قانون متحدالشکل کردن لباس مردان: تفاوت میان نسخه‌ها

[[پرونده:قانون متحدالشکل کردن لباس.jpg|جایگزین=قانون متحدالشکل کردن لباس|بندانگشتی|قانون متحدالشکل کردن لباس]]

'''قانون متحدالشکل کردن لباس'''؛ اقدام دولت برای یکسان‌سازی پوشش مردان در دوره پهلوی اول.

اجرای قانون متحد الشکل کردن لباس با واکنش‌های متفاوتی روبه‌رو شد. بسیاری از روحانیون این اقدام را گامی در جهت [[دین‌زدایی]] و [[استحاله فرهنگی]] ارزیابی می‌کردند و آن را در امتداد سیاست‌های گسترده‌تر [[رضاشاه]] برای کاهش نفوذ نهاد [[دین]]<ref>[https://psri.ir/?id=243ozhmy . مجد، «کلاه پهلوی و لباس‌های متحدالشکل رضاشاهی در اسناد وزارت خارجهٔ آمریکا»، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی؛] [https://www.sid.ir/paper/99154/fa صفری، «نارضایتی از متحدالشکل نمودن لباس بر اساس اسناد عرایض مجلس شورای ملی»، ۱۳۹۶ش، ص71-73].</ref> و افزایش نظارت دولتی بر [[نهاد روحانیت]] می‌دیدند؛<ref>. [https://mtq.ir/?page=authors&id=392 معینی رودبالی، «بررسی وضعیت و واکنش علمای فارس به قانون متحدالشکل کردن البسه»، ۱۳۹۹ش، ص139].</ref> اما واکنش مردم متفاوت بود؛ افراد عادی چاره‌ای جز پیروی نداشتند. برخی افراد سرشناس، برای دوری از پوشش جدید کمتر در انظار و اجتماع ظاهر می‌شدند.<ref>. [https://mtq.ir/?page=authors&id=392 معینی رودبالی، «بررسی وضعیت و واکنش علمای فارس به قانون متحدالشکل کردن البسه»، ۱۳۹۹ش، ص۱۴۸].</ref> [[عشایر ایران|عشایر]] که تغییر لباس را مغایر با سنت‌های خود می‌دانستند در مواردی با مأموران نظمیه وارد درگیری نظامی شدند.<ref>. [https://jhr.usb.ac.ir/article_2047.html حاجیان‌پور و سیاهپور، «بازتاب سیاست عشایری رضاشاه در اشعار و سروده‌های بومی بویراحمد»، ۱۳۹۳ش، ص ۱۲۱]؛ [https://psri.ir/?id=1rrdx289&utm_source=copilot.com واعظ شهرستانی، «انگیزه‌های سیاسی و اقتصادی شورش‌های عشایری در دورهٔ رضاشاه»، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی؛] [https://ensani.ir/fa/article/614029/سیاست-متحد-الشکل-کردن-لباس-و-هویت-رسمی-جدید-ایرانی-در-جامعه-عرب-خوزستان-عصر-پهلوی-اول- اکبری و البوعلی، «سیاست متحدالشکل کردن لباس و هویت رسمی جدید ایرانی در جامعه عرب خوزستان»، ۱۴۰۳ش، ص۵۹-۶۱].</ref> در شهرها مردم با استفاده از [[طنز]] و [[هجو]]، کلاه جدید را کلاه «لگنی» نامیدند تا از بار رسمی و دستوری آن بکاهند.<ref>. پسندیده، خاطرات آیت‌الله پسندیده (گفته‌ها و نوشته‌ها)، ۱۳۹۲ش، ص۱۷۸.</ref> اعتراضات خیابانی محدودی نیز شکل گرفت که با برخورد حکومت با رهبرانش خاموش شدند.<ref>. مدنی، تاریخ سیاسی معاصر ایران، ۱۳۸۷ش، ج۱، ص۲۴۴.</ref> اما اوج اعتراض‌ها در [[تیر]] ۱۳۱۴ش در [[مسجد گوهرشاد]] [[مشهد]]، رخ داد که با دخالت نیروهای نظامی و کشته‌شدن شمار زیادی از معترضان پایان یافت.<ref>. [https://historydocuments.ir/?page=post&id=3215 «جنایات رضاشاه در مسجد گوهرشاد»،] وب‌سایت مرکز بررسی اسناد تاریخی.</ref>