حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''مطالبهگری'''؛ | {{جعبه اطلاعات مفهوم | ||
| تصویر = | |||
| زیرنویس تصویر = | |||
|image_alt= | |||
| فایل پادکست =مطالبه_گری.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =2/28 | |||
| تاریخ پادکست =28-11-1404 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
'''{{درشت|مطالبهگری}}'''؛ کنشهای فردی و جمعی برای بیان و پیگیری خواستهها و حقوق اجتماعی در عرصهٔ عمومی. | |||
== مفهومشناسی | مطالبهگری بهعنوان تلاش جمعی برای بهبود وضعیت جامعه، زمانی برجسته میشود که خواستههای فردی به مسئلهای عمومی تبدیل شوند؛ جایی که [[شهروندی|شهروندان]] میکوشند از مسیرهای مدنی، گفتوگو، [[کنش جمعی]] و نهادهای واسط، صدای خود را در [[فضاهای عمومی|فضای عمومی]] قابل شنیدن کنند. این کنشها نهتنها بازتابی از میزان [[مشارکت اجتماعی]] هستند، بلکه نشان میدهند [[جامعه]] تا چه اندازه توان تبدیل [[نارضایتی عمومی|نارضایتیهای عمومی]] به مطالبات قابل پیگیری را دارد. در [[ایران]]، مطالبهگری در پیوند با ساختارهای حقوقی، فرهنگی و نهادی معنا مییابد و شکلهای متنوعی از پیگیری صنفی و مدنی تا کنشگری در [[فضای مجازی]] را دربر میگیرد؛ عرصهای که هم فرصتهایی تازه برای بیان مطالبات فراهم کرده و هم چالشهایی در زمینهٔ اثربخشی، سازمانیافتگی و پاسخگویی ایجاد کرده است. | ||
مطالبهگری در لغت | |||
== مفهومشناسی == | |||
مطالبهگری در لغت بهمعنای خواستن چیزی یا حق خود از کسی<ref>[https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa/dictionary/%25D9%2585%25D8%25B7%25D8%25A7%25D9%2584%25D8%25A8%25D9%2587 دهخدا، لغتنامه، ذیل واژۀ مطالبه.]</ref> و در اصطلاح بهمعنای تلاش جمعی برای بهبود وضعیت جامعه است. این مفهوم زمانی شکل میگیرد که یک دغدغه از حالت فردی خارج شده و با حمایت گروهی از [[مردم]]، به یک خواستهٔ عمومی تبدیل شود.<ref>[https://qjsd.atu.ac.ir/article_18052_a98414870e7780c2b7cb862a7f514bcc.pdf رحمانی خلیلی، «واکاوی ارتباط مطالبهگری اجتماعی با پیشرفت اجتماعی»، ۱۴۰۳ش، ص433.]</ref> در دنیای امروز، مطالبهگری بهعنوان راهی برای دستیابی به [[رفاه]] و [[عدالت اجتماعی]] شناخته میشود<ref>[https://qjsd.atu.ac.ir/article_18052_a98414870e7780c2b7cb862a7f514bcc.pdf رحمانی خلیلی، «واکاوی ارتباط مطالبهگری اجتماعی با پیشرفت اجتماعی»، ۱۴۰۳ش، ص442.]</ref> و با امیدبخشی و ارائهٔ راهحل، همراه میشود.<ref>[https://hamkarnafti.ir/بیانات-مقام-معظم-رهبری-در-خصوص-مطالبه-گری-و-تزریق-امید-در-جامعه-و-مطالبه-کار-جدی-از-مسؤلان «بیانات مقام معظم رهبری در خصوص مطالبهگری و تزریق امید در جامعه و مطالبه کار جدی از مسؤلان»، وبسایت خبری همکار نفتی.]</ref> | |||
=== تفاوت مطالبهگری و اغتشاش === | |||
مطالبهگری کنشی است که در آن شهروندان خواستههای خود را بهصورت شفاف، قانونمند، در زمان و مکان مناسب و با روشی مسالمتآمیز جهت اصلاح امور و حل مشکلات بیان میکنند و هدف آن پویایی جامعه و پرهیز از تنش است؛<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/816293/مطالبه-گری-صحیح-چه-ویژگی-هایی-دارد فضائلی، «مطالبهگری صحیح چه ویژگیهایی دارد؟»، وبسایت خبری مشرقنیوز.]</ref> اما اغتشاش یا شورش با خشونت، تخریب اموال عمومی و ایجاد ناامنی همراه است.<ref>[https://jou.spsiran.ir/article_172455_11a20cb1084e95d00a533bdc52f05512.pdf شفیعزاده، «تحلیل جرمشناختی تجمعات سالانه پاسارگاد، با نگاهی به جایگاه این تجمعات در حقوق و فقه سیاسی»، 1399ش، ص396.]</ref> | |||
=== تفاوت مطالبهگری و انتقادگری === | |||
در انتقادگری اغلب وظیفه فرد تنها به بیان مشکل محدود میشود و لزوماً انتظاری برای ارائه راهحل از منتقد وجود ندارد؛ در مقابل، مطالبهگری فرآیندی فراتر از بیان معضلات است و با رویکردی مسئولانه بهدنبال ارائه راهکارهای عملی برای رفع آنها است.<ref>[https://iranthinktanks.com/designing-a-favourite-pattern-of-demand/ ترابی، «طراحی الگوی مطلوب مطالبهگری»، وبسایت جامعه اندیشکدهها.]</ref> | |||
== تاریخچه مطالبهگری == | == تاریخچه مطالبهگری == | ||
مطالبهگری در سیر تاریخی خود از حق شکایت و دادخواهی در [[جامعه مدنی|جامعهٔ مدنی]] یا همان دولتشهرهای [[یونان باستان]] و [[روم باستان]] آغاز شد؛ جایی که شهروندان امکان اعتراض و پیگیری حقوق خود در برابر حاکمیت را داشتند.<ref>[https://www.ipsajournal.ir/article_446_1a5b1e4daae265b790965a275b53ae50.pdf سردارنیا، «نگاه انتقادی و کاربردی به جامعۀ مدنی و مسئلۀ شفافیت و فساد اقتصادی در ایران»، 1400ش، ص124.]</ref> این مفهوم بهتدریج گسترش یافت و از شکل فردی و قضایی، به توانایی جمعی برای گفتوگو، سازماندهی، کنش هماهنگ و پیگیری مطالبات اجتماعی در چارچوبهای مدنی و نهادی تحول پیدا کرد.<ref>[https://www.ipsajournal.ir/article_446_1a5b1e4daae265b790965a275b53ae50.pdf سردارنیا، «نگاه انتقادی و کاربردی به جامعۀ مدنی و مسئلۀ شفافیت و فساد اقتصادی در ایران»، 1400ش، ص126.]</ref> | |||
در تاریخ معاصر | در [[تاریخ معاصر ایران]]، ردپای مطالبهگری اجتماعی را میتوان در [[دوران مشروطه]] مشاهده کرد؛ زمانی که زنان و اصناف با نوشتن عریضه و بیان خواستههای خود در مطبوعات، برای دستیابی به حقوق اجتماعی، [[عدالت]] و [[برابری]] تلاش میکردند.<ref>[https://qjsd.atu.ac.ir/article_18052_a98414870e7780c2b7cb862a7f514bcc.pdf رحمانیخلیلی، «واکاوی ارتباط مطالبهگری اجتماعی با پیشرفت اجتماعی»، ۱۴۰۳ش، ص۴۳۵.]</ref> در دهههای اخیر، با گسترش رسانهها و [[آزادی اطلاعات|جریان آزاد اطلاعات]]، تعامل بین مردم و حکومتها افزایش یافته است.<ref>[https://qjsd.atu.ac.ir/article_18052_a98414870e7780c2b7cb862a7f514bcc.pdf رحمانی خلیلی، «واکاوی ارتباط مطالبهگری اجتماعی با پیشرفت اجتماعی»، ۱۴۰۳ش، ص427.]</ref> | ||
== اهداف مطالبهگری == | == اهداف مطالبهگری == | ||
مطالبهگری ابزاری برای تحقق توسعهٔ اجتماعی و حفظ حقوق شهروندی بهشمار میرود تا اهداف زیر را تأمین کند: | |||
* پیگیری آگاهانه و مسالمتآمیز حقوق فردی و جمعی در چارچوب قانون و [[منافع عمومی]] | |||
* افزایش پاسخگویی نهادهای مسئول | |||
* جلوگیری از بیعدالتی، [[فساد]] و [[تبعیض]] در ساختارهای اجتماعی و حکمرانی | |||
* اصلاح سیاستها و رویههای نادرست | |||
* بهبود کیفیت تصمیمگیریها | |||
* ایجاد پل ارتباطی میان مردم و مسئولان.<ref>[https://samanjavanan.ir/مطالبه-گری-چیست-و-چه-اهدافی-دارد؟/ چیتسازان، «مطالبهگری چیست و چه اهدافی دارد؟»، وبسایت سمن جوانان.]</ref> | |||
== مبانی مطالبهگری == | == مبانی مطالبهگری == | ||
مطالبهگری در اندیشه اسلامی بر اصولی چون [[امر به معروف و نهی از منکر]]، [[عدالتخواهی]]، [[مسئولیت اجتماعی|مسئولیتپذیری اجتماعی]] و [[نظارت عمومی]] استوار است. از منظر [[آموزههای دینی]]، انسان مؤمن دربارهٔ سرنوشت جامعه بیتفاوت نیست و وظیفه دارد در برابر [[ظلم]]، [[فساد]] و [[تضییع حقوق عمومی]] واکنش آگاهانه و اصلاحگرانه نشان دهد. [[قرآن]] و [[سیره پیامبر اسلام]] و ائمه، بر لزوم مطالبهٔ حق، [[نصیحت حاکمان]] و [[دفاع از مظلوم]] تأکید دارند. در این چارچوب، مطالبهگری نه کنشی صرفاً سیاسی، بلکه تکلیفی اخلاقی و اجتماعی تلقی میشود که هدف آن اصلاح امور، تحقق عدالت و [[حفظ کرامت انسانی]] در [[جامعه اسلامی]] است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/105956/مبانی-دینی-مطالبه-گری-مطلوب?rcids=80368,99556,105792,98379 «مبانی دینی مطالبهگری مطلوب»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | |||
مبانی حقوقی مطالبهگری در نظام حقوقی [[جمهوری اسلامی ایران]] بر اصول [[قانون اساسی]] استوار است، ازجمله: اصل ۸ که امر به معروف و نهی از منکر را مورد توجه قرار میدهد؛ اصل ۲۴ که به [[آزادی بیان]] توجه داده است و اصل ۲۷ که ناظر به [[آزادی اجتماعات]] و راهپیماییهای قانونی است.<ref>[https://www.shora-gc.ir/fa/news/4707/قانون-اساسی-جمهوری-اسلامی-ایران «قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت شورای نگهبان.]</ref> در این چارچوب، مردم حق دارند مطالبات و انتقادات خود را بهصورت قانونی و مسالمتآمیز بیان کنند. از این منظر، [[مطالبهگری]] یکی از ابزارهای تحقق [[نظارت عمومی]] و تقویت [[مردمسالاری دینی]] بهشمار میرود. تأکید نهادهایی مانند [[شورای نگهبان]] بر بیان مطالبات در چارچوب قانون، نشاندهندهٔ جایگاه حقوقی مطالبهگری برای اصلاح امور و افزایش پاسخگویی مسئولان است.<ref>[https://www.shora-gc.ir/fa/news/8962/مردم-میتوانند-طبق-قانون-اساسی-مطالبات-خودشان-را-بیان-کنند «مردم میتوانند طبق قانون اساسی مطالبات خودشان را بیان کنند»، وبسایت شورای نگهبان.]</ref> | |||
مبانی حقوقی مطالبهگری در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران بر اصول | |||
مردم حق دارند مطالبات و انتقادات خود را بهصورت قانونی و مسالمتآمیز بیان کنند. از این منظر، مطالبهگری | |||
== انواع مطالبهگری == | == انواع مطالبهگری == | ||
پژوهشگران مطالبهگری را به دو دستهٔ کلی تقسیم میکنند: | |||
# '''مطالبهگری تأملی:''' این نوع که بهترین شکل مطالبهگری است، بر پایه استدلال، دانش تخصصی، بیان شفاف و دعوت به گفتوگو استوار است. | |||
# '''مطالبهگری افراطی:''' در این حالت، مطالبهگری تنها به ابراز خشم و فریاد اعتراض تبدیل میشود که فاقد استدلال منطقی است و معمولاً زمانی رخ میدهد که سازوکارهای قانونی پاسخگو نباشند.<ref>[https://qjsd.atu.ac.ir/article_18052_a98414870e7780c2b7cb862a7f514bcc.pdf رحمانی خلیلی، «واکاوی ارتباط مطالبهگری اجتماعی با پیشرفت اجتماعی»، ۱۴۰۳ش، ص434.]</ref> | |||
گونههای مختلف مطالبهگری مانند '''مطالبهگری صنفی و کارگری'''، '''مطالبهگری جنسیتی'''، '''مطالبهگری قومی'''، '''مطالبهگری محیطزیستی''' و '''مطالبهگری سیاسی'''، همگی میتوانند به دو شکل تأملی و افراطی، رخ دهند.<ref>[https://isa.org.ir/گزارش-نشست-ها/386-گزارش-نشست-گروه-جامعهشناسی-نظری/6488-گونهشناسی-مطالبهگری «گونهشناسی مطالبهگری»، وبسایت انجمن جامعهشناسی ایران.]</ref> | |||
=== ابزارهای مطالبهگری === | |||
ابزارهای مطالبهگری شامل هرگونه ابزار مشروعی است که بتواند در مسیر تحقق خواستهها یاریرسان باشد؛ ازجمله: | |||
* تریبونهای عمومی که معمولاً در اختیار [[امام جمعه|خطبای جمعه]]، اساتید حوزه و دانشگاه و چهرههای سیاسی است؛ | |||
* قلم و نوشتار مانند نگارش [[مقاله]]، [[کتاب]] و [[وبلاگ]]؛ | |||
* [[فضای مجازی]] و رسانهها؛ | |||
* نامه یا درخواست شفاهی از نخبگان؛ | |||
* مشارکت سیاسیاجتماعی که از طریق حضور در اجتماعات عمومی و شرکت در [[انتخابات]] حاصل میشود. | |||
استفاده از این ابزارها گاه نیازمند آموزشهای تخصصی مانند ارتقای [[سواد رسانهای]] برای فعالیت در [[رسانه]] است و گاهی تنها به شناخت مطالبات واقعی و مشارکت در صحنه مانند انتخابات نیاز دارد.<ref>[https://samanjavanan.ir/مطالبه-گری-چیست-و-چه-اهدافی-دارد؟/ چیتسازان، «مطالبهگری چیست و چه اهدافی دارد؟»، وبسایت سمن جوانان.]</ref> | |||
استفاده از این ابزارها گاه نیازمند آموزشهای تخصصی مانند ارتقای سواد رسانهای برای فعالیت در رسانه است و گاهی تنها به شناخت مطالبات واقعی و مشارکت در صحنه مانند انتخابات نیاز دارد.<ref>[https://samanjavanan.ir/ | |||
== الزامات مطالبهگری == | == الزامات مطالبهگری == | ||
مطالبهگری | مطالبهگری زمانی بهدرستی محقق میشود که مجموعهای از الزامات اجتماعی، مشارکتی و ارزشی بهصورت همزمان رعایت شود؛ مطالبهگری نیازمند سازماندهی و تشکلیابی است تا مطالبات از سطح فردی فراتر رفته و بهشکلی پایدار پیگیری شوند. همچنین مستلزم [[روحیه مشارکت|روحیهٔ مشارکت]]، [[کار جمعی]] و احترام به نظر دیگران بهعنوان تمرینی عملی برای [[دموکراسی]] است و در عین حال با [[مسئولیتپذیری]] و [[تعهد اجتماعی]] گره خورده است؛ بهگونهای که بدون پذیرش مسئولیت، مطالبهگری به طلبکاری اجتماعی تقلیل مییابد.<ref>[https://www.irna.ir/news/83399193/مطالبه-گری-اجتماعی-یا-طلبکاری «مطالبهگری اجتماعی یا طلبکاری؟»، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران.]</ref> برخی نیز معتقدند توجه به شرایط زمانی و اجتماعی، پرهیز از طرح مطالبات در موقعیتهای بحرانی و انتخاب زمان و شیوه مناسب برای بیان آنها، نقش تعیینکنندهای در اثربخشی دارد.<ref>[https://iranthinktanks.com/designing-a-favourite-pattern-of-demand/ ترابی، «طراحی الگوی مطلوب مطالبهگری»، وبسایت جامعه اندیشکدهها.]</ref> | ||
همچنین مطالبهگری نیازمند آرمانخواهی پایدار است تا مسیر و جهت اصلی جامعه حفظ شود. همچنین مشروعیت و مقبولیت مردمی، مشارکت عمومی، [[نظارت اجتماعی]] و پاسخگویی کارگزاران بهعنوان پیششرطهای نهادی مطالبهگری مطرحاند که در نهایت به تقویت توان دولت و افزایش کارآمدی نظام اجتماعی و سیاسی منجر میشوند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1152152/fa#pointx عباسی شاهکوه و غفاری هشتجین، '''«'''نسبت مفهومی «جهاد تبیین حقیقت» و «مطالبهگری» در منظومه اندیشگی آیتالله خامنهای»، 1402ش، ص50.]</ref> | |||
== فواید مطالبهگری == | |||
* بهبود عملکرد فردی، آرامش وجدان، ایجاد تحرک، خودسازی و سلوک معنوی؛<ref>[https://iranthinktanks.com/designing-a-favourite-pattern-of-demand/ ترابی، «طراحی الگوی مطلوب مطالبه گری»، وبسایت جامعه اندیشکدهها.]</ref> | |||
* تلاش مسئولان برای آبادانی و رفع مشکلات، گسترش [[نشاط اجتماعی]]، افزایش آگاهی و بلوغ جامعه، اصلاح و تحکیم بنیانهای اجتماعی؛<ref>[https://iranthinktanks.com/designing-a-favourite-pattern-of-demand/ ترابی، «طراحی الگوی مطلوب مطالبه گری»، وبسایت جامعه اندیشکدهها.]</ref> | |||
* همراهی مردم و افزایش [[اعتماد اجتماعی]] و جلوگیری از سستشدن پایههای منطقی و اقناعی نظام و حاکمیت.<ref>[https://iranthinktanks.com/designing-a-favourite-pattern-of-demand/ ترابی، «طراحی الگوی مطلوب مطالبه گری»، وبسایت جامعه اندیشکدهها.]</ref> | |||
== نقش حاکمیت در مطالبهگری اجتماعی == | |||
دولتها و ساختارهای حاکمیتی نقشی بنیادین در هدایت مسالمتآمیز جریانهای مطالبهگر اجتماعی ایفا میکنند و عدم پایبندی به تعهدات در این زمینه میتواند منجر به انحراف مطالبات و تحمیل هزینههای گزاف بر جامعه شود. وظایف اصلی حکومت در این حوزه شامل احترام به [[افکار عمومی]]، شفافسازی و پرهیز از پنهانکاری است تا از تبدیل شدن خواستههای منطقی به رفتارهای هیجانی و کور جلوگیری شود.<ref>[https://www.irna.ir/news/83399193/مطالبه-گری-اجتماعی-یا-طلبکاری «مطالبهگری اجتماعی یا طلبکاری؟»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> | |||
در رویکردهای حکمرانی، پرهیز از امنیتیسازی مطالبات صنفی و مدنی بهعنوان عاملی برای پیشگیری از تشدید تنشها و خشونت مورد تأکید قرار میگیرد. در این چارچوب، ایجاد سازوکارهای نهادی برای شنیدن، ثبت و پیگیری مطالبات عمومی و پرهیز از اعمال هزینه، تنبیه یا تهدید علیه مطالبهگران و افشاگران فساد، بهعنوان پیششرطهای افزایش شفافیت و جلوگیری از نهادینهشدن فساد مطرح میشود؛ مسئولیتی که دولت، بخش خصوصی و نهادهای غیردولتی را دربر میگیرد.<ref>[https://www.irna.ir/news/83399193/مطالبه-گری-اجتماعی-یا-طلبکاری «مطالبهگری اجتماعی یا طلبکاری؟»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> | |||
بر اساس برخی تحلیلهای جامعهشناختی، مطالبهگری زمانی معنا پیدا میکند که امکان شنیدهشدن و پاسخگویی روشن به مطالبات وجود داشته باشد؛ در غیر این صورت، بیپاسخ ماندن یا پاسخ نامؤثر به خواستههای اجتماعی میتواند موجب فرسایش اعتماد و تغییر مسیر مطالبات شود.<ref>[https://isa.org.ir/گزارش-نشست-ها/386-گزارش-نشست-گروه-جامعهشناسی-نظری/6488-گونهشناسی-مطالبهگری «گونهشناسی مطالبهگری»، وبسایت انجمن جامعهشناسی ایران.]</ref> | |||
== مطالبهگری در ایران == | |||
مطالبهگری در ایران با چالشهای ساختاری و نهادی مواجه است که از جملهٔ آنها میتوان به ضعف نهادهای واسط و محدودیت سازوکارهای مؤثر برای تبدیل اعتراضات مقطعی به کنشهای مدنیِ پیوسته اشاره کرد.<ref>[https://isa.org.ir/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA-%D9%87%D8%A7/386-%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C/6488-%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%87%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1%DB%8C «گونهشناسی مطالبهگری»، وبسایت انجمن جامعهشناسی ایران.]</ref> در عین حال، گزارشهای تحلیلی نشان میدهد که محدودیتهای حقوقی و اجرایی بر آزادی تجمع و اعتراض، از جمله نبود تضمینهای روشن قانونی نقش مهمی در تضعیف ظرفیتهای نهادینهٔ مطالبهگری و استمرار کنش جمعی ایفا کردهاند.<ref>[https://iranthinktanks.com/challenges-to-freedom-of-assembly-and-protest-in-the-islamic-republic-of-iran/ صفرزاده، «چالشهای فراروی آزادی تجمعات و اعتراضات در جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت جامعه اندیشکدهها.]</ref> در سالهای اخیر نیز نبود بسترهای گفتوگوی نهادمند، ضعف سازمانیابی اجتماعی و محدود بودن امکان طرح مطالبات در نهادها و رسانههای رسمی، باعث شده است بخشی از ظرفیتهای مطالبهمحور جامعه به واکنشهای ناپایدار و کماثر محدود شود و پیگیری مطالبات از مسیرهای منظم و قابل تداوم با دشواری مواجه شود.<ref>[https://isa.org.ir/گزارش-نشست-ها/386-گزارش-نشست-گروه-جامعهشناسی-نظری/6488-گونهشناسی-مطالبهگری «گونهشناسی مطالبهگری»، وبسایت انجمن جامعهشناسی ایران.]</ref> | |||
== مطالبهگری از طریق فضای مجازی == | |||
مطالبهگری از طریق فضای مجازی با نام [[کارزار آنلاین]]، شیوهای مدنی از کنش جمعی است که شهروندان با بهرهگیری از پلتفرمهای اینترنتی، مطالبات خود را در قالب امضای جمعی و درخواستهای رسمی از نهادهای تصمیمگیر مطرح میکنند. بر اساس دادههای منتشرشده در وبسایت کارزار، این شکل از مطالبهگری در سالهای اخیر به ابزاری مؤثر برای جمعآوری صدای شهروندان و انتقال آن به نهادهای دولتی، مجلس و سازمانهای عمومی تبدیل شده است.<ref>[https://www.karzar.net/karzar-impact «اثرگذاری کارزارها»، وبسایت کارزار.]</ref> از میان کارزارهای ملی موفق میتوان به کارزار لغو مجوز شکار در مناطق حفاظتشده، کارزار درخواست توقف طرح انتقال آب خزر به سمنان، کارزار مطالبهٔ شفافیت در آزمونهای استخدامی دولتی و کارزار حمایت از معلمان و بهبود وضعیت حقوقی آنان اشاره کرد که هر یک با مشارکت گستردهٔ هزاران نفر و بازتاب رسانهای قابلتوجه، توانستهاند زمینهٔ گفتوگو یا بازنگری سیاستی را در سطح ملی فراهم کنند.<ref>[https://www.karzar.net/campaigns/success «کارزارهای موفق»، وبسایت کارزار.]</ref> | |||
== پانویس == | |||
==پانویس== | |||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
== منابع == | |||
==منابع== | {{آغاز منابع}} | ||
* «اثرگذاری کارزارها»، وبسایت کارزار، تاریخ بازدید: ۲۰ بهمن ۱۴۰۴ش. | |||
* «بیانات مقام معظم رهبری در خصوص مطالبهگری و تزریق امید در جامعه و مطالبه کار جدی از مسؤلان»، وبسایت خبری همکار نفتی، تاریخ درج مطلب: ۲۶ تیر ۱۴۰۱ش. | |||
* ترابی، ناصر، «طراحی الگوی مطلوب مطالبهگری»، وبسایت جامعه اندیشکدهها، تاریخ درج مطلب: ۸ دی ۱۳۹۹ش. | |||
* چیتسازان، محمدحامد، «مطالبهگری چیست و چه اهدافی دارد؟»، وبسایت سمن جوانان، تاریخ بازدید: ۱۶ بهمن ۱۴۰۴ش. | |||
* دهخدا، علیاکبر، لغتنامه، وبسایت مؤسسه لغتنامهٔ دهخدا و مرکز بینالمللی آموزش زبان فارسی، تاریخ بازدی: ۱۶ بهمن ۱۴۰۴ش. | |||
* رحمانی خلیلی، احسان و همکاران، «واکاوی ارتباط مطالبهگری اجتماعی با پیشرفت اجتماعی»، فصلنامه علمی برنامهریزی رفاه و توسعه اجتماعی، شماره ۶۰، پاییز ۱۴۰۳ش. | |||
* سردارنیا، خلیلاله و بنهای، مریم، «نگاه انتقادی و کاربردی به جامعهٔ مدنی و مسئلهٔ شفافیت و فساد اقتصادی در ایران»، پژوهشنامه علوم سیاسی، شماره ۴، پاییز ۱۴۰۰ش. | |||
* شفیعزاده، محمود و همکاران، «تحلیل جرمشناختی تجمعات سالانه پاسارگاد، با نگاهی به جایگاه این تجمعات در حقوق و فقه سیاسی»، فصلنامه علمی جامعهشناسی سیاسی ایران، شماره ۳، پاییز ۱۳۹۹ش. | |||
* صفرزاده، محمدطاهر، «چالشهای فراروی آزادی تجمعات و اعتراضات در جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت جامعه اندیشکدهها، تاریخ درج مطلب: ۱۳ آذر ۱۴۰۰ش. | |||
* عباسی شاهکوه، مهدی و غفاری هشجین، زاهد، «نسبت مفهومی «جهاد تبیین حقیقت» و «مطالبه گری» در منظومه اندیشگی آیتالله خامنهای»، فصلنامه نظریههای اجتماعی متفکران مسلمان، شماره اول، بهار ۱۴۰۲ش. | |||
* فضائلی، مهدی، «مطالبهگری صحیح چه ویژگیهایی دارد؟»، وبسایت خبری مشرقنیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۳ دی ۱۳۹۶ش. | |||
* «قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت شورای نگهبان، تاریخ بازدید: ۱۹ بهمن ۱۴۰۴ش. | |||
* «کارزارهای موفق»، وبسایت کارزار، تاریخ بازدید: ۲۰ بهمن ۱۴۰۴ش. | |||
* «گونهشناسی مطالبهگری»، وبسایت انجمن جامعهشناسی ایران، تاریخ بازدید: ۱۷ بهمن ۱۴۰۴ش. | |||
* «مبانی دینی مطالبهگری مطلوب»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۱۱ مهر ۱۴۰۰ش. | |||
* «مردم میتوانند طبق قانون اساسی مطالبات خودشان را بیان کنند»، وبسایت شورای نگهبان، تاریخ درج مطلب: ۲۷ آذر ۱۴۰۱ش. | |||
* «مطالبهگری اجتماعی یا طلبکاری؟»، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۶ تیر ۱۳۹۸ش. | |||
{{پایان منابع}} | |||
[[رده:ویژهها]] | |||
