بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''سارا رادیک'''؛ | [[پرونده:سارا راديک.jpg|جایگزین= سارا راديک|بندانگشتی|سارا راديک]] | ||
'''سارا رادیک'''؛ فیلسوف و نظریهپرداز اخلاق فمینیستی. | |||
سارا | سارا رادیک بهعنوان یکی از پیشگامان جنبش چپ نو و [[فمینیسم رادیکال]] در [[آمریکا]]، تأثیر پایداری بر فعالیتهای سیاسی و اجتماعی گذاشته است. انتقادات او از ساختارهای [[مردسالاری|مردسالار]] درون جنبشهای چپ، به شکلگیری فمینیسم مستقل و خودمختار کمک کرد. آثار و نوشتههای او برای مطالعهی تاریخ جنبشهای اجتماعی دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰م مورد استفاده قرار میگیرند. او همچنین نظریهپرداز [[اخلاق فمینیستی]] بهویژه در تکوین و گسترش اخلاق مراقبت، شناخته میشود. او با طرح مفهوم تفکر مادرانه کوشید شیوهای بدیل از شناخت و کنش اخلاقی را بر پایۀ تجربهٔ مراقبت روزمره صورتبندی کند و از این رهگذر، مبانی اخلاق سنتیِ مبتنی بر عقلانیت انتزاعی و مردمحور را به نقد بکشد. اندیشههای رادیک با پیونددادن مراقبت فردی به مسائل [[صلح]]، [[سیاست]] و [[مسئولیت اجتماعی]]، بر حوزههایی چون نظریهٔ سیاسی فمینیستی و مطالعات صلح، تأثیرگذار بوده است. | ||
== زندگینامه == | == زندگینامه == | ||
سارا رادیک (به انگلیسی: Sara Ruddick) | سارا رادیک (به انگلیسی: Sara Ruddick) در [[۱۷ فوریه|۱۷ فوریهٔ]] ۱۹۳۵م در یک خانواده یهودی در نیویورک به دنیا آمد. او از نوجوانی به مسائل اجتماعی و سیاسی علاقهمند شد. رادیک در رشتهی تاریخ تحصیل کرد و پس از فارغالتحصیلی، برای تحصیل در رشته فلسفه سیاسی به دانشگاه شیکاگو رفت؛ در آنجا بود که با فعالیتهای سیاسی آشنا شد، اما همزمان بر ارزشهایی مانند دموکراسی مشارکتی، حقوق مدنی، خلع سلاح و انتقاد از سرمایهداری تأکید میکرد و در سازماندهی تظاهراتهای ضد جنگ ویتنام، نقش فعالی داشت. در اواخر دهه ۱۹۶۰م، رادیک بهطور فزایندهای به مسائل فمینیستی علاقهمند شد و به انتقاد از ساختارهای مردسالارانه درون جنبش چپ نو پرداخت. او در تشکیل گروههای [[فمینیسم رادیکال|فمینیستی رادیکال]] مشارکت داشت و بر اهمیت استقلال جنبش زنان از سازمانهای مردمحور تأکید میکرد. پس از افول جنبش چپ نو، رادیک بهعنوان نویسنده و کنشگر مستقل به کار خود ادامه داد و به موضوعاتی همچون عدالت اجتماعی، محیط زیست و صلح پرداخت. او در [[۲۰ مارس]] ۲۰۱۱م درگذشت.<ref>[https://www.radicalphilosophy.com/obituary/sara-ruddick-1935-2011 Sara Ruddick, 1935–2011" radicalphilosophy vebsit"] | ||
</ref> | |||
== دیدگاههای سارا رادیک == | == دیدگاههای سارا رادیک == | ||
مهمترین اثر سارا رادیک، ''تفکر مادرانه''، چارچوبی نو در فلسفهٔ اخلاق و نظریهٔ فمینیستی ارائه کرد و نگاههای رایج در اخلاق سنتی مردمحور را به چالش کشید. رادیک با پیونددادن مراقبت فردی به مباحث صلحطلبی و سیاست، بر حوزههایی مانند مطالعات صلح، نظریۀ سیاسی فمینیستی و آموزش اخلاق تأثیر گذاشت.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1887777/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D9%88%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%AA%D9%81%DA%A9%D8%B1-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AA%D8%A7%D8%AC-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D9%86 غفارزاده و دیگران، «بررسی رویکرد اخلاقی تفکر مادرانه با تأکید بر دیدگاه رودیک و استنتاج دلالتهای تربیتی آن»، 1401ش، ص2-8.]</ref> | |||
=== مادرانگی === | === مادرانگی === | ||
سارا رادیک در نظریهٔ «تفکر مادرانه»، [[مادرانگی]] را نه صرفاً یک نقش زیستی یا عاطفی، بلکه شیوهای متمایز از شناخت و کنش اخلاقی میداند که از تجربهٔ مراقبت روزمره از [[کودک]] پدید میآید. از دید او، این تجربه نوعی موضع معرفتشناختی خاص ایجاد میکند که بر پاسخگویی عملی به نیازهای موجودی آسیبپذیر و وابسته استوار است. فعالیت مادرانه با توجه به سه خواست بنیادی کودک، بقا، رشد و پذیرش اجتماعی، ساختاری هدفمند و عقلانی مییابد و صرفاً به احساس یا غریزه فروکاسته نمیشود. وی تأکید میکند که تفکر مادرانه محدود به زنان یا مادران زیستی نیست و هر فردی میتواند با پرورش این منش فکری–اخلاقی، به آن دست یابد. هدف او ارائهٔ الگویی جایگزین در اخلاق است که ارزشهایی چون مراقبت، همدلی و حفظ زندگی را در برابر الگوهای مسلط مبتنی بر سلطه، پرخاشگری و انتزاعگرایی قرار میدهد. بر این اساس، تفکر مادرانه افزون بر یک رویکرد تربیتی، ظرفیتی برای نقد اجتماعی و صورتبندی سیاستهای صلحمحور در عرصهٔ عمومی دارد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1887777/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D9%88%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%AA%D9%81%DA%A9%D8%B1-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AA%D8%A7%D8%AC-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D9%86 غفارزاده و دیگران، «بررسی رویکرد اخلاقی تفکر مادرانه با تأکید بر دیدگاه رودیک و استنتاج دلالتهای تربیتی آن»، 1401ش، ص4-6.]</ref> | سارا رادیک در نظریهٔ «تفکر مادرانه»، [[مادرانگی]] را نه صرفاً یک نقش زیستی یا عاطفی، بلکه شیوهای متمایز از شناخت و کنش اخلاقی میداند که از تجربهٔ مراقبت روزمره از [[کودک]] پدید میآید. از دید او، این تجربه نوعی موضع معرفتشناختی خاص ایجاد میکند که بر پاسخگویی عملی به نیازهای موجودی آسیبپذیر و وابسته استوار است. فعالیت مادرانه با توجه به سه خواست بنیادی کودک، بقا، رشد و پذیرش اجتماعی، ساختاری هدفمند و عقلانی مییابد و صرفاً به احساس یا غریزه فروکاسته نمیشود. وی تأکید میکند که تفکر مادرانه محدود به زنان یا مادران زیستی نیست و هر فردی میتواند با پرورش این منش فکری–اخلاقی، به آن دست یابد. هدف او ارائهٔ الگویی جایگزین در اخلاق است که ارزشهایی چون مراقبت، همدلی و حفظ زندگی را در برابر الگوهای مسلط مبتنی بر سلطه، پرخاشگری و انتزاعگرایی قرار میدهد. بر این اساس، تفکر مادرانه افزون بر یک رویکرد تربیتی، ظرفیتی برای نقد اجتماعی و صورتبندی سیاستهای صلحمحور در عرصهٔ عمومی دارد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1887777/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D9%88%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%AA%D9%81%DA%A9%D8%B1-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AA%D8%A7%D8%AC-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D9%86 غفارزاده و دیگران، «بررسی رویکرد اخلاقی تفکر مادرانه با تأکید بر دیدگاه رودیک و استنتاج دلالتهای تربیتی آن»، 1401ش، ص4-6.]</ref> | ||
