کشور مهم در عرصه صادرات و تجارت، پوست قره‌گل آفریقا به‌علت شرایط اقلیمی و نحوه آماده‌سازی پوست محصول متفاوت‌تری است.

*پوست آفریقایی دارای موهای فر و منسجم‌تر است که در مرحله آماده‌سازی پوست گردن و دم آن حذف شده و به‌صورت منظم بسته‌بندی می‌شود.
*پوست قره‌گل در افغانستان با کیفیت متفاوت‌تر و نرم‌تری موجود است.
*پوست کشورهای افغانستان و روسیه از لحاظ کیفیت و نرمی نسبت به سایر کشور‌ها بهتر است.
*پوست‌های آفریقایی نسبت به سایر پوست‌ها سبک‌تر هستند.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/904955/%da%af%d9%88%d8%b3%d9%81%d9%86%d8%af-%d9%82%d8%b1%d9%87-%da%af%d9%84-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-2 عرفانی، «گوسفند قره گل در ایران»، 1345ش، ص22.]</ref>

==قره‌گل در ایران==
در حال حاضر گوسفند نژاد قره‌گل در اطراف استان فارس، خراسان و قم و شهر سرخس یافت می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/904955/%da%af%d9%88%d8%b3%d9%81%d9%86%d8%af-%d9%82%d8%b1%d9%87-%da%af%d9%84-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-2 عرفانی، «گوسفند قره گل در ایران»، 1345ش، ص22.]</ref>
==بازار کلاه قره‌گل==
امروزه با گسترش اجناس وارداتی جدید، استفاده از این نوع کلاه در افغانستان محدود شده است؛ ولی همچنان در داخل و خارج از افغانستان طرفداران خود را دارد.<ref>[https://khamakshop.com/%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84%D8%8C-%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/ «کلاه قره‌گل زینت مراسمات افغانستان»، وب‌سایت مجلۀ خامک.]</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}

==منابع==
*«آشنایی با کلاه قره‌گل»، وب‌سایت کلاهت، تاریخ درج مطلب: 15 شهریور 1401ش.
*پوپل، کریم، «پوست قره‌قل»، وب‌سایت آژانس خبری پژواک، تاریخ درج مطلب: 8 اکتبر 2017م.
*عرفانی، حبیب، «گوسفند قره‌گل در ایران»، ماهنامۀ بورس، دورۀ اول، شمارۀ 40، آذر 1345ش.
*عرفانی، حبیب، «گوسفند قره‌گل در ایران - 2»، ماهنامۀ بورس، دورۀ اول، شمارۀ 41، دی 1345ش.
*«قره‌قل؛ کلاهی که با کرزی شهرت جهانی یافت»، فارس نیوز، تاریخ درج مطلب: 10 بهمن 1395ش.
*«کلاه قره‌قل پوست بره»، وب‌سایت کلاهت، تاریخ بازدید: 15 مرداد 1402ش.
*«کلاه قره‌قل، زینت مراسمات افغانستان»، وب‌سایت مجله خامک، تاریخ درج مطلب: 10 مرداد 1402ش.
*«16 کلاه جالب که رهبران مذهبی در سراسر جهان بر سر می‌گذارند» وب‌سایت آوار اورجنت، تاریخ درج مطلب: 21 می 2023ش.
*«گوسفند قره‌گل»، وب‌سایت گاهنامه دانشجویان افغانستان مقیم روسیه، تاریخ درج مطلب: 25 فوریه 2017م.
*«گوسفند قره‌گل و خصوصیات و ویژگی‌های گوسفند قره‌گل»، وب‌سایت تاپ فارمر، تاریخ بازدید: 15 مرداد 1402ش.
*«نگاهی به تولید کلاه و پوست قره‌قل در افغانستان»، وب‌سایت ایانا، تاریخ درج مطلب: 4 مرداد 1396ش.

[[رده: ویکی‌رز]]
[[رده: مد و پوشش]]