حمید گلزار (بحث | مشارکتها) جز حمید گلزار صفحهٔ پیشنویس:تکیهگاه آقا مرتضی علی را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به تکیهگاه آقا مرتضی علی منتقل کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =تکیه گاه آقا مرتضی علی .jpg | |||
| زیرنویس تصویر =تصویر درب ورودی تکیهگاه آقا مرتضی علی | |||
|image_alt=تکیهگاه آقا مرتضی علی | |||
| فایل پادکست =تکیهگاه آقا مرتضی علی.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =2/29 | |||
| تاریخ پادکست =17-11-1404 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
'''{{درشت|تکیهگاه آقا مرتضی علی}}'''؛ تکیهای به نام امام علی با هدف حمایت از آسیبدیدگان اجتماعی در منطقه هرندی تهران. | '''{{درشت|تکیهگاه آقا مرتضی علی}}'''؛ تکیهای به نام امام علی با هدف حمایت از آسیبدیدگان اجتماعی در منطقه هرندی تهران. | ||
تکیهگاه آقامرتضیعلی، نهادی اجتماعی-مذهبی در محله هرندی [[تهران]] است که در سال | تکیهگاه آقامرتضیعلی، نهادی اجتماعی-مذهبی در محله هرندی [[تهران]] است که در سال ۱۳۹۸ش و همزمان با [[عید غدیر]] توسط [[عبدالرضا هلالی]] تأسیس شد. این مرکز با هدف حمایت و ارائه پناه به اقشار آسیبدیده جامعه، از جمله نیازمندان، معتادان طردشده، افراد بیخانمان و حتی تحصیلکردگانی که به دلایلی از [[خانواده]] و [[جامعه]] جدا افتادهاند، فعالیت میکند. هلالی با الهام از گفتوگویی انگیزهبخش با یکی از نیازمندان محل، کوشیده است کارکرد سنتی [[تکیه]] را به عرصۀ [[خدمات اجتماعی]] و امدادرسانی گسترش دهد. در این مکان، علاوه بر حفظ شعائر دینی، با برپایی سفرههای اطعام و ارائۀ خدمات حمایتی، گامی بلند در جهت تأمین نیازهای محرومان و بازگرداندن [[کرامت انسانی]] آنان برداشته شده است. | ||
== معرفی == | == معرفی == | ||
| خط ۸: | خط ۳۵: | ||
== نامگذاری == | == نامگذاری == | ||
[[پرونده: | [[پرونده:عبدالرضا هلالی.jpg|جایگزین=عبدالرضا هلالی|بندانگشتی|[[عبدالرضا هلالی]] مداح ایرانی]] | ||
عبدالرضا هلالی در مصاحبههای خود علت نامگذاری این مکان به تکیهگاه را اینگونه بیان کرده است که آنجا پناهگاهی برای مردم نیازمند است. او همچنین جرقهٔ این اقدام را از روزی میداند که برای کمک به نیازمندان به یکی از مناطق محروم رفته بود، فردی وی را صدا زده و به او گفته ما هم اهل روضه و گریه برای اهلبیت هستیم، ولی روا نیست که منزل ما روبروی حسینیهٔ به این بزرگی باشد و خانوادهٔ من با بیماری و فقر، محتاج نان شب خود باشد.<ref>[https://aghigh.ir/fa/news/121698/%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%87%D9%84%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%DA%A9%DB%8 «انگیزه حاج عبدالرضا هلالی از راهاندازی تکیهگاه آقا مرتضی علی در محله هرندی تهران چه بود؟»، وبسایت عقیق.]</ref> | عبدالرضا هلالی در مصاحبههای خود علت نامگذاری این مکان به تکیهگاه را اینگونه بیان کرده است که آنجا پناهگاهی برای مردم نیازمند است. او همچنین جرقهٔ این اقدام را از روزی میداند که برای کمک به نیازمندان به یکی از مناطق محروم رفته بود، فردی وی را صدا زده و به او گفته ما هم اهل روضه و گریه برای اهلبیت هستیم، ولی روا نیست که منزل ما روبروی حسینیهٔ به این بزرگی باشد و خانوادهٔ من با بیماری و فقر، محتاج نان شب خود باشد.<ref>[https://aghigh.ir/fa/news/121698/%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%87%D9%84%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%DA%A9%DB%8 «انگیزه حاج عبدالرضا هلالی از راهاندازی تکیهگاه آقا مرتضی علی در محله هرندی تهران چه بود؟»، وبسایت عقیق.]</ref> همین صحبتها، موجب شد تا هلالی در کنار تعظیم شعائر، قدمی برای تأمین احتیاجات افراد بیبضاعت، معتاد و گرفتار بردارد و محلی برای حمایت از این قشر از جامعه فراهم کند. او تأکید کرده است که هدف از تکیهگاه، تنها برگزاری مراسم مذهبی نیست، بلکه پناه و امیدی برای دلهای شکسته و نیازمندان واقعی است. به گفتهٔ او، تکیهگاه در واقع پلی میان شور حسینی و خدمت اجتماعی است که مردم را در کنار هم جمع میکند و روح تعاون و مهربانی را در میان آنان زنده نگه میدارد. این مکان امروز به مرکزی برای یاری، همدلی و بازسازی زندگی افراد آسیبدیده تبدیل شده است.<ref>[https://www.aparat.com/v/YAGFd «افتتاح تکیهگاه آقا مرتضی علی»، وبسایت آپارات.]</ref> | ||
همین صحبتها، موجب شد تا هلالی در کنار تعظیم شعائر، قدمی برای تأمین احتیاجات افراد بیبضاعت، معتاد و گرفتار بردارد و محلی برای حمایت از این قشر از جامعه فراهم کند. او تأکید کرده است که هدف از تکیهگاه، تنها برگزاری مراسم مذهبی نیست، بلکه پناه و امیدی برای دلهای شکسته و نیازمندان واقعی است. به گفتهٔ او، تکیهگاه در واقع پلی میان شور حسینی و خدمت اجتماعی است که مردم را در کنار هم جمع میکند و روح تعاون و مهربانی را در میان آنان زنده نگه میدارد. این مکان امروز به مرکزی برای یاری، همدلی و بازسازی زندگی افراد آسیبدیده تبدیل شده است.<ref>[https://www.aparat.com/v/YAGFd «افتتاح تکیهگاه آقا مرتضی علی»، وبسایت آپارات.]</ref> | |||
== ارتباط تکیهگاه آقامرتضیعلی با تکیه == | == ارتباط تکیهگاه آقامرتضیعلی با تکیه == | ||
تِکیه یا تَکیه که امروزه در اصطلاح [[شیعه|شیعیان]] به مکان برگزاری مراسم مذهبی و [[سوگواری]] ائمه بهویژه در دههٔ [[محرم]] و اجرای [[تعزیه]] یا [[شبیهخوانی]] گفته میشود<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/239677/تکیه بلوکباشی، «تکیه»، مرکز دائرۀ المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> در ابتدا به [[خانقاه]] دراویش گفته میشد که در آن به رقص سماع میپرداختند. تکیه از | تِکیه یا تَکیه که امروزه در اصطلاح [[شیعه|شیعیان]] به مکان برگزاری مراسم مذهبی و [[سوگواری]] ائمه بهویژه در دههٔ [[محرم]] و اجرای [[تعزیه]] یا [[شبیهخوانی]] گفته میشود.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/239677/تکیه بلوکباشی، «تکیه»، مرکز دائرۀ المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> در ابتدا به [[خانقاه]] دراویش گفته میشد که در آن به رقص سماع میپرداختند. تکیه از سدۀ هشتم [[تقویم هجری قمری|هجری قمری]] در عثمانی رواج داشت و سپس به [[ایران]] راه یافت. در [[صفویه|عصر صفوی]] با گسترش [[مذهب شیعه|تشیع]] در ایران، سنتِ ساختِ تکیه رواج پیدا کرد و کاربرد آن به محلی برای سوگواری امامان، بهخصوص دههٔ [[ماه محرم|محرم]] و اجرای [[تعزیه]]، تغییر پیدا کرد.<ref>کیانی، تاریخ خانقاه در ایران، 1369ش، ص264-265.</ref> اولین تکیهای که در برخی منابع تاریخی به آن اشاره شده است؛ تکیه «شاهزاده خانم صفوی» معروف به تکیه «خانوم»، متعلق به خواهر شاه طهماسب صفوی است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1401051712319/از-تکیه-شاهزاده-خانم-صفوی-چه-می-دانید «از تکیه شاهزاده خانم صفوی چه میدانید؟»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | ||
در [[قاجاریه|دوران قاجار]] کاربرد اصطلاح تکیه برای مکان سوگواری امام حسین چنان گسترش یافت که دیگر این اصطلاح برای مکانهای ویژهٔ صوفیان استفاده نمیشد. در ضمن اصطلاح تکیه فقط به مکانهای ثابت برای [[عزاداری]] اطلاق نمیشد؛ بلکه هر چادر یا مکانی که بهطور موقت مثلاً در چهارراهها، میدانها یا مکانهای دیگر بهمنظور عزاداری برپا میشد، تکیه خوانده میشد.<ref>چلکووسکی، تعزیه هنر بومی پیشرو ایران، 1367ش، ص104-105.</ref> دورهٔ قاجار بهخصوص زمان سلطنت [[ناصرالدین شاه،]] دورهٔ [[اوج تکیهسازی]] در ایران بوده است.<ref>معتمدی، جغرافیای تاریخی تهران، 1381ش، ص449.</ref> از مهمترین و قدیمیترین تکیههای تهران میتوان به [[تکیه دولت]]،<ref>[https://www.beytoote.com/art/negah-gozashte/earliest3-history2-relying.html «تاریخچه قدیمیترین تکیه تهران»، خبرآنلاین.]</ref> [[تکیه تجریش]]،<ref>[https://farsnews.ir/news/13990628000582/تکیه-ای-با-قدمت-200-ساله-تماشای-معماری-قاجاری «تکیهای با قدمت 200 ساله/ تماشای معماری قاجاری در تکیه بزرگ تجریش»، خبرگزاری فارس.]</ref> تکیه نیاوران، تکیه رضاقلی خان، تکیه نفرآباد، تکیه دزاشیب، تکیه سادات اخوی، تکیه درخونگاه و تکیه خرازها اشاره کرد. تکیه دزاشیب در سال ۱۳۸۴ش در [[آثار ملی ایران|فهرست آثار ملی ایران]] به ثبت رسیده است.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/545423/مروری-بر-تکیه-های-قدیمی-تهران «مروری بر تکیههای قدیمی تهران»، همشهریآنلاین.]</ref> عبدالرضا هلالی کوشیده است تا کارکرد تکیه را برای دوستداران اهلبیت به سطح ارائه خدمات اجتماعی و حمایت از نیازمندان، گسترش دهد.<ref>[https://aghigh.ir/fa/news/121698/%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%87%D9%84%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%DA%A9%DB%8 «انگیزه حاج عبدالرضا هلالی از راهاندازی تکیهگاه آقا مرتضی علی در محله هرندی تهران چه بود؟»، وبسایت عقیق.]</ref> | در [[قاجاریه|دوران قاجار]] کاربرد اصطلاح تکیه برای مکان سوگواری امام حسین چنان گسترش یافت که دیگر این اصطلاح برای مکانهای ویژهٔ صوفیان استفاده نمیشد. در ضمن اصطلاح تکیه فقط به مکانهای ثابت برای [[عزاداری]] اطلاق نمیشد؛ بلکه هر چادر یا مکانی که بهطور موقت مثلاً در چهارراهها، میدانها یا مکانهای دیگر بهمنظور عزاداری برپا میشد، تکیه خوانده میشد.<ref>چلکووسکی، تعزیه هنر بومی پیشرو ایران، 1367ش، ص104-105.</ref> دورهٔ قاجار بهخصوص زمان سلطنت [[ناصرالدین شاه،]] دورهٔ [[اوج تکیهسازی]] در ایران بوده است.<ref>معتمدی، جغرافیای تاریخی تهران، 1381ش، ص449.</ref> از مهمترین و قدیمیترین تکیههای تهران میتوان به [[تکیه دولت]]،<ref>[https://www.beytoote.com/art/negah-gozashte/earliest3-history2-relying.html «تاریخچه قدیمیترین تکیه تهران»، خبرآنلاین.]</ref> [[تکیه تجریش]]،<ref>[https://farsnews.ir/news/13990628000582/تکیه-ای-با-قدمت-200-ساله-تماشای-معماری-قاجاری «تکیهای با قدمت 200 ساله/ تماشای معماری قاجاری در تکیه بزرگ تجریش»، خبرگزاری فارس.]</ref> تکیه نیاوران، تکیه رضاقلی خان، تکیه نفرآباد، تکیه دزاشیب، تکیه سادات اخوی، تکیه درخونگاه و تکیه خرازها اشاره کرد. تکیه دزاشیب در سال ۱۳۸۴ش در [[آثار ملی ایران|فهرست آثار ملی ایران]] به ثبت رسیده است.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/545423/مروری-بر-تکیه-های-قدیمی-تهران «مروری بر تکیههای قدیمی تهران»، همشهریآنلاین.]</ref> عبدالرضا هلالی کوشیده است تا کارکرد تکیه را برای دوستداران اهلبیت به سطح ارائه خدمات اجتماعی و حمایت از نیازمندان، گسترش دهد.<ref>[https://aghigh.ir/fa/news/121698/%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%87%D9%84%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%DA%A9%DB%8 «انگیزه حاج عبدالرضا هلالی از راهاندازی تکیهگاه آقا مرتضی علی در محله هرندی تهران چه بود؟»، وبسایت عقیق.]</ref> | ||
== خدمات تکیهگاه آقامرتضیعلی == | == خدمات تکیهگاه آقامرتضیعلی == | ||
[[پرونده:تکیهگاه آقا مرتضی | [[پرونده:تکیهگاه آقا مرتضی علی۱.jpg|جایگزین=ارائه خدمات داندانپزشکی در تکیهگاه آقا مرتضی علی|بندانگشتی|ارائه خدمات [[داندانپزشکی]] به [[اقشار آسیبپذیر]] در تکیهگاه آقا مرتضی علی با همکاری قرارگاه جهادی الکفیل]] | ||
در تکیهگاه آقا مرتضی علی، علاوه بر میزبانی [[روضهخوانی|مراسمهای روضه]] و سخنرانی هیئتالرضا، به رتقوفتق امور [[آسیبدیدگان اجتماعی]] پرداخته میشود و خدماتی مانند اهدای لباس نو، [[اطعام]] با غذا و [[نان]] گرم، [[حمام|استحمام]]، اصلاح سر و صورت به آنها ارائه میشود.<ref>[https://www.shabestan.news/news/1147465/رÙاÛت-رضا-ÙÙاÙÛ-از-ÙعاÙÛت-تکÛÙ-گاÙ-Ø¢Ùا-Ù
Ø±ØªØ «روایت رضا هلالی از فعالیت تکیهگاه آقا مرتضی علی»، خبرگزاری شبستان.]</ref> همچنین [[شفاخانه حضرت زهرا|شفاخانهٔ حضرت زهرا]] برای امور درمانی نیازمندان، [[خیریه]] [[بهشت امام حسن]]، رسیدگی به افراد بیبضاعت، رسیدگی به [[معتاد|معتادان]] و بردن آنها به [[کمپ ترک اعتیاد]] و تلاش برای اشتغالزایی نیز از مواردی است که در این مکان با همکاری و همراهی جوانان هیئت و مردم صورت میگیرد.<ref>[https://www.aparat.com/v/YAGFd «افتتاح تکیهگاه آقا مرتضی علی»، وبسایت آپارات.]</ref> | در تکیهگاه آقا مرتضی علی، علاوه بر میزبانی [[روضهخوانی|مراسمهای روضه]] و سخنرانی هیئتالرضا، به رتقوفتق امور [[آسیبدیدگان اجتماعی]] پرداخته میشود و خدماتی مانند اهدای لباس نو، [[اطعام]] با غذا و [[نان]] گرم، [[حمام|استحمام]]، اصلاح سر و صورت به آنها ارائه میشود.<ref>[https://www.shabestan.news/news/1147465/رÙاÛت-رضا-ÙÙاÙÛ-از-ÙعاÙÛت-تکÛÙ-گاÙ-Ø¢Ùا-Ù
Ø±ØªØ «روایت رضا هلالی از فعالیت تکیهگاه آقا مرتضی علی»، خبرگزاری شبستان.]</ref> همچنین [[شفاخانه حضرت زهرا|شفاخانهٔ حضرت زهرا]] برای امور درمانی نیازمندان، [[خیریه]] [[بهشت امام حسن]]، رسیدگی به افراد بیبضاعت، رسیدگی به [[معتاد|معتادان]] و بردن آنها به [[کمپ ترک اعتیاد]] و تلاش برای اشتغالزایی نیز از مواردی است که در این مکان با همکاری و همراهی جوانان هیئت و مردم صورت میگیرد.<ref>[https://www.aparat.com/v/YAGFd «افتتاح تکیهگاه آقا مرتضی علی»، وبسایت آپارات.]</ref> | ||
| خط ۲۷: | خط ۵۲: | ||
== اهداف تکیهگاه آقامرتضیعلی == | == اهداف تکیهگاه آقامرتضیعلی == | ||
[[پرونده: | [[پرونده:تکیه گاه آقا مرتضی علی۱ .jpg|جایگزین=استحمام نیازمندان تکیه آقا مرتضی علی|بندانگشتی|تصویری از استحمام آسیبدیدگان اجتماعی]] | ||
تکیهگاه آقامرتضیعلی، بدون دریافت حمایت و کمک از نهادهای دولتی، فقط با کمک مردم و خیرین اداره میشود. طریقهٔ جذب افراد به این مکان بهگونهای است که جوانان هیئتی با انجام کارهایی مانند نذر آتش در شبهای سرد [[زمستان]] با پیت حلبی و چوب به دیدن کارتنخوابهای اطراف تهران میروند و با دادن غذای گرم، آنها را به آمدن به تکیهگاه آقا مرتضی علی، دعوت میکنند. هدف اصلی این تکیهگاه با انجام چنین خدماتی علاوه بر رسیدگی به امور نیازمندان، بازگرداندن آنها به زندگی است. در قدم اول، افراد معتاد یا [[کارتنخوابی|کارتنخواب]] با ورود به این مکان با دیدن افراد مثل خود، احساس راحتی میکنند. آنها با لباسهای ژولیده وارد این مکان میشوند، اما موقع خروج نمیشود آنها را با قبل مقایسه کرد یا حتی شناخت. همین امر تلنگری برای آنان است تا شاید روزی به زندگی عادی برگردند و زندگی خود را از نو شروع کنند.<ref>[https://old.irannewspaper.ir/Newspaper/Page/7809 حیدری، «پناهی برای خانه به دوشان»، وبسایت روزنامه ایران.]</ref> | تکیهگاه آقامرتضیعلی، بدون دریافت حمایت و کمک از نهادهای دولتی، فقط با کمک مردم و خیرین اداره میشود. طریقهٔ جذب افراد به این مکان بهگونهای است که جوانان هیئتی با انجام کارهایی مانند نذر آتش در شبهای سرد [[زمستان]] با پیت حلبی و چوب به دیدن کارتنخوابهای اطراف تهران میروند و با دادن غذای گرم، آنها را به آمدن به تکیهگاه آقا مرتضی علی، دعوت میکنند. هدف اصلی این تکیهگاه با انجام چنین خدماتی علاوه بر رسیدگی به امور نیازمندان، بازگرداندن آنها به زندگی است. در قدم اول، افراد معتاد یا [[کارتنخوابی|کارتنخواب]] با ورود به این مکان با دیدن افراد مثل خود، احساس راحتی میکنند. آنها با لباسهای ژولیده وارد این مکان میشوند، اما موقع خروج نمیشود آنها را با قبل مقایسه کرد یا حتی شناخت. همین امر تلنگری برای آنان است تا شاید روزی به زندگی عادی برگردند و زندگی خود را از نو شروع کنند.<ref>[https://old.irannewspaper.ir/Newspaper/Page/7809 حیدری، «پناهی برای خانه به دوشان»، وبسایت روزنامه ایران.]</ref> | ||
