<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%A8%D8%B1</id>
	<title>کلیبر - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://iranpedia.net/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%A8%D8%B1"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranpedia.net/w/index.php?title=%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%A8%D8%B1&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-07T18:09:08Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.44.2</generator>
	<entry>
		<id>https://iranpedia.net/w/index.php?title=%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%A8%D8%B1&amp;diff=43585&amp;oldid=prev</id>
		<title>حمید فاضل: ایجاد لینک داخلی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranpedia.net/w/index.php?title=%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%A8%D8%B1&amp;diff=43585&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-05-09T14:22:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;ایجاد لینک داخلی&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۷:۵۲&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;big&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;کلیبر&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/big&amp;gt;؛ از شهرستان‌های شمال‌غربی ایران واقع در استان آذربایجان شرقی.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;big&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;کلیبر&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/big&amp;gt;؛ از شهرستان‌های شمال‌غربی ایران واقع در استان آذربایجان شرقی.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;شهرستان کلیبر در فاصلهٔ ۲۱۰ کیلومتری تبریز و در همسایگی جمهوری آذربایجان و ارمنستان واقع شده و به‌دلیل مجاورت با جنگل‌های &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ارسباران، &lt;/del&gt;دارای طبیعت بکر است که موجب جذب گردشگران بسیاری به این خطه شده است.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;شهرستان کلیبر در فاصلهٔ ۲۱۰ کیلومتری تبریز و در همسایگی &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;جمهوری آذربایجان&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;ارمنستان&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;واقع شده و به‌دلیل مجاورت با &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[جنگل ارسباران|&lt;/ins&gt;جنگل‌های &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ارسباران]]، &lt;/ins&gt;دارای طبیعت بکر است که موجب جذب گردشگران بسیاری به این خطه شده است.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==نام‌گذاری==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==نام‌گذاری==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در زمان قدیم به‌دلیل وجود مناظر گل‌عنبر در این منطقه به آن کلنبر می‌گفتند که به مرور زمان به کلیبر تغییر نام یافت.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.otaghak.com/blog/about-kaleybar/ طاحونی، «کلیبر کجاست؟/بهشت پنهان دیار آذربایجان»، وب‌سایت اتاقک.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در زمان قدیم به‌دلیل وجود مناظر گل‌عنبر در این منطقه به آن کلنبر می‌گفتند که به مرور زمان به کلیبر تغییر نام یافت.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.otaghak.com/blog/about-kaleybar/ طاحونی، «کلیبر کجاست؟/بهشت پنهان دیار آذربایجان»، وب‌سایت اتاقک.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>حمید فاضل</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranpedia.net/w/index.php?title=%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%A8%D8%B1&amp;diff=32173&amp;oldid=prev</id>
		<title>حانیه کلهر: صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;big&gt;&#039;&#039;&#039;کلیبر&#039;&#039;&#039;&lt;/big&gt;؛ از شهرستان‌های شمال‌غربی ایران واقع در استان آذربایجان شرقی.  شهرستان کلیبر در فاصلهٔ ۲۱۰ کیلومتری تبریز و در همسایگی جمهوری آذربایجان و ارمنستان واقع شده و به‌دلیل مجاورت با جنگل‌های ارسباران، دارای طبیعت بکر است که موجب...» ایجاد کرد</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranpedia.net/w/index.php?title=%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%A8%D8%B1&amp;diff=32173&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-04-29T08:41:03Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;صفحه‌ای تازه حاوی «&amp;lt;big&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;کلیبر&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/big&amp;gt;؛ از شهرستان‌های شمال‌غربی ایران واقع در استان آذربایجان شرقی.  شهرستان کلیبر در فاصلهٔ ۲۱۰ کیلومتری تبریز و در همسایگی جمهوری آذربایجان و ارمنستان واقع شده و به‌دلیل مجاورت با جنگل‌های ارسباران، دارای طبیعت بکر است که موجب...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحهٔ تازه&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;big&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;کلیبر&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/big&amp;gt;؛ از شهرستان‌های شمال‌غربی ایران واقع در استان آذربایجان شرقی.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شهرستان کلیبر در فاصلهٔ ۲۱۰ کیلومتری تبریز و در همسایگی جمهوری آذربایجان و ارمنستان واقع شده و به‌دلیل مجاورت با جنگل‌های ارسباران، دارای طبیعت بکر است که موجب جذب گردشگران بسیاری به این خطه شده است.&lt;br /&gt;
==نام‌گذاری==&lt;br /&gt;
در زمان قدیم به‌دلیل وجود مناظر گل‌عنبر در این منطقه به آن کلنبر می‌گفتند که به مرور زمان به کلیبر تغییر نام یافت.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.otaghak.com/blog/about-kaleybar/ طاحونی، «کلیبر کجاست؟/بهشت پنهان دیار آذربایجان»، وب‌سایت اتاقک.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
==پیشینه==&lt;br /&gt;
کلیبر، از پایگاه‌های نظامی دوران هخامنشی و ساسانی بود. اهالی این منطقه توسط یکی از یاران پیامبر اکرم، در سال ۲۶ق به دین اسلام گرویدند. در برخی منابع تاریخی از کلیبر با نام‌های «بذ» یا «بذین» یاد شده است. از مهم‌ترین وقایع تاریخی کلیبر می‌توان به قیام بابک خرمدین علیه خلافت عباسی اشاره کرد. این جنگ ۲۰ ساله، سرانجام با شکست خرمدین پایان یافت.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.otaghak.com/blog/about-kaleybar/ طاحونی، «کلیبر کجاست؟/بهشت پنهان دیار آذربایجان»، وب‌سایت اتاقک.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
==جمعیت‌شناسی==&lt;br /&gt;
جمعیت شهرستان کلیبر بر اساس سرشماری عمومی سال ۱۳۹۵ش، ۴۸۸۳۳ نفر بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.amar.org.ir/سرشماری-عمومی-نفوس-و-مسکن/نتایج-سرشماری/جمعیت-به-تفکیک-تقسیمات-کشوری-سال-1395 «نتایج سرشماری جمعیت به تفکیک تقسیمات کشوری سال ۱۳۹۵»، درگاه ملی آمار.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  مردم کلیبر به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.egardesh.com/city/کلیبر «شهر کلیبر»، وب‌سایت ایگردش.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  و غالباً مسلمان و شیعه مذهب‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.egardesh.com/city/کلیبر «شهر کلیبر»، وب‌سایت ایگردش.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==جغرافیا==&lt;br /&gt;
موقعیت جغرافیایی؛ شهرستان کلیبر با وسعت 2072 كیلومتر مربع از سمت شمال با شهرستان خداآفرین، از شرق با استان اردبیل، از غرب با شهرستان ورزقان و از جنوب با شهرستان اهر هم‌مرز است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://old.ostan-as.ir/Page/81/شهرستان-کلیبر.html «شهرستان کلیبر»، وب‌سایت استانداری آذربایجان شرقی.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
آب‌وهوا؛ آب‌وهوای این خطه معتدل کوهستانی است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.egardesh.com/city/کلیبر «شهر کلیبر»، وب‌سایت ایگردش.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
رشته‌کوه‌ها؛ رشته‌کوه اصلی کلیبر قره‌داغ است و دارای قله‌های مختلفی مانند گشت‌سر، قاضي‌بلاغ، شيور، سارپارق و زينقالو است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://old.ostan-as.ir/Page/81/شهرستان-کلیبر.html «شهرستان کلیبر»، وب‌سایت استانداری آذربایجان شرقی.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
منابع آبی (رودها)؛ رود ارس از شمال کلیبر می‌گذرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.top-travel.ir/جاهای-دیدنی-کلیبر/ شیردل، «جاهای دیدنی کلیبر/آذربایجان شرقی»، وب‌سایت تاپ ترول.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
حیات‌وحش؛ بز، پازن، قوچ، میش، گراز، خرس قهوه‌ای، گرگ، سیاه‌گوش، روباه، خرگوش، پلنگ، کبک، قرقاول ارسبارانی، هما و انواع پرندگان شکاری و جانوران کمیابی همچون سیاه خروس قفقازی و مارال از جانورانی هستند که در نقاط مختلف کلیبر زیست می‌کنند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://blog.rahbal.com/kaleybar/ «راهنمای سفر کلیبر/شهر قلعه‌های سرفراز»، وب‌سایت ره‌بال آسمان.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پوشش گیاهی؛ بلوط، افرا، سرخدار، ارس، گردو، انار، کرب، زغال‌اخته، فندق داغداغان، زبان گنجشک، اوری، سماق، گیلاس وحشی، زالزالک، آردوج، قره‌قات، شیرین‌‌بیان، آویشن و بومادران از پوشش گیاهی کلیبر به شمار می‌رود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://blog.rahbal.com/kaleybar/ «راهنمای سفر کلیبر/شهر قلعه‌های سرفراز»، وب‌سایت ره‌بال آسمان.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
==اقتصاد==&lt;br /&gt;
اقتصاد این منطقه بر پایهٔ کشاورزی، دامداری و گردشگری استوار است. امروزه، بیش از ۹۵ درصد پنبه، ۸۰ درصد سماق و ۵۲ درصد زغال‌اختهٔ استان آذربایجان شرقی در کلیبر کشت می‌شود. کلیبر پتانسیل مناسبی برای زنبورداری نیز دارد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://old.ostan-as.ir/Page/81/شهرستان-کلیبر.html «شهرستان کلیبر»، وب‌سایت استانداری آذربایجان شرقی.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
==فرهنگ و هنر==&lt;br /&gt;
آداب‌ورسوم؛ یکی از آداب‌ورسوم مردم کلیبر «بایرام‌پای» است. خانوادهٔ تازه‌عروس ۲۰ روز مانده به عید نوروز غذاهایی مانند پلو، مرغ، کوکو و ماهی‌دودی و مقداری هدایای دیگر آماده می‌کنند و برای دختر خود می‌فرستند.&lt;br /&gt;
مردم کلیبر مانند دیگر شهرهای ایران برای آخرین چهارشنبهٔ سال (چهارشنبه‌سوری) آداب‌ خاصی دارند. در این شب زنان به هر نیتی در پوست گردو شمع روشن می‌کنند و آن را روی آب روان می‌سپارند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://blog.rahbal.com/kaleybar/ «راهنمای سفر کلیبر/شهر قلعه‌های سرفراز»، وب‌سایت ره‌بال آسمان.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مشاهیر؛ از مشاهیر کلیبر می‌توان به صولت عطالو (شاعر و ادیب آذری) و چنگیز مهدی‌پور (نوازندهٔ سازهای سنتی ترکی) اشاره کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://blog.rahbal.com/kaleybar/ «راهنمای سفر کلیبر/شهر قلعه‌های سرفراز»، وب‌سایت ره‌بال آسمان.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
موسیقی؛ موسیقی محلی کلیبر، بسیار غمگین و با الهام از صدای طبیعت نواخته می‌شود. از معروف‌ترین موسیقی‌های کلیبر، موسیقی است که عاشیق‌ها به‌صورت زنده اجرا می‌کنند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://blog.rahbal.com/kaleybar/ «راهنمای سفر کلیبر/شهر قلعه‌های سرفراز»، وب‌سایت ره‌بال آسمان.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
غذاهای محلی؛ از غذاهای لذیذ محلی کلیبر می‌توان به آش زغال‌اخته و میوه آشی اشاره کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://blog.rahbal.com/kaleybar/ «راهنمای سفر کلیبر/شهر قلعه‌های سرفراز»، وب‌سایت ره‌بال آسمان.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
سوغات؛ ذغال‌اخته، لواشک، برگه، انار، سیب، کوکه، شیرینی رشته ختایی و شیرینی اریس از سوغات لذیذ کلیبر به شمار می‌روند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://blog.rahbal.com/kaleybar/ «راهنمای سفر کلیبر/شهر قلعه‌های سرفراز»، وب‌سایت ره‌بال آسمان.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
صنایع‌دستی؛ ورنی‌بافی از دست‌بافت‌های زیبای دست عشایر قره‌داغ است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://blog.rahbal.com/kaleybar/ «راهنمای سفر کلیبر/شهر قلعه‌های سرفراز»، وب‌سایت ره‌بال آسمان.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
==آموزش و پژوهش==&lt;br /&gt;
دانشگاه آزاد اسلامی،&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.uniref.ir/University420 «دانشگاه آزاد اسلامی واحد کلیبر»، وب‌سایت یونیرف.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  پیام‌نور&amp;lt;ref&amp;gt;[http://alomoshavere.com/ثبت-نام-بدون-کنکور-پیام-نور-کلیبر/ «ثبت‌نام بدون کنکور»، وب‌سایت الومشاوره.]&amp;lt;/ref&amp;gt;  و علمی – کاربردی  از مراکز آموزش عالی این شهرستان به شمار می‌روند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://iranmoshavere.loger.ir/post/648/لیست-رشته-های-بدون-کنکور-دانشگاه-علمی-کاربردی-کلیبر «لیست رشته‌های بدون کنکور دانشگاه علمی کاربردی کلیبر»، وب‌سایت ایران مشاوره.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==تقسیمات کشوری==&lt;br /&gt;
شهرستان کلیبر دارای دو بخش مرکزی و آبش‌احمد و دو شهر کلیبر و آبش‌احمد و هفت دهستان و ۲۴۴ آبادی است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://old.ostan-as.ir/Page/81/شهرستان-کلیبر.html «شهرستان کلیبر»، وب‌سایت استانداری آذربایجان شرقی.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
==گردشگری==&lt;br /&gt;
جنگل‌های ارسباران؛ جنگل‌های ارسباران از جنگل‌های هیرکانی ایران است که حدود ۷۰۰۰۰ هکتار از آنها به‌عنوان ذخیره‌گاه زیست‌کره در یونسکو به ثبت رسیده است. پارک ملی ارسباران نیز از جمله مناطق حفاظت‌شدهٔ کشور است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.kojaro.com/attraction/list/kaleybar-30418-ci/sort/13/ «دیدنی‌های کلیبر»، وب‌سایت کجارو.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ اینالو؛ بخشی از جنگل‌های ارسباران، منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ اینالو است که محلی برای احیای گوزن‌های قرمز و آهوهای وحشی است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.kojaro.com/attraction/list/kaleybar-30418-ci/sort/13/ «دیدنی‌های کلیبر»، وب‌سایت کجارو.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پارک جنگلی مکیدی؛ در میان جنگل‌های ارسباران و در دل درهٔ مکیدی پارک زیبای مکیدی قرار دارد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.kojaro.com/attraction/list/kaleybar-30418-ci/sort/13/ «دیدنی‌های کلیبر»، وب‌سایت کجارو.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پل خداآفرین؛ پل‌های خداآفرین شامل دو پل سنگی و آجری با معماری متفاوت در فاصلهٔ ۱۰۰ متری از یکدیگر است. این پل‌ها در باریک‌ترین معبر رود ارس و در نقطهٔ صفر مرزی ایران و جمهوری آذربایجان قرار دارند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.kojaro.com/attraction/list/kaleybar-30418-ci/sort/13/ «دیدنی‌های کلیبر»، وب‌سایت کجارو.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
قلعهٔ بابک؛ قلعه بابک با نام‌های دژ بابک، بذ و قلعهٔ جمهور نیز شناخته می‌شود و از مشهورترین قلعه‌های تاریخی ایران است. این قلعه برای ۲۰ سال محل زندگی بابک خرمدین بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.kojaro.com/attraction/list/kaleybar-30418-ci/sort/13/ «دیدنی‌های کلیبر»، وب‌سایت کجارو.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
قلعهٔ پیغام؛ این قلعه نیز از بناهای مورد استفادهٔ بابک خرمدین در جنگ با اعراب بوده است. قدمت این قلعه به دوران اشکانیان باز می‌گردد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.kojaro.com/attraction/list/kaleybar-30418-ci/sort/13/ «دیدنی‌های کلیبر»، وب‌سایت کجارو.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
برج سنگی قارلوجا؛ برج قارلوجا یا قشلاق قارلوجا در کنار رود ارس قرار دارد و قدمت آن به قرن هفتم و هشتم قمری باز می‌گردد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.kojaro.com/attraction/list/kaleybar-30418-ci/sort/13/ «دیدنی‌های کلیبر»، وب‌سایت کجارو.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از دیگر جاذبه‌های گردشگری این منطقه می‌توان به قلعهٔ کلیبر، قلعهٔ پشتو، قلعهٔ آوارسین، مسجد جامع، مقبرهٔ شاه قاسم، حمام قدیمی، قلعهٔ وینه، قصر اینالو، آق‌بوش، دژ خانلارخان، آب‌گرم قلعهٔ کندی، آب‌گرم موتاللیق، چشمهٔ ثریا، دشت گل، آرامگاه مادر تیمور لنگ، زیارتگاه بابا سیف‌الدین و روستای عباس‌آباد اشاره کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://kalibar.farhang.gov.ir/fa/history «درباره کلیبر و ارسباران»، وب‌سایت اداره کل فرهنگ و ارشاد شهرستان کلیبر.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
==زیرساخت==&lt;br /&gt;
مرکز جامع سلامت شهید فاطمی، شهید پورمراد، پیغام، ایل‌یوردی، مولان، آبش‌احمد، قره‌قیه و بیمارستان امام خمینی از مراکز بهداشت و سلامت این شهرستان هستند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://kaleybarhc.tbzmed.ac.ir/?PageID=13 «مراکز جامع سلامت»، وب‌سایت شبکه بهداشت و درمان کلیبر.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
==امکانات رفاهی==&lt;br /&gt;
در کلیبر برخی هتل‌ها مانند آنزا و پارادایس و اقامتگاه‌های بوم‌گردی مانند گلوسنگ و اوبا وجود دارند و گردشگران می‌توانند برای استراحت از این امکانات بهره ببرند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://blog.rahbal.com/kaleybar/ «راهنمای سفر کلیبر/شهر قلعه‌های سرفراز»، وب‌سایت ره‌بال آسمان.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع==&lt;br /&gt;
* «ثبت‌نام بدون کنکور»، وب‌سایت الومشاوره، تاریخ بازدید: ۲۰ مهر ۱۴۰۱ش.&lt;br /&gt;
* «دانشگاه آزاد اسلامی واحد کلیبر»، وب‌سایت یونیرف، تاریخ بازدید: ۲۰ مهر ۱۴۰۱ش.&lt;br /&gt;
* «درباره کلیبر و ارسباران»، وب‌سایت اداره کل فرهنگ و ارشاد شهرستان کلیبر، تاریخ بازدید: ۲۰ مهر ۱۴۰۱ش.&lt;br /&gt;
* «دیدنی‌های کلیبر»، وب‌سایت کجارو، تاریخ بازدید: ۲۰ مهر ۱۴۰۱ش.&lt;br /&gt;
* «راهنمای سفر کلیبر/شهر قلعه‌های سرفراز»، وب‌سایت ره‌بال آسمان، تاریخ درج مطلب: ۱۴ شهریور ۱۴۰۱ش.&lt;br /&gt;
* «شهرستان کلیبر»، وب‌سایت استانداری آذربایجان شرقی، تاریخ بازدید: ۲۰ مهر ۱۴۰۱ش.&lt;br /&gt;
* «شهر کلیبر»، وب‌سایت ایگردش، تاریخ بازدید: ۲۰ مهر ۱۴۰۱ش.&lt;br /&gt;
* شیردل، شهاب، «جاهای دیدنی کلیبر/آذربایجان شرقی»، وب‌سایت تاپ ترول، تاریخ بازدید: ۲۰ مهر ۱۴۰۱ش.&lt;br /&gt;
* طاحونی، سلوا، «کلیبر کجاست؟/بهشت پنهان دیار آذربایجان»، وب‌سایت اتاقک، تاریخ درج مطلب: ۳۰ شهریور ۱۴۰۱ش.&lt;br /&gt;
* «لیست رشته‌های بدون کنکور دانشگاه علمی کاربردی کلیبر»، وب‌سایت ایران مشاوره، تاریخ بازدید: ۲۰ مهر ۱۴۰۱ش.&lt;br /&gt;
* «مراکز جامع سلامت»، وب‌سایت شبکه بهداشت و درمان کلیبر، تاریخ بازدید: ۲۰ مهر ۱۴۰۱ش.&lt;br /&gt;
* «نتایج سرشماری جمعیت به تفکیک تقسیمات کشوری سال ۱۳۹۵»، درگاه ملی آمار، تاریخ بازدید: ۲۰ مهر ۱۴۰۱ش.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>حانیه کلهر</name></author>
	</entry>
</feed>